สมาชิก




ลืมรหัสผ่าน
สมัครสมาชิก
 

เมนู

หน้าแรก

รวมรูปภาพ

เว็บบอร์ด

สนทนาคนรักต้นไม้

 

บทความ

หิน-หินเทียม

สารพัดต้นไม้จัดสวน

ปลูกต้นไม้มงคล

เกี่ยวกับเรา

ไม้ประดับเพื่อการจัดสวน

สวนสไตล์ต่างๆ

มหัศจรรย์โลกพฤกษา

ต้นไม้ประจำจังหวัด ภูมิสัญญลักษณ์ของเมือง

ว่าด้วยเรื่อง.....ดิน....และ..ปุ๋ย

พืชจัดสวนมีพิษที่ควรระมัดระวัง

เปลี่ยนสวนเก่าให้เป็นสวนใหม่

จัดสวนพื้นที่ขนาดใหญ่

จัดสวนด้วยตัวเอง

ชื่อนั้นสำคัญไฉน

การทำบ่อเลี้ยงปลา และระบบกรองรักษาคุณภาพน้ำอย่างง่าย

มุมสวนสวยสำหรับคุณ

ในนี้มีอะไรเยอะแยะ

 
สถิติ
เปิดเว็บไซต์ 15/02/2008
ปรับปรุง 15/12/2019
สถิติผู้เข้าชม 9,077,198
Page Views 13,933,013
 
« December 2019»
SMTWTFS
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031    

ไม้ยืนต้นขนาดเล็ก2

ไม้ยืนต้นขนาดเล็ก2

ไม้ยืนต้นขนาดกลาง-เล็ก 2


For information only-the plant is not for sale.

1 ชงโคฮอลแลนด์/Bauhinia × blakeana 23 สะแกนา/Combretum Quadrangulare
2 คำมอกหลวง/Gardenia sootepensis  24 เพกา/Oroxylum indicum
3 ชะมวง/Garcinia cowa 25 เจ้าหญิงสีชมพู/Melicope elleryana
4 ช้างน้าว/Ochna  integerima 26 ตานดำ/Diosperos montana
5 ปรู/Alangium salviifolium 27 ตานเสี้ยน/Xantolis siamensis
6 มะเม่า/Antidesma puncticulatum  28 ลำดวน/Melodorum fruiticosum
7 มะพอก/Parinari anamense  29 กระดังงาไทย/Cananga odorata
8 ตะคร้อ/Schleichera oleosa 30 กระดังงาสงขลา/Cananga odorata
9 ตะคร้อหนาม/Sisyrolepis muricata 31 จำปูน/Anaxagorea Javanica
10 ตะคร้ำ/Garuga pinnata 32 จำปี/Michelia alba 
11 ตะโกนา/Diospyros rhodocalyx 33 จำปีสิรินธร/Magnolia sirindhorniae
12 รกฟ้า/Terminalia alata 34 จำปา/Magnolia champaca
13 มะพลับ/Diospyros malabarica 35 จำปาเทศ/Pterospermum littorale Craib
14 ไคร้ย้อย/Elaeocarpus grandiflora 36 จำปาแดง/Magnolia x soulangiana
15 มะกอกน้ำ/Elaeocarpus hygrophilus 37 ดีหมี/ Cleidion spiciflorum
16 มะขวิด/Feronia limonia 38 ขางปอยน้ำ/ Alchornea rugosa
17 มะตาด/Dillenia indica 39 มะเดื่อปล้อง/ Ficus hispida
18 มะหาด/Artocarpus lakoocha  40 มะกล่ำตาไก่/Adenanthera microsperma
19 มะหวด/Lepisanthes rubiginosa 41 มะกล่ำตาช้าง/ Adenanthera pavonina
20 แดง/Xylia xylocarpa 42 ปาโลแซนโตส/ Triparis cumingiana
21 น้ำเต้าต้น/Crescentia cujete 43 แหนนา/Terminalia glaucifolia
22 ตีนเป็ดฝรั่ง/Crescentia alata


ชงโคฮอลแลนด์/Bauhinia × blakeana


 ชื่อวิทยาศาสตร์    ---Bauhinia × blakeana Dunn
ชื่อพ้อง--None
ชื่อสามัญ ---Hong Kong Orchid Tree, Eye Candy, Clever Leaf, Kanchan Flower, Bauhinia Hybrid.
ชื่ออื่น---ชงโคฮอลแลนด์, [Chinese: yáng zǐ jīng]; [Hongkong: Cōngmíng yè, Xiānggǎng lán]; [Bengali: Kanchan]
ชื่อวงศ์    ---FABACEAE (LEGUMINOSAE-CAESALPINIOIDEAE)
ถิ่นกำเนิด    ---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์    ---ฮ่องกง จีนตอนใต้

 

มีถิ่นกำเนิดในฮ่องกง สายพันธุ์นี้ไม่ได้แปลงสัญชาติและสืบพันธุ์ในระบบนิเวศตามธรรมชาติ เป็นต้นไม้ที่แพร่กระจายจากลูกผสมที่ค้นพบในป่า
เป็นลูกผสมระหว่าง Bauhinia purpureaและ Bauhinia variegata ถูกค้นพบบนชายฝั่งของเกาะฮ่องกงใน Pok Fu Lam ใกล้กับซากปรักหักพังของบ้านในปี 2423 (1880) โดย Sir Henry Blakeผู้ว่าการอังกฤษของฮ่องกงที่ชอบศึกษาวิชาพฤกษศาสตร์   
เป็นไม้ยืนต้นลำต้นตั้ง ตรง สูง 5 – 15 เมตร เปลือกชั้นนอกสีเทา ผิวขรุขระ ใบ ประกอบ เวียนสลับ ระนาบเดียวกัน  แผ่นใบรูปโค้งมน ปลายใบมนเข้าลึกแยกเป็นสองแฉก ผิวใบเรียบ มีไขนวลปกคลุม ใบสีเขียวอ่อน ขอบใบเป็นคลื่น ดอกเดี่ยว สมบูรณ์เพศ ขนาดดอก12.5-15ซม. มีกลีบเลี้ยง 5 กลีบ กลีบดอก 5 กลีบ มีเกสรตัวผู้ 8 – 9 อัน กลีบดอกมีตั้งแต่สีชมพู  ถึง ม่วงเข้ม มีกลิ่นหอมอ่อน ๆ เป็นหมันไม่ติดฝัก
ชอบแสงแดดจัด แต่เติบโตได้ในร่มเงาบางส่วน ขึ้นได้ดีในดินร่วน ดินร่วนปนทราย ต้องการดินที่ อุดมสมบูรณ์และมีการระบายน้ำดี สามารถเติบโตได้ดัในดินที่เป็นกรด ความชื้นปานกลาง ทนความแห้งแล้ง ระบบรากอ่อนไหวการย้ายหรือขุดล้อมปลูกต้องระมัดระวัง
-ใช้ประโยชน์ ดอกไม้ประจำถิ่นที่ไม่เหมือนใครนี้เป็นพิเศษของระบบนิเวศของฮ่องกง ต้นไม้ได้รับการปลูกและเผยแพร่ในพื้นที่ต่าง ๆ ในฮ่องกงตั้งแต่ริมถนนไปจนถึงสวนสาธารณะในท้องถิ่นและในประเทศ และนิยมปลูกเป็นไม้ยืนต้นปลูกประดับกันทั่วไป เนื่องจากต้นไม้ เป็นลูกผสมไม่ติดฝัก จึงไม่ต้องกังวลเกี่ยวกับเศษซากของฝักที่ร่วง
สำคัญ-ดอกไม้ของ Bauhinia blakeana ถูกนำมาใช้โดยสภาเมืองเป็นสัญลักษณ์ดอกไม้ของฮ่องกงในปี 1965 และตั้งแต่ปี 1997 ได้เป็นส่วนหนึ่งของธงของฮ่องกงและได้กลายเป็นสัญลักษณ์ดอกไม้สำหรับเขตปกครองพิเศษฮ่องกง (SAR) ของ สาธารณรัฐประชาชนจีนและปรากฏบนเหรียญ
ระยะออกดอก---กุมภาพันธ์-พฤศจิกายน
ขยายพันธุ์---ตอนกิ่ง ปักชำ

คำมอกหลวง/Gardenia sootepensis

 

ชื่อวิทยาศาสตร์    ---Gardenia sootepensis Hutch.
ชื่อพ้อง    ---Has 1 Synonyms
---Gardenia massieana Pierre ex Pit. [Invalid]
ชื่อสามัญ    ----Golden Gardenia
ชื่ออื่น    ---คำมอกหลวง, คำมอกช้าง,  ไข่เน่า, ผ่าด้าม, ยางมอกใหญ่, แสลงหอมไก๋ , หอมไก๋, ; [Thai: Khammok luang, Khammok chang (Northern); Khai nao (Nakhon Phanom); Pha dam, Yang mok yai (Nakhon Ratchasima); Salaeng homkai, homkaii (Lampang)]; [Chinese: da huang zhi zi]; [Khmer: bak dang]; [Vietnam: Nam hương, Dành dành thái]
ชื่อวงศ์    ---RUBIACEAE
ถิ่นกำเนิด    ---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์---ยูนนาน พม่า ไทย ลาว                                                                                           มีถิ่นกำเนิดในประเทศไทย พบที่ดอยสุเทพ จ.เชียงใหม่ แพร่กระจายในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคตะวันออก ตามป่าเต็งรัง ที่ความสูง จากระดับน้ำทะเลถึง 200-400 เมตร
ไม้ต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลาง สูง 7-15 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางลำต้น30ซม.ลำต้นบิดงอ เปลือกต้นสีครีมอ่อนหรือเทา ค่อนข้างเรียบหลุดลอกเป็นแผ่นบางๆ  ใบเดี่ยวเรียงตรงข้ามสลับกับตั้งฉาก รูปรีถึงรูปไข่กลับกว้าง3-10ซม.ยาว4-15ซม. ใบอ่อนสีชมพูอ่อนมีขนสีเงินใบแก่ด้านบนสีเขียวเข้มเป็นมันด้านล่างมีขนละเอียด เนื้อใบหนา แข็งกรอบ ร่วงหล่นง่าย ดอกเดี่ยวขนาดใหญ่ออกที่ปลายกิ่งหรือใกล้ปลายกิ่ง ดอกสีเขียวอ่อนหรือขาวแล้วเปลี่ยนเป็นสีเหลืองทองขนาดดอก 8-10 ซม. กลีบเลี้ยงโคนเป็น หลอดยาว4-6 มม.กลีบดอกโคนเป็นหลอดยาว 4.5-8 มม.ปลายกลีบแยกเป็น 5 กลีบ กว้าง 2-2.5 ซม.ยาว 3-4 ซม.ยอดเกสรเพศเมียรูปกระบอง ผลรูปรีหรือรูปขอบขนานขนาด 2.5-5.5 × 1.5-3.5ซม. เมล็ดแบนจำนวนมาก ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 3-4 มม.
ดอกคำมอกหลวงจะทยอยบานเต็มต้นเวลาใกล้เคียงกัน  ดอกเริ่มแย้มช่วงเย็น พอใกล้โรยจะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองเข้ม  มีกลิ่นหอมแรงมากขึ้น และร่วงตอนบ่ายวันต่อไป ส่งกลิ่นหอมอ่อนตลอดวัน และหอมแรงขึ้นใกล้พลบค่ำ
คำมอกหลวงเป็นพรรณไม้ทนแล้ง ควรปลูกกลางแจ้งห่างต้นไม้อื่นสัก 4 - 5 เมตรหรือปลูกบนเนินในสนามหญ้า จะมีทรงพุ่มสวยงามออกดอกมากและมองดูเด่น หากปลูกในที่ราบ ชื้นแฉะหรือใต้ร่มเงาต้นไม้อื่นจะติดดอกน้อยและจะมีใบมากทรงพุ่มจะแน่นทึบ
ใช้ประโยชน์ -ใช้ปลูกเป็นไม้ประดับให้ดอกสวยงาม ดอกมีกลิ่นหอม สำหรับต้นที่ทาบกิ่งสามารถปลูกให้ออกดอกเป็นไม้ประดับในกระถางได้
-ใช้กิน ชาวม้งจะกินเนื้อในเมล็ดแก่
-ใช้เป็นยา ตำรายาพื้นบ้าน ใช้เมล็ดต้มเคี่ยวกับน้ำผสมเป็นยาสระผมฆ่าเหา แก่นนำไปใช้ปรุงเป็นยารักษาโรคเบาหวาน แก่นคำมอกหลวงใช้ผสมกับแก่นมะพอก นำมาต้มรวมกันให้หญิงอยู่ไฟใช้อาบและสระผม
ใช้อื่น ๆ เนื้อไม้สามารถนำมาใช้ในงานก่อสร้างและงานแกะสลัก
ระยะเวลาออกดอก--- มีนาคม - เมษายน
ขยายพันธุ์ ---เมล็ด ทาบกิ่ง


ชะมวง/Garcinia cowa

ชื่อวิทยาศาสตร์     ---Garcinia cowa Roxb. ex Choisy
ชื่อพ้อง ---Has 8 Synonyms

-Cambogia crassifolia Blanco -Oxycarpus gangetica Buch.-Ham.
-Garcinia cornea Roxb. ex Sm. -Stalagmitis cowa (Roxb. ex Choisy) G.Don
-Garcinia roxburghii Wight -Stalagmitis kydiana G.Don
-Garcinia wallichii Choisy -Stalagmitis umbellata G.Don

ชื่อสามัญ     ---Cowa moagosteen, Cowa fruit, Brindal berry, Malabar tamarind.
ชื่ออื่น     ---ชะมวง, กะมวง, มวงส้ม, ส้มมวง, ; [Thai: chamueng, kamueeng, som-mueng]; [Assamese: Kau thekera,Kou-thekera]; [Bengali/Malayalam: Kowa]; [Hindi: Kattaphal,Tekra,Rengram];[Sanskrit: Dvipaja,Dvipa-kharjuri].
ชื่อวงศ์    ---CLUSIACEAE (GUTTIFERAE)
ถิ่นกำเนิด    ---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์    ---จีน อินเดีย บังคลาเทศ พม่า มาเลเซีย ไทย ลาว กัมพูชา เวียตนาม


เติบโตในป่าผสมบนเนินเขาหรือในหุบเขาโดยทั่วไปอยู่ที่ระดับความสูง 400 - 900 เมตร บางครั้งลงไปถึง 100 เมตรหรือสูงถึง 1,300 เมตร ในประเทศไทยพบได้ทั่วไป ทุกภาค
ลักษณะของชะมวง เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลางสูงประมาณ 8 - 12 เมตร ไม่ผลัดใบ เส้นผ่านศูนย์กลางลำต้น15 - 20 ซม เรือนยอดเป็นพุ่มกลมรูปกรวยคว่ำแตกกิ่งก้านสาขามาก เปลือกต้นสีน้ำตาลเข้มไม้เนื้อแข็งมีลายหยาบมีปุ่มปมมาก ใบเดี่ยวรูปรีแกมขอบนานขนาดใบกว้าง 2-4 ซม. ยาว 8-15 ซม.ออกเรียงสลับกัน โคนใบมนปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ  ก้านใบยาว 0.8-1.5 (-2) ซม.ใบอ่อนสีม่วงแดงหรือแดงอมเหลือง ดอกแยกเพศอยู่ในต้นเดียวกัน ออกเป็นช่อขนาดเล็ก แตกออกจากโคนใบและปลายกิ่ง ดอกสีเหลืองมี 3กลีบ กลีบแข็ง มีกลิ่นหอม  ผลรูปกลมรีสีน้ำตาลเหลืองมีความยาว 5 - 6 ซม. เส้นผ่านศูนย์กลาง 4 - 5 ซม.เมื่อสุกแตกออกเป็นเสี้ยว ผลมีเนื้อหนาสีเหลือง
การใช้ประโยชน์-ใช้กินคนส่วนใหญ่จะรู้จักชะมวงจาก แกงหมูชะมวงที่ถือว่าเป็นอาหารลือชื่อที่สุดของคนภาคตะวันออก  ใบอ่อนและผล มีรสเปรี้ยวใช้ปรุงอาหาร ให้วิตามินเอและวิตามินบีค่อนข้างสูง
-ใช้เป็นยา รากเป็นสมุนไพรลดไข้ แก้กระหายน้ำ ขับเสมหะ เป็นยาระบาย แก้ปวดท้อง ใบและผลชะมวงมีรสเปรี้ยว สรรพคุณแก้ไข้ กัดฟอกเสมหะ แก้ธาตุพิการ ช่วยระบายท้อง ผลมีฤทธิ์เป็นยารักษาอาการปวด โรคกระเพาะและโรคบิด ใบใช้เป็นยาขับเลือดเสีย ช่วยขับระดูของสตรี ในอินเดียตะวันออกใช้ผลไม้ ตากแดดเพื่อรักษาโรคบิด
-ปลูกกลางแจ้งจะมีทรงพุ่มสวยปลูกเป็นไม้ประดับให้ร่มเงาได้
-ใช้อื่น ๆ ทางภาคใต้ ชาวใต้ใช้ผลและใบของชะมวงมาหมักทำเป็นน้ำกรดสำหรับฟอกหนังก่อนแกะสลักทำตัว หนังตะลุง ส่วนเปลือกและยางไม่ละลายในน้ำแต่ใช้เคลือบ สามารถใช้ย้อมผ้าเป็นสีเหลืองได้ แต่ไม่ใช่ในรูปแบบของเม็ดสี ในประเทศฟิลิปปินส์ใช้เป็นต้นตอสำหรับมังคุด-เมล็ดให้ผลผลิตน้ำมันประมาณ 9%
-รู้จักอันตราย  สำหรับสตรีตั้งครรภ์ ไม่ควรกินชะมวง อาจทำให้แท้งได้
ระยะออกดอกและติดผล--- ธันวาคม - กันยายน
ขยายพันธุ์---เมล็ด


ช้างน้าว/Ochna  integerima


ชื่อวิทยาศาสตร์  ---Ochna  integerima (Lour.) Merr.
ชื่อพ้อง   ---Has 2 Synonyms
---Basionym: Elaeocarpus integerrimus Lour.
---Ochna harmandii Lecomte
ชื่อสามัญ   ---Vietnamese Mickey Mouse Plant, Yellow Mai Flower
ชื่ออื่น    ---กำลังช้างสาร, ตานเหลือง, ขมิ้นพระต้น, ช้างโน้ม, ช้างโหม, ตานนกกรด, ;  [Thai: Chang nao]; [Vietnam: hoa mai, mai vàng, hoàng mai]; [Canbodia: angkea, angkeasel, angkea Loeung, kongkea]; [Chinese: jin lian mu].
ชื่อวงศ์    ---OCHNACEAE
ถิ่นกำเนิด   ---ทวีปเอเชีย
เขตการกระจายพันธุ์     ---เอเชียตะวันออกเฉียงใต้-อินเดีย ปากีสถาน พม่า ภูมิภาคอินโดจีน และคาบสมุทรมลายู


พบที่อินเดีย (ตะวันออกเฉียงเหนือ อันดามัน นิโคบาร์) บังคลาเทศ พม่า  คาบสมุทรมลายู จีน (ไหหลำ) อินโดจีน ลาว (คำม่วน)ขึ้นตามป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง ป่าดิบแล้ง และชายฝั่งทะเล ความสูงถึงประมาณ 1200 เมตร ในประเทศไทยพบทุกภาค
ช้างน้าวเป็นไม้ยืนต้น ขนาดเล็ก สูง 5-12 เมตร แตกกิ่งก้านออกด้านข้าง เปลือกลำต้นสีน้ำตาลเข้มและแตกเป็นร่องลึกตามยาว กิ่งเหนียวมาก ผลัดใบก่อนออกดอก  ใบเดี่ยวเรียงสลับรูปหอกกลับ กว้าง 4-7 ซม.ยาว 8-16 ซม. ขอบใบหยักเป็นซี่แหลมเล็กๆ ผิวใบเกลี้ยงเป็นมันทั้งสองด้าน  ก้านใบยาว 1-5 มม. ผลัดใบก่อนออกดอก ดอกออกเป็นช่อแบบช่อกระจุกแยกแขนงสั้น ๆ ออกตามปลายกิ่ง กลีบดอกสีเหลือง มี 5-9 กลีบดอกขนาด 3-4 ซม.เกสรเพศผู้จำนวนมาก ผลย่อยติดบนฐานดอกที่ขยาย เกสรเพศผู้ติดทน สีแดง ผลรูปไข่กลับยาว1ซม.เมื่อสุกสีดำมีเมล็ดแข็ง   เป็นพืชวงศ์เดียวกันกับ Mickey Mouse เนื้อไม้แข็งมาก
 **ส่วนตัว-ช้างน้าวเป็นต้นไม้ในดวงใจอีกต้นหนึ่ง(ของใครหลายคน) ฟอร์มต้นสวยมาก หามาจัดสวนยาก นานๆจะเจอแบบฟลุ๊ค หรือต้องสั่งให้หา  เปลือกผิวของลำต้นที่แตกเป็นร่องลึกตามยาวสีน้ำตาลเข้มดูแล้ว Antique มาก เหมือนไม้โบราณอายุมากๆ แต่ชาวบ้านเอาไปทำฟืนเผาถ่านซะเยอะ เพราะไม่รู้ว่าต้นอะไร อยู่ตามหัวไร่ปลายนาเกะกะบังร่มเงาพืชไร่ ก็สุมโคนเผาไฟซะ  เสียดาย................มาก**


การใช้ประโยชน์ -.ใช้เป็นยา เปลือกและผลแก้โรคบิดถ่ายมีมูกเลือด
-ใช้ปลูกประดับต้นไม้จะถูกเก็บรวบรวมอย่างกว้างขวางโดยผู้ปลูกบอนไซเนื่องจากมันปรับให้เข้ากับกระถางตื้นขนาดเล็กที่ก่อตัวเป็นลำต้นและกิ่งที่งดงาม ดอกสีเหลืองและผลไม้ที่น่าดึงดูดและมีความสวยงามเทียบเท่ากับต้นไม้ต้นใหญ่-ใช้ปลูกเป็นไม้ประดับในสวนทั่วไป หรือปลูกเป็นไม้กระถาง
*-เรื่องราว/ตำนาน คนเวียดนามมีเทพนิยายเกี่ยวกับ Ochna integerrima เรื่องราวเกี่ยวกับเด็กผู้หญิงที่ใจดีและกล้าหาญ เธอต่อสู้กับสัตว์ประหลาดเพื่อปกป้องชาวบ้าน น่าเสียดายที่เธอเสียชีวิตหลังจากการต่อสู้ ความกล้าหาญของเธอแตะต้องพระเจ้า ดังนั้นแม้ว่าเธอจะตาย แต่ทุก ๆ ปีใหม่ เธอจะได้รับพรให้กลับไปเยี่ยมครอบครัวและหมู่บ้านของเธอเป็นเวลา 9 วัน เมื่อพ่อแม่ของเธอเสียชีวิตเธอเปลี่ยนเป็นต้นไม้ดอก ทุกครั้งที่ปีใหม่มาดอกไม้จะเบ่งบานเหมือนเสื้อเหลืองที่เธอมักจะสวมใส่ คนเวียดนามเชื่อว่าในวัน Tet Holiday, Ochna integerrima สามารถขับไล่ผีได้ตลอดทั้งปี* (จากวิกิพีเดียสารานุกรมเสรี)
-สำคัญ-มันเป็นพืชที่เป็นสัญลักษณ์ของสิ่งต่าง ๆ มากมายรวมถึงความรักความมั่งคั่งและรากเหง้าของคนเวียดนาม และเป็นดอกไม้ประจำจังหวัดมุกดาหาร , ประเทศไทย
ระยะออกดอก----มกราคม-พฤษภาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด ปักชำ
**ส่วนตัว-รูปล่าสุดที่ได้มา(1/4/2018)ตอนนี้ดอกเริ่มน้อยลง ใบผลิใหม่มากขึ้นได้มาช่วงปลายระยะออกดอกติดผลแล้ว ตอกออกใหม่จะเต็มต้น**

ปรู/Alangium salviifolium

ชื่อวิทยาศาสตร์  ---Alangium salviifolium (L.f.) Wangerin
ชื่อพัอง  ---Has 9 Synonyms

-Alangium acuminatum Wight ex Steud. -Alangium tomentosum Lam.
-Alangium decapetalum Lam. -Karangolum mohillae (Tul.) Kuntze
-Alangium lamarckii Thwaites -Karangolum salviifolium (L.f.) Kuntze
-Alangium latifolium Miq. ex C.B.Clarke -Grewia salviifolia L.f.
-Alangium mohillae Tul.

ชื่อสามัญ                ---Hill sack tree, Sage-leaved alangium, Stone mango.
ชื่ออื่น                    ---ปรู๋, มะตาปู๋, มะเกลือกา, ผลู, ปลู, ; [Tibetan: a go ta, a ke]; [Nepali: amphee]; [Bengali: akarakanta]; [Tamil: Alangi.]; [Malayalam: Kimri.]; [Kannada: Ankole, Guddada goni.]; [Telugu: Ankolamu.]; [Sanskrit: Ankola, kangarola]; [Chinese: tu tan shu].
ชื่อวงศ์                   ---CORNACEAE (ALANGIACEAE)
ถิ่นกำเนิด                ---ทวีปเอเซีย-
เขตการกระจายพันธุ์  ---เอเซียใต้และเอเซียตะวันออกเฉียงใต้-ศรีลังกา อินเดีย พม่า จีนตอนใต้ ตอนเหนือของเวียตนาม มาเลเซีย-แอฟริกาตะวันออก - เคนยา, แทนซาเนีย


มีสายพันธุ์ย่อยที่ยอมรับได้2สายพันธุ์คือ
-Alangium salviifolium (L. f.) Wangerin เป็นไม้ยืนต้น
-Alangium salviifolium subsp. hexapetalum (Lam.) Wangerin เป็นไม้เถาเลื้อยมีมือจับ
พบเติบโตในป่าไม้ที่ระดับความสูงต่ำกว่า 1,200 เมตร ในภาคใต้ของจีน ป่าฝนที่ลุ่มและป่าริมแม่น้ำที่ระดับความสูงไม่เกิน 750 เมตร ในประเทศไทยพบได้ตามป่าเบญจพรรณทั่วไปทางภาคกลาง ภาคตะวันออก และภาคเหนือ ยกเว้นทางภาคใต้ ที่ระดับความสูงตั้งแต่ 200-500 เมตร
ไม้ ยืนต้นผลัดใบ สูงถึง 8-10 เมตร ลำต้นมักบิดและคดงอ ส่วนโคนต้นมักเป็นพูต่ำ ๆ เปลือกต้นด้านนอกเป็นสีน้ำตาลแดง แตกล่อนเป็นสะเก็ด ส่วนเปลือกด้านในและกระพี้เป็นสีเหลืองอ่อน และแก่นกลางเป็นสีน้ำตาลเขียว กิ่งก้านเกลี้ยง หรืออาจมีขนเล็กน้อยตามกิ่งอ่อน จะผลัดใบหมดก่อนผลิดอก ใบเดี่ยวกว้างประมาณ 5-7 ซม.ยาวประมาณ 8-15 ซม. มักออกในระนาบ รูปไข่หรือไข่กลับ ปลายเป็นติ่งแหลมหรือป้าน ใบแก่เรียบเกลี้ยง ด้านล่างมีขนประปรายบนเส้นใบ ก้านใบยาว 0.5-1.5 ซม. ดอกขนาด1.2-3.3 ซม.สีเหลืองอ่อนหรือครีม ช่อดอกยาว 1.4-2.3 ซม.มีดอก 3-17 ดอกต่อช่อ กลีบดอก 5(7) กลีบอยู่ชิดกันแต่ไม่ซ้อนกัน กลีบเป็นเส้นยาวโค้งไปด้านหลังเมื่อดอกบาน มีกลิ่นหอม ผลขนาด0.9-1.8ซม.สีแดงแล้วเปลี่ยนเป็นสีดำสนิท รูปกลมหรือรูปไข่ มีชั้นกลีบเลี้ยงติดที่ปลายผลผลเกลี้ยงหรือมีขนห่างๆบางทีมีเส้นเล็กๆ12 สัน ชั้นหุ้มเมล็ดแข็งภายในมีเมล็ด 1เมล็ด
ต้องการตำแหน่งในแสงแดดเต็ม ดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ปานกลางและมีการระบายน้ำที่ดี
ใช้ประโยชน์ พืชที่เก็บเกี่ยวจากป่าโดยเฉพาะในอินเดียเพื่อใช้ในยาแผนโบราณ นอกจากนี้ยังเป็นแหล่งที่มีคุณค่าของไม้ในท้องถิ่นและมักจะเติบโตเป็นไม้ประดับ
-ใช้กินได้ ผลมีรสหวานอมเปรี้ยว มีกลิ่นหอม
-ใช้เป็นยา เปลือกไม้ขมมากเป็นยาที่ใช้กันทั่วไปในอินเดีย ใบนำมาใช้ในการรักษาโรคหอบหืด ผลไม้ใช้เป็นยาถ่ายเสมหะขับลมและเป็นยาแก้พิษ น้ำผลไม้ถูกนำไปใช้กับดวงตาในการรักษาโรคตา และใช้ในการขับไล่เวิร์มและเพื่อรักษา ท้องมาน, ความดันโลหิตสูง, ท้องร่วง, ไข้, อาการปวดหลัง, ความผิดปกติของเลือด, งูและหนูกัด, โรคเรื้อนและโรคผิวหนังอื่น ๆ ยาต้มของพืชทั้งหมดรวมกับมะพร้าวนำมาใช้ภายนอกสำหรับการรักษาไฟลวก น้ำร้อนลวก
ตำรายาไทยใช้แก่นหรือเนื้อไม้เป็นยาบำรุงกำลัง เปลือกต้นมีรสฝาด ใช้ต้มกับน้ำรับประทานเป็นยาบำรุงธาตุไฟ ปิดธาตุ ส่วนผลมีรสร้อนเบื่อ สรรพคุณเป็นยาบำรุงธาตุ เปลือกรากนำมาต้มรับประทานเป็นยาแก้พิษ เป็นยาทำให้อาเจียน
--ใช้อื่น ๆไม้เนื้อแข็งเนื้อไม้สีน้ำตาลมีความละเอียดและหนัก ลายไม้ชิดกัน มีความเหนียวและมีความสวยงาม นิยมใช้ในงานแกะสลัก ทำพานท้ายปืน ด้ามเครื่องมือทางการเกษตร เครื่องกลึง เครื่องประกอบเกวียน และเฟอร์นิเจอร์ -กิ่งไม้ใช้แปรงฟัน-ส่วนผสมของผลไม้สุกรวมกับน้ำผึ้งและรากของ Acorus calamus (ว่านน้ำ) ใช้เป็นยาฆ่าแมลงในการจัดการศัตรูพืชในพืชผลทางการเกษตร-ในเคนยาลำต้นนั้นใช้เพื่อทำหอก
-ความเชื่อ/พิธีกรรม ในอินเดียถือว่าเป็นต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์และมีการสร้างวัดใกล้ ๆ
ระยะออกดอก---กุมภาพันธ์-เมษายน---ติดผล---มีนาคม-พฤษภาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด ปักชำ

มะเม่า/Antidesma puncticulatum

ชื่อวิทยาศาสตร์    ---Antidesma puncticulatum Miq.
ชื่อพ้อง ---Has 2 Synonyms   
---Antidesma bunius var. thwaitesianum (Müll.Arg.) Trimen             
---Antidesma thwaitesianum Müll.Arg.
ชื่อสามัญ             ------Mao Luang Fruit Tree
ชื่ออื่น       ---มะเม่า มังเม่า มักเม่า เม่าทุ่ง เม่าหลวง, ; [Thai: mao luang, mamao, makmao, mungmao];
ชื่อวงศ์                ---PHYLLANTHACEAE
ถิ่นกำเนิด            ---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์  ---ศรีลังกา พม่า จีนตอนใต้ คาบสมุทรมาเลย์ อินโดนีเซีย(ยกเว้นบอร์เนียว) ออสเตรเลีย หมู่เกาะบิสมาร์ค เกาะต่าง ๆ ในมหาสมุทรแปซิฟิกและ แอฟริกา

 

มีถิ่นกำเนิดในอินโดจีนและมาเลเซีย ขึ้นทั่วไปในป่าเต็งรัง ตามทุ่งหญ้าเนินเขาในที่โล่ง ที่โล่งลุ่มต่ำและป่าพรุ ที่ระดับความสูง200-400เมตรจากระดับน้ำทะเล
 ในประเทศไทยพบขึ้นกระจายอยู่ทั่วทุกภาคของประเทศ
เป็นไม้ยืนต้นผลัดใบ  สูง5-12 เมตร เรือนยอดแผ่กว้าง แตกกิ่งก้านมาก กิ่งแขนงแตกเป็นพุ่มทรงกลม กิ่งอ่อนและยอดอ่อนมีขน เปลือกนอกสีน้ำตาลแตกเป็นร่องตื้นๆตามยาวของลำต้น  หรือแตกเป็นสะเก็ด เปลือกในสีแดงอมชมพู ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงสลับรูปรีถึงวงรี กว้าง3.5-4.5ซม.ยาว5-7ซม.โคนใบหยักเว้าเล็กน้อยปลายใบทู่หรือมนกลม หูใบ1คู่   ใบสีเขียวเป็นมันเรียบเกลี้ยงดอก ออกเป็นช่อที่ซอกใบและปลายกิ่ง ดอกย่อยจำนวนมาก สีเขียวขนาดเล็ก เป็นแบบดอกแยกเพศอยู่ร่วมต้น ดอกเพศผู้1.5มม.สีเขียวออกเหลือง มีกลิ่นเล็กน้อย เรียงห่างๆบนก้านชูที่ตั้งตรงมี2-8ช่อยาว3-10ซม. ดอกเพศเมีย2.3มม. ปลายเกสรเพศเมียแยกเป็น3-4แฉก หมอนรองดอกรูปถ้วยมีขนยาว
ผล สด ทรงกลมเบี้ยว ขนาด0.3-0.5ซม. ผลดิบสีเขียวเมื่อเข้าสู่ระยะสุกผลเปลี่ยนเป็นสีแดงและสีดำเมื่อสุกจัด ผลฉ่ำน้ำ รับประทานได้มีรสเปรี้ยว
เจริญเติบโตได้ดีในทุกพื้นที่ ชอบแดดจัด ทนแล้งได้ดี


ใช้ประโยชน์ ใช้กินได้-ยอดอ่อนกินเป็นผักสด ผลสุกใช้กินได้ นำไปแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ได้หลายอย่าง เช่น แยม น้ำผลไม้ หรือนำไปทำเป็นไวน์เกรดคุณภาพสูง  น้ำหมากเม่าหรือน้ำคั้นที่มาจากผลมะเม่าสุกสามารถนำไปทำสีผสมอาหารได้ โดยจะให้สีม่วงเข้ม
-ใช้เป็นยา คนสมัยโบราณมักนิยมกินสด หรือนำมาคั้นน้ำ ดื่มเพื่อใช้เป็นยาแก้ร้อนใน หรือถอนพิษไข้ จากการวิจัยพบว่าน้ำหมากเม่ามีสรรพคุณมากมาย อุดมไปด้วยสารอาหารทั้ง วิตามินบี 1 วิตามินบี 12 วิตามินซี วิตามินอี แคลเซียม เหล็ก และยังมีกรดอะมิโนอีก 28ชนิด สารแอนโทไซยานินที่ช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นของเส้นเลือด และเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ป้องกันการเสื่อมสภาพของเซลล์
-ใช้ปลูกประดับนำมาจัดสวนแล้วใช้ประโยชน์เป็นอาหารสมุนไพรได้ ใช้พื้นที่ไม่มากระยะ2x2เมตรก็พอ
-อื่น ๆ เนื้อไม้ใช้ทำเป็นที่อยู่อาศัยหรือทำเป็นเฟอร์นิเจอร์ได้
ระยะออกดอก---มีนาคม-พฤษภาคม
ขยายพันธุ์ ---เมล็ด

มะพอก/Parinari anamense


ชื่อวิทยาศาสตร์    ---Parinari anamense Hance
ชื่อพ้อง---Has 1 Synonyms
---Parinari albida Craib
ชื่อสามัญ    --- Annamese burada
ชื่ออื่น    ---มะมื่อ, หมักมื่อ, กระท้อนลอก, หมากรอก, ประดงเลือด, ประดงไฟ, ; [Thai: kratonlok]; [Vietnam: Cây Cám, Cám]; [Khmer: thlok]; [Cambodia: Nakorkuk Thlok ("the land of the thlok tree").]
ชื่อวงศ์    ---CHRYSOBALANCEAE
ถิ่นกำเนิด    ---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์    ---เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ - ไทย ลาว กัมพูชา เวียดนาม-แอฟริกา-มาดากัสการ์ แปซิฟิก อเมริกากลาง อเมริกาใต้

 

พบขึ้นกระจายอย่างกว้างขวางทั่วไปในเขตร้อน ; ในแอฟริกาใต้-จากเซเนกัลถึงซูดานและเคนยาและทางใต้สู่นามิเบียและนาตาล -ในมาดากัสการ์ตะวันออก; จากอินโดจีนผ่านอินโดนีเซียนิวกีนีทางเหนือของรัฐควีนส์แลนด์และแปซิฟิกตะวันตกเฉียงใต้ -ในอเมริกากลางและอเมริกาใต้ตั้งแต่คอสตาริกาจนถึงตรินิแดดและบราซิลตอนใต้
ฟอสซิลที่เก่าแก่ที่สุดของผลไม้Parinariมาจากยุคต้นของเอธิโอเปีย ปานามาและโคลัมเบีย
ในประเทศไทยพบขึ้นในป่าดงดิบ ป่าดิบแล้ง และป่าเบญจพรรณทั่วไปทุกภาค ตั้งแต่ระดับน้ำทะเล ถึง 1500 เมตร
ไม้ ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูง 10-30 เมตร ไม่ผลัดใบ เปลือกสีน้ำตาลปนเทา แตกแบบร่องยาวและลึก หรือแตกแบบเป็นเกล็ดรูปสี่เหลี่ยม ใบ เดี่ยวเรียงสลับรูปไข่กว้าง 4-7 ซม.ยาว 6-15 ซม.โคนใบมนสอบ ปลายใบแหลมหรือเรียวแหลม ขอบใบเรียบแผ่นใบหนาคล้ายแผ่นหนัง  ผิวใบด้านบนเกลี้ยงด้านล่างมีขนสีขาวปกคลุมหนาแน่น ดอกช่อออกแบบช่อแยกแขนง สีขาวออกตามปลายกิ่ง ยาว 5-10 ซม.ดอกย่อยที่บานขนาด 4-5 มม. ผลออกเป็นช่อประมาณ 3-15 ผล ผลกลมขนาด3-4ซม.มีเปลือกแข็งหนาผิวผลหยาบไม่เรียบสีน้ำตาล มีเมล็ดแข็ง1 เมล็ด
-ใช้ประโยชน์-ใช้กินได้เนื้อผลสุกรอบ ๆ เมล็ด มีรสหวานหอม ใช้เนื้อของผลสุกนำมาบดผสมกับแป้งและน้ำตาล ทำเป็นขนมหวาน ซึ่งจะมีกลิ่นหอมเฉพาะตัวของมะพอก เนื้อข้างในเมล็ดมีรสมันคล้ายถั่ว
-ใช้เป็นยา ตำรายาไทยใช้ แก่น ต้มน้ำดื่มและอาบแก้ประดง (อาการโรคผิวหนัง เป็นเม็ดขึ้นคล้ายผด คันมาก มักมีไข้ร่วมด้วย) แก้ผื่นคันแดงทั่วตัว ปวดแสบร้อน มีน้ำเหลืองไหลซึม ยาพื้นบ้านใช้ แก่น ผสมกับสมุนไพรอื่น ต้มน้ำดื่มแก้หืด เปลือกต้น ประคบแก้ช้ำใน แก้ปวดบวม
-อื่น ๆ เนื้อไม้ กระพี้สีเหลืองอ่อน แก่นสีชมพูเรื่อ ๆ เนื้อค่อนข้างละเอียด สามารถนำมาใช้ในงานก่อสร้าง ทำฝา ฝ้า ทำกระดาน -น้ำมันจากเมล็ดใช้เป็นน้ำมันขัดเงากันซึม ใช้ในงานพิมพ์-แช่ดอกไม้ ใช้เป็นเครื่องสำอางนำไปใช้หลังจากอาบน้ำ
ระยะออกดอก---มกราคม-เมษายน---ผลแก่---มกราคม-กุมภาพันธ์
ขยายพันธุ์---เมล็ด

ตะคร้อ/Schleichera oleosa


ชื่อวิทยาศาสตร์    ---Schleichera oleosa (Lour.) Merr
ชื่อพ้อง  ---Has 16 Synonyms

-Basionym: Pistacia oleosa Lour. -Ornitrophe triandra Blanco
-Koon oleosus Pierre -Schleichera aculeata Kostel.
-Cussambium glabrum Buch.-Ham. -Schleichera pubescens Roth
-Cussambium oleosum Kuntze -Schleichera trijuga Willd.
-Cussambium pubescens Buch.-Ham. -Schmidelia triandra Blanco
-Cussambium spinosum Buch.-Ham. -Scytalia trijuga (Willd.) Roxb. ex DC.
-Melicocca pubescens (Roth) DC. -Stadmania pubescens Spreng.
-Melicocca trijuga (Willd.) Juss. -Stadmania trijuga (Willd.) Spreng.

ชื่อสามัญ    ---Ceylon Oak, Macassar oil tree, Honey Tree, Lac Tree, Gum lac tree, Malay lactree.
ชื่ออื่น    ---กาซ้อง, คอส้ม, ค้อ, เคาะจ้ก, มะเคาะ, มะจ้ก, มะโจ้ก (ภาคเหนือ), ตะคร้อไข่ (ภาคกลาง),; [Hindi: Koshamba, Kusum, Kusuma, Kosam]; [Malayalam: Puvam,Doodalam,Poovam]; [Tamil: Poovam,Puvatthi,Karanachi,Pumaratha]; [Sanskrit: Kusumbha]; [German: Macassaölbaum]; [Swedish: Kussum]; [French: Pongro,Quenettier rose]; [Khmer: kph p rong]; [Vietnamese: Dấu dầu]
ชื่อวงศ์    ---SAPINDACEAE
ถิ่นกำเนิด    ---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์---อินเดีย ศรีลังกา พม่า ไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย

 

มีถิ่นกำเนิดในอนุทวีปอินเดีย-เอเซียใต้และในบางส่วนของเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ พบได้ตามป่าผลัดใบ ป่าดิบเขา และตามป่าเบญจพรรณทั่วไป พบที่ระดับความสูงจากระดับน้ำทะเลถึงประมาณ 980 เมตร ในประเทศไทยพบเกือบทุกภาค ตามป่าผลัดใบหรือป่าผลัดใบผสม
ไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ ผลัดใบ มีความสูงของต้นประมาณ 15-25 (40) เมตร สามารถมีเส้นผ่านศูนย์กลางได้ถึง 2 เมตร แต่โดยทั่วไปจะน้อยกว่า แตกกิ่งก้านต่ำ เรือนยอดมีลักษณะเป็นทรงพุ่มแผ่กว้าง กิ่งก้านมักคดงอ ลำต้นเป็นปุ่มปมและพูพอน เปลือกลำต้นเป็นสีน้ำตาลแดงหรือเป็นสีน้ำตาลเทา เปลือกแตกเป็นสะเก็ดหนา  ใบประกอบยาว 20 - 40 ซม. ใบย่อยรูปไข่หรือรูปขอบขนาน ขนาด 5-25 ซม. x 3-10 ซม มี2-4คู่ ดอก สีเขียวอ่อน หรือแกมเหลือง ออกเป็นช่อห้อยลงจากปลายกิ่งหรือซอกใบ ผล รูปทรงกลมหรือรูปไข่ขนาด 15 - 25 มม. x 10 - 20 มม.สีเขียวสดแล้วเปลี่ยน เป็นสีน้ำตาล ปลายผลเป็นติ่งแหลม มีเมล็ด1-2 เมล็ด สีน้ำตาล
เติบโตได้ดีในตำแหน่งที่มีแดดจัดหรือร่มเงาบางส่วน สามารถทนต่อชนิดของดินได้หลายชนิดแต่ต้องมีการระบายน้ำที่ดี เติบโตได้ดีที่สุดในดินที่ลึกและอุดมไปด้วยอินทรียวัตถุ ค่า pH ในช่วง 5.5 - 6.5 ทนได้ 5 - 7.8
ใช้ประโยชน์ ต้นไม้เอนกประสงค์เป็นแหล่งอาหารและยา และสินค้าหลากหลายเพื่อใช้ในท้องถิ่น มันได้รับการปลูกเป็นครั้งคราวตลอดทั้งเขตร้อนโดยเฉพาะในอินเดีย
-ใช้เป็นอาหาร ใบอ่อนและหน่ออ่อน - ดิบปรุงในซุปหรือนึ่งและเสิร์ฟพร้อมข้าว ผลสุกกินสดหรือดองรสเปรี้ยวอร่อย  เนื้อของผลไม้มีฤทธิ์ฝาดและกระตุ้นความอยากอาหาร น้ำมันที่ได้จากเมล็ดเป็นสีน้ำตาลอมเหลืองที่เรียกว่าน้ำมัน macassar บางครั้งใช้สำหรับการทำอาหาร มันมีสารประกอบไซยาโนเจนซึ่งอาจทำให้เกิดความเวียนศีรษะและควรกำจัดออกหากใช้น้ำมันเพื่อการบริโภคของมนุษย์
-ใช้เป็นยา น้ำมันเมล็ดหรือที่เรียกว่า Kusum Oil ใช้ในอายุรเวทสำหรับโรคผิวหนังต่างๆ เปลือกมีสารแทนนินประมาณ 10% และ lupeol ผสมเป็นยาแก้ปวด เปลือกใช้เป็นยาสมานแผลและใช้ในการรักษาโรคเรื้อน, ผิวหนังและแผลพุพอง ในยาแผนโบราณน้ำมันที่ได้จากเมล็ดนั้นจะถูกใช้ภายนอกเพื่อรักษาอาการคัน, สิวและโรคผิวหนังอื่น ๆ นวดน้ำมันลงบนหนังศีรษะวันละครั้งช่วยส่งเสริมการเจริญเติบโตของเส้นผมที่สูญเสียไปโดยศีรษะล้าน
-ใช้อื่น ๆ แก่นไม้สีน้ำตาลอมชมพูนั้นแข็งทนทานและยอดเยี่ยมในการทำสาก ล้อเกวียน เพลาคันไถ ด้ามจับเครื่องมือและลูกกลิ้งของโรงงานน้ำตาลและแท่นอัดน้ำมัน ในอินเดียมันถูกใช้เป็นพืชสำหรับเลี้ยงครั่ง ผลิตภัณฑ์นี้เรียกว่า kusum lac และดีที่สุดในด้านผลผลิตและคุณภาพ -เมล็ดบดเป็นผงใช้กับบาดแผลและแผลของวัวเพื่อกำจัดหนอน
ระยะเวลาออกดอก---มกราคม-เมษายน---ติดผล---มีนาคม-กรกฎาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด

ตะคร้อหนาม/Sisyrolepis muricata

ชื่อวิทยาศาสตร์    ---Sisyrolepis muricata (Pierre) Leenh.-This name is unresolved.
ชื่อพ้อง    ---Has 2 Synonyms
---Delpya muricata (Pierre) Pierre ex Radlk.
---Paranephelium muricatum Pierre
ชื่อสามัญ    ----None
ชื่ออื่น    ---เคาะหนาม, ค้อหนาม, มะจ๊กหนา,ม มะจ๊กหยุม ; [Vietnam: Đàn bi]
ชื่อวงศ์    ---SAPINDACEAE
ถิ่นกำเนิด    ----ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์    ---ไทย กัมพูชา เวียตนาม

   

ขึ้นกระจายในป่าฝนเขตร้อนที่ระดับความสูงความสูงไม่เกิน 300 เมตร
ในประเทศไทยพบทางทางภาคเหนือ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ตะคร้อหนามมีสถานภาพเป็นพืชหายาก **ส่วนตัว-ได้รูปต้นนี้มาจากวัดเขาดีสลัก อ.อู่ทอง จ.สุพรรณบุรี ถ่ายไว้เมื่อปี46 ** เป็นไม้ต้นสูงได้ถึง 15เมตร ใบประกอบแบบขนนกปลายคู่ รูปรีถึงรูปขอบขนาน กว้าง 7 ซม.ยาว18 ซม.ปลายใบกลมหรือเป็นติ่งแหลม โคนใบเว้าตื้นถึงเฉียง ดอกช่อแยกแขนงออกตามซอกใบใกล้ปลายยอด ยาวได้ถึง32ซม.กลีบดอก5กลีบสีขาว อับเรณูสีแดงผลแห้งแตกค่อนข้างกลมมีหนาม ยาว 3 ซม.เมล็ดมี1-3เมล็ด
ใช้ประโยชน์ สรรพคุณ ลำต้น แก้อัมพฤกษ์ อัมพาต แขนงหรือกิ่ง ต้มดื่มแก้โรคกระเพาะอาหาร ลำต้นผสมกับรากสามสิบ รากเจตพังคี เปลือกต้นเสี้ยวใหญ่ ต้มน้ำดื่ม แก้อัมพฤกษ์ อัมพาต
ระยะออกดอกติดผล---มิถุนายน-สิงหาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด

ตะคร้ำ/Garuga pinnata


ชื่อวิทยาศาสตร์    ---Garuga pinnata Roxb.
ชื่อพ้อง---Has 5 Synonyms
---Garuga kenghar Buch.-Ham.
---Garuga pharhad Buch.-Ham.
---Kunthia cochinensis Dennst.
---Kunthia pinnata (Roxb.) Kuntze
---Guaiacum abilo Blanco
ชื่อสามัญ    ---Grey Downy Balsam, Garuga Tree.
ชื่ออื่น    ---กอกฟาน, กะตีบ, แขกเต้า, ค้ำ, อ้อยน้ำ, ; [Assamese: Thutmala,Kesh-kechi, pama]; [Hindi: Kharpat]; [Malayalam: Kattunelli,Kareyam]; [Nepali:  Dabdabe]; [Tamil: Arunelli,Karuvempu]; [Sanskrit: Kinikirath,Karnikarha]; [Telugu: Konda Vepa,Garuga]; [Bengali: jum,kapila]
ชื่อวงศ์    ---BURSERACEAE
ถิ่นกำเนิด    ---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์    ---จีน, อนุทวีปอินเดีย, เอเซียตะวันออกเฉียงใต้-พม่า, ไทย, มาเลเซีย, อินโดนีเซีย, เวียดนาม, ฟิลิปปินส์
พืชเขตร้อนชื้นซึ่งพบได้ทั่วไปในป่าเบญจพรรณ ป่าเขา ป่าโปร่ง หุบเขาที่ระดับความสูง  400 - 1,400 เมตร
ในประเทศไทยพบขึ้นตามที่ราบป่าโปร่งและป่าผลัดใบ ป่าดิบแล้งที่ระดับความสูง550-1,200เมตร    
ไม้ ยืนต้นขนาดกลางผลัดใบ เรือนยอดเป็นพุ่มกลมหรือทรงกระบอก ต้นตะคร้ำมีความสูงประมาณ 10-20 เมตร ลักษณะลำต้นเปลาตรง  โคนมักเป็นพูพอน เปลือกต้นสีเทาออกชมพูหรือเทาออกน้ำตาลมีรอยแตกตื้นๆ เปลือกด้านในสีครีม มีเส้นริ้วสีชมพูและมีน้ำยางสีชมพู กิ่งอ่อนและก้านช่อดอกมีขนสีเทา ใบ เป็นใบประกอบแบบขนนกปลายคี่ ยาว 25-30ซม.ตอนยังเป็นใบอ่อนมีขน ใบแก่จะเกลี้ยง ขนจะติดหนาแน่นตามปลายกิ่ง ใบย่อย7-13คู่ รูปขอบขนาน รูปรี หรือรูปหอก ปลายใบแหลมเป็นติ่ง ขอบใบหยักกลม โคนใบแหลม หรือมนเบี้ยว ก้านใบสั้นมาก ดอก เป็นดอกสมบูรณ์เพศ ออกรวมเป็นช่อที่ยอดยาวประมาณ 15 ซม. ดอกสีเหลืองกลิ่นหอมอ่อนๆ ผล เป็นผลสดสีเขียวเหลืองกลมมนมีเมล็ดเดียวขนาด1.5-2ซม.ปลายผลมีติ่งเมล็ดกลม มีเนื้อนุ่มภายในมีผิวแข็งหุ้มเมล็ดสีเขียวอมเหลือง แก่จัดสีน้ำตาลดำ
ต้องการตำแหน่งที่มีแดด ขึ้นได้ดีในดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ปานกลาง ชอบ pH ในช่วง 6 - 7 ทนได้ 5.5 - 8
ใช้ประโยชน์ -ใช้กินได้ ผลกินดิบหรือดอง
-ใช้อื่น ๆ กระพี้เป็นสีขาวแก่นไม้สีน้ำตาลแดง ไม้ค่อนข้างแข็ง แต่ไม่ทนไม่ค่อยมีการใช้งานมากนักอาจใช้ทำเครื่องเฟอร์นิเจอร์คุณภาพต่ำ ใบใช้เลี้ยงสัตว์ เปลือกไม้ทาทำให้ผิวดำ ใช้ย้อมตอกสีดำ ใช้ฟอกหนัง เป็นเชื้อเพลิงที่ไม่ดี
ระยะออกดอก ---มีนาคม-พฤษภาคม--- ติดผล---พฤษภาคม-ตุลาคม
 ขยายพันธุ์---เมล็ด ชำราก 


ตะโกนา/Diospyros rhodocalyx

 

ชื่อวิทยาศาสตร์          ---Diospyros rhodocalyx Kurz
ชื่อพ้อง    ---Has 2 Synonyms
---Diospyros chevalieri Lecomte
---Diospyros finetii Lecomte
ชื่อสามัญ                  ---EBONY
ชื่ออื่น                      ---ตะโก, มะถ่านไฟผี , นมงัว, ตะโก, มะโก, พญาช้างดำ, [Thai: tako, tako-na, mako ,phaya chang dum]
ชื่อวงศ์                     ---EBENACEAE
ถิ่นกำเนิด                  ---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์    ---เอเซียตะวันออกเฉียงใต้-จากพม่าจนถึงภูมิภาคอินโดจีน
พบที่พม่า และภูมิภาคอินโดจีน ขึ้นตามป่าเบญจพรรณ ป่าดิบแล้ง และท้องไร่ท้องนา ความสูงไม่เกิน 300 เมตร ในประเทศไทยพบแทบทุกภาค ยกเว้นภาคใต้
ไม้ต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลางสูงได้ถึง 15เมตร ไม่ผลัดใบ เปลือกสีเทาดำแตกเป็นร่องยาว  ใบ เป็นใบเดี่
ยวกว้าง 2.5-7 ซม. ยาว 3-12 ซม.  รูปไข่กลับ โคนใบสอบเป็นรูปลิ่ม ป้อมหรือป้าน ปลายใบโค้งมน เนื้อใบค่อนข้างหนาและเกลี้ยง ขอบใบเรียบแผ่นใบด้านล่างมีขนสั้นนุ่ม เส้นแขนงใบข้างละ 5-8 เส้น ก้านใบยาว 2-7 มม.   ดอกเดี่ยวสีขาวแยกเพศอยู่คนละต้น ดอกเพศผู้ออกเป็นช่อกระจุกสั้น ๆ ตามซอกใบ ก้านดอกยาว 1-2 มม. กลีบเลี้ยงรูประฆัง ยาว 3-4 มม. ดอกรูปคนโท ยาว 0.8-1.2 ซม. มี 4 กลีบ แฉกตื้น ๆ เกสรเพศผู้ 14-16 อัน รังไข่ที่ไม่เจริญมีขน  ดอกเพศเมียออกเดี่ยว ๆ ก้านดอกยาว 2-3 มม. รังไข่มี 4 ช่อง มีขนคล้ายขนแกะ ก้านเกสรเพศเมียมีขนหยาบ เกสรเพศผู้ที่เป็นหมันมี 8-10 อัน ผลเส้นผ่านศูนย์กลาง 1.5-2.5 ซม.  มีขนสีน้ำตาลแดงปกคลุม  ผลแก่เกลี้ยง แห้งเปราะ ก้านผลยาว 2-5 มม.กลีบเลี้ยงแฉกลึกเกินครึ่ง ผลอ่อนสีเขียว ผลแก่สีเหลืองรับประทานได้เนื้อหุ้มเมล็ดมีรสหวานฝาด ชอบแสงแดดจัดขึ้นได้ดีในดินแทบทุกชนิด ทนแล้ง
ใช้ประโยชน์ -ใช้กิน ผลสุกกินได้คล้ายมะพลับ
-ใช้เป็นยา รากแก้บวม ถ่ายพยาธิ แก้ฝีแก้แผลเปื่อยพุพอง-เปลือกราก แก้บวม ท้องร่วง แก้อาเจียน แก้บิด สมานแผล-เปลือกต้นลดน้ำตาลในเลือด บำรุงธาตุ ทำให้เกิดกำลัง แก้ปวดฟัน แก้อาเจียน-เปลือกผล ขับปัสสาวะ-เนื้อไม้ บำรุงธาตุ ช่วยย่อยอาหาร-ดอก,ผล แก้บวม พยาธิ-ยางต้น สมานแผล แก้ท้องเดิน แก้บิด แก้น้ำกัดเท้า-ยางผลแก้ท้องร่วง แก้แผลน้ำกัดเท้า
-ใช้ปลูกประดับ นิยมปลูกเพื่อใช้ทำไม้ดัดและบอนไซมากที่สุด นำมาใช้ตกแต่งสวน สนามหญ้า อาคาร ดูแลรักษาง่ายไม่ค่อยมีโรค
-ใช้อื่น ๆ เนื้อไม้สีขาวหรือสีน้ำตาลอ่อน แข็งแรง เหนียว เนื้อค่อนข้างละเอียด ใช้ทำเครื่องเรือน เครื่องใช้ เครื่องมือทางการเกษตร เช่น ทำเสา รอด ตง คาน-ผลอ่อนหรือผลดิบใช้สำหรับย้อมสีผ้าให้สีน้ำตาล
ความเชื่อ/พิธีกรรม เชื่อว่าเป็นไม้มงคล หากนำมาปลูกไว้ในบริเวณบ้านทางทิศใต้ จะทำให้ผู้อยู่อาศัยในบ้านมีความอดทนและอายุยืนเหมือนต้นตะโก
ระยะออกดอก---มีนาคม-มิถุนายน---ติดผล---พฤษภาคม-กรกฎาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด ตอนกิ่ง

รกฟ้า/Terminalia alata

ชื่อวิทยาศาสตร์    ---Terminalia alata Heyne ex Roth
ชื่อพ้อง    ---Has7 Synonyms
---Pentaptera cuneata DC.
---Pentaptera macrocarpa Wall.
---Pentaptera maradu G. Don
---Terminalia elliptica Willd.
---Terminalia macrocarpa Steud.
---Terminalia maradu Buch.-Ham. ex G. Don
---Terminalia ovata Rottl. ex C. B. Clarke
ชื่อสามัญ    ---Laurel, Indian laurel
ชื่ออื่น    ---เซือก, เซียก , ฮกฟ้า , เชือก , กอง; [Thai: Rok fa, hok fa]; [Burmese: taukyan); [Hindi: Asan, sain, saj]; [Oriya: Sahaju]; [Tamil: Karramarda]; [Telugu: Tani]; [Lao: suak 'mon, suak]; [Sino-Tibetan: kieng, suak dam]; [Nepali: saj, asna]; [Sanskrit:   Raktarjun, Dharaphala, Saradru.]; [Japanese: Kuchinashi mirobaran]; [Chinese: he zi shu]; [Trade name: Indian laurel,laurel]
ชื่อวงศ์    ---COMBRETACEAE
ถิ่นกำเนิด    ---เอเซียตะวันออกเฉียงใต้
เขตการกระจายพันธุ์    ---เนปาล อินเดีย พม่า ลาว เวียตนาม  


พบได้ทั่วไปตามป่าผลัดใบและป่าเต็งรัง ที่ความสูงจากระดับน้ำทะเลตั้งแต่ 100-1,000 เมตร[
ในประเทศไทยพบมากในป่ากึ่งโล่งแจ้งทุกภาค
ไม้ต้นไม่ผลัดใบสูง 25- 35 เมตร ลำต้นตรงยาว กิ่งก้านชูตั้งขึ้น เปลือกต้นสีน้ำตาลเทาแตกเป็นร่องยาวลึกและเป็นเกล็ด เปลือกชั้นในสีแดง กิ่ง ใบอ่อนและช่อดอกมีขนนุ่มสีสนิมเหล็ก เมื่อแก่เกลี้ยง ใบเดี่ยวเรียงตรงข้ามเยื้องกันเล็กน้อยรูปขอบขนานแกมรูปไข่ กว้าง 5-10ซ.ม.ยาว10-15ซม. ปลายใบแหลมหรือเกือบแหลม โคนใบมนหรือเบี้ยว เนื้อใบหนาคล้ายแผ่นหนัง ดอก สีขาวหรือสีเหลืองแกมเขียว ออกเป็นช่อแคบยาว 6-17ซม. กลีบเลี้ยงรูปถ้วยปลายแยกเป็นห้าแฉก รูปสามเหลี่ยม ปลายแหลมโค้ง มีขนประปราย ด้านในมีขนยาวแน่น ผลเป็นผลแห้งไม่แตกขนาด 4-6 cm x 2.5-5 ซม.มี 5 ปีกกว้าง 1-2ซม. ผิวเกลี้ยงมีเส้นตามแนวนอน  มีเมล็ดเดียว
ใช้ประโยชน์ -ใช้เป็นยา เปลือกขับปัสสาวะ, ห้ามเลือด, ใช้ในการตกเลือด, แผล, กระดูกหัก, หลอดลมอักเสบ, ท้องร่วง, ไข้, ฝี
-อื่น ๆ ไม้แข็งแรงทนทาน ดีสำหรับสร้างบ้าน สะพาน ส่วนมากใช้งานในบ้าน ทำวงกบประตู หน้าต่าง และทำเครื่องเรือน  ใบเป็นอาหารเลี้ยงสัตว์ได้ดี เปลือกต้นใช้ฟอกหนังสัตว์ ใช้ย้อมผ้าให้สีน้ำตาลเข้มเกือบดำ
ระยะออกดอก-----พฤษภาคม-มิถุนายน---ติดผล---กรกฎาคม-มีนาคม
ขยายพันธุ์-----เมล็ด


มะพลับ/Diospyros malabarica

 

ชื่อวิทยาศาสตร์    ---Diospyros malabarica (Desr.) Kostel
ชื่อพ้อง  --- Has 13 Synonyms            

Diospyros biflora Blanco Diospyros peregrina f. javanica Kosterm.
Diospyros citrifolia Wall. ex A.DC. Diospyros siamensis Hochr.
Diospyros embryopteris Pers. Embryopteris gelatinifera G.Don
Diospyros glutinifera (Roxb.) Wall. Embryopteris glutinifera Roxb.
Diospyros glutinosa J.Koenig ex Roxb. Embryopteris glutinifolia Link
Diospyros malabarica var. siamensis (Hochr.) Phengklai Embryopteris peregrina Gaertn.
Diospyros peregrina (Gaertn.) Gürke

ชื่อสามัญ            ---Malabar ebony, Black-and-white ebony , Pale moon ebony, Indian Persimmon, Gaub.
ชื่ออื่น                ---มะพลับใหญ่, พลับ, มะกั๊บตอง, มะสูลัวะ, มะเขือเขื่อน; [Thailand: Tako thai (General), tako suan (Northern), phlap (Peninsular).]; [Malaysia: Komoi, kumun.]; [Indonesia: Culiket (Sundanese), kledung (Javanese).]; [Burma: Plab, tako suam.]; [Cambodia: Dângkaô khmaôch; [Laos: Küa namz, hnang hèèwx, lang dam]; [Vietnam: Thi dâù heo, cu'ò'm thi.]; [Hindi: Gaab]; [Tamil: Tumbika]; [Marathi: Temburi]; [Malayalam: Panancca]; [Telugu: Bandadamara]; [Kannada: Holitupare]'
ชื่อวงศ์               ---EBENACEAE
ถิ่นกำเนิด            ---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์   ---อินเดีย พม่า ไทย มาเลเซียและอินโดนีเซีย


มีถิ่นกำเนิดใน อนุทวีปอินเดีย เอเซียตะวันออกเฉียงใต้ พื้นที่กระจายค่อนข้างกว้างซึ่งขยายจากอินเดียตะวันออกและศรีลังกา, พม่า, กัมพูชา, ลาวและเวียดนามมายังประเทศไทย (ปลูกส่วนใหญ่) และอินโดนีเซีย (ชวา สุลาเวสี)        พบขึ้นตามรอยต่อระหว่างป่าบกกับป่าชายเลนโดยเฉพาะชายคลองน้ำกร่อย ห้วย หนองและชายป่าดิบชื้นถึงระดับความสูง 500เมตร
ไม้ยืนต้นขนาดกลางไม่ผลัดใบ สูง10-15 เมตร เปลือกนอกสีเทาปนดำ เรียบหรือแตกเป็นร่องเล็กตามยาว ถึงแตกล่อนเป็นสะเก็ดแล้วลอกหลุดเป็นแอ่งตื้นๆ เปลือกในสีน้ำตาลอมแดง กระพี้สีขาว กิ่งอ่อนเกลี้ยงยอดอ่อนสีน้ำตาลคล้ำ
ใบ เดี่ยวเรียงสลับแผ่นใบรูปขอบขนานหรือรูปขอบขนานแกมใบหอก ขนาด3-8x10-25 ซม.โคนใบสอบถึงรูปลิ่มมน ขอบใบเรียบ ปลายใบทู่หรือมน เนื้อใบหนาคล้ายแผ่นหนัง ผิวใบเกลี้ยงเรียบทั้งสองด้าน ด้านบนสีเขียวคล้ำเป็นมัน ด้านล่างสีซีดกว่า ใบอ่อนออกสีชมพูสวยงามมาก ดอก มะพลับจะมีดอกเพศผู้และดอกเพศเมียอยู่ต่างต้นกัน ดอกเพศผู้เป็นกระจุก กลีบเลี้ยง4กลีบ เชื่อมติดกันเป็นรูประฆังกว้างปลายแยกเป็นแฉก ดอกเพศเมียเป็นดอกเดี่ยว กลีบเลี้ยงและกลีบดอกคล้ายกับในดอกเพศผู้แต่ขนาดใหญ่กว่า การผสมเกสรต้องอาศัยแมลงและลมเป็นหลัก ผล แบบผลมีเนื้อหลายเมล็ด รูปทรงกลม ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง2.5-5ซม. ผลแก่นุ่มฉ่ำน้ำ ผลอ่อนมีขนกำมะหยี่ปกคลุม ผลสุกสีเหลืองอ่อนถึงส้ม โคนและปลายผลมักหยักบุ๋ม จุกผลรูปจานปลายแยกเป็นห้าแฉกแผ่กว้างออกแนบโคนผล มีขน สีน้ำตาลปกคลุมทั้งสองด้าน มีประมาณ6เมล็ด
เจริญเติบโตได้ดีในดินส่วนใหญ่ที่อุดมสมบูรณ์มีค่า pH เป็นด่างถึงเป็นกลางชอบ pH ในช่วง 6 - 7 ทนได้ 5 - 7.5
-ใช้ประโยชน์พืชถูกเก็บเกี่ยวจากป่าเพื่อใช้ในหลากหลายรูปแบบรวมไปถึงวัสดุย้อมสี หมากฝรั่ง ยารักษาโรคและผลไม้ที่กินได้ พืชได้รับการปลูก เป็นครั้งคราวสำหรับการใช้งานที่หลากหลายโดยเฉพาะในอินเดียและประเทศไทย
-ใช้กินได้ ผลไม้สุกเต็มที่ รสหวาน  แต่โดยทั่วไปไม่ค่อยอร่อย
-ใช้เป็นยา เปลือกใบดอกไม้และผลไม้มีการใช้มากในยาอายุรเวท ผลดิบรสฝาดมีฤทธิ์ต้านแบคทีเรียและยารักษาพยาธิ ใช้ภายนอกเพื่อรักษาแผล ผลสุกมีประโยชน์ในการรักษาโรคท้องร่วงและโรคบิด; โรคเลือด โรคหนองใน โรคเรื้อน และเป็นยาแก้พิษงู น้ำคั้นจากเปลือกสดมีประโยชน์ในการรักษาอาการไข้สูง เปลือกใช้ภายนอกสำหรับรักษาฝีและเนื้องอก เมล็ดใช้รักษาโรคท้องร่วงและโรคบิดเรื้อรัง น้ำมันที่สกัดจากเมล็ดใช้เป็นยา
-ใช้ปลูกเป็นไม้ประดับ มีทรงพุ่มและสีสันของผลที่สวยงามแปลกตา
-ใช้อื่น ๆ ไม้เนื้อแข็งที่มีค่ามีความแข็งแกร่งแข็งหนาแน่นและทนทานมาก ใช้สำหรับทำเฟอร์นิเจอร์หรูหราและงานแกะสลักไม้ เป็นวัตถุดิบสำหรับเรือและสิ่งก่อสร้าง (อาคารสะพาน ฯลฯ )-ผลไม้โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อไม่สุกมีเยื่อเหนียวที่อุดมไปด้วยแทนนินและเป็นแหล่งที่มาของหมากฝรั่ง มันสามารถใช้ในการอุดรูรั่วเรือ เพื่อทาสีใต้ท้องเรือ เป็นสารกันบูด เป็นหมากฝรั่งและกาวในการทำปกหนังสือ
ระยะออกดอก ---กุมภาพันธ์-พฤษภาคม---ติดผล---พฤษภาคม-ธันวาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด ตอนกิ่ง


ไคร้ย้อย/Elaeocarpus grandiflora


ชื่อวิทยาศาสตร์     ---Elaeocarpus grandiflora J.E. Sm.
ชื่อพ้อง---Has 6 Synonyms
---Cerea radicans Thouars
---Elaeocarpus lanceolatus Blume
---Elaeocarpus radicans (Thouars) Hiern
---Monocera grandiflora (Sm.) Hook.
---Monocera lanceolata (Blume) Hassk.
---Perinka grandiflora (Sm.) Raf.
ชื่อสามัญ             ---Ceylon olive, Blue olive berry, Fairy petticoat, Fringe bells, Lily of the valley tree.
ชื่ออื่น                 ---สารภีน้ำ (เชียงใหม่), จิก, ดอกปีใหม่ (กาญจนบุรี), แต้วน้ำ (บุรีรัมย์), ปูมปา (เลย), คล้ายสองหู, ผีหน่าย (สุราษฎร์ธานี), มุ่นน้ำ (เพชรบุรี), อะโน (ปัตตานี), [THAILAND: Khrai yoi, Mun nam, Phi nai]; [BURMA: Ye saga.]; [INDONESIA: Anyang-anyang, Ki ambit, Kemaitan.]; [MALAYSIA: Ando, Andor.]; [PHILIPPINES: Mala (Tag.)]; [VIETNAMESE:côm lá thon.
ชื่อวงศ์               ---ELAEOCARPACEAE
ถิ่นกำเนิด            ---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์   ---อินเดีย เอเซียตะวันออกเฉียงใต้-พม่า คาบสมุทรมาเลย์ สิงคโปร์

 

มีถิ่นกำเนิดในประเทศกัมพูชา, อินโดนีเซีย, ลาว,  พม่า, คาบสมุทรมาเลเซีย, สิงคโปร์, ไทยและเวียดนาม ชอบขึ้นตามที่ลุ่มใกล้น้ำ  ตามลำห้วย ลำธาร ตามป่าดิบและขึ้นทั่วไปตามป่าโปร่งและป่าเบญจพรรณ ที่สูงจากระดับน้ำทะเล 50-800 เมตร
ต้น สูงประมาณ 5-30 เมตร เรือนยอดแผ่กว้างเป็นพุ่มทึบ ผิวเปลือกต้นสีน้ำตาลอมเทา ใบเดี่ยวรูปไข่ ขนาดใบกว้าง 2-5 ซม.ยาว7-19 ซม.,ออกเรียงเวียนสลับ โคนใบและปลายใบแหลม หนา ด้านบนเกลี้ยง ด้านล่างมีขนประปราย โคนใบสอบปลายใบเว้าเล็กน้อย ก้านใบยาว 0,5-4 ซม. ดอก เป็นดอกช่อแบบช่อกระจะตามซอกใบและปลายกิ่ง ห้อยลงยาวประมาณ10 ซม ดอกย่อยมีกลีบเลี้ยง5กลีบ กลีบดอก 5 กลีบ ที่โคนกลีบดอกด้านในจะมีกลุ่มขนเรียงตัวกันอยู่ ดอกตูมสีน้ำตาลปนส้ม เมื่อบานเป็นช่อ สีขาว
ผล สดสีเขียวมีเนื้อหุ้มบางๆ  ทรงกลมรีหรือรูปกระสวย กว้าง 1.5-2 ซม. ยาว 3-4 ซม. ผิวผลบางเรียบ เกลี้ยง แข็งมาก  มีเพียงเมล็ดเดียว เติบโตได้ดีในที่ที่มีแสงแดดปานกลางถึงร่มเงา ต้องการดินที่อุดมสมบูรณ์ชุ่มชื้นและมีสภาพดี
ใช้ประโยชน์ พืชถูกเก็บเกี่ยวจากป่าเพื่อใช้ในท้องถิ่นเป็นยา และปลูกเป็นไม้ประดับ
-ใช้เป็นยาใบผลไม้เปลือกไม้และเมล็ดถูกนำมาใช้ในการแพทย์แผนโบราณสำหรับโรคต่างๆ  เปลือกไม้บดใช้พอกแผล - ใบใช้สำหรับรักษาโรคซิฟิลิส เปลือกไม้เป็นส่วนผสมของยาแผนโบราณสำหรับโรคของผู้หญิง - ในประเทศอินโดนีเซียผลไม้ใช้สำหรับแก้ปวดบิดและกระเพาะปัสสาวะ เปลือกต้นสำหรับไตอักเสบและสำหรับแผลเฉพาะที่ ในมาเลเซียใช้หลังคลอดเหมือนโทนิคทั่วไป เปลือก ใช้ในการผสมน้ำร้อนกับวัสดุจากพืชอื่น ๆ เพื่อปรับปรุงการไหลเวียนของโลหิตส่งเสริมการหดตัวของมดลูก, ขับลมและเป็นยาระบาย สารสกัดน้ำจากใบผลไม้และกิ่งไม้ถูกนำมาใช้ในการรักษาโรคเบาหวาน
-ใช้อื่น ๆ ไม้ใช้ในงานก่อสร้างสำหรับเรือ เฟอร์นิเจอร์และงานฝีมือ
ระยะเวลาออกดอก : เดือน มกราคม-เมษายน ติดผล เดือนมีนาคม-พฤษภาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด ปักชำ ตอนกิ่ง


มะกอกน้ำ/Elaeocarpus hygrophilus

ชื่อวิทยาศาสตร์    ---Elaeocarpus hygrophilus Kurz.
ชื่อพ้อง---Has 1 Synonyms    
---Elaeocarpus madopetalus Pierre
ชื่อสามัญ    ---Wild Olive
ชื่ออื่น    ---มะกอกน้ำ, สมอพิพ่าย, สารภีน้ำ, สีชัง, ; [Thai: makok-nam, Sarapi Nam, phi nai]; [Vietnam: Côm cánh ướt, Trám xanh, Côm háo ẩm, Cà na]; [Japan: Makōku nāmu, Sarapī namu]
ชื่อวงศ์    ---ANACARDIACEAE
ถิ่นกำเนิด    ---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์    ---อินโดจีน-พม่า ไทย ลาว กัมพูชา


ไม้ยืนต้นขนาดกลาง แตกกิ่งก้านสาขามาก ต้นสูง 3-12 เมตร เปลือกลำต้นค่อนข้างเรียบ สีน้ำตาล ตามกิ่งมีรอยแผลใบชัดเจน ใบเดี่ยว รูปไข่กลับ ออกแบบเรียงเวียนสลับ หนาแน่นที่ปลายกิ่ง ใบรูปขอบขนาน กว้าง 2.5-5 เซนติเมตร ยาว 6-12 เซนติเมตร ปลายใบมน โคนสอบแคบเรียวแหลมติดก้านใบ ท้องใบและหลังใบเรียบ ขอบใบจักเป็นฟันเลื่อย
ดอกออก เป็นช่อตามซอกใบ ดอกย่อยสีขาว กลีบดอกมี 5 กลีบ ปลายกลีบดอกจักเป็นฝอยเล็กๆ กลีบเลี้ยงมี 5 กลีบ สีเขียว ปลายกลีบแหลม เกสรตัวผู้มีจำนวน 15-25 อัน
ผลกลมรีสีเขียวอ่อนผลมีความยาว 3 - 4 ซม มีเมล็ดขนาดใหญ่1เมล็ด รูปกระสวย ผิวขรุขระและแข็ง
เป็นไม้ที่เจริญเติบโตได้ดีในที่ลุ่ม ทนน้ำท่วม เติบโตได้ดีในที่ที่มีแสงแดดปานกลางถึงร่มเงา ต้องการดินที่อุดมสมบูรณ์ชุ่มชื้นและมีสภาพดี
ใช้ประโยชน์ ต้นไม้ถูกเก็บเกี่ยวจากป่าเพื่อใช้ในท้องถิ่นเป็นอาหาร ปลูกเพื่อกินผล หรือดองในน้ำเกลือ
ขยายพันธุ์---เมล็ด ตอนกิ่ง


มะขวิด/Feronia limonia


ชื่อวิทยาศาสตร์     ---Limonia acidissima L.
ชื่อพ้อง---Has 19 Synonyms
ชื่อสามัญ --Curd Fruit, Gelingga, Kavath, Monkey Fruit, Wood Apple, Elephant apple, Indian Wood Apple.
ชื่ออื่น     ---มะฟิด, มะฝิด (ภาคเหนือ); ; [Thailand: makhwit (central), mafit (northern)]; [French: Pomme d'éléphant]; [Assamese: Kath-bel]; [Bengali: Kapittha, Kayetabela]; [Hindi: Dadhiphal, Pushpaphal, Katabel, Dantasath]; [Sanskrit: Danthashatha, Kapithama, Kapityama]; [Indonesia: kawista (Java), kusta (Bali)]; [Malaysia: belinggai, gelinggai]; [Burma: thibin]; [Cambodia: kramsang]; [Laos: mafit]; [Vietnam: câǹ thǎng.]
ชื่อวงศ์    ---RUTACEAE
ถิ่นกำเนิด    ---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์    --- อินเดีย พม่า ศรีลังกา อินโดจีน มาเลเซีย  อินโดนีเซีย-ชวา บาลี

 
พืชในเขตร้อนชื้นและกึ่งเขตร้อนกึ่งแห้งแล้งพบได้ในระดับความสูงถึง 450 เมตร
ไม้ยืนต้นมักจะผลัดใบ สูง 6-10 เมตร เปลือกสีเทาเข้มหรือสีดำแตกเป็นแนวยาว หนามตรงออกที่ซอกใบยาวถึง 2.5-4 ซม ใบประกอบแบบขนนกปลายคี่ เรียงสลับ มี5-7ใบ บางครั้งมี 3-6 หรือ 9 ใบย่อยรูปขอบขนานแกมไข่กลับขนาด 1.3-3.8 × 1.3 ซม. ขอบใบมักหยักกลม เนื้อใบมีต่อมน้ำมันกระจายอยู่ที่บริเวณขอบใบ ก้านใบและก้านใบย่อยมีปีกแคบ ๆ ยาวถึง 12 ซม.ดอกช่อออกที่ปลายกิ่งประกอบด้วยดอกเพศผู้และดอกสมบูรณ์เพศอยู่ในต้นเดียวกัน กลีบดอกสีเหลืองแกมเขียวปนแดง ผลสดรูปทรงกลมมีเปลือกแข็ง ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางถึง 10  ซม.สีเทาแกมน้ำตาลมีเปลือกแข็ง เนื้อผลเป็นเมือกเหนียว  เมล็ดยาว 0.5-0.6 เซนติเมตร เปลือกหนา มีขน
ชอบดินร่วนปนลึกที่ระบายน้ำได้ดี แต่ให้ความชุ่มชื้นเมื่อถูกแดดจัด  ทนต่อดินหลากหลายชนิด  ชอบ pH ในช่วง 5 - 6  เป็นต้นไม้ที่เติบโตช้า ต้นกล้าใช้เวลา 15 ปีก่อนเริ่มผลิตผล
ใช้ประโยชน์ เป็นไม้ท้องถิ่นของอินเดียตอนใต้ปลูกเพื่อใช้ผล
-ใช้กินได้ ใบอ่อนดิบกินเป็นผัก  ผลไม้ - ดิบ และสุก มีกลิ่นหอมรสเปรี้ยวอมหวานมีเนื้อบางส่วนที่กินดิบ ทำเป็นเยลลี่ แยมชัทนีย์ เชอร์เบ็ต ผสมกับกะทิและน้ำเชื่อมน้ำตาลปี๊บ เป็นเครื่องดื่มเมาหรือแช่แข็งเป็นไอศครีม น้ำผลไม้มีสีม่วงและคล้ายกับที่ทำจากแบล็คเคอแรนท์
-*ใช้เป็นยา เป็นยาบำรุงกำลัง ทำให้สดชื่น เจริญอาหาร แก้อาการท้องเสีย และรักษาโรคทางเดินอาหาร โรคลักปิดลักเปิด แก้ฝีเปื่อยบวม ตกโลหิต และแก้พยาธิ ใบและดอก แก้ท้องร่วง แก้บวมและฟกช้ำ ตกโลหิต ขับลม เป็นยาฝาดสมาน และแก้พยาธิ ยาง แก้ทองเสีย สมานแผล และเจริญไฟธาตุ เปลือก แก้ฝีเปื่อย แก้บวม แก้อาการลงท้อง ตกโลหิด และแก้พยาธิ (จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี)*
-ใช้อื่น ๆ ไม้หนักแข็ง ชักเงาได้ง่าย เปลือกไม้ให้ยาง ใบมีกลิ่นหอม ต้นไม้ใช้สำหรับเลี้ยงครั่ง
ระยะออกดอกและติดผล--- ธันวาคม - มิถุนายน
ขยายพันธุ์---เมล็ด ปักชำ ตอนกิ่ง

มะตาด/Dillenia indica

ชื่อวิทยาศาสตร์    ---Dillenia indica Linn.
ชื่อพ้อง---Has 3 Synonyms
---Dillenia elliptica Thunb.
---Dillenia elongata Miq.
---Dillenia speciosa Thunb.
ชื่อสามัญ    ---Indian Catmon, Elephant Apple, Chulta, Chalta, Ouu, Hondapara tree,
ชื่ออื่น    ---ส้มปรุ, ส้านกวาง, ส้านท่า, ส้านป้าว, ส้านปรุ, ส้านใหญ่, แส้น,  สั้น, บักสั้นใหญ่,  แอปเปิ้ลมอญ, ส้านมะตาด, ไม้ส้านหลวง, ; [THAI: Ma-tad]; [CHINESE: Wu ya guo]; [Hindi:Karambel,Chalta]; [Malayalam:Vazchpunna,Pinnay,Punna]; [Nepali: Thulo Tatri, Paanca Phal]; [Sanskrit:Avartaki,Bhavyam]
ชื่อวงศ์    ---DILLENIACEAE
ถิ่นกำเนิด    ---ทวีปเอเชีย
เขตการกระจายพันธุ์    ---จีน, อินเดีย, ศรีลังกา, เนปาล, ภูฏาน, พม่า, ไทย, ลาว, เวียดนาม, มาเลเซีย, อินโดนีเซีย, ฟิลิปปินส์

 

พบตั้งแต่อินเดีย บังกลาเทศ และทางตะวันออกของศรีลังกาจรดทางตะวันตกเฉียงใต้ของจีน (มณฑลยูนนาน) เวียดนาม และทางตอนใต้ของไทยถึงมาเลเซีย และอินโดนีเซีย ชอบขึ้นตามป่าดิบและใกล้น้ำ ป่าฝนเขตร้อน ตามริมแม่น้ำ ในป่าไม้สัก ที่ระดับความสูงถึง 1,100 เมตร
ไม้ ต้นขนาดกลางไม่ผลัดใบสูง 10-30 เมตร ลำต้นเปลาเปลือกหนาสีเทาหรือน้ำตาลแดง เปลือกชั้นในสีชมพู เรือนยอดเป็นพุ่มกลมมีขนตามกิ่ง  ใบรูปขอบขนาน ขนาดของใบกว้าง 6-14 ซม.ยาว15-35 ซม.เนื้อใบบางด้านบนสีเขียวสดเป็นมันด้านล่าง มีขนประปรายบนเส้นใบ ดอกใหญ่ขนาด15-20 ซม.สีขาวออกเดี่ยวๆตามง่ามใบกลีบดอกสีขาวบางร่วงง่าย กลีบรองดอกโค้งแข็งและอวบน้ำ  ผลขนาด8-10ซม. กลมใหญ่มีกลีบรองดอกสีเขียวหุ้มและโตพร้อมผล
ชอบตำแหน่งที่มีแสงแดดมาก แต่สามารถยืนอยู่ในที่ร่มได้เป็นอย่างดี  ชอบดินร่วนปนทรายที่ระบายน้ำได้ดี ทนน้ำท่วม ทนแล้ง เติบโตได้ดีที่สุดในดินที่มีความเป็นกรดสูงเล็กน้อย ค่า pH ในช่วง 5.5 - 7 ทนได้ - 8  
ใช้ประโยชน์-ใช้กินได้ผลไม้มีรสชาดและกลิ่นคล้ายกับแอปเปิ้ลที่ไม่สุก เนื้อผลไม้มีรสเปรี้ยวและใช้ในอาหารอินเดียในแกงกะหรี่  แยม ( ouu khatta ) ทำเป็นเครื่องดื่มเยลลี่และเชอร์เบท หรือหมักในน้ำส้มสายชู
-ใช้เป็นยา ส่วนที่ใช้ ผลไม้เปลือกไม้ใบไม้ เปลือกและใบเป็นยาสมานแผล - ผลไม้เป็นยาระบายเล็กน้อย มากเกินไปอาจทำให้ท้องเสีย ใช้สำหรับบรรเทาอาการปวดท้อง - น้ำผลไม้ผสมของใบและเปลือกนำมารับประทานสำหรับการรักษาโรคมะเร็งและท้องเสีย - น้ำผลไม้ผสมกับน้ำตาลและน้ำใช้เป็นเครื่องดื่มเย็นแก้ไข้ และเป็นส่วนผสมของยาแก้ไอ - ในซาบาห์ใบอ่อนหรือเปลือกลำต้นทุบและนำไปใช้วางบนส่วนที่บวม หรือบนแผล- รากใช้แก้ไข้
-ใช้ปลูกเป็นไม้ประดับทั่วไป เนื่องจากดอกมีกลิ่นหอมจึงมีการเพาะปลูกในเรือนกระจกในเขตอบอุ่น
-ใช้อื่น ๆ  -ไม้ เนื้อแข็งปานกลาง แต่ไม่คงทน และมักโค้งงอ ใช้ทำสิ่งก่อสร้างในร่มและฟืน ในประเทศไทย เนื้อผลใช้ทำแชมพูใช้สระผม
ระยะออกดอก--- มิถุนายน - สิงหาคม--- ติดผล--- ธันวาคม - เมษายน
ขยายพันธุ์---เมล็ด ตอนกิ่ง ปักชำ

มะหาด/Artocarpus lakoocha


ชื่อวิทยาศาสตร์    ---Artocarpus lakoocha Roxb.ex Buch.-Ham
ชื่อพ้อง---Has 14 Synonyms

-Artocarpus acuminatissimus Merr.- -Artocarpus leytensis Elmer
-Artocarpus cumingianus Trécul -Artocarpus ovatus Blanco
-Artocarpus dadah Miq. -Artocarpus paloensis Elmer
-Artocarpus dasyphyllus Miq. -Artocarpus refractus Becc.
-Artocarpus ficifolius W.T.Wang -Artocarpus yunnanensis H.H.Hu
-Artocarpus fretessii Teijsm. & Binn. ex Hassk. -Saccus cumingianus (Trécul) Kuntze
-Artocarpus lakoocha Roxb. -Saccus lakoocha (Roxb.) Kuntze

ชื่อสามัญ    ---Lok hat, Monkey Jack, Monkey Fruit, Lakoocha Tree.
ชื่ออื่น    ---มะหาด, หาด, ขนุนป่า, มะหาดใบใหญ่; [Thai: mahaad,haad,khanunpa,mahaad bai yai]; [Assamese: Bohot]; [Bengali: Dahu,Dephal]; [Malayalam: Chimpa,Lakucham,Pulinjakka]; [Nepali: Badhar]; [Tamil: Tinippalavu,Irapala,Ilagusam]; [Sanskrit: Dahu,Dridhavalkala,Amlaka]
ชื่อวงศ์    ---MORACEAE
ถิ่นกำเนิด    ---อนุทวีปอินเดีย และเอเซียใต้
เขตการกระจายพันธุ์    ---ศรีลังกา อินเดีย พม่า คาบสมุทรมาเลย์ สุมาตรา บอร์เนียว

 

พืชเขตร้อนชื้นซึ่งพบได้ที่ระดับความสูงจากระดับน้ำทะเล100-1,300 เมตร ในป่าดิบชื้นและป่าผลัดใบพบที่ระดับความสูง 1,800 เมตร ในประเทศไทยพบ ขึ้นทั่วไปทั้งภาคตะวันออกเฉียงใต้ ภาคตะวันตกเฉียงใต้ และภาคใต้ ตามป่าเต็งรัง และป่าเบญจพรรณทั่วไป
ไม้ ยืนต้นขนาดใหญ่ สูงถึง 25 เมตรไม่ผลัดใบลำต้นเปลาตรงเรือนยอดเป็นพุ่มกลมทึบ เปลือกต้นสีน้ำตาลออกแดงหรือน้ำตาลเข้ม ต้นแก่ผิวจะหยาบและเป็นเกล็ด และบริเวณเปลือกของลำต้นมักจะมีรอยแตกและมียางไหลซึมออกมามีสีขาวหรือขาวแกม เหลืองตามยอดอ่อน กิ่งอ่อนมีขน นุ่มสีเทาถึงสีน้ำตาลออกแดง ปกคลุมหนาแน่น
ใบเดี่ยวรูปไข่ขนาดของใบ กว้าง5-15 ซม.ยาว10-30 ซม. ขอบใบเรียบเนื้อใบค่อนข้างหนาเหนียวคล้ายแผ่นหนัง แผ่นใบสากคายมีขนนุ่มทั้งสองด้าน ดอกออกเป็นช่อกระจุกแน่นสีเหลืองหม่นถึงชมพูอ่อน ออกตามบริเวณซอกใบและปลายกิ่ง ช่อดอกเพศผู้และเพศเมียอยู่บนต้นเดียวกัน ช่อดอกเพศผู้รูปขอบขนานกลีบดอกมี2-4หยัก ช่อดอกเพศเมียรูปเกือบกลม กลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นหลอด ผลรูปร่างบิดเบี้ยวเป็นปุ่มปม ขนาด2.5-8 ซม. สีเหลืองอ่อนหรือส้ม  ผิวนอกมีขนคล้ายกำมะหยี่ เนื้อในผลสีชมพูมีเมล็ดมาก เมล็ดขนาด10 × 6 มม.
เป็นไม้กลางแจ้งต้องการแสงแดดตลอดวันต้องการน้ำและความชื้นปานกลาง ปลูกได้ทุกสภาพดินที่การระบายน้ำดี ค่า  pH 5-6.5 ทนได้ 4 - 7.5 ทนต่อสภาพแห้งแล้ง
ใช้ประโยชน์ พืชมีคุณค่าส่วนใหญ่เป็นผลไม้ที่กินได้ซึ่งมักจะมาจากป่าและยังใช้เป็นยาและวัสดุต่าง ๆ สำหรับใช้ในท้องถิ่น-ใช้กินได้ ผลไม้สุก มีรสเปรี้ยวใช้สำหรับ Chutneys หั่นให้แห้งและนำมาใช้แทนมะขามสำหรับผู้ที่ไม่ควรรับประทานมะขามหรือเป็นสิ่งต้องห้ามในระหว่างการรักษา ชิ้นแห้งใช้ในแกงเนื้อและปลาโดยเฉพาะในอินเดียตะวันตก ให้รสชาติที่พิเศษมากกับแกงกะหรี่ เปลือกมีแทนนิน 8 - 9% และถูกเคี้ยวแทนหมากพลู ในอินเดียตอนเหนือผลไม้มักถูกขายในตลาดท้องถิ่น
-ใช้เป็นยา และประโยชน์ทางด้านสมุนไพร เนื้อไม้ใช้เป็นยาสมุนไพร เปลือกใช้รักษาแผลติดเชื้อ เปลือกใช้แก้ปวดศีรษะ รากนั้นมีฤทธิ์ฝาดและใช้เป็นยาถ่าย
-ใช้เป็นไม้ประดับนิยมนำมาปลูกเป็นไม้ประดับกันมากปลูกตามบ้านเรือน หรือตามสวนสาธารณะเพื่อให้ความร่มรื่น
-การใช้ประโยชน์อื่น ไม้สีเหลืองมีความทนทาน ทนต่อปลวก เนื้อไม้ค่อนข้างแข็ง ชักเงาได้ดีใช้ในงานก่อสร้าง ใช้ทำเครื่องเรือน ทำเครื่องดนตรี โปงลาง รากให้สีเหลืองใช้ย้อมผ้า ใบเป็นอาหารสัตว์ ไม้เป็นแหล่งเชื้อเพลิงที่สำคัญในท้องถิ่น
ระยะเวลาออกดอก ---กุมภาพันธ์-เมษายน
ขยายพันธุ์---เมล็ด ตอนกิ่งหรือแยกลำต้นที่เกิดใหม่


มะหวด/Lepisanthes rubiginosa


ชื่อวิทยาศาสตร์    ---Lepisanthes rubiginosa (Roxb.) Leenh.
ชื่อพ้อง---Has 14 Synonyms

-Cupaniopsis godefroyi Guillaumin -Moulinsia rubiginosa G.Don
-Erioglossum cuneifolium Blume -Pancovia rubiginosa Baill. ex Kurz
-Erioglossum edule Blume -Sapindus alternifolius Buch.-Ham. ex Wight & Arn.
-Erioglossum rubiginosum (Roxb.) Blume -Sapindus fraxinifolius DC.
-Lepisanthes balansana Gagnep. -Sapindus rubiginosus Roxb.
-Lepisanthes hirta Ridl. -Vitenia edulis (Blume) Steud.
-Moulinsia cupanioides Cambess. -Vitenia stilaginea Noronha ex Cambess.

ชื่อสามัญ    -----Rusty sapindus
ชื่ออื่น    ---หวดลาว, หวดคา, ชันรู, มะหวดบาท,  กำจำ, มะจำ, กำซำ, มะหวดลิง, หวดลาว,  [THAI: Chan ru, Huat kha, Huat lao, Kamcham, Kasam, Kamsam, Ma cham, Ma huat, Ma huta pa, Sam sam, Si hok noi.]; [CHINESE: chi cai]; [PHILIPPINES: Kalayo (Tag.)]; [BANGLADESH: Bara harina, Chagalnadi.]; [BENGALI: Kaakjaam.]; [MALAY: Buoh terajang, Kalaju, Kelat layu, Ki layu, Kulayo, Mertajam, Terajang.]; [KHMER: daun kay ryy chon]; [VIETNAMESE: Cây kén kén, Nhãn dê, Nhãn rừng.].
ชื่อวงศ์    ---SAPINDACEAE
ถิ่นกำเนิด    ---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์    ---อินเดีย เวียตนาม จีน ฟิลิปปินส์ คาบสมุทรมาเลย์ อินโดนีเซีย ออสเตรเลีย

จากอินเดียตอนเหนือไปยังอินโดจีนและไทยผ่านแหลมมลายูไปจนถึงเขตร้อนของออสเตรเลีย พบได้ในพื้นที่เปิดโล่ง ในป่าผลัดใบ; ป่าไม้ลูกอ่อน ชรับแลนด์; ตามขอบป่า เทวดา; ตลิ่ง ด้านในของป่าชายเลน ที่ระดับความสูงสูงสุด 300 เมตรบางครั้งถึง 1,200 เมตร
อินเดีย จีนตอนใต้ ออสเตรเลีย และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ไม้ ต้นขนาดเล็กไม่ผลัดใบ สูง 5-10เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางลำต้น 25-30 ซม.พุ่มกลมค่อนข้างโปร่ง เปลือกเรียบหรือแตกเป็นสะเก็ดสีน้ำตาล ใบประกอบแบบขนนกยาว 15- 50 ซม.เรียงสลับ ใบย่อย (2)3-6(9) คู่ ขนาดของใบย่อย กว้าง1.5-11 ซม.ยาว3-31 ซม. รูปร่างไม่แน่นอน  แผ่นใบหนา ผิวใบมีขนทั้งสองด้าน ด้านบนเห็นเส้นแขนงเป็นร่อง ด้านล่างเส้นใบนูนเด่น ดอกช่อออกที่ซอกใบ.ออกเป็นช่อตั้งขึ้นยาว12 - 30 ซม. ดอกสีขาวหรือเหลืองอ่อนกว้างประมาณ 5 มม มีกลิ่นหอมอ่อนๆ ผลอ่อนสีเขียวอ่อนเมื่อเริ่มแก่สีจะเปลี่ยนเป็นเหลืองและแดง พอแก่จัดจะเป็นสีม่วงดำ ขนาดผลยาวประมาณ 1.2-1.5 ซม.
ต้องการตำแหน่งที่แสงแดดจัดถึงร่มเงาบางส่วน เติบโตได้ ในดินทุกชนิดที่มีการระบายน้ำดี

ใช้ประโยชน์-ใช้กินได้ ผลรสหวาน ใบอ่อนกินได้ ในชวาใช้หน่อเป็นผัก
-ใช้เป็นยา รากและใบรักษาไข้ รากต้มใช้สำหรับรักษาอาการไอ ในประเทศอินเดียพืชใช้สำหรับรักษาโรคเรื้อน
-อื่น ๆ ไม้ มีคุณภาพดี แต่ใช้ทำภาชนะและอุปกรณ์เล็กๆ  กล่าวกันว่าเป็นไม้ที่มีค่าในประเทศอินเดีย แต่ใช้เป็นเชื้อเพลิงเท่านั้น ในมาเลเซียบางครั้งเพื่อทำครกตำข้าวและที่จับเครื่องมือ
ระยะออกดอก----กุมภาพันธ์-เดือนมีนาคม
ขยายพันธุ์----เมล็ด


แดง/Xylia xylocarpa


ชื่อวิทยาศาสตร์          ---Xylia xylocarpa (Roxb.) Taub. var. kerrii (Craib & Hutch.) I. C. Nielsen
ชื่อพ้อง---Has 1 Synonyms
---Xylia kerrii Craib & Hutch.
ชื่อสามัญ                  ---Iron wood, Ironwood of Burma, Irul, Jamba, Pyinkado
ชื่ออื่น                      ---แดง, กร้อม, ตะกร้อม, สะกรอม, ไปรน์, ปราน, ; [Thai: mai daeng, d(a)eng]; [Burmese: Pyinkado]; [Vietnam: Căm xe]; [Cambodia: Sokram, so-krach]; [India: Jamba (Karnataka), Jambu (Hindi)]
ชื่อวงศ์                     ---FABACEAE (LEGUMINOSAE-MIMOSOIDEAE)
ถิ่นกำเนิด                  ---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์    ---เอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้-อินเดีย-พม่า กัมพูชา ลาว ไทย เวียตนาม


มีถิ่นกำเนิดในอินโดจีน ในป่าดิบแล้งและป่าเบญจพรรณถึงระดับความสูง 850 เมตร
ไม้ ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ไม่ผลัดใบสูง 20-25 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางลำต้น 40-60ซม. ลำต้นเรียวตรง กิ่งก้านลู่ลง เปลือกต้นบางสีครีมอมน้ำตาล หรือน้ำตาลอมแดง แตกล่อนเป็นแผ่นบาง เปลือกชั้นในสีชมพู เนื้อไม้สีส้มออกแดงกิ่งก้านและยอดอ่อนมีขนละเอียดสีเหลือง ใบประกอบแบบขนนก2ชั้น มีก้านใบชั้นที่1เพียง1คู่ ออกตรงข้ามยาว10-30ซม. แต่ละเส้นมีใบย่อย3-7คู่เรียงตรงข้าม ใบย่อยรูปไข่แกมขอบขนาน โคนใบสอบ ปลายใบแหลมมน ขอบใบเรียบหรือเป็นคลื่นเล็กน้อย ใบบนจะใหญ่สุด  ใบแก่ด้านบนเกลี้ยง ด้านล่างมีขนสีน้ำตาลเล็กน้อย ผลิใบอ่อนระหว่างเดือนมีนาคม-เดือนเมษายน ภายหลังจากออกดอก ดอกออกเป็นช่อกระจุก สีเหลืองอ่อนถึงขาว เป็นช่อกลม มีดอกย่อยจำนวมากขนาดเล็ก ขนาด1.5-2ซม.ออกเป็นช่อใกล้ปลายยอด ดอกย่อยคล้ายดอกกระถินมีกลิ่นหอมอ่อนๆ ผลเป็นฝักรูปไต แบนรูปขอบขนาน เรียว เปลือกหนาแข็งและปลายโค้งงอสีน้ำตาลอมเทา ผิวเรียบขนาดกว้าง 3.5-6 ซม.ยาว 9.5-10.5 ซม. เมื่อแก่จะแตกออกตามแนวตะเข็บ เมล็ดแบนแข็งสีน้ำตาลเข้ม มี 9-10 เมล็ด ขนาดเมล็ดกว้าง 7.5-9 มม. ยาว 12-14 มม.หนา1.5-2มม,
ชอบตำแหน่งที่มีแดด แต่ยังประสบความสำเร็จในที่ร่ม ชอบดินทรายที่ลึกและระบายน้ำได้ดี ค่า pH ในช่วง 5 - 6 ทนได้ 4.5 - 6.5 สปีชีส์นี้มีความสัมพันธ์ทางชีวภาพกับแบคทีเรียในดินบางชนิดแบคทีเรียเหล่านี้ก่อตัวเป็นก้อนบนรากและตรึงไนโตรเจนในบรรยากาศ ไนโตรเจนบางส่วนนี้ถูกใช้โดยพืชที่กำลังเติบโต บางชนิดก็สามารถใช้โดยพืชอื่น ๆ
ใช้ประโยชน์- ใบอ่อนกินได้ เมล็ดดิบสดใหม่กินเป็นผัก นำมาคั่วสุกกินได้
-ใช้เป็นยา เปลือกไม้มีแทนนินและฝาด ยาต้มใช้เพื่อกำจัดหนอนในร่างกาย ใช้รักษาโรคเรื้อน, อาเจียน, ท้องร่วง, โรคหนองในและแผล น้ำมันจากเมล็ดใช้ในการรักษาโรคไขข้อโรคริดสีดวงทวารและโรคเรื้อน
ตำรายาไทยใช้ เปลือกต้น ซึ่งมีรสฝาด สมานธาตุ แก่น เข้ายาแก้โรคกษัยโลหิต (อาการมะเร็งที่มดลูกและรังไข่ในสตรี หรือมะเร็งปอดของบุรุษ) ดอก เข้ายาแก้ไข้ บำรุงหัวใจ ยาพื้นบ้านใช้ เปลือกต้น ผสมกับสมุนไพรอื่น ต้มน้ำดื่ม แก้ประดง (อาการโรคผิวหนังมีผื่นคัน เป็นเม็ดขึ้นคล้ายผื่น คันมาก มักมีไข้ร่วมด้วย)
-ใช้ปลูกเป็นไม้ประดับ  นิยมปลูกตามบ้านเรือน ริมถนน หรือตามสวนสาธารณะเพื่อให้ร่มเงา
-ใช้อื่น ๆเนื้อไม้สีแดงเรื่อๆหรือสีน้ำตาลออกแดง เป็นไม้คุณภาพชั้นดี แข็งแรง เหนียวและทนทานมากใช้สร้างบ้าน นิยมใช้ทำเสา รอด ตงขื่อ พื้นกระดาน ทำเฟอร์นิเจอร์คุณภาพสูง ดอกใช้ในอุคสาหกรรมผลิตน้ำหอมและเครื่องสำอาง เรซิ่นสีแดงได้มาจากลำต้น น้ำมันได้จากเมล็ด ใบใช้เป็นปุ๋ยพืชสด ในประเทศไทยใบของมันจะใช้ในการรักษาบาดแผลในช้าง
เดิม เป็นองค์ประกอบส่วนใหญ่ของป่าเบญจพรรณ ปัจจุบันจำนวนลดลงเพราะถูกโค่น เนื่องจากเนื้อไม้มีคุณภาพดี เป็นพรรณไม้ที่ฟื้นตัวเร็วหลังจากเกิดไฟป่า จะงอกใหม่ได้ดี
สำคัญ-เป็นต้นไม้ประจำจังหวัดตาก
ระยะออกดอก---กุมภาพันธ์-เมษายน--ติดผล---มีนาคม-เมษายน
ขยายพันธุ์ --- เมล็ด ตอนกิ่ง


น้ำเต้าต้น/Crescentia cujete

 

ชื่อวิทยาศาสตร์    ---Crescentia cujete Linn
ชื่อพ้อง---Has 9 Synonyms

-Crescentia acuminata Kunth. -Crescentia fasciculata Miers.
-Crescentia angustifolia Willd. ex Seem. -Crescentia latifolia Raf
-Crescentia arborea Raf. -Crescentia plectantha Miers.
-Crescentia cujete var. puberula Bureau & K. Schum. -Crescentia spathulata Miers.
-Crescentia cuneifolia Gardner.

ชื่อสามัญ    ---Calabash, Calabash Gourds, Calabash-tree, Miracle fruit.
ชื่ออื่น    ---น้ำเต้าอินเดีย, น้ำเต้าญี่ปุ่น, น้ำเต้าต้น, [CHINESE: Hu lu shu.]; [FRENCH: Calebassier.]; [GERMAN: Kalebassenbaum.]; [ITALIAN: Calebassa Guiana, Icara.]; [MEXICO: Jicaro.]; [NIGARAGUAN: Saabang.] ; [PANAMANIAN: Totumo.]; [PERU: Pate.]; [PORTUGUESE: Coité, Cuieira, Cuité, Cujeté.]; [SPANISH: Calabacero, Crescencia.]; [PHILIPPINES: Kalabas, Cujete (Tag.)]; [VIETNAM: ĐàoTiên]
ชื่อวงศ์    ---BIGNONIACEAE
ถิ่นกำเนิด    ---ทวีปอเมริกา
เขตการกระจายพันธุ์    ---อเมริกากลาง อเมริกาใต้ แคริเบียน

 

มีถิ่นกำเนิดในภาคกลาง , อเมริกาใต้ ,หมู่เกาะอินเดียตะวันตกและภาคใต้ของฟลอริด้า เติบโตในสะวันนา, พุ่มไม้และที่ขอบของป่า จากระดับน้ำทะเลประมาณ 800 เมตร
ไม้ยืนต้นขนาดเล็กต้นสูงประมาณ 3-8 เมตร  เส้นผ่านศูนย์กลางเกือบ 50 ซม.  เปลือกต้นหยาบแตกกิ่งก้านแผ่กว้าง เรือนยอดกลม ใบเป็น ใบเดี่ยวยาว 4-20 ซม. และกว้าง 3-7 ซม. ออกเป็นกระจุกตามกิ่ง ขนาดไม่เท่ากัน รูปไข่กลับแกมรูปช้อน ปลายใบมนหรือแหลม โคนใบสอบเป็นครีบ ดอก สีเขียวอมเหลือง มีลายสีม่วงแดง ออกเดี่ยวหรือคู่ห้อยตามลำต้นและกิ่ง กลีบเลี้ยงติดกันเป็นหลอดสั้นๆ ปลายแยกเป็น 2 แฉก เกสรเพศผู้ 4 อัน สั้น 2 ยาว 2 ดอกมีกลิ่นเหม็นหืน ผลสีเขียวสวยงาม ห้อยกระจายทั่วไปภายในทรงพุ่ม รูปกลม เส้นผ่านศูนย์กลาง 15-30 ซม ผิวเกลี้ยง  เมล็ด แบนสีน้ำตาลเข้มแบนยาวประมาณ 0,7 ซม. และกว้าง 0.5 เมตร ฝังอยู่ในเนื้อ  
ต้องการตำแหน่งแสงแดดเต็ม ดินร่วนระบายน้ำดี
ทนต่อศัตรูพืชและโรค บางครั้งก็ถูกรบกวนจากแมลงเต่าทอง และหนอนผีเสื้อ
ใช้ประโยชน์-ใช้กินได้ ผลไม้อ่อนบางครั้งดอง ถือว่าเท่ากับวอลนัทดอง เมล็ดสามารถกินได้เมื่อปรุง ยังใช้ทำเครื่องดื่ม น้ำเชื่อมและขนมยอดนิยมที่เรียกว่า 'คาราบาโบะ' ทำมาจากเมล็ด ในการทำน้ำเชื่อมเมล็ดจะบดละเอียดผสมกับน้ำตาลและน้ำเล็กน้อยแล้วต้ม เมล็ดคั่วรวมกับข้าวสาลีคั่วถูกนำมาใช้แทนกาแฟหอมและรสชาติดี บางครั้งใบไม้ก็ปรุงสุกในซุป
-ใช้เป็นยา พืชถูกนำมาใช้ในการแพทย์แผนโบราณโดยประชากรท้องถิ่นในประเทศต้นทาง ส่วนที่ใช้ ผล เปลือก ใบ- ใบตำพอกแก้ปวดหัว ผลช่วยระบาย ขับเสมหะ แก้บิด ขับปัสสาวะ สมานแผลทำให้ผิวนวล ลำต้น - เปลือกและใบแสดงฤทธิ์ต้านจุลชีพ
-ใช้ปลูกประดับ พืชมีรูปทรงกิ่งมีลีลาอ่อนช้อยสวยงาม รูปทรงไม่ค่อยแน่นอน การตัดแต่งมีอิทธิพลต่อรูปทรงพันธุ์ไม้ประดับชนิดนี้เป็นต้นไม้ที่ไม่ต้อง การ การดูแลรักษามากนักไม่ค่อยมีเรื่องโรคและแมลงรบกวนเท่าไหร่ โตเร็ว  ทนแล้งมาก ปลูกแล้วหลังจาก 1ปีไม่ต้องรดน้ำเพิ่มเติมเป็นประจำ  ผลสุกปล่อยให้ร่วงเน่าแล้วเหม็นมาก ต้องคอยเก็บทิ้ง อย่าปล่อยให้เน่าคาสนาม เหมาะกับพื้นที่บริเวณกว้างมากกว่าปลูกไว้ในบ้านที่มีพื้นที่ไม่มากนัก
-ใช้อื่น ๆ ไม้เป็นสีน้ำตาลอ่อนหรือสีน้ำตาลอมเหลือง หนัก, ยืดหยุ่น, ใช้งานง่ายและทนทานต่อแมลงใช้ในการก่อสร้างสำหรับเรือและเครื่องมือประเภทต่าง ๆ ไม้แกะสลักได้ง่ายเมื่อยังเป็นสีเขียว แต่เมื่อตกแต่งและแห้งสนิทแล้วก็เหมือน 'เหล็ก' และอาจใช้เป็น 'หลายร้อยปี'-มีการใช้กันมาตั้งแต่สมัยโบราณในลักษณะเดียวกับน้ำเต้าในหลายประเทศในละตินอเมริกา (โดยเฉพาะโคลัมเบียและคิวบา) ผลแห้งใส่เมล็ดพืชหลายชนิดใช้ในการทำ maracas (หรือเครื่องดนตรีสั่น) และงานฝีมืออื่น ๆ มักจะตกแต่งอย่างหรูหรา -กระดาษบุหรี่:ในบราซิลมีการใช้เยื่อบุที่เป็นเส้นบาง ๆ แทนกระดาษบุหรี่ ผลไม้ที่เรียกว่าJícara, Bule, Tecomate, Guaje, Morro หรือ Huacal ในเม็กซิโกถูกนำมาใช้ทำภาชนะขนาดเล็กสำหรับเสิร์ฟหรือดื่ม
ระยะออกดอกติดผล---ตลอดปี
ขยายพันธุ์---เมล็ด และตอนกิ่ง


ตีนเป็ดฝรั่ง/Crescentia alata

ชื่อวิทยาศาสตร์           ---Crescentia alata HBK.
ชื่อพ้อง---Has 5 Synonyms
---Crescentia alata Kunth    
---Crescentia ternata Sessé & Moc.    
---Crescentia trifolia Blanco    
---Otophora paradoxa Blume    
---Parmentiera alata (Kunth) Miers    
---Pteromischus alatus (Kunth) Pichon
ชื่อสามัญ                   ---Gourd Tree, Mexican Calabash, Winged calabash, Jicaro
ชื่ออื่น                       ---ตีนเป็ดฝรั่ง, ; [PHILIPPINES: Krus-krusan (Tag.)]; [HINDI: Kamandal.]; [KANNDA: Sokeburude.]; [MEXICO: Tecomate, Huaje.]; [SPANISH: Hoja cruz.]; [TAMIL: Tiruvottukay.]
ชื่อวงศ์                      ---BIGNONIACEAE
ถิ่นกำเนิด                   ---ทวีปอเมริกา
เขตการกระจายพันธุ์     ---อเมริกากลาง เม็กซิโก คอสตาริกา

 

มีถิ่นกำเนิดในเขตร้อนของทวีปอเมริกาจากเม็กซิโกและอเมริกากลางไปยังคอสตาริกา ที่สามารถพบได้ในระดับความสูงไม่เกิน 1,200 เมตร
ไม้ต้นสูง 4-10 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลาง 7-10 ซม.เรือนยอดโปร่ง แผ่กว้างเปลือกต้นสีน้ำตาลเข้ม ใบเป็นใบประกอบแบบใบย่อย3ใบ รูปใบหอก รูปไข่กลับค่อนข้างแคบ รูปช้อน หรือเป็นแถบยาวไม่มีก้านใบย่อย ออกเป็นกระจุกตามลำต้นและตามกิ่ง ดอก ส่วนปลายสีเขียวอมเหลือง โคนสีม่วงเข้มถึงน้ำตาล มีลายสีม่วงแดง กลิ่นเหม็นหืน ออกเดี่ยวหรือคู่เป็นกลุ่ม 1-3 ดอก ตามลำต้นและกิ่ง กลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นหลอดยาว 6 ซม.กว้าง 4 ซม. ปลายแยก 5 แฉก กลีบเลี้ยงแยกเป็นสองแฉกยาว1.5ซม. โคนติดกันเล็กน้อย เกสรเพศผู้ 4 อัน สั้น 2อัน ยาว 2อัน ผล ค่อนข้างกลมรี เปลือกเข็งหนา ผิวเกลี้ยง มีเมล็ดฝังอยู่ในเนื้อ
เติบโตได้ดีที่สุดในดินที่ลึกและมีความอุดมสมบูรณ์ปานกลาง ตำแหน่งแสงแดดเต็ม ทนความแห้งแล้งได้ดี
ใช้ประโยชน์ ผลไม้มักจะถูกรวบรวมจากป่าและใช้ทำภาชนะบรรจุ ถ้วย ฯลฯ ด้วยรูปลักษณ์ที่โดดเด่น มักจะถูกวางขายทั้งในตลาดกัวเตมาลา และในพื้นที่อื่นที่ไกลจากสถานที่ที่ต้นไม้เติบโตตามธรรมชาติเพื่อใช้เป็นยาในครัวเรือน  ต้นไม้ได้รับการปลูกเป็นไม้ประดับและ ปลูกเพื่อใช้ไม้
-ใช้กินได้ เมล็ดบดผสมกับส่วนผสมอื่น ๆใช้ทำเครื่องดื่ม ผสมกับข้าวดิบเมล็ดฟักทองคั่วเปลือกมะนาวน้ำตาลน้ำและน้ำแข็งและกลายเป็นเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ที่เรียกว่า 'horchata'ผลไม้บางครั้งจะกินหรือทำเป็นเครื่องดื่ม
-ใช้เป็นยา ในกัวเตมาลาใช้สำหรับการอักเสบ โรคทางเดินหายใจ มีไข้และลดน้ำหนัก ใบไม้ใช้เป็นยาสมานแผลและป้องกันโรคเลือดออก - ใช้สำหรับไอเป็นเลือดและโรคบิด
-ใช้ในวนเกษตร ระบบรากที่กว้างขวางทำให้พืชมีค่าในโครงการรักษาเสถียรภาพของดิน
-ใช้อื่น ๆ แก่นไม้มีสีน้ำตาลอ่อน กระพี้นั้นเป็นสีชมพูอมน้ำตาลแดง ไม้นั้นแข็ง ถูกใช้ในท้องถิ่นสำหรับการทำเกวียนและก่อสร้าง ผลที่มีลักษณะคล้ายน้ำเต้าถูกทำให้เป็นโพรงและทำให้แห้ง ใช้เป็นภาชนะบรรจุอาหารและเครื่องดื่ม และนำมาทาสีในงานทำหัตถกรรม งานศิลปะ เช่นกระปุกออมสินและเครื่องประดับ
ระยะออกดอก --- เกือบตลอดปี ดอกดกในช่วงฤดูหนาว
ขยายพันธุ์---เมล็ด ตอนกิ่ง


สะแกนา/Combretum Quadrangulare

ชื่อวิทยาศาสตร์    ---Combretum Quadrangulare Kurze
ชื่อพ้อง---Combretum attenuatum Wall. [Invalid]
ชื่อสามัญ    ---Bushwillows, Combretums,
ชื่ออื่น    ---แก, ขอนแข้, ซังแก, แพ่ง, สะแก, [Thai: Sakae naa]; [Japan:、Takeo bushwillow]; [Khmer: sangke]; [Vietnam: Trâm bầu, chưng bầu, tim bầu, săng kê, song re.]
ชื่อวงศ์    ---COMBRETACEAE
ถิ่นกำเนิด    ---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์    ---อินเดียจน คาบสมุทรอินโดจีน-เวียตนาม กัมพูชา พม่า ลาว ไทย

 

เติบโตตามธรรมชาติในพื้นที่ชุ่มน้ำของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีถิ่นกำเนิดในประเทศต่าง ๆ เช่นประเทศไทย, ลาว, กัมพูชา, เวียดนาม, พม่า ในประเทศไทยพบได้ทั่วประเทศ โดยเฉพาะในที่โล่งและเปียก
ไม้ ต้นสูง 4-10 เมตร ไม่ผลัดใบหรือผลัดใบช่วงสั้นๆ เปลือกต้นสีขาวเรียบหรือมีร่องเล็กน้อย ขณะที่ต้นยังเล็ก กิ่งอ่อนล่างๆมักจะมีหนาม  กิ่งอ่อนเป็นสี่เหลี่ยม ใบเดี่ยวออกตรงข้าม รูปไข่กลับหรือมนรี กว้าง 3-8 ซม.ยาว 5-19 ซม.โคนใบสอบปลายใบมน ขอบใบเรียบ เนื้อใบสีเขียวซีด ด้านหลังใบมีเกล็ดละเอียดแน่น ดอกสีขาวแกมเหลืองขนาด 0.3-0.4 ซม. ออกเป็นช่อ หลุดร่วงง่าย ผลขนาด 2-4 ซม.สีเขียวอ่อน รูปกลมมน เปลี่ยนเป็นเหลืองออกครีม ผลแห้งมีปีก 4 ปีก สีน้ำตาลแดง
ใช้ประโยชน์-ใช้เป็นยา ส่วนที่ใช้เป็นเมล็ดรากและใบ รากและไม้ ใช้รักษากามโรค เมล็ดเป็นยาแก้พยาธิสำหรับพยาธิตัวกลม ใบไม้บรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อ สารสกัดจากเมล็ดแสดงคุณสมบัติต้านเชื้อแบคทีเรีย
-ต้นไม้ปลูกเพื่ออนุรักษ์ดินและป้องกันลม
-ใช้อื่น ๆ คนพื้นเมืองจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เคี้ยวหรือสูบบุหรี่ใบสดแล เพลิดเพลินไปกับคุณสมบัติกระตุ้นเพิ่มความรู้สึกตื่นตัว ประชากรพื้นเมืองใช้พืชชนิดนี้เป็นทางเลือกของ kratom (ในประเทศไทย kratom ถูกแบนตั้งแต่ปี พ. ศ. 2486) -สารสกัดแอลกอฮอล์และสารสกัดอื่น ๆ จากรากและเมล็ดสามารถฆ่าไส้เดือนดิน
ระยะออกดอก----กุมภาพันธ์-มีนาคม
ขยายพันธุ์---- เมล็ด


เพกา/Oroxylum indicum

ชื่อวิทยาศาสตร์ ---Oroxylum indicum (L.) Benth. ex Kurz
ชื่อพ้อง---Basionym: Bignonia indica L.

-Arthrophyllum ceylanicum Miq. -Bignonia tuberculata Roxb. ex DC.
-Arthrophyllum reticulatum Blume ex Miq. -Calosanthes indica (L.) Blume
-Bignonia indica L. -Hippoxylon indica (L.) Raf.
-Bignonia lugubris Salisb. -Oroxylum flavum Rehder
-Bignonia pentandra Lour. -Oroxylum indicum Vent. nom. inval.
-Bignonia quadripinnata Blanco -Spathodea indica (L.) Pers.
-Bignonia tripinnata Noronha

ชื่อสามัญ---Broken Bone tree, Broken Bones Plant, Damocles tree, Indian Trumpet Flower,Indian caper, Midnight horror.
ชื่ออื่น --- ลิ้นฟ้า, ลิดไม้, มะลิดไม้, [Assamese: Toguna, Dingdinga, Bhatghila]; [Bengali: Sona]; [Hindi: Sonapatha, Putivriksha, Shallaka]; [Sanskrit: Shyonaka, Aralu]; [Tamil: Cori-konnai, Paiyaralandai]; [Nepalese: Tatelo]; [Sri lanka: thotil, totila]; [Chinese: mu hudie]; [Ayurvedic: Shyonak]; [Unani: Sonapatha].
ชื่อวงศ์ --- BIGNONIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---อนุทวีปอินเดีย-เทือกเขาหิมาลัย ภูฏาน จีนตอนใต้ อินโดจีน

 

พบขึ้นในที่โล่งแจ้งในป่าชั้นที่สอง มักจะปลูกเพื่อรับประทานผลอ่อน เติบโตที่ระดับความสูง 500 - 900 เมตร
ไม้ต้นกึ่งผลัดใบสูง5-13เมตร เปลือกต้นสีน้ำตาลครีมอ่อน หรือเทาอ่อน มีรอยแตกละเอียดและแผลเป็นของใบ ใบเป็นประกอบแบบขนนก 2-3 ชั้นขนาดใหญ่ ออกที่ปลายยอด ยาวถึง150ซม. ก้านใบบนสุดแยกออก1ครั้ง ก้านใบกลางแยก2ครั้งและก้านใบล่างแยก3ครั้ง ทำให้เห็นใบทั้งหมดเป็นรูปสามเหลี่ยม ใบย่อยขนาด5-10ซม.รูปไข่กลับปลายยาว ขอบใบเรียบ ก้านใบข้างและก้านใบร่วมโค้งพองออกที่ฐานและที่ข้อ ดอกสีเหลืองครีมแกมเขียว โคนกลีบสีม่วง ขนาดใหญ่ กว้าง5-10ซมออกเป็นช่อตามปลายกิ่ง ช่อดอกตั้งขึ้นยาว60-180ซม.มักจะมีดอกและผลในกิ่งเดียวกัน ดอกบานตอนกลางคืน มีกลิ่นค่อนข้างสาบฉุน มักพบดอกร่วงบนพื้นดินตอนเช้า กลีบมักมีรอยขีดข่วนเกิดจากค้างคาวที่มากินน้ำหวานจากดอกในตอนกลางคืน ผลแห้งแล้วแตกเมล็ดมีปีก เมล็ดแก่มีเยื่อบางๆเป็นปีกสีขาวคล้ายกระดาษซ้อนกันอยู่ในฝักมากมาย"คน จีนเรียกเพกาว่า "กระดาษพันใบ" เพราะ ลักษณะของเมล็ดที่ มีปีกสีขาวซ้อนกันอยู่
ก้านฝักเพกาชูสูงขึ้นไปในอากาศ บนส่วนยอดสุดของลำต้น ฝักแบนใหญ่ห้อยลงมา แลดูคล้ายลิ้นขนาดใหญ่ห้อยอยู่ คงเป็นเพราะอย่างนี้ ชาวอีสานถึงเรียกเพกาว่า ลิ้นฟ้า
ฝักเพกาที่นำมาใช้ เป็นผักนั้น ต้องเป็นฝักอ่อน ฝักเพกา ใช้ต้มหรือเผา "ต้องกินสุก"ซึ่งมีรสขมเล็กน้อย  ถือว่าเป็นยาเย็นในทางสมุนไพร เปลือกต้นเพกาย้อมผ้าให้สีเขียว
ตามตำรายาไทย มักจะใช้ "เพกาทั้ง 5" ได้แก่เปลือกต้น ราก ฝัก ใบ และเมล็ด ใช้รากเป็นยาบำรุงธาตุ แก้บิด ท้องร่วง เมล็ดเป็นยาระบาย เปลือกต้น รสฝาด เย็น ขมเล็กน้อย ใช้เป็นยาฝาดสมาน ขับลมในลำไส้
ใช้อื่น ๆ เนื้อไม้นิ่ม มีเส้นใยยาวเหมาะสำหรับการผลิตเยื่อกระดาษ ไม้ที่ใช้เป็นเชื้อเพลิง มีคุณภาพไม่ดี
ระยะออกดอก--- มิถุนายน - สิงหาคม---ติดผล--- กรกฎาคม - ธันวาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด


เจ้าหญิงสีชมพู/Melicope elleryana

ชื่อวิทยาศาสตร์ ---Melicope elleryana (F. Muell.) T.G. Hartley
ชื่อพ้อง ---Has 12 Synonyms

-Ampacus tetragona (K.Schum.) Kuntze -Euodia hunsteinii Lauterb.
-Euodia altissima Baker f. -Euodia rosea Merr. & L.M.Perry
-Euodia batjanica Valeton -Euodia spectabilis Ridl.
-Euodia cladantha Merr. & L.M.Perry -Euodia tetragona K.Schum.
-Basionym: Euodia elleryana F.Muell.* -Evodiella hooglandii B.L.Linden
-Euodia elleryana var. pilosa (Lauterb.) W.D.Francis -Evodiella muelleri f. dinggi Veldkamp & Rouw.

*Euodia elleryana F.Muell. is a nomenclatural synonym.
ชื่อสามัญ ---Pink Flower Doughwood, Pink Doughwood Tree, Pink-flowered- Evodia, Evodia, Pink -Euodia, Spermwood, Cork wood, Pink Flowered Corkwood.
ชื่ออื่น                      ---เจ้าหญิงสีชมพู,  เจ้าสาวสีชมพู
ชื่อวงศ์                     ---ZANTHOXYLEAE
ถิ่นกำเนิด                  ---ออสตราเลเซีย
เขตการกระจายพันธุ์    ---ออสเตรเลีย นิวกินี หมู่เกาะโซโลมอน


เติบโตตามธรรมชาติในคลาเรนซ์ริเวอร์ ในนิวเซาธ์เวลส์เขตร้อนทางตอนเหนือของออสเตรเลีย นอกจากนี้ยังพบในนิวกินีและหมู่เกาะโซโลมอน มันมักจะพบในพื้นที่บนป่าฝนแม่น้ำ  ที่ระดับความสูงจากระดับน้ำทะเลใกล้ถึง 800 เมตร
ไม้ต้นขนาดกลาง จากออสเตรเลีย สูงถึง 25 เมตร ลำต้นทรงกระบอกเส้นผ่านศูนย์กลาง 60 ซม. เปลือกต้นสีเทาหรือน้ำตาลอ่อน ใบประกอบแบบ3ใบย่อย ออกตรงข้าม แผ่นใบสีเขียวเข้มทั้งสองด้านเป็นมันเกลี้ยง ใบรูปไข่แกมขอบขนาน ขนาด 8-19 x 3.5-7.5 ซม. ก้านใบยาว 3-6 ซม. ดอกสีชมพูออกเป็นช่อกระจุกกระจายตามลำต้นและกิ่ง  ออกดอกนานถึง3เดือน ผลยาวประมาณ 5-8 มม. เมล็ดสีดำเป็นเงาขนาด4-5 มม
ต้องการแสงแดดจัด ต้องใช้ดินที่ชื้น แต่มีการระบายน้ำที่ดี อยู่ในตำแหน่งที่กำบังจากลมแรง เจริญเติบโตเร็ว สามารถออกดอกเมื่ออายุเพียง 3 ปี
ใช้ประโยชน์ ต้นไม้ถูกเก็บเกี่ยวจากป่าเพื่อใช้ในท้องถิ่นเป็นยาและสำหรับไม้ซึ่งบางครั้งมีการแลกเปลี่ยน
-ใช้เป็นยาใบไม้ถูกบดในน้ำแล้วนำมาใช้เช็ดตัวรักษาไข้ ยาต้มเปลือกแห้งใช้ในการรักษาโรคมาลาเรีย น้ำผลไม้ที่บีบจากเปลือกสดผสมกับน้ำแล้วดื่มสักสองสามวัน นี่คือการคุมกำเนิดที่แข็งแกร่งที่ยังคงมีผลบังคับใช้เป็นเวลา 2 - 3 ปี
-ใช้ปลูกเป็นไม้ประดับมีค่า นิยมปลูกประดับในสวนทั่วไป เติบโตอย่างรวดเร็วและผลิตดอกไม้สีชมพูจำนวนมากซึ่งเป็นที่ดึงดูดของนก
ใช้อื่น ๆ ไม้สีขาวนุ่มมีกลิ่นเหม็นอับ เป็นไม้อเนกประสงค์ที่ใช้ประโยชน์ทั่วไป
ระยะออกดอก---มกราคม-มีนาคม---ติดผล---กรกฎาคม-ธันวาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด
**ส่วนตัว--รูปนี้ถ่ายเมื่อต้นเดือนกุมภาพันธ์ 2554 **


ตานดำ/Diosperos montana


ชื่อวิทยาศาสตร์          ---Diosperos montana Roxb.
ชื่อพ้อง    ---Has 1 Synonyms
---Diospyros cordifolia Roxb.
ชื่อสามัญ                  ---Bombay ebony, Mountain persimmon, Mottled ebony
ชื่ออื่น   ---ตานส้าน, ถ่านไฟผี, มะเกลือป่า, มะตูมดำ, ; [Thai: Tan san, tan dum]; [Malayalam – Manjakara, Nanchimaram, Bali, Malayakathitholi]; [Tamil – Karunthuvalisu, Vakanai, Vakkanatthi]; [Indian – Bistendu, Jagalkanti, Manjakara, Bankini, Vakkanai, Malayakathitholi]; [Vietnamese - thị da đen]
ชื่อวงศ์                     ---EBENACEAE
ถิ่นกำเนิด                  ---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์    --- อนุทวีปอินเดีย เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ออสเตรเลีย
ขึ้นกระจายใน  อนุทวีปอินเดีย, พม่า, ไทย, กัมพูชา, ลาว, เวียดนาม,ตอนเหนือของคาบสมุทรมาเลย์ ชวา หมู่เกาะซุนดาน้อย สุลาวาสี ฟิลิปปินส์และตอนเหนือของออสเตรเลีย เติบโตในป่าดิบแล้ง ป่าผลัดใบที่ระดับความสูงถึง 800เมตร  ในประเทศไทยพบในป่าดิบแล้งทางภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคกลาง ที่ระดับความสูง500เมตร ไม้ต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลางสูง8-16เมตร ไม่ผลัดใบจากระดับน้ำทะเลกิ่งก้านมักมีหนาม เปลือกสีดำเป็นสะเก็ด ใบเดี่ยวเรียงเวียนสลับอยู่ตามปลายกิ่ง รูปไข่กลับหรือรูปขอบขนานกว้าง 2-4 ซม.ยาว 5-12 ซม.โคนใบมนหยักเว้า ปลายใบแหลม ใบอ่อนมีขนนุ่มทั้งสองด้าน ช่อดอกแยกเพศอยู่ต่างต้น ออกตามซอกใบสีเหลืองอ่อนยาว1ซมผลกลมป้อม มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 2-3 ซม.ขั้วผลมีกลีบเลี้ยงติดอยู่ 4กลีบ สุกแล้วสีเหลือง
ใช้ประโยชน์-ใช้กินได้  ใบอ่อนกินได้เหมือนผัก
-ใช้เป็นยา สารสกัดจากเปลือกต้นมีฤทธิ์ต้านการอักเสบลดไข้และระงับปวด -เปลือกใช้รักษาเท้าแตก โรคดีซ่าน เพ้อระหว่างไข้
-ใช้อื่น ๆ เนื้อไม้แข็งแต่ไม่ทนใช้ในงานแกะสลัก หรือทำเชื้อเพลิงคุณภาพดี ผลใช้เบื่อปลา
ระยะออกดอกและติดผล--- เมษายน - กุมภาพันธ์
ขยายพันธุ์---เมล็ด


ตานเสี้ยน/Xantolis siamensis

ชื่อวิทยาศาสตร์--- Xantolis siamensis (H.R.Fletcher) P.Royen
ชื่อพ้อง---Has 2 Synonyms
---Planchonella siamensis Fletcher    
---Pouteria siamensis (Fletcher) Baehni
ชื่อสามัญ---None
ชื่ออื่น---ตานเสี้ยน, [Thai: Taan Sian]
ชื่อวงศ์---SAPOTACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---ประเทศไทย

 

พืชถิ่นเดียวของประเทศไทย พบทางภาคกลางและภาคตะวันตกของประเทศ
พบครั้งแรกในประเทศไทยเมื่อ 2 มกราคม พ.ศ. 2469 โดยหมอคาร์ ชาวไอริช ที่จังหวัดกาญจนบุรี ชื่อสปีชีส์ตั้งเป็นเกียรติแก่ประเทศไทย
ตานเสี้ยนเป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กผลัดใบ แตกกิ่งจำนวนมาก กิ่งขนาดเล็กและเหนียว
ใบเดี่ยว ดอกช่อ สีขาวนวล กลิ่นหอม ออกเป็นกระจุกตามกิ่ง โคนกลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นสองชั้น ชั้นละ 5 กลีบ ผลกลมรี ปลายมีติ่งแหลม
ระยะออกดอก---ธันวาคม –มกราคม---ผลแก่เ---มีนาคม – มิถุนายน
ขยายพันธุ์---เมล็ด


ลำดวน/Melodorum fruiticosum

ชื่อวิทยาศาสตร์    ---Melodorum fruiticosum Lour.
ชื่อพ้อง    ---No synonyms are recorded for this name.
ชื่อสามัญ    ---White cheesewood, Devil tree,
ชื่ออื่น    ---หอมนวล, ลำดวน, [THAI: Lamduan, Homnuan];[Vietnam: Cây Du Dê, Du dê]; [Khmer: don]
ชื่อวงศ์    ---ANNONACEAE
ถิ่นกำเนิด    ---เอเซียตะวันออกเฉียงใต้
เขตการกระจายพันธุ์    ---อินเดีย พม่า ไทย ลาว กัมพูชา เวียตนาม


ในประเทศไทย พบได้ตามป่าเบญจพรรณ ป่าดิบแล้งทางภาคตะวันออก และภาคกลาง[
ไม้ ยืนต้นขนาดเล็กสูงได้ถึง10-1 8 เมตรไม่ผลัดใบ เรือนยอดเป็นพุ่มกลม เปลือกนอกสีน้ำตาลเข้ม เรียบหรือแตกเป็นร่องตื้นตามยาวลำต้น เปลือกในสีชมพู
ใบ เดี่ยวเรียงสลับรูปหอกแกมขอบขนานกว้าง 2-3 ซม.ยาว 5-12 ซม.ปลายใบแหลมโคนใบแหลม ปรือเบี้ยว ขอบใบเรียบ ใบเกลี้ยง หลังใบสีเขียวเข้มเป็นมัน ท้องใบสีเขียวนวล    
ดอกเดี่ยวออกที่ซอกใบที่ปลายกิ่ง กลีบเลี้ยงขนาดเล็ก3กลีบรูปเกือบกลม กลีบดอก6กลีบแข็งหนามีขนนุ่ม ชั้นนอก3กลีบชั้นใน3กลีบ ดอกบานเต็มที่ขนาด 2-2.5 ซม. กลีบดอกสีเหลืองนวลแข็งหนา มีกลิ่นหอม โดยดอกจะเริ่มแย้มและส่งกลิ่นหอมแรงตั้งแต่ช่วงเย็น วันรุ่งขึ้นจะส่งกลิ่นหอมอ่อนๆในช่วงกลางวัน ดอกบานวันเดียวและร่วงในวันต่อมา กลีบดอกที่ร่วงอยู่โคนต้นก็ยังส่งกลิ่นหอมไปได้ไกล
ผลเป็นผลกลุ่ม สดแบบมีเนื้อ มีมากถึง27ผล ผลย่อยทรงกลมหรือรูปไข่ขนาด1-1.2 ซม.ผลสุกสีดำปนม่วง มีคราบขาวก้านผลยาว1ซม. มีเมล็ด1-2เมล็ด
 เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนซุย ชอบความชื้นสูง และแสงแดดแบบเต็มวันถึงร่มเงาบางส่วน
ใช้ประโยชน์-ใช้กินได้ผลมีรสหวานรับประทานได้แต่ส่วนใหญ่จะเป็นอาหารนก กับกระรอก  เสียก่อน
-ใช้เป็นยา -ดอกแห้งมีสรรพคุณเป็นยาบำรุงกำลัง กระตุ้นการเต้นของหัวใจและบำรุงเลือด สารสกัดจากใบแสดงกิจกรรมต่อต้านการอักเสบ  
ดอกลำดวนแห้งจัดอยู่ใน "พิกัดเกสรทั้งเก้า" (ประกอบไปด้วย เกสรดอกบัวหลวง ดอกกระดังงา ดอกจำปา ดอกพิกุล ดอกบุนนาค ดอกมะลิ ดอกสารภี ดอกลำเจียก และดอกลําดวน) ซึ่งเป็นตำรับยาแก้ไข้ แก้ร้อนในกระหายน้ำ ช่วยชูกำลัง แก้อาการอ่อนเหลีบ ช่วยบำรุงหัว แก้พิษโลหิต แก้ลม
ตำรับยาสมุนไพรพื้นบ้านของจังหวัดอุบลราชธานีจะใช้เนื้อไม้และดอกแห้ง นำมาต้มกับน้ำดื่มเป็นยาบำรุงหัวใจ บำรุงโลหิต บำรุงกำลัง แก้ลมวิงเวียน และเป็นยาแก้ไข้
-ใช้ปลูกเป็นไม้ประดับ นิยม นำมาใช้จัดสวนด้วยคุณสมบัติครบถ้วน ทรงพุ่มสวย ใบสวยดอกหอม หากนำต้นที่ได้จากการเพาะเมล็ดมาปลูก ควรเลือกต้นที่อวบอ้วนแข็งแรง แตกกิ่งรอบต้น ปลูกเดี่ยวๆหรือปลูกลงแปลง ให้ห่างจากต้นไม้อื่นประมาณ5เมตร จะได้ลำดวนที่ทรงพุ่มแผ่กว้างและโปร่ง จะปลูกชิดกันก็ได้แต่ดอกจะน้อย ถ้าต้องการให้ออกดอกในกระถางควรปลูกด้วยกิ่งตอน
-ใช้อื่น ๆ ดอกสามารถนำมาสกัดเป็นน้ำมันหอมระเหย โดยการต้มกลั่น
ความเชื่อ/พิธีกรรม คนไทยเชื่อว่าบ้านใดปลูกต้นลำดวนหรือเป็นเจ้าของต้นลำดวน จะช่วยดึงดูดความรัก ช่วยเสริมดวงทางเสน่ห์เมตตา ทำให้มีแต่คนคิดถึงในแง่ดี ทำให้เป็นคนที่น่าจดจำ ใคร ๆ ก็มิอาจลืม และยังเชื่อด้วยว่ากลิ่นหอมของลําดวน สามารถช่วยผ่อนคลายอารมณ์ทางจิตให้สงบและมีความใจเย็นมากขึ้น ผู้ปลูกควรเป็นผู้หญิงและควรปลูกในวันพุธ เพราะลำดวนเป็นไม้ของผู้หญิง โดยให้ปลูกไว้ทางทิศตะวันออกของตัวบ้าน
สำคัญ-เป็นหนึ่งในสองชนิดที่ถือว่าเป็นดอกไม้ประจำชาติของประเทศกัมพูชา นอกจากนี้ยังเป็นดอกไม้ประจำจังหวัดศรีสะเกษ ,ประเทศไทย เป็นดอกไม้ที่เป็นสัญลักษณ์ของผู้สูงอายุ
ระยะเวลาออกดอก----ธันวาคม-เดือนกุมภาพันธ์
ขยายพันธุ์----เมล็ด ตอนกิ่ง


กระดังงาไทย/Cananga odorata



ชื่อวิทยาศาสตร์    ---Cananga odorata (Lam.) Hook.f. & Thomson
ชื่อพ้อง ---   Has 14 Synonyms
---Basionym: Canaga latifolia (Hook. f. & Thomson) Finet & Gagnep.
---Uvaria odorata Lam.
---Canangium odoratum (Lam.) Baill. ex King---(more)
ชื่อสามัญ    ---Cananga, Ylang-Ylang, Ilang-ilang, Macassar oiltree, Macassar-oil plant, Woolly-pine, Perfumetree,
ชื่ออื่น    ---กระดังงาไทย, สะบันงา,; [Thai: Kradang nga Thai, Sabungna]; [Burmese: Sagasein, Kadatngan, Kadatnyan.]; [Chinese: yi lan, Yi lan xiang.]: [Fiji: Mokosoi, Mokasoi, Mokohoi]; [French: canang odorant]; [German; Ylang-Ylang baum]; [Hawaii: Moto‘oi]; [Hindi: Ban champak];[India: Apurvachampaka];[Indonesia: kernanga]; [Japanese: Iraniran noki, Ban reishi.]; [Khmer: Sreng chhke]; [Laos: Ka dan nga thay];[Malay: Kananga, Kenanga utan, Bungan sandat.]; [Myanmar: kadatngan; kadatnyan];[Philippines: ylang-ylang (Tag)]; [(Samoa: Moso‘oi]; [Sanskrit: Vanachampaka, Lanji.]; [Spain: Cadmia, Cananga, Ilang-ilang]; [Tonga: Mohokoi]; [Vietnam: Hoàng lan]; [Trade name: ilang-ilang, kenanga wood, perfume tree, sananga oil, ylang-ylang]
ชื่อวงศ์    ---ANNONACEAE
ถิ่นกำเนิด    ---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์    ---เอเซียตะวันออกเฉียงใต้  -ไทย,อินโดนีเซีย,ฟิลิปปินส์

 

พืชพื้นเมืองของพม่า มาเลเซีย และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ผ่านไปทางเหนือของออสเตรเลีย (ไกลออกไปทางตะวันออกเช่นเดียวกับหมู่เกาะโซโลมอนและหมู่เกาะแคโรไลน์) รวมถึงศรีลังกา, อินเดีย, จีนตอนใต้, ไต้หวัน, หมู่เกาะแปซิฟิก ฟลอริดา (สหรัฐอเมริกา), แคริบเบียน, โคลัมเบีย, แอฟริกาตะวันตก, มาดากัสการ์และเรอูนียง มันถูกพบตามธรรมชาติเติบโตในป่าที่รกร้าง, ป่าเปิดและตามแนวชายป่า หรือปลูกในพื้นที่เขตร้อนและกึ่งเขตร้อนของโลก ที่ระดับความสูงต่ำกว่า 1200เมตร
ในประเทศไทยพบในป่าดิบชื้นในภาคใต้ตอนล่าง และมีปลูกทั่วประเทศ
กระดังงาไทยเป็นไม้ ยืนต้นสูงประมาณ 8-15 เมตร ลำต้นตรงเส้นผ่านศูนย์กลาง 30 ซม เปลือกต้น เกลี้ยงสีเทา กิ่งลู่ลง ใบเดี่ยวขนาด 8-22 x 5-9 ซม.เรียงสลับ เนื้อใบเรียบเกลี้ยงขอบใบเป็นคลื่น รูปมนรีสีเขียวเข้ม โคนใบมนปลายใบแหลม ดอกเป็นดอกช่อออกเป็นกระจุก ตามปลายกิ่งที่ซอกใบ กลีบดอกสีเหลือง หรือเหลืองอมเขียวมีลักษณะกลีบเรียวยาวมี 6 กลีบ ซ้อนกัน2ชั้น ชั้นละ3กลีบแต่ละกลีบม้วนบิดไปมา ขนาดดอกยาวประมาณ10ซม. กลิ่นหอมมาก ผลเป็นผลกลุ่ม ขนาด 20-25 x 10-15 มม. บนก้านยาวประมาณ 10-15 มม. เมล็ดขนาด 8 x 5 มม
พันธุ์ไม้ชนิดนี้ต้องการแสงแดดจัดและปลูกกลางแจ้ง ชอบดินที่อุดมสมบูรณ์ชื้น แต่เนื้อดีในที่ที่มีการระบายน้ำดี ค่าpH ในช่วง 5 - 6.5 ซึ่งทนได้ 4.5 - 8
ใช้ประโยชน์กระดังงาให้น้ำมันหอมระเหยที่ได้รับความนิยมอย่างมากพร้อมกับการใช้งานที่หลากหลายพืชยังมีการใช้เป็นยาและเป็นแหล่งของไม้และไฟเบอร์
-ใช้กินได้ น้ำมันหอมระเหยจากดอกไม้ถูกใช้โดยอุตสาหกรรมอาหารโดยเฉพาะอย่างยิ่งในรสพีชและแอปริคอท มันถูกใช้ในลูกอม, ไอซิ่ง, ขนมอบ, เครื่องดื่มและหมากฝรั่ง
-ใช้ปลูกเป็นไม้ประดับ เป็นพันธุ์ไม้ที่คนไทยนิยมปลูกประดับบ้าน ประดับสวนมาแต่สมัยโบราณแล้ว -เนื่องจากการเติบโตอย่างรวดเร็วและความสามารถในการดึงดูดนกและค้างคาวกับผลไม้มันถูกใช้เพื่อการฟื้นฟูป่าฝนในออสเตรเลีย
-ใช้เป็นยาใช้ดอกปรุงเป็นยาบำรุงธาตุ หรือปรุงยาหอมบำรุงหัวใจ จัดอยู่ในเกสรทั้งเจ็ด
-ใช้อื่น ๆ แก่นไม้มีสีชมพูอมชมพูเหลืองถึงเทาอ่อน ไม้มีน้ำหนักเบา ไม่คงทนเสี่ยงต่อการถูกโจมตีจากปลวก ใช้สำหรับการก่อสร้างทั่วไปและใช้เป็นเชื้อเพลิง
คนโบราณจะใช้ดอกทอดกับน้ำมันมะพร้าวทำน้ำมันใส่ผม ดอกกระดังงาไทยใช้สกัดน้ำมันมาปรุงน้ำอบ-ดอกไม้ที่สุกแล้วและสดจะถูกกลั่นและแยกส่วนเพื่อรับน้ำมันหอมระเหย รายได้ที่สร้างขึ้นมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจของผู้ผลิตหลักสามราย ได้แก่ Union of Comoros, Madagascar และ Mayotte
ระยะออกดอก---เป็นระยะตลอดปี
ขยายพันธุ์---เมล็ด, ตอนกิ่ง, ปักชำ

กระดังงาสงขลา/Cananga odorata


ชื่อวิทยาศาสตร์    ---Cananga odorata (Lam.) Hook. F. & Thomson var. fruticosa (Craib) J. Sinclair
ชื่อพ้อง    ---Has 1 Synonyms
---Basionym: Canangium fruticosum Craib
ชื่อสามัญ    ---Ilang.-Ilang, Drawf ylang ylang
ชื่ออื่น    ---กระดังงาสงขลา, กระดังงาเบา [Thai: Kradang nga sonkhla]: [Chinese: xiao yi lan]
ชื่อวงศ์    ---ANNONACEAE
ถิ่นกำเนิด    ---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์    ---อินโดจีน- ประเทศไทย, มาเลเซีย อินโดนีเซีย,
Cananga odorata (Lam.) Hook. F. & Thomson มีสองสายพันธุ์ย่อย
---Cananga odorata var. Fruticosa (Craib) J. Sinclair
---Cananga odorata var. odorata


"Ilang-Ilang" ในภาษา ตากาล็อคแปลว่าความเป็นป่า (วิกิพีเดีย)
กระดังงาสงขลาเป็นไม้พุ่มสูง1-2.5เมตร ทรงพุ่มแน่นทึบ แตกกิ่งมาก เปลือกสีเทาอมน้ำตาล และมีกลิ่นฉุน เนื้อไม้เปราะ ใบเดี่ยวเรียงสลับ ขนาดของใบกว้าง5-8ซม.ยาว12-14ซม.โคนใบมนปลายใบแหลม ใบบางสีเขียวอ่อน ดอกช่อออกเป็นกระจุกออกตามกิ่งตรงข้ามใบ กลีบรองดอกมี3กลีบสีเขียวสั้นๆ กลีบในเรียงสองชั้น ชั้นนอก5กลีบชั้นใน15กลีบปลายกลีบเรียวแหลม โคนกลีบด้านในแต้มสีน้ำตาล เกสรเพศผู้และเกสรเพศเมียติดอยู่ที่ฐานกลางดอก  ดอกอ่อนสีเขียวเมื่อบานเปลี่ยนเป็นสีเหลือง มีกลิ่นหอมแรง แต่หอมน้อยกว่ากระดังงาไทยแต่ดอกจะดกกว่าโดยปกติจะไม่ค่อยติดผล ถ้าติดผล ผลจะเป็นผลกลุ่ม มีผลย่อย 8-10 ผลรูปกลมรี กว้าง 1.2 ซม.ยาวประมาณ 1.5-1.8 ซม.เปลือกเรียบสีเขียว เมื่อแก่จัดสีเขียวอมเหลืองจนถึงม่วงดำ


ถ้าปลูกได้สมบูรณ์ดีจะไม่มีวันที่ดอกจะขาดต้นเลย เป็นต้นไม้ที่ต้องการแสงแดดจัดหรือร่มเงาบางส่วน ชอบดินที่มีอินทรียวัตถุมากๆ  ค่า pH ของดิน 5.6 - 6.0 (ที่เป็นกรด) 6.1 - 6.5 (มีกรดเล็กน้อย)
ใช้ประโยชน์กระดังงาสงขลา [Cananga odorata Hook F & Thomson var. fruticosa (Craib) J. Sinclair]แสดงฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระสูง จากธรรมชาติสำหรับผลิตภัณฑ์สปาและเครื่องสำอางที่ออกแบบมาเพื่อป้องกันหรือรักษาสัญญาณของริ้วรอยผิว
ระยะออกดอก---ตลอดปี
ขยายพันธุ์---ตอนกิ่ง, เพาะเมล็ด


จำปูน/Anaxagorea Javanica

ชื่อวิทยาศาสตร์    ---Anaxagorea Javanica Blume.
ชื่อพ้อง   ---Has 3 Synonyms
---Fissistigma fuscum (Craib) R.E.Fr.          
---Melodorum fuscum Craib.
---Mitrephora crassipetala Ridl.
ชื่อสามัญ    ---Twin-seed
ชื่ออื่น    ---จำปูน, [Thai: Chum poon, Chum pun]; [Malaysia: Kekapur, sekobang kechil, pali monyet (Peninsular); bunga pompun, Mempisang, Bungasi, Pengasi (Malay)]; [India: Girmo]
ชื่อวงศ์    ---ANNONACEAE
ถิ่นกำเนิด    ---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์    ---เอเซียตะวันออกเฉียงใต้-ไทย  มาเลเซีย สิงคโปร์ สุมาตรา ชวา บอร์เนียว อินโดนีเซีย และฟิลิปปินส์


มีถิ่นกำเนิดตอนใต้ของฟิลิปปินส์ พบขึ้นกระจายในประเทศไทย มาเลเซีย สิงคโปร์ สุมาตรา ชวาตะวันตกและบอร์เนียว เกิดขึ้นในป่าที่ลุ่ม, ระดับปฐมภูมิและทุติยภูมิ, สูงถึง300 (—1100)เมตร
ประเทศไทยพบขึ้น ในป่าดิบชื้น  มักพบอยู่ในเทือกเขาบรรทัด ภาคใต้ของไทย สถานภาพเป็นพืชหายาก
จำปูน เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง ไม่ผลัดใบ สูงประมาณ 10-15 เมตร เป็นไม้กิ่งก้านเกลี้ยงลำต้นเปลาตรง เปลือกเรียบสีเทาดำมีกลิ่นฉุน ลำต้นและกิ่งเหนียวมาก ใบเป็นรูปขอบขนานหรือรูปไข่กลับขนาด 10-22 (-29) ซม. x 3-12 ซม
ดอกออกเป็นดอก เดี่ยวมักออกตามยอดหรือโคนก้านใบ ดอกสีขาวเป็นมันคล้ายกระเบื้องเคลือบ มี3กลีบลักษณะแข็งๆ เมื่อบานเต็มที่ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางดอกประมาณ 2 เซนติเมตร มีกลิ่นหอมแรงและส่งกลิ่นหอมไกล เมื่ออกดอกจะหอมกรุ่นกลิ่นตลบในเวลากลางวันออกดอกตลอดปี มีดอกดกในช่วงฤดูฝน ดอกบานวันเดียวแล้วร่วง ต้นที่อยู่ในที่ร่มและชื้นพอเหมาะจะออกดอกดก ผลเป็นผลกลุ่ม มีผลย่อย 4-10 ผล เมื่อผลแก่แล้วเมล็ดจะแตกตัวกระเด็นไปได้ไกล ต้องการดินร่วนระบายน้ำดี น้ำปานกลาง แสงแดดปานกลางถึงแดดจัด
**ส่วนตัว-เตือนไว้หน่อย เพราะความที่หอมมากใครก็อยากปลูก แต่จะปลูกให้งามค่อนข้างยากยิ่งให้ออกดอกดกอย่างใจแล้ว บางคนสิ้นหวังไปเลย
เมื่อ ก่อนประมาณเกือบยี่สิบปีมาแล้วมีจำปูนขุดล้อมจากใต้ กอใหญ่ๆนำมาขายในตลาดต้นไม้จตุจักรมากอยู่  ขายกอละเป็นเรือนหมื่นหลายหมื่นก็ มี ดอกติดมาเต็ม แต่ก็จะอยู่ได้ระยะหนึ่ง เพราะไม่สามารถปรับสภาพอากาศให้ปริมาณแสงแดดและความชื้น และการระบายน้ำให้เหมาะสมได้ เสียดายถ้าท่านจะซื้อขอแนะนำให้ซื้อต้นเพาะเมล็ด ถึงจะเล็กหน่อยก็ไม่เป็นไร ให้ปลูกอิงร่มไม้ใหญ่ไว้ **
ใช้ประโยชน์ พืชถูกเก็บเกี่ยวจากป่าเพื่อใช้เป็นยาในท้องถิ่น
-ใช้เป็นยา ดอก ใช้เป็นยาบำรุงหัวใจ พืชทั้งหมดผสมกับ Desmos chinensis(สายหยุด) ใช้ในห้องอาบน้ำเพื่อฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด ยาต้มจากรากใช้เป็น ubat meroyan (ยาที่มอบให้กับผู้หญิงในสามวันหลังคลอด)
สำคัญ--- จำปูนเป็นดอกไม้ประจำจังหวัดพังงา
ระยะออกดอก---ตลอดปี
ขยายพันธุ์---เพาะเมล็ด, ตอนกิ่ง


จำปี/Michelia alba

ชื่อวิทยาศาสตร์    ---Magnolia alba (DC.) Figlar. This name is unresolved.
ชื่อพ้อง  Has 3 Synonyms
---ฺBasionym: Michelia × alba DC.
---Michelia longifolia Blume
---Sampacca × longifolia (Blume) Kuntze
ชื่อสามัญ    ---White Champaka, White sandalwood, White jade orchid tree, Champak Tree.
ชื่ออื่น    ---จำปี, จุมปี จุ๋มปีี๋, [Thai: Champi]; Indonesian: Cempaka Putih.]; [Hawaii: pak lan]; [Jawa: kantil]; [Philippines: Tsampakang-puti (Tag.)]; [Taiwan: yü lan hua]; [Chinese: Bai yu lan]; [Vietnam: Ngọc lan trắng]; [Trade name/USA: Michelia alba, White fragrant himalayan champaca]
ชื่อวงศ์    ---MAGNOLIACEAE
ถิ่นกำเนิด    ---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์    ---เอเชียตะวันออกเฉียงใต้- รวมทั้งอินเดีย และจีนตอนใต้

 

มีถิ่นกำเนิดในจีนตอนใต้ หรือมาเลเซียและอินโดนีเซีย
จำปี เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่อาจสูงได้ถึง10-20 เมตร หรือกว่านั้นหากปลูกมานานปี ทรงพุ่มแผ่กว้างแตกสาขาได้เป็นพุ่มใหญ่ ใบหนาทึบ ลำต้นเป็นสีน้ำตาลหรือน้ำตาลอ่อน บริเวณที่เปลือกของลำต้นและกิ่งแก่ จะแตกเป็นร่องถี่ๆเล็ๆคล้ายวงร่างแหเป็นแนวยาวไปตามลำต้น กิ่งก้านเปราะหักง่าย ใบเป็นใบเดี่ยวออกเวียนไปตามกิ่ง รูปใบมนรีปลายใบแหลมขอบใบเรียบเกลี้ยงขนาดของใบกว้างประมาณ7-8ซม.ยาว18-22 ซม.ดอกออกเป็นดอกเดี่ยวตามโคนก้านใบในส่วนบริเวณยอดของลำต้น ดอกซ้อนกัน 2 ชั้นมี 8-10 กลีบ ขนาดของกลีบดอกยาวประมาณ 5 ซม. ดอกสีขาวหรือเหลืองนวล เนื้อกลีบดอกค่อนข้างแข็ง หอมแรง และมีกลิ่นหอมจัดมากในเวลาเย็นจวนค่ำ เมื่อดอกโรยแล้วจะติดผล
**การปลูกจำปีอย่าปลูกในที่ลุ่มหรือน้ำท่วมถึง  ถ้าปลูกหน้าฝนให้ปลูกเหนือดินและพูนโคนค้ำยันให้แน่นหนา อย่าให้น้ำขังในหลุม รากอาจเน่าเน่า**
ใช้ประโยชน์-ใช้เป็นยา ใช้เป็นยา ดอก ผล บำรุงธาตุในร่างกาย ช่วยแก้คลื่นเหียน อาเจียน ดอกมีสรรพคุณเป็นยาช่วยบำรุงหัวใจ ช่วยบำรุงประสาท ช่วยบำรุงโลหิต บำรุงน้ำดี กลีบดอกมีน้ำมันหอมระเหย สามารถใช้ทาแก้อาการปวดศีรษะได้ ดอกตูมใช้สำหรับการรักษาอาการหลังการแท้งบุตร ใบใช้ต้มแก้หลอดลมอักเสบเรื้อรัง ใช้ต้มแก้ต่อมลูกหมากอักเสบ ขับระดูขาวของสตรี น้ำที่สกัดจากใบมีฤทธิ์ช่วยระงับอาการไอ หอบได้ แต่ได้แค่เพียงชั่วคราวเท่านั้น
-ใช้เป็นไม้ประดับ ได้รับการปลูกเลี้ยงอย่างกว้างขวางว่าเป็นไม้ประดับในเอเชียโดยเฉพาะอย่างยิ่งเขตร้อนและกึ่งเขตร้อนของจีนและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้สำหรับเป็นดอกไม้ที่มีกลิ่นหอม
-ใช้อื่น ๆ เนื้อไม้นำมาใช้ทำเป็นเครื่องเรือนได้ ดอกใช้ทำอุบะร้อยมาลัย อบเสื้อผ้าให้มีกลอ่นหอม ใช้แต่งกลิ่นเครื่องสำอาง ใช้บูชาพระ
ระยะออกดอก---ตลอดปี      
ขยายพันธุ์---เมล็ด ตอนกิ่ง 


จำปีสิรินธร/Magnolia sirindhorniae


ชื่อวิทยาศาสตร์ --- Magnolia sirindhorniae Noot.&Chalermglin
ชื่อพ้อง---
ชื่อสามัญ---
ชื่ออื่น ---จำปีสัก จำปา
ชื่อวงศ์--- MAGNOLIACEAE
ถิ่นกำเนิด---พืชเฉพาะถิ่น ประเทศไทย
เขตกระจายพันธุ์---ซับจำปา อ.ท่าหลวง จ.ลพบุรี


ไม้ ยืนต้นสูง20-25เมตร ลำต้นใหญ่เปลาตรง ต้นแก่เปลือกแตกเป็นร่องตามยาว มีกลิ่นฉุนเฉพาะตัว เนื้อไม้และกิ่งเหนียว พบว่ามีเส้นผ่านศูนย์กลางลำต้นที่ระดับอก 50-200 เซนติเมตร  กิ่งอ่อนสีเขียวอมน้ำตาล กิ่งที่อยู่ในระดับสูงมีเปลือกสีขาว มีช่องอากาศเป็นจุด หรือขีดนูนกระจายชัดเจน
ใบรูปรีปลายมนโคนใบสอบ ขอบใบเรียบ ดอกสีขาวนวลออกเดี่ยวตั้งขึ้นตามซอกใบ กลีบดอกมี12-15กลีบ เรียงเป็นชั้นๆละ3กลีบ ผลเป็นผลกลุ่มรูปกลม มีผลย่อย15-25ผลเมล็ดสีแดงเข้ม  เป็นพันธุ์ไม้ใหม่เฉพาะถิ่นพบในปีพ.ศ2542 ขึ้นแช่น้ำอยู่ในป่าพรุน้ำจืดในภาคกลางที่ซับจำปา อำเภอท่าหลวงจังหวัดลพบุรี
ลักษณะ เด่นที่แตกต่างจากชนิดอื่น คือขึ้นแช่น้ำและสามารถเจริญเติบโตอยู่ได้ในป่าพรุน้ำจืดปกติจำปี จำปาทุกชนิดทั่วโลกจะขึ้นบนพื้นที่ดอน หรือบนภูเขาหรือตามพื้นดินที่มีการระบายน้ำดี
ออกดอก----มิถุนายน-กรกฏาคม                                                                                                     ขยายพันธุ์---เมล็ด


จำปา/Magnolia champaca


ชื่อวิทยาศาสตร์    ---Magnolia champaca (L.) Baill. ex Pierre
ชื่อพ้อง    ---Has 1 Synonyms
---Basionym: Michelia champaca L.
ชื่อสามัญ    ---Champaca, Champak, Orange chempaka, Golden champa, Sonchampa, Joy perfume tree, Yellow jade orchid tree, Fragrant Himalayan champaca.
ชื่ออื่น    ---จำปาเขา, จำปาทอง, จำปาป่า, จุมปา จุ๋มป๋า, จำปากอ, ; [Philippines: tsampaka, sampaka or sampaga.]; [Indonesia: cempaka.]
ชื่อวงศ์    ---MAGNOLIACEAE
ถิ่นกำเนิด    ---ประเทศอินเดีย
เขตการกระจายพันธุ์    ---ทิเบต ยูนนาน อินเดีย, บังคลาเทศ,  เนปาล พม่า, ไทย, เวียดนาม, อินโดนีเซีย


มีถิ่นกำเนิดใน เอเชียใต้ , เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ - อินโดจีนและทางตอนใต้ของประเทศจีน กระจัดกระจายในที่ลุ่มปฐมภูมิถึงป่าดิบเขา เป็นพืชในเขตร้อนชื้นและเขตร้อน สามารถปลูกได้ในเขตอบอุ่น พบที่ระดับความสูงจากระดับน้ำทะเล 200–1,600 เมตร
ไม้ ยืนต้นไม่ผลัดใบ สูง 10-30 เมตร หรือกว่านั้น เส้นผ่านศูนย์กลาง 80 - 120 ซม เรือนยอดรูปทรงเจดีย์ แคบและสมมาตร เปลือกลำต้นเป็นสีน้ำตาลอ่อน ผิวเรียบ เปลือกชั้นในสีครีมจะเปลี่ยนเป็นสีเข้มเมื่อมีแผลตัด เนื้อไม้มียาง ตามลำต้นมีเส้นเป็นรอยควั่นอยู่เป็นข้อๆมองเห็นชัด ตลอดลำต้นและกิ่งมีตุ่มละเอียดเล็กๆเป็นรอยประทั่วไป
ใบรูปไข่แคบค่อยๆสอบเข้าที่ปลาย ขนาดของใบยาว10-20ซม.กว้าง4-9ซม. ใบอ่อนมีขนนุ่มปกคลุม
ดอกจำปาเป็นดอกเดี่ยวออกตรงซอกใบสีส้มเหลือง ขนาดดอก4-5ซม. มีกลีบแคบๆ8-12กลีบ ผลเป็นเครือรวมประกอบด้วยผลย่อยรูปร่างกลม เปลือกเขียวมีประจุดขาวเมื่อแก่จะแตกด้านเดียว เมล็ดสีแสดและเป็นสีน้ำตาลแก่ ดอกบานวันเดียวโรย เริ่มส่งกลิ่นหอมตั้งแต่พลบค่ำ จนถึงกลางวัน
ต้องมีตำแหน่งที่มีแดดจัดในดินที่ชื้น แต่มีการระบายน้ำได้ดี ดินลึกอุดมสมบูรณ์ดินร่วนปนทราย ต้องการ pH ในช่วง 4.5 - 5.5 ทนได้ 4 - 6 ไม่ชอบดินเหนียวจัดหรือดินท้องนา
**ปัจจุบันมีการคัดเลือกพันธุ์ที่ออกดอกได้ตลอดปี ดอกดก ขนาดใหญ่มีสีเข้ม ที่เรียกกันว่า จำปาทอง (ภาพขวา))**
ใช้ประโยชน์ ต้นไม้มีประโยชน์หลากหลายถูกเก็บเกี่ยวในท้องถิ่นเพื่อเป็นแหล่งอาหารยารักษาโรคและสินค้าโภคภัณฑ์หลากหลายชนิด มันมีค่าโดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับน้ำมันหอมระเหยและเนื้อไม้
-ใช้กินได้ ผลกินได้ ใช้เปลือกที่มีกลิ่นหอมและขมขื่นในการเจือปนกับอบเชยใช้ปรุงแต่งกลิ่นรส
-ใช้เป็นยา เปลือกไม้ ใช้เป็นยาแก้ไข้ ยาต้มเปลือกและใบใช้หลังคลอด ดอกใช้ในการรักษาโรคเรื้อน ใช้ใบไม้เป็นยารักษาอาการจุกเสียด เมล็ดใช้รักษาผิวหนังที่มีรอยแตก น้ำมันไขมันที่สกัดจากเมล็ดแสดงฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรีย
-ใช้เป็นไม้ประกับ  นืยมปลูกเป็นไม้ประดับทั่วไปอย่างแพร่หลายทั่วไปในเขตร้อน เพราะดอกสวยมีกลิ่นหอม ต้นไม้ยังใช้ในโครงการปลูกป่าด้วย
-ใช้อื่น ๆ แก่นไม้เป็นสีน้ำตาลมะกอกเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเข้ม แก่นไม้มีความแข็งแรงทนทาน การใช้งานง่ายในการขัดมันให้เงา ใช้ในงานไม้ละเอียดทำเฟอร์นิเจอร์ งานแกะสลักงานกลึง นิยมใช้ทำโลงไม้จำปา  ในธรรมชาติมีจำนวนลดลงเนื่องจากมีการตัดเพื่อเอาไม้คุณภาพสูงไปใช้  ดอกไม้ให้น้ำมันหอมระเหยที่รู้จักกันในชื่อน้ำมันจำปา น้ำมันหอมระเหยอีกชนิดหนึ่งที่เรียกว่าน้ำมันใบมิเชเลียสกัดจากใบ
ความเชื่อ/พิธีกรรม ในอินเดียอุปมาให้ต้นไม้ชนิดนี้เป็นพระลักษมี เทพธิดาแห่งความมั่งคั่ง เพิ่มความมั่งคั่งให้กับครอบครัว ดอกจำปานำมาใช้มากในพิธีทางศาสนา
ระยะออกดอกติดผล--กุมภาพันธ์- สิงหาคม
ขยายพันธุ์---ด้วยการเพาะเมล็ดนำไปปลูก หรือด้วยวิธีตอน หรือสกัดไหลจากรากนำไปปลูกได้ ปัจจุบันนิยมใช้เป็นต้นตอสำหรับทาบกิ่งพืชชนิดอื่นในวงศ์เดียวกัน


จำปาเทศ/Pterospermum littorale Craib var.littorale

ชื่อวิทยาศาสตร์ --- Pterospermum littorale Craib var.littorale
ชื่อพ้อง---Nosynonyms are record for this name.
ชื่อสามัญ---None
ชื่ออื่น ---จำปีแขก, กะหนาย, ขนาย, ยวนปลา, หำอาว, [Thai: Kanai, Kanaan, Champatate].
ชื่อวงศ์ --- STERCULIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---อินเดีย เอเซียตะวันออกเฉียงใต้


พบทั่วไปทุกภาคของไทย ขึ้นตามชายป่าดงดิบ ป่ารุ่นสองและป่าเบญจพรรณ ที่ระดับความสูง 100-1,000 เมตร     ต้น จำปาเทศหรือกะหนาย เป็นพรรณไม้ที่มีการปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกันของป่าดิบชื้น และป่าดิบแล้ง เป็นไม้ต้น สูงประมาณ 10-15 เมตร เปลือกต้นแตกเป็นร่อง แตกกิ่งยาวและห้อยลู่ กิ่งอ่อนมีขนสีน้ำตาลปกคลุมทั่วไป ใบเดี่ยวเรียงสลับ ระนาบเดียวกันรูปขอบขนานปลายใบแหลม โคนใบรูปหัวใจขอบใบเว้าไม่สม่ำเสมอ แผ่นใบด้านบนสีเขียวเข้มเป็นมัน ด้านล่างสีขาวออกเหลืองมีขนละเอียดสีเทาหนาแน่น ดอกสีขาวออกเป็นดอกเดี่ยวที่ซอกใบใกล้ปลายยอดขนาดดอก 5-8 ซม. มีกลิ่นหอม บาน1-2วันแล้วโรย กลีบเลี้ยงมี5กลีบ เป็นแผ่นหนาแข็งสีเขียวอมเหลือง ด้านในมีขนคล้ายกำมะหยี่สีขาว ด้านนอกมีขนสีน้ำตาล กลีบดอกมี 5 กลีบ บาง เรียงเวียนซ้าย  ผลแห้งแตกคล้ายสาแหรก เปลือกผลแข็งมีพู 5 พู เมล็ดมีปีกเป็นแผ่นสีขาวมีเมล็ด จำนวนมาก
ต้นที่อยู่ในถิ่นกำเนิดในธรรมชาติใบมีรูปทรงเปลี่ยนแปลงได้ตามอายุของต้น หรือกิ่ง เมื่อต้นมีอายุมากขึ้นใบจะมีขนาดเล็กลงและขอบใบจักเว้าตื้น มีดอกสวยงามกลิ่นหอม
ต้องการแสงแดดเต็มวัน ดินร่วนชื้นสม่ำเสมอทนแล้งได้ดี


ลักษณะ เฉพาะที่เด่น เป็นพรรณไม้ถิ่นเดียวของไทย พบครั้งแรกที่ ที่อ.ศรีราชา จ.ชลบุรี โดยหมอคาร์ (A.F.G.Kerr)แต่มีการกระจายขึ้นอยู่ในแต่ละภาคทั่วประเทศ สถานภาพยังพอหาได้ในถิ่นกำเนิด
ระยะออกดอก---กันยายน-ธันวาคม---ติดผล---พฤศจิกายน-มีนาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ดตอนกิ่ง ต้นที่ได้จากการเพาะเมล็ดจะมีพุ่มสวยงามกว่า ต้นที่ได้จากกิ่งตอน

จำปาแดง/Magnolia x soulangiana


ชื่อวิทยาศาสตร์ --- Magnolia x soulangiana Soul.-Bod
ชื่อพ้อง---Has 4 Synonyms
---Magnolia x soulangeana Soul.-Bod.
---Magnolia soulangeana
---Magnolia soulangeana Soul. -Bod., 1826
---Magnolia yulan Desf. var. soulangeana (Soul.-Bod.) Lindl.
ชื่อสามัญ---Saucer Magnolia, Chinese magnolia, Tulip Magnolia.
ชื่ออื่น ---จำปาแดง, แมกโนเลีย, [Thai: Champar daeng, Mag-no-lia]
ชื่อวงศ์ --- MAGNOLIACEAE
ถิ่นกำเนิด--ทวีแยุโรป
เขตกระจายพันธุ์---ยุโรป อเมริกา
Magnolia x soulangiana เกิดจากการผสมข้ามระหว่าง Magnolia denunata และ Magnoliia liliiflora
การแต่งตั้งไฮบริดได้รับเกียรติจาก Chevalier Etienne Soulange-Bodin (1774-1846) ผู้อำนวยการสถาบันราชบัณฑิตยสถานแห่งฝรั่งเศส ในปี ค.ศ. 1820 ที่เมืองฟรอนท์ใกล้กรุงปารีส
"Saucer Magnolia" เป็นชื่อสามัญที่มักจะใช้ค่อนข้างหลวม ในขณะที่ในทางเทคนิคหมายถึง M. x soulangiana แต่ก็มักจะใช้เช่นกันเพื่ออ้างถึงต้นไม้ที่คล้ายกันในสกุล Magnolia ที่มีดอกไม้ขนาดใหญ่
เป็นหนึ่งในแมกโนเลียที่ใช้กันมากที่สุดในพืชสวนที่ปลูกกันอย่างแพร่หลายในเกาะอังกฤษโดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาคใต้ของอังกฤษ ; และในสหรัฐอเมริกาโดยเฉพาะชายฝั่งตะวันออกและตะวันตก
เป็นแมกโนเลียที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในวันนี้ด้วยพันธุ์ลูกผสมจำนวนมาก  ที่มีอยู่ในการค้าในขณะนี้ มีดอกไม้ในเฉดสีขาว ชมพูกุหลาบ ม่วง และม่วงเบอร์กันดี ตัวอย่าง สายพันธุ์ที่นิยม ของพืชชนิดนี้คือ
---'Alexandrina'หรือที่เรียกว่า "Alexander's Magnolia"(ต้นสูง3-5เมตรดอกสีชมพู)
---'Bronzzonii'(ต้นสูง7-10เมตรดอกสีขาว)
ไม้ ต้นขนาดเล็กผลัดใบ สูง 2-6 เมตร (บางครั้งสามารถผลิตหลายลำต้น) แตกกิ่งมาก เปลือกต้นนิ่มและมีกลิ่นฉุน ผิวใบด้านล่างสากคาย ดอกตูมมีใบเกล็ดหุ้มดอก2กลีบ มีขนสีทองปกคลุมแตะละกลีบหนาแน่น ดอกบานกลีบดอกด้านนอกสีแดงอมม่วงด้านในสีขาว ทยอยออกดอกตลอดปีเป็นช่วงๆโดยเฉพาะช่วงเดือนมกราคม-เดือนกุมภาพันธ์ จะมีดอกบานเต็มต้น ส่งกลิ่นหอมอ่อนๆตลอดวัน
มีชื่อเสียงในด้านความง่ายในการเพาะปลูกทนต่อดินหลากหลายชนิด และมีความทนทานต่อลมและดินอัลคาไลน์
ต้องการตำแหน่งในที่ที่มีแสงแดดจัดไปยังที่ร่มบางส่วน ชอบดินที่ชื้นและลึก ดินที่อุดมสมบูรณ์และมีการระบายน้ำที่ดี ดินชุ่มชื้นสม่ำเสมอ ค่า pH ของดิน 4.5-6.0
-ใช้ประโยชน์ ใช้ปลูกเป็นไม้ประดับ ดอกไม้ที่สวยงามทำให้เป็นที่ชื่นชอบใช้ปลูกในสวน สามารถปลูกเดี่ยวหรือเป็นแถวทั้งในสวนสาธารณะและภูมิทัศน์ และสามารถนำมาปลูกเป็นไม้กระถางให้ออกดอกและตัดแต่งทรงพุ่มทำไม้แคระหรือบอนไซได้
ขยายพันธุ์---ตอนกิ่ง ทาบกิ่ง

ดีหมี/ Cleidion spiciflorum

ชื่อวิทยาศาสตร์ ---Cleidion javanicum Blume. (as per The Plant List)
ชื่อพ้อง---Has 10 synonyms

-Acalypha acuminata Vahl ex Baill. [Illegitimate] -Mallotus geloniifolius Müll.Arg. ex Pax & K.Hoffm. [Invalid]
-Acalypha spicigera Klotzsch -Rottlera urandra Dalzell
-Cleidion javanicum var. javanicum -Tanarius tamianus (K.Schum.) Kuntze
-Lasiostyles salicifolia C.Presl -Tetraglossa indica Bedd.
-Macaranga tamiana K.Schum. -Tragia filiformis Poir.

ชื่อสามัญ--- None
ชื่ออื่น---ดีหมี, ดินหมี, คัดไล, กาดาวกระจาย, กาไล, กำไล, มะดีหมี, จ๊ามะไฟ, เซยกะชู้ (กะเหรี่ยง-แม่ฮองสอน), โต๊ะกาไล [THAI: Di mee, Dimi, Kamlai, Kaadaao krachaai, Ma-dee-mee, Maj maduug.]; [CHINESE: Bang bing hua, San tai hua.]; [Nepali: Hara-bepari, Bepari]; [Malayalam: Yellari]; [PHILIPPINES: Saligao, Tayokan]; [VIETNAMESE: Phân loại khoa học, Mo chim, com gao.]
ชื่อวงศ์ --- EUPHORBIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---อินเดีย ศรีลังกา มาลายา นิวกินี


เกิดขึ้นในอินเดียและศรีลังกาผ่านมลายาถึงนิวกินี เติบโตในหุบเขาในป่าดิบชื้นหรือป่ามรสุมและพบทั่วไปในป่าชั้นล่างมักจะใกล้บริเวณธารน้ำ ที่ความสูงจากระดับน้ำทะเล 600-800 (-1400) เมตร
ในประเทศไทยพบได้มากทางภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคใต้
ไม้ไม่ผลัดใบขนาดเล็กสูง 12-15 เมตร  ลักษณะเรือนยอดทึบเปลือกต้นสีน้ำตาลเทา ใบเดี่ยวขนาดกว้าง 3.5-8 ซม.ยาว10-25 ซม.รูปใบหอก ปลายใบเรียวแหลม โคนใบแหลม  ขอบใบมีซี่ตื้นคมห่างๆ แผ่นใบหนาเรียบเป็นมันและเป็นสีเขียวเข้ม หลังใบเป็นสีอ่อน ที่ซอกของเส้นใบด้านท้องใบจะมีต่อมกระจัดกระจาย ก้านใบยาวประมาณ 3-7
ดอก แยกเพศแยกต้น ออกดอกตามซอกใบ ดอกเพศผู้ออกดอกเป็นช่อกระจะเชิงลด ช่อดอกยาวประมาณ 8-21 เซนติเมตร มีกลีบเลี้ยง 3 กลีบ ดอกมีเกสรเพศผู้จำนวนมาก ส่วนดอกเพศเมียออกดอกเป็นดอกเดี่ยว ๆ ไม่มีกลีบดอก มีแต่กลีบเลี้ยงดอก 5 กลีบ ยอดเกสรเพศเมียแยกเป็นแฉก 2-3 แฉก                                                           ผลสีเขียวค่อนข้างกลม มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 2-3.5 ซม.มีพู2พูชัดเจนน้อยที่จะมี3พู ผิวนอกเหนียว เนื้อชั้นในบางสีน้ำตาล แยกได้ 2 ซีก เมล็ดสีขาวกลมเกลี้ยง
-รู้จักอันตรายทุกส่วนมีพิษ นำมาใช้เป็นยาต้องระวังมาก สตรีมีครรภ์แท้งบุตรได้
ใช้ประโยชน์ -ใช้กินได้ ใบลสดลวกกินกับเมี่ยงได้
-ใช้เป็นยา ตำรายาไทยใช้แก่นต้มกับน้ำดื่มเป็นยาแก้ไข้  หรือจะใช้ทั้ง 5 ส่วน (ราก, ต้น, ใบ, ดอก, ผล) นำมาต้มกับน้ำดื่มเป็นยาแก้ไข้ตัวร้อน ช่วยดับพิษไข้ก็ได้ ส่วนชาวเขาเผ่ากระเหรี่ยงจะใช้ราก ต้น หรือใบ นำมาต้มกับน้ำดื่มและอาบเป็นยาแก้ไข้ รักษาไข้มาลาเรีย                                                                                                   -รู้จักอันตรายใบต้มมีพิษ นำมาใช้เป็นยาต้องระวังมาก สตรีมีครรภ์แท้งบุตรได้
ระยะออกดอกและติดผล--- พฤศจิกายน - เมษายน
ขยายพันธุ์---เมล็ด

ขางปอยน้ำ/ Alchornea rugosa

ชื่อวิทยาศาสตร์--- Alchornea rugosa (Lour.) Müll. Arg.
ชื่อพ้อง---Has 8 Synonyms

-Alchornea hainanensis Pax & K.Hoffm. -Aparisthmium javanense (Blume) Hassk.
-Alchornea javanensis (Blume) Backer & Bakh.f. -Aparisthmium javanicum Baill.
-Alchornea petalostyla Airy Shaw -Cladodes rugosa Lour.
-Alchornea pubescens Merr. -Conceveiba javanensis Blume

ชื่อสามัญ---Alchorn Tree
ชื่ออื่น---ขางปอย,  ซ่าหมากไฟ,  ดับยาง,  เปล้าน้ำ, ; [Thailand: Khaang poi (Central); sa maakfai (Loei); dap yaang (Chiang Mai)]; [Chinese: Yǔ mài shān má gān]; [Malaysia: Julong jantan, akar serimbong, rabu kumbang (Peninsular)]; [Indonesia: Kedung leutik, ki bewok (Sundanese); drejeg (Javanese); mentulan, meranak, ki sengat]; [Philippines: Aguioi (Tagalog)]; [Vietnam: Bọ nẹt, Sóc dại, Đom đóm].
 ชื่อวงศ์--- EUPHORBIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---เอเซียตะวันออกเฉียงใต้-พม่า จีนตอนใต้ ไทย อินโดจีน เมลเซีย ออสเตรเลีย


ขึ้นกระจายอยู่ใน จีน อัสสัม พม่า ไทย เวียดนาม มาเลเซีย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ นิวกีนี ทางตอนเหนือของออสเตรเลียและหมู่เกาะบิสมาร์ก
ที่อยู่อาศัยในป่าทุติยภูมิและป่าเสื่อมโทรม ทุ่งหญ้าบ่อยครั้งในสถานที่เปียกชื้นเช่นหนองน้ำหรือตามทางน้ำ เป็นพืชเขตร้อนชื้นซึ่งมักพบได้ในระดับความสูง 1,200 เมตรบางครั้งสูงถึง 2,800 เมตร
ไม้พุ่มหรือไม้ต้นขนาดเล็ก สูงได้ประมาณ 1-6 เมตร ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางสูงสุด 15 ซม เมื่อขยี้มีกลิ่นเหม็นเขียว ยอดอ่อนมีขน ใบเดี่ยว 6.5-14 x 3-6.5 ซม.  เรียงสลับ เส้นใบยกขึ้นบนผิวใบด้านบน ดอกเป็นดอกช่อ แยกเพศ ดอกเพศผู้: ดอกมีหนามแหลมและแตกกิ่งยาวประมาณ 10-20 ซม. หรือมากกว่า ดอกเพศเมีย: ดอกแหลมหรือช่อดอกยาวประมาณ 10-15 ซม. ผลแคปซูลมี ๓ พู ขนาดประมาณ 7-8 x 9-10 มม เมล็ดรูปรีแบน สีน้ำตาลเป็นมันขนาดประมาณ 6 x 4-5 มม.พบได้ในดินหลากหลายชนิดในป่ามักจะอยู่บนหรือใกล้กับหินปูนส่วนหนึ่ง ดินเหนียว ดินลึกอุลตรามาฟิค
ใช้ประโยชน์ บางครั้งต้นไม้ถูกเก็บเกี่ยวจากป่าเป็นแหล่งอาหารและยาในท้องถิ่น-ใช้กินได้ ใบ - ปรุงและกินเป็นผัก
-ใช้เป็นยา น้ำต้มรากและใบดื่มเป็นยาลดไข้และแก้ไข้มาลาเรีย เมล็ด เป็นยาถ่าย
-ใช้อื่น ๆ ใบใช้มวนบุหรี่ มวนยาเส้น ไม้ใช้เป็นเชื้อเพลิง
ขยายพันธุ์---เมล็ด

มะเดื่อปล้อง/ Ficus hispida

ชื่อวิทยาศาสตร์ --- Ficus hispida L.f.
ชื่อพ้อง---as 22 Synonyms

-Covellia assamica Miq. -Ficus hispidioides S.Moore
-Covellia courtallensis Miq. -Ficus letaqui H.Lév. & Vaniot
-Covellia daemonum (J.Koenig ex Vahl) Miq. -Ficus oppositifolia Willd.
-Covellia dasycarpa Miq. -Ficus poilanei Gagnep.
-Covellia hispida (L.f.) Miq. -Ficus prominens Wall. ex Miq.
-Covellia oppositifolia (Roxb.) Gasp. -Ficus sambucixylon H.Lév.
-Covellia setulosa Miq. -Ficus symphytifolia Lam.
-Covellia wightiana Miq. -Sycomorphe roxburghii Miq.
-Ficus compressa S.S.Chang -Gonosuke demonum Raf.
-Ficus daemonum J.Koenig ex Vahl -Gonosuke hispida (L.f.) Raf.
-Ficus fecunda Blume -Gonosuke scaber Raf.

ชื่อสามัญ----Hairy Fig, Devil Fig, Rough-leaved Fig, Opposite-leaved Fig-tree, Phalgu Treeใ
ชื่ออื่น ---- เดื่อป่อง, เดื่อปล้อง; [Chinese: dui ye rong]; [Assamese: Jongiya-dimoru]; [Hindi: Phalgu, Kagsha, Gobla, Katguleriya]; [Malayalam: Perimteragam,Peyatti]; [Nepali: Kothaya-dumari]; [Sanskrit: Phalgu, Phanika, Kakodumbarika, Malayuhu]; [Tamil: Chona-atthi,Pei-atthi, Peyatti,Paeiathi]; [Malaysia: Ara Bumbong, Ara Sungai, Ara Senigai, Ara Lempong, Seniah, Seniyah, Senil]; [Indonesia: Luwing, Leluwing (Java); Bisoro (Sunda)].
ชื่อวงศ์ --- MORACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---ศรีลังกา อินเดีย กัมพูชา ไทย ลาว เวียตนาม จีนตอนใต้ คาบสมุทรมาเลย์ สุมาตรา ชวา สุลาวาสี หมู่เกาะซุนดาน้อย ปาปัวนิวกินี ออสเตรเลีย- รัฐควีนส์แลนด์

  

พบตลอดช่วงเทือกเขาหิมาลัยด้านนอกจาก Chenab ทางตะวันออกไปจนถึงเบงกอลภาคกลางและภาคใต้ของอินเดีย หมู่เกาะอันดามัน ศรีลังกา ยังพบในภูฏาน เนปาล จีน อินโดจีน รัฐควีนส์แลนด์ในออสเตรเลีย ตามลำธารที่ราบที่ระดับความสูง 700-1500 เมตร
ไม้ ต้นขนาดเล็กสูง 3-5 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางสูงถึง 25 ซม.เปลือกต้นสีเทา ต้นและกิ่งมีลักษณะเป็นข้อปล้องชัดเจน ทุกส่วนมีน้ำยางขาว ใบเดี่ยวเรียงสลับ ปลายใบแหลมโคนใบมน ผิวใบสาก กว้าง5-13 ซม.ยาว11-28 ซม. ขอบใบมีซี่หยักละเอียด โดยเฉพาะครึ่งปลายบน ดอกออกเป็นช่อตามกิ่งและลำต้น บางทีพบออกตามโคนต้น ผลกลมแป้นรูปลูกข่าง สีเขียวออกเหลือง มีจุดสีซีดกว่า ขนาด 2.5-4 ซม.ผลแก่สีเหลือง
ชอบแสงแดดจัดขึ้นได้ดีในที่ค่อนข้างชื้น
ใช้ประโยชน์ บางครั้งต้นไม้ถูกเก็บเกี่ยวจากป่าเพื่อใช้เป็นอาหารและยา
-ใช้กินได้  ช่อดอกกินเป็นผักสด  ผล - ดิบหรือสุก ผลอ่อน สีเขียวสุกปรุงเป็นผัก ในขณะที่ผล สุกจกินสด
-ใช้เป็นยา ส่วนที่ใช้: เปลือกผลไม้ใบไม้ราก F. hispida ใช้กันอย่างแพร่หลายในยาแผนโบราณและมีผลทางเภสัชวิทยาหลายอย่างที่สามารถรองรับการใช้งานแบบดั้งเดิม เป็นยาแผนโบราณที่ใช้ในในอินเดีย จีน ศรีลังกา ออสเตรเลียและพม่าในการรักษาโรคท้องร่วง, แผลในกระเพาะอาหาร, โรคโลหิตจาง, โรคเบาหวาน, การอักเสบและมะเร็ง-น้ำผลไม้ รากใช้ในการรักษาไข้ เปลือกนั้นมีสารต้านอนุมูลอิสระแก้อารมณ์แปรปรวนและใช้เป็นยาชูกำลัง น้ำผลไม้ ใช้ในการรักษาปัญหาตับ
-ใช้อื่น ๆ เส้นใยที่ได้จากเปลือกชั้นในนั้นใช้สำหรับทำเชือก สายระระโยงระยาง
รู้จักอันตราย ผลไม้ มีจำนวนมากและทำให้เกิดการระคายเคืองในลำไส้ซึ่งอาจทำให้เสียชีวิตได้
ระยะออกดอก---มกราคม-มีนาคม---ออกผล---เเมษายน-พฤษภาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด ตอนกิ่ง ปักชำ

มะกล่ำตาไก่/Adenanthera pavonina  var. microsperma

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Adenanthera pavonina var. microsperma (Teijsm. & Binn.) I.C. Nielsen
ชื่อพ้อง---This name is a synonym of Adenanthera microsperma Teijsm. & Binn.
ชื่อสามัญ--- Acacia coral, Red beads, Red bead tree
ชื่ออื่น ---- บนซี, ,มะกล่ำตาไก่, , มะกล่ำต้น, ไพ; [THAI: Bon see, Ma glam dtaa gai, Maklam takai (northern Thailand), Ma glam dton, Ma khlam ton, Pai.]; [Chinese: Hǎi hóngdòu (Hong Kong), xiǎo shí kǒngquè dòu (Taiwan).]; [KHMER: Chraèh phnôm, muntrèi, Phlëu ni:ëng.]; [LAOTIAN: Lam ta khouay.]; [MALAY: Kenderi (Indonesia), Segawe (Java), Sigawe (Indonesia, Java).]; [SINHALESE: Madatiya, Vang aepala.]; [VIETNAMESE: Chi chi, Muồng nước, Muồng ràng ràng, Rang ràng.].
ชื่อวงศ์ ---- FABACEAE (LEGUMINOSAE-MIMOSOIDEAE)
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---จีนตอนใต้ พม่า ไทย กัมพูช าลาว เวียดนาม มาเลเซีย อินโดนีเซีย หมู่เกาะอันดามันและนิโคบาร์
ที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติ: หุบเขาตามลำธารป่าไม้จากระดับน้ำทะเลถึง 1,000 เมตร  ป่าดงดิบ ป่าเบญจพรรณ หรือตามชายป่าเปิด ที่ระดับความสูงไม่เกิน 700เมตร
ไม้ ต้นสูง 15เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางสูงสุด 90 ซมใบประกอบแบบขนนกสองชั้น ใบย่อยเรียงสลับรูปรี กว้าง1.1-1.5 ซม. ยาว2-3 ซม. ดอกสีเหลืองออกเป็นช่อ กลีบเลี้ยงรูปถ้วยยาว0.5-0.8 มม. ปลายแยกเป็นแฉกสั้น 5แฉก กลีบดอกรูปขอบขนานแกมรูปใบหอก ยาว2-3มม.ฝักแห้งแตก รูปแถบบิด กว้าง8-12 มม.เมล็ดรูปกลมถึงรูปรี สีแดงสด ขนาดกว้าง4.5-7 มม.ยาว5-8มม.
สปีชีส์นี้มีความสัมพันธ์ทางชีวภาพกับแบคทีเรียในดินบางชนิดแบคทีเรียเหล่านี้ก่อตัวเป็นก้อนบนรากและตรึงไนโตรเจนในบรรยากาศ ไนโตรเจนบางส่วนนี้ถูกใช้โดยพืชที่กำลังเติบโต แต่บางชนิดก็สามารถใช้โดยพืชอื่น ๆ
ใช้ประโยชน์ ไม้สีเหลืองสีน้ำตาลถึงสีน้ำตาลแดงมีความแข็งแรง แข็งหนักทนทาน ทนทานต่อแมลงและผุ ได้รับความนิยมอย่างมากใช้สำหรับสร้างบ้านเฟอร์นิเจอร์สะพานม้วนฯลฯ
ในกัมพูชาผู้คนใช้ฝักสดหรือแห้งต้มดื่มแก้โรคบิด ยอดอ่อนลวกรับประทานได้ เมล็ดมีพิษ
ระยะออกดอกติดผล-----เมษายน-งตุลาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด

มะกล่ำตาช้าง/ Adenanthera pavonina

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Adenanthera pavonina L.
ชื่อพ้อง---Has 3 Synonyms
---Adenanthera gersenii Scheff.
---Adenanthera polita Miq.
---Corallaria parvifolia Rumph.
ชื่อสามัญ---Red bead tree, Circassian seed, Circassian-bean, Coral bean tree, Coral wood, Crab's eyes, False sandalwood, False wiliwili, Jumbie bead, Peacock flower-fence, Peacock tree, Polynesian peanut, Red sandalwood, Red sandalwood tree, Red wood; Saga bean tree
ชื่ออื่น ---มะกล่ำต้น, มะแค้ก, หมากแค้ก, มะแดง, มะหัวแดง, มะโหกแดง, [Thailand: ma clam ta cheng; ma clam ton; ma hok daeng; ma klam ta chang; ma klam ton]; [BURMESE: Mai-chek.]; [CHINESE: Hai hong dou]; [French: bois de condor; bois de condori]; [Indonesia: kitoke laut; saga telik; segawe sabrang];
[MALAY: Saga telik (Java), Segawé sabrang (Java).]; [Philippines: malatinglin]; [Spanish: arbol de coral; caralillo; caralín]; [Tonga: lopa]; [USA: legliz]; [USA/Hawaii: false wili wili]; [VIETNAMESE: Cây gió, Kiền kiện, Muồng nước, Trạch quạch, Thuốc rắn.];
ชื่อวงศ์--- LEGUMINOSAE (FABACEAE)-MIMOSOIDEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเชีย
เขตกระจายพันธุ์--- เอเซียใต้ และเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ จากศรีลังกาจนถึงหมู่เกาะโซโลมอน


 เป็นพืชเฉพาะถิ่นทางตอนใต้ของจีนและอินเดียมีการกระจายอย่างกว้างขวางไปยัง มาเลเซียตะวันตกและแอฟริกาตะวันออกรวมถึงเกาะส่วนใหญ่ในภูมิภาคแปซิฟิกและแคริบเบียน
พบได้ในป่าชั้นต้นและป่าชั้นรอง รวมถึงป่าดิบชื้น ป่าแห้งตามฤดูกาล ทุ่งหญ้าสะวันนาเปิด ที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ขอบป่า ป่าไม้และพื้นที่ชายฝั่งทะเล และสามารถพบได้ทั่วไปในเขตร้อนชื้น ที่ระดับความสูงถึง 300-400 เมตร
ในประเทศไทยพบขึ้น ตามป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณและป่าดิบชื้นทั่วไป ทั่วทุกภาคของประเทศ
ไม้ผลัดใบระยะสั้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูงถึง15-20 เมตร มีเส้นผ่านศูนย์กลางไม่เกิน 45 ซม กิ่งก้านใหญ่แผ่กว้าง  ลักษณะเปลือกต้นชั้นนอกของมะกล่ำตาช้าง มีสีน้ำตาลแก่หรือออกเทา เปลือกชั้นในนุ่มสีครีมอ่อน ใบประกอบแบบขนนก2ชั้น ใบย่อยขนาดกว้าง1-2ซม.ยาว1.5-3.5ซม. ฐานไม่สมมาตร ด้านบนใบสีเขียวอมเทา ด้านล่างสีอ่อนกว่ามีนวลเล็กน้อย ช่อดอกแคบยาว ออกในซอกใบบนๆหรือแตกแขนงที่ปลายกิ่ง ช่อยาว7.5-20ซม.  ดอกขนาด0.3ซม. สีเหลืองครีม ดอกแก่เปลี่ยนเป็นสีส้ม ดอกมีกลิ่นหอมในตอนเย็นคล้ายกลิ่นดอกส้ม ผล เป็นฝักแบนยาว 15-22 x 1.3-1.5 (-2) ซม บิดเป็นเกลียวแน่น แตกได้เป็น2เส้น เมล็ดขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 7.5-9 มม. แบนเกลี้ยงและเป็นมันสีแดงสด มี 8-12เมล็ด ติดอยู่ในฝักเป็นเวลานานเมล็ดมีน้ำมันมาก
ต้องการตำแหน่งที่มีแดด ดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ปานกลางและมีความชื้นพอเหมาะ ค่า pH ในช่วง 5 - 7 ซึ่งทนได้ 4.5 - 7.5 ทนทานต่อความแห้งแล้ง


ใช้ประโยชน์ ต้นไม้ได้รับการปลูกอย่างแพร่หลายในเขตร้อนสำหรับการใช้งานที่หลากหลาย
-ใช้กินได้ ในหลาย ๆ เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิก (เช่นเมลานีเซียและโพลินีเซีย) สายพันธุ์นี้เป็นที่รู้จักกันในชื่อ 'ต้นไม้อาหาร'  เมล็ดสีแดงสดใสมีรสชาติเหมือนถั่วเหลืองและมีน้ำมัน 25% และโปรตีน 39%  เมล็ดจะถูกคั่วและกินโดยมนุษย์ และใบอ่อนจะถูกกินเป็นผัก
-ใช้เป็นยา  ในอินเดีย มาเลเซียและอินโดนีเซีย สปีชีส์นี้ใช้ในการแพทย์แผนโบราณกับโรคไขข้ออักเสบ, ไมเกรน, ปวดหัว; และโรคบิด เมล็ดใช้ตำพอกดับพิษรักษาแผลหนองฝี
-ใช้ปลูกเป็นไม้ประดับ นิยมปลูกตามบ้านเรือน วัดวาอาราม สวนสาธารณะ ปลูกริมถนนและในพื้นที่ส่วนกลางเพื่อให้ร่มเงา  ปลูกตามแนวเขตของสนามซึ่งเป็นการบังลม เป็นไม้ประดับให้ร่มเงาได้ดีที่นิยมปลูกกันอย่างกว้างขวาง
-ในระบบวนเกษตรปลูกเพื่อใช้เป็นปุ๋ยพืชอาหารสัตว์และปุ๋ยพืชสดเพื่อการปรับปรุงดิน ในอินโดนีเซียและมาเลเซียมีการปลูกต้นไม้เพื่อบังแดดในสวนกาแฟ กานพลูและสวนยาง
-ใช้อื่น ๆแก่นไม้เป็นสีเหลืองสดใส เนื้อไม้มีความแข็งแข็งแกร่งทนทาน และถูกใช้สำหรับการสร้างผลิตภัณฑ์ไม้ตกแต่งเช่นเดียวกับการก่อสร้างสะพานและของใช้ในครัวเรือน (คานเสาไม้ค้ำและคาน) เกวียน ใช้ทำเฟอร์นิเจอร์คุณภาพสูง ใช้ทำงานที่ละเอียด-เปลือกอุดมไปด้วยซาโปนินและสามารถใช้เป็นสบู่สำหรับซักเสื้อผ้า ฯลฯ นอกจากนี้ยังใช้เป็นแชมพูสระผม-เป็นไม้ฟืนที่ได้รับความนิยมในหมู่เกาะแปซิฟิกเนื่องจากไม้ถูกเผาไหม้อย่างรวดเร็วและให้ความร้อนจำนวนมาก-เมล็ดสีแดงมันวาวใช้สำหรับทำสร้อยคอและของประดับตกแต่ง ใช้สำหรับทำสายประคำ -ในอดีตเมล็ดถูกนำมาใช้แบบดั้งเดิมโดยเภสัชกรและช่างทองใช้เป็นน้ำหนักเนื่องจากเมล็ดมีความสม่ำเสมอและมีการเปลี่ยนแปลงน้อย(แต่ละเมล็ดหนัก0.25กรัม)-พืชเป็นแหล่งของสารย้อมสี สีย้อมสีแดงนั้นได้มาจากเปลือกไม้ฝอย สีย้อมนี้ใช้สำหรับการย้อมผ้าและใช้โดยฮินดูสของอินเดียสำหรับเครื่องหมายศักดิ์สิทธิ์วางบนหน้าผาก
ระยะออกดอกติดผล---ตลอดปี
ขยายพันธุ์---เมล็ด


ปาโลแซนโตส/ Triparis cumingiana


ชื่อวิทยาศาสตร์ ---Triplaris cumingiana Fisch. & C.A.Mey. ex C.A.Mey.
ชื่อพ้อง---Has 4 Synonyms
---Triplaris arnottiana Meisn.
---Triplaris auriculata Meisn.
---Triplaris guayaquilensis Wedd.
---Triplaris lindeniana Wedd.
ชื่อสามัญ --- Ant Tree, Long John, Palo santo, guayabo hormiguero, vara santa
ชื่ออื่น----ปาโลแซนโตส,; [Portuguese-Brazil: pau-formiga]; [Spanish: dilla, Fernán Sánchez, guayabo hormiguero, muchín, muchina, palo mulato, palo santo, roblón, San Fernando, tangarana, vara santa].
ชื่อวงศ์ --- POLYGONACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปอเมริกา
เขตกระจายพันธุ์---อเมริกาใต้-บราซิล เปรู อิควาดอร์ โคลัมเบีย เวเนซูเอเล่า, อเมริกากลาง- ปานามา


                                ดอกเพศผู้                                                           ดอกเพศเมีย

มีถิ่นกำเนิดในอเมริกากลางและอเมริกาใต้เขตร้อน ถูกเรียกว่า Ant Tree เพราะในลำต้นและกิ่งก้านที่ เป็นโพรง อาศัยอยู่โดยมดที่ดุดันเป็นพิเศษ ( Pseudomyrmex triplaridis Forel) ซึ่งปกป้องต้นไม้จากสัตว์กินพืช
ไม้ ต้นขนาดเล็กสูง6-10เมตรเส้นผ่านศูนย์กลาง 10- 30 ซม เปลือกต้นหนาเรียบสีน้ำตาลอ่อนหรือเทา แตกกิ่งจำนวนมากแผ่เป็นพุ่มกว้าง ใบเดี่ยวรูปรีหรือรูปไข่ยาว 10- 30 ซม. และกว้าง 4 - 12 ซม. โคนใบมนเบี้ยวปลายแหลมแผ่นใบหนาเหนียว ก้านใบยาว 1 - 2 ซม. ช่อ ดอกแยกเพศออกพร้อมกันทั้งต้นที่ปลายกิ่ง ช่อดอกผู้มีหลายแขนงยาว30ซม.มีดอกย่อยเล็กๆจำนวนมากเกสรเพศผู้สีเหลืองอม เขียว ช่อดอกเพศเมียสีแดงสด ผลมี3ปีก ยาว 3 - 4.5 ซม., ผลอ่อนสีเขียวหรือแดง, เปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเมื่อแก่ เมื่อผลแแตกเมล็ดจะปลิวไปตามลม ดอกทยอยบานและบานทนอยู่ได้1สัปดาห์ ส่งกลิ่นหอมแรงตลอดวัน หากเป็นต้นใหญ่ที่ออกดอกจำนวนมากจะหอมแรงจนฉุน
ต้องการแสงแดดเต็มหรือร่มเงาบางส่วน ดินที่อุดมไปด้วยอินทรีย์วัตถุ เป็นกรดเล็กน้อยหรือเป็นกลาง ความชื้นในดินสม่ำเสมอและมีการระบายน้ำดี
-ใช้ปลูกประดับ เป็นไม้ต่างประเทศที่ทนแล้งได้ดี ทรงพุ่มแผ่กว้างสวยงาม
-ใช้เป็นยา ยาต้มเปลือกใช้ในการรักษาโรคบิด โรคท้องร่วง
-ใช้อื่น ๆ แก่นไม้เป็นสีเทาเทาน้ำตาลถึงชมพูอมน้ำตาล เนื้อไม้ไม่คงทนมากมีความอ่อนไหวต่อการถูกโจมตีจากการสลายตัวของเชื้อราและความเสี่ยงต่อปลวก ถูกใช้เพื่อวัตถุประสงค์เช่นชิ้นส่วนเฟอร์นิเจอร์กล่องและลัง ก่อสร้างภายใน แผ่นใยไม้อัดและไม้อัด
ระยะออกดอก---มกราคม-กุมภาพันธ์---ติดผล---กุมภาพันธ์-พฤษภาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด

แหนนา/Terminalia glaucifolia

ชื่อวิทยาศาสตร์ --- Terminalia glaucifolia Craib.This name is unresolved.
ชื่อพ้อง---No synonyms are record for this name.
ชื่อสามัญ---None
ชื่ออื่น ---ตีนนก, หางแหน, แหนนก, แหนขี้นก, แหนา. [Thai: Hnae na, Hnae nok]
ชื่อวงศ์ --- COMBRETACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย- ประเทศไทย
เขตกระจายพันธุ์---อินเดีย พม่า ลาว
พบตามป่าผลัดใบที่ระดับความสูง250-850เมตร
ไม้ต้นสูง 8-20เมตร ลักษณะทรงต้นเรือนยอดกลม เปลือกสีเทาเข้ม ใบเดี่ยวรูปรี หรือรูปรี แกมรูปไข่กว้าง 4.5-6.5ซม.ยาว10-15ซม. ผิวใบเกลี้ยงด้านล่างมีนวล มักมีต่อมอยู่บริเวณกลางก้านใบ ดอกสีเหลืองอมน้าตาลออกเป็นช่อตามซอกใบกลีบเลี้ยงรูปถ้วยปลายแยกเป็น 5แฉกรูปสามเหลี่ยม เกสรตัวผู้10อัน รังไข่รูปรีมีขนแน่น ผลเมล็ดเดียวแข็ง กว้าง2.5-5ซม.ยาว2.5-4ซม.มีปีก2ปีก ปีกกว้างเท่ากับความยาว ส่วนกลางผลหน้าตัดกลม เมื่อแห้งมีสัน
ใช้ประโยชน์ ผลแห้งใช้เป็นไม้ประดับแห้ง เนื้อไม้ไม่ทน ใช้งานไม่แพร่หลาย
ระยะออกดอกติดผล---ตุลาคม-พฤศจิกายน
ขยายพันธุ์---เมล็ด

รูปเรื่องของพรรณไม้ตระกูลไทรที่มีหลายขนิด และนิยมใช้ในการปลูกเป็นไม้ประดับจัดสวน


อ้างอิง, แหล่งที่มา
---หนังสือพรรณไม้ในสวนหลวง ร.๙  (2539) ด่านสุทธาการพิมพ์
---หนังสือ ดอกไม้ และประวัติไม้ดอกเมืองไทย จาก ชุดธรรมชาติศึกษา โดย วิชัย อภัยสุวรรณ 2532
---ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์  BGO Plant Databases, The Botanical Garden Organization  http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_page.asp
---สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ) (Concise Encyclopedia of Plants in Thailand) http://www.dnp.go.th/botany/
--- เวปไซต์เมดไทย https://medthai.com
---ThaiHerbal.org http://thaiherbal.org/
---The International Plant Names Index and World Checklist of Selected Plant Families 2017. Published on the Internet at http://www.ipni.org and http://apps.kew.org/wcsp/
---The Plant List (TPL) was a working list of all known plant species  http://www.theplantlist.org/
---Useful Tropical Plants. http://tropical.theferns.info/viewtropical.                                                 ---India Biodiversity Portal. http://indiabiodiversity.org/species/show/                                           ---Plants of the World On line Kew Science www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org
---GBIF.the Global Biodiversity Information Facility.https://www.gbif.org/species/

Check for more information on the species:     
       
Plants Database    ---Names, synonymy and distribution    The Garden.org Plants Database    https://garden.org/plants/
Global Plant Initiative   --- Digitized type specimens, descriptions and use    หอพรรณไม้ - กรมอุทยานแห่งชาติ    www.dnp.go.th/botany/Herbarium/GPI.html
Tropicos    ---Nomenclature, literature, distribution and collections    Tropicos - Home    www.tropicos.org/
GBIF    ----Global Biodiversity Information Facility    Free and open access to biodiversity data    https://www.gbif.org/
IPNI  ---  International Plant Names Index    The International Plant Names Index - home page    http://www.ipni.org/
EOL    ---Descriptions, photos, distribution and literature    Global access to knowledge about life on Earth    Encyclopedia of Life eol.org/
PROTA     ---  Uses    The Plant Resources of Tropical Africa    https://books.google.co.th/books?isbn=9057822040
Prelude    ---Medicinal uses    Prelude Medicinal Plants Database    http://www.africamuseum.be/collections/external/prelude
Google Images   --- Images          

รวบรวมเรียบเรียง: Tipvipa..V
รูปภาพ : ทิพพ์วิภา วิรัชติ
บ. สวนสวรส การ์เด้น ดีไซน์ จำกัด
สวนเทวา-เชียงใหม่
www.suansavarose.com
www.suan-theva.com















 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  Copyright 2005-2009 suansavarose All rights reserved.
view