สมาชิก




ลืมรหัสผ่าน
สมัครสมาชิก
 

เมนู

หน้าแรก

รวมรูปภาพ

เว็บบอร์ด

สนทนาคนรักต้นไม้

 

บทความ

หิน-หินเทียม

สารพัดต้นไม้จัดสวน

ไม้ประดับเพื่อการจัดสวน

ปลูกต้นไม้มงคล

เกี่ยวกับเรา

สวนสไตล์ต่างๆ

ต้นไม้ประจำจังหวัด ภูมิสัญญลักษณ์ของเมือง

มหัศจรรย์โลกพฤกษา

ว่าด้วยเรื่อง.....ดิน....และ..ปุ๋ย

พืชจัดสวนมีพิษที่ควรระมัดระวัง

เปลี่ยนสวนเก่าให้เป็นสวนใหม่

จัดสวนพื้นที่ขนาดใหญ่

จัดสวนด้วยตัวเอง

ชื่อนั้นสำคัญไฉน

การทำบ่อเลี้ยงปลา และระบบกรองรักษาคุณภาพน้ำอย่างง่าย

มุมสวนสวยสำหรับคุณ

ในนี้มีอะไรเยอะแยะ

 
สถิติ
เปิดเว็บไซต์ 15/02/2008
ปรับปรุง 02/12/2021
สถิติผู้เข้าชม 10,650,953
Page Views 16,142,532
 
« December 2021»
SMTWTFS
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 

ต้นไม้ใหญ่ยืนต้น 4

ต้นไม้ใหญ่ยืนต้น 4

ต้นไม้ใหญ่ยืนต้น 4

For information only-the plant is not for sale.


90 ขี้เหล็กบ้าน/Senna siamea 106 เลือดมังกร/Dracaena draco
91 ขี้เหล็กอเมริกัน/Senna spectabilis 107 สะเดาบ้าน/Azadirachta indica
92 ไข่เน่า/Vitex glabrata 108 หูกวาง/Terminalia catappa
93 จันทน์กะพ้อ/Vatica diospyroides 109 หลิว/Salix babylonica
94 จันทน์หอม/Mansonia gagei 110 มหาพรหม/Mitrephora winitii
95 จันทน์เทศ/Myristica fragrans 111 ลำพู/Sonneratia caseolaris
96 โพทะเล/Thespesia populneoides 112 ลำแพน/Sonneratia ovata
97 ปอทะเล/Hibiscus tilliaceus 113 ตะโกสวน/Diospyros malabarica
98 โพฝรั่ง/Hura crepitans 114 พลับพลา/Microcos tomentosa
99 พยอม/Shorea roxburghii 115 แสมขาว/Avicennia alba
100 มะเกลือ/Diospyros mollis 116 แสมทะเล/Avicennia marina
101 ขานาง/Homalium tomentosum 117 มังคะ/Cynometra ramiflora
102 พิกุล/Mimusops elengi 118 หงอนไก่ทะเล/Heritiera littoralis
103 มะฮอกกานีใบเล็ก/Swietenia mahogani 119 องุ่นทะเล/Coccoloba uvifera
104 มะฮอกกานีใบใหญ่/Swietenia macrophylla 120 โกงกางใบเล็ก/Rhizophora apiculata
105 จันทน์ผา จันทน์แดง/Dracaena cochinchinensis 121 ตะบูนขาว/Xylocarpus granatum


90 ขี้เหล็กบ้าน/Senna siamea

ชื่อวิทยาศาสตร์---Senna siamea (Lam.) HSIrwin & Barneby.(1982)
ชื่อพ้อง---Has 7 Synonyms.See all http://powo.science.kew.org/taxon/911410-1
---Cassia arborea Macfad.(1837)
---Cassia florida Vahl.(1794)
---Cassia gigantea Bertero ex DC.(1825)
---Cassia siamea Lam.(1785)
---Cassia sumatrana Roxb. ex Hornem.(1819)
---Chamaefistula gigantea (Bertero ex DC.) G.Don.(1832)
---Senna sumatrana (Roxb. ex Hornem.) Roxb.(1824)
ชื่อสามัญ---Bombay blackwood, Cassod tree, Ironwood, Kassa of tree, Kassod tree, kassodtree, Pheasantwood, Siamese acacia, Siamese senna, Thai cassia, Thai copper pod, Thailand shower, Yellow cassia
ชื่ออื่น---ขี้เหล็ก (ทั่วไป); ขี้เหล็กแก่น (ราชบุรี); ขี้เหล็กบ้าน (ลำปาง, สุราษฎร์ธานี); ขี้เหล็กหลวง (ภาคเหนือ); ขี้เหล็กใหญ่ (ภาคกลาง); ผักจี้ลี้ (เงี้ยว-แม่ฮ่องสอน); แมะขี้เหละพะโดะ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน); ยะหา (มาเลย์-ปัตตานี);[BANGLADESH: Minjiri.];[BURMESE: Mezali.];[CAMBODIA: Angkanh.];[CHINESE: Guo Mai Xi Li, Tie dao mu.];[CREOLE: Kasya.];[FRENCH: Bois perdrix, Cassia.];[HINDI: Seemia, Kassod.];[INDIA: Beati, Kassod, Kilek, Manjakonnai, Manje-konna.];[INDONESIA: Johar.];[KANNADA: Sima Tangedu, Motovolanyaro, Simethangadi, Hiretangedi.];[LAOS: Khi lek.];[MALAYALAM: Manjakonnei, Manjakonna.];[MALAYSIA: Bebusok, Johor, Juah, Petai Belalang (Malay); Menjuak (Kedah).];[PHILIPPINES: Robles, Thailand shower.];[PORTUGUESE: Cásia-do-Siao, Cassia-siamesa, Cássia-da-tailândia, Cássia-siamica.];[SPANISH: Casia amarilla, Casia de Siam.];[SRI LANKA: Wa.];[TAMIL: Manje-konne, Manjal Konrai, Chelumalarkkonrai.];[TELUGU: Sima Tangedu, Kurumbi.];[THAI: Khi lek ban, Khi lek yai, Kilek, Phak chili];[TONGA: Kasia.];[VIETNAM: Muong.].
EPPO Code---CASSM (Preferred name: Senna siamea.)
ชื่อวงศ์---FABACEAE (LEGUMINOSAE-CAESALPINIOIDEAE)
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์---เอเซียใต้และเอเซียตะวันออกเฉียงใต้-อินดิสตะวันออก มาเลเซีย อินเดีย ศรีลังกา พม่า ไทย
Senna siamea เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์ถั่ว (Fabaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดยJean-Baptiste Lamarck (1744–1829) นักพฤกษศาสตร์และนักสัตววิทยาชาวฝรั่งเศสและได้รับชื่อที่แน่นอนในปัจจุบันโดยHoward Samuel Irwin Jr.(1928 –2019)นักพฤกษศาสตร์และTaxonomistชาวอเมริกันและRupert Charles Barneby(1911 –2000)นักพฤกษศาสตร์ชาวอเมริกันในปี พ.ศ.2525


ที่อยู่อาศัย มีถิ่นกำเนิดในอินโดมาเลเซีย เป็นพืชพื้นเมืองทางใต้ของอินเดีย, ศรีลังกา, พม่า, ไทย, กัมพูชา, มาเลเซียและบางส่วนของอินโดนีเซีย เติบโตในป่าหลากหลายชนิดในระดับต่ำ การก่อตัวในป่าทุติยภูมิบนที่ราบที่ระดับระดับความสูง300-750 เมตร ในประเทศไทย พบขึ้นทั่วทุกภาคของประเทศ ตามป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ
ลักษณะ เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ไม่ผลัดใบ สูงประมาณ 10-18เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางสูงสุด 30 ซม.เปลือกต้นสีเทาอมน้ำตาล ตามยาวแตกเป็นร่องตื้นๆ แตกกิ่งก้านสาขาเป็นพุ่มแคบ มีระบบรากตื้นซึ่งสามารถถอนได้ง่ายจากแรงลม ใบเป็นใบประกอบแบบขนนกชั้นเดียวปลายคี่ (imparipinnate) ยาว15-30 ซม.มี  6-12 (15) คู่ ใบย่อยรูปไข่แกมขอบขนาน ยาว 3-7 ซม.กว้าง1.2-2 ซม.ปลายใบมนหน้าใบเกลี้ยง หลังใบมีขนสั้นสีเหลืองซีดปกคลุม ดอกเป็นดอกช่อขนาดใหญ่สีเหลืองสดยาว 20-30 ซม.สูงสุด 60 ซม.ออกเฉพาะที่ปลายกิ่งเท่านั้น แต่ละช่อประกอบด้วยดอกจำนวนมากกว่า 10 ดอก ก้านดอกยาว 1.5-2 ซม. มีใบประดับใต้กลีบดอก กลีบดอก1.2-2ซม. ฝักแบนยาว 15-25 ซม  นุ่มและคล้ายริบบิ้นเมื่ออ่อนสีน้ำตาลเมื่อสุก มี 20-30 เมล็ดต่อฝัก เมล็ดมีรูปร่างคล้ายถั่วสีน้ำตาลเข้มเงางามมีความยาว 8 มม.
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---ต้องการแสงแดดเต็มวัน ชอบดินที่อุดมสมบูรณ์และชื้นมีการระบายน้ำดี ไม่สามารถทนต่อความเค็มได้ แต่มีความทนทานต่อสภาพดินที่เป็นกรด ค่า pH ของดิน 5.5-7.5 ทนอุณหภูมิต่ำสุดได้ถึง15 ° C
ศัตรูพืช/โรคพืช---ศัตรูธรรมชาติ มีความต้านทานต่อปลวกได้ดี แต่มีความอ่อนไหวต่อการขยายขนาดของแมลงหนอนผีเสื้อ ตัวหนอนที่ทำลายเปลือกไม้ เจาะในลำต้นและราก/ในบรรดาโรคเชื้อราเห็ดหลินจือทำให้เกิดอาการเน่า
ใช้ประโยชน์--- ต้นไม้นั้นมีคุณค่าอย่างยิ่งสำหรับฟืนคุณภาพสูง ได้รับการปลูกอย่างกว้างขวางในเขตร้อนทั้งสำหรับสิ่งนี้และสำหรับการใช้งานหลายอย่างในระบบวนเกษตร และยังปลูกใช้เป็นไม้ประดับ
-ใช้กินในประเทศไทยและอินโดจีนดอกไม้ผลอ่อนและใบอ่อนจะถูกกินหลังจากแช่ในน้ำร้อนเพื่อกำจัดสารพิษแม้ว่ารสชาติจะขม
-ใช้เป็นยาส่วนที่นำมาใช้และมีสรรพคุณทางยา ได้แก่ ดอก ใบ ใบแก่ ฝัก เปลือกฝัก เปลือกต้น ลำต้น กิ่ง แก่น ทั้งต้นและราก ในยาแผนโบราณ ผลใช้เพื่อดักจับหนอนในลำไส้และป้องกันการชักในเด็ก ประโยชน์ทางด้านเป็นสมุนไพรแก้ไข้มาลาเรีย แก้ปวดท้อง และเบาหวาน ในประเทศอินโดนีเซียใช้เพื่อรักษาโรคมาลาเรีย
-ใช้ปลูกประดับมีคุณค่าด้านความงามในฐานะต้นไม้ประดับและต้นไม้ข้างถนน นิยมปลูกประดับให้ร่มเงาตามถนนและสวนสาธารณะ
-วนเกษตร ใช้สำหรับควบคุมการกัดเซาะการพังทะลายของดิน ในประเทศไนจีเรียมันถูกใช้เป็นพืชเพาะปลูกที่รกร้างใช้เป็นปุ๋ยพืชสดสำหรับทุ่งนาซึ่งสามารถช่วยได้อย่างมีนัยสำคัญลดปัญหาการควบคุมวัชพืชเนื่องจากใบไม้ย่อยสลายช้า ใบจะถูกนำมาใช้เป็นปุ๋ยพืชสดและอาหารสัตว์สำหรับวัว, แพะและแกะ มีรายงานว่าอัลคาลอยด์ในฝักและใบเป็นพิษต่อสัตว์ปีกและสุกร
-ใช้อื่น ๆ แก่นไม้เป็นสีดำน้ำตาล ไม้มีน้ำหนักปานกลางถึงหนักมาก เป็นไม้คุณภาพดีทนทานมักใช้สำหรับงานประดับมุก งานตกแต่ง แกะสลัก เช่นตะลุมพุก ไม้เท้า กล่อง ไม้จับและด้ามขวาน เนื้อไม้ใช้ในงานก่อสร้างบ้านเรือน เสา รอด ตง เครื่องเรือน ใช้เป็นไม้ฟืนและถ่านคุณภาพดี
-รู้จักอันตราย ขี้เลื่อยอาจทำให้เกิดการระคายเคืองที่จมูกคอและดวงตา บางครั้งไม้ก่อให้เกิดผงสีเหลืองที่อาจทำให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนัง
ภัยคุกคาม--ไม่มีภัยคุกคามที่น่าเป็นห่วงจัดไว้ใน IUCN Red List ประเภท'ความกังวลน้อยที่สุด'(ไม่น่าจะสูญพันธุ์ในอนาคตอันใกล้)
สถานะการอนุรักษ์---LC - Least Concern - National - IUCN Red List of Threatened Species.2018
ระยะเวลาออกดอก/ติดผล---กรกฎาคม-สิงหาคม/สิงหาคม-ตุลาคม
ขยายพันธุ์ ---เพาะเมล็ด


91 ขี้เหล็กอเมริกัน/Senna spectabilis

ชื่อวิทยาศาสตร์---Senna spectabilis (DC.) H.S.Irwin & Barneby.(1982)
ชื่อพ้อง---Has 2 Synonyms. See all http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:211290-2
---Cassia spectabilis DC.(1813)
---Pseudocassia spectabilis (DC.) Britton & Rose (1930)
ชื่อสามัญ---Whitebark senna, American Cassia, Popcorn Tree, Weeping Cassia, Drooping Cassia, Golden Wonder Tree, Popcorn bush, Spectacular Cassia, Yellow Cassia, Crown-of-Gold Tree, Archibald's Cassia, Calceolaria shower, Pisabed.
ชื่ออื่น ---ขี้เหล็กอเมริกัน (ทั่วไป) ;[BELIZE: Pisabed.];[BOLIVIA: Aceitón, Aceitón ordinario, Carnaval, Hediondillo, Limoncillo, Pacaisillo, Pajarilla amarillo, Ramo.];[BRAZIL: Acássia, Canafístula-de-besouro, Cássia do nordeste, Pau-de-ovelha, Tula-de-besouro.];[CHINESE: Mei li jue ming.];[CUBA: Algarrobillo, Palo bonito.];[DOMINICAN: Palo de burro.];[FRENCH: Casse remarquable, Séné spectaculaire.];[HAITI: Casse marron, Kas mawon (Creole).];[KENYA: Mhomba, Momba, Mwenu.];[MALAYSIA: Antsoan dilaw, Cassia, Mhomba, Mwenu, Panama-ngu, Scented shower.];[NICARAGUA: Candelillo.];[PHILIPPINES: Antsoan-dilau, Palucheba.];[PUERTO RICO: Casia amarilla.];[SPANISH: Algarrobilo, Candelillo, Carnaval, Casia amarilla, Casse marron.];[SWAHILI: Mhomba.];[THAI: Khi hlek a- me- ri- kan (general).];[USA: Calceolaria shower, Yellow shower.].
EPPO Code---CASSP (Preferred name: Senna spectabilis)
ชื่อวงศ์---FABACEAE (LEGUMINOSAE-CAESALPINIOIDEAE)
ถิ่นกำเนิด---ทวีปอเมริกา
เขตกระจายพันธุ์---อเมริกาเหนือ เม็กซิโก อเมริกากลาง อเมริกาใต้ อาร์เจนติน่า,ปรากวัย,บราซิล,โบลิเวีย, เปรู,โคลัมเบีย, เวเนซูเอล่า เอเซียตะวันออกเฉียงใต้ แคริเบียน
นิรุกติศาสตร์---ชื่อของสกุล Senna มาจากภาษาอาหรับ "sanā" ซึ่งเรียกว่า Senna alexandrina Mill; ชื่อของสปีชีส์คือคำภาษาละติน "spectabilis" = เป็นอย่างมากโดยอ้างอิงถึงลักษณะการประดับ
Senna spectabilis เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์ถั่ว (Fabaceae) ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Augustin Pyrame de Candolle (1778?1841)นักพฤกษศาสตร์ชาวสวิสและได้รับชื่อที่แน่นอนในปัจจุบันโดย Howard Samuel Irwin Jr.(1928 –2019)นักพฤกษศาสตร์และTaxonomistชาวอเมริกันและRupert Charles Barneby(1911 –2000)นักพฤกษศาสตร์ชาวอเมริกันในปี พ.ศ.2525


ที่อยู่อาศัย มีถิ่นกำเนิดในเขตร้อนของอเมริกา เติบโตตามธรรมชาติตามขอบป่า สะวันนา ริมฝั่งแม่น้ำ ถนนพื้นดินเสียและสวนป่า ที่ระดับความสูงไม่เกิน 2,000 เมตร เติบโตที่ระดับความสูง 0-500 เมตรในเปรู-; ระหว่าง 0-1,000 เมตรในปานามาและระหว่าง 0-1,300 เมตรในนิการากัว-; เกิดขึ้นที่ระดับความสูง 0-2000 เมตรในแอนติโอเกีย (โคลอมเบีย) และโบลิเวีย
ลักษณะ เป็นไม้ยืนต้นผลัดใบขนาดเล็กสูง 7-10 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางลำต้น 30 ซมทรงต้นแผ่กว้าง  ก้านใบยาว3-4 ซม ใบประกอบแบบขนนกปลายคี่ยาวถึง 40 ซม. ใบย่อย 6-15 คู่ ใบย่อยรูปหอกแกมรูปขอบขนานยาว 3-8 ซม. กว้าง 1-2 ซม. ปลายแหลมสีเขียวเข้ม มีขนด้านล่าง  ดอกออกเป็นช่อใหญ่แตกแขนงที่ปลายกิ่งยาว15-30 ซม.  ดอก  ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 3,5-4 ซม. มีห้ากลีบสีเหลืองไม่เท่ากัน กลีบดอกล่างที่ใหญ่สุดจะโค้งงอ เกสรตัวผู้ 7 อัน ยาวกว่า 3 อัน ที่เหลือ ผลเป็นฝักยาว18-25.ซม.สีเขียวเปลี่ยนเป็นสีดำเมื่อแก่ เมล็ด 2.5 ซม.สีน้ำตาล
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---ต้องใช้ตำแหน่งที่มีแดด ชอบดินที่มีการระบายน้ำดี ลึกชื้นมีทรายหรือดินร่วนปน ค่า pH ในช่วง 5.5 - 7 ที่ทนได้ 5 - 7.5 มีความทนทานต่อความแห้งแล้ง เป็นต้นไม้ที่เติบโตอย่างรวดเร็วสามารถสูงถึง 3.5 เมตรภายใน 2 ปีจากเมล็ด มีรายงานที่ขัดแย้งกันว่าต้นไม้ต้นนี้มีความสัมพันธ์แบบพึ่งพาอาศัยกันกับแบคทีเรียในดินบางชนิดหรือไม่ จึงไม่เป็นที่แน่ชัดว่าต้นไม้ต้นนี้สามารถตรึงไนโตรเจนในบรรยากาศได้หรือไม่
การใช้ประโยชน์--- ต้นไม้ถูกเก็บเกี่ยวจากป่าเพื่อใช้ในท้องถิ่นเป็นยาและแหล่งที่มาของไม้
-ใช้เป็นอาหารใบและดอกของขี้เหล็กอเมริกันใช้เป็นอาหารได้เช่นเดียวกับขี้เหล็กบ้าน
-ใช้เป็นยา สารสกัดจากพืชถูกนำมาใช้ในการแพทย์แผนโบราณใช้ในการรักษากลากและโรคผิวหนัง  แก้ปวด,  แก้อักเสบ, ยาระบายและยาถ่าย
-ใช้เป็นไม้ประดับ เป็นสายพันธุ์ที่ปลูกกันอย่างแพร่หลายในเขตร้อนและกึ่งเขตร้อนสำหรับเป็นไม้ประดับ ใช้เป็นต้นไม้ให้ร่มเงา ต้นไม้ริมถนน ที่ให้ดอกสีเหลืองสดใส ในฤดูร้อน
-วนเกษตรใช้ปลูกให้ร่มเงาและใช้เป็นปุ๋ยพืชสด
-อื่น ๆ แก่นไม้มีสีน้ำตาล กระพี้มีสีขาว เนื้อไม้มีน้ำหนักปานกลาง ทนทานปานกลางหากเก็บไว้ในที่แห้งและทนต่อการโจมตีของปลวก เนื่องจากขนาดที่เล็กจึงใช้สำหรับอุปกรณ์ขนาดเล็กเช่น ที่จับ เครื่องมือ กล่อง ฯลฯ ไม้ใช้เป็นเชื้อเพลิงและทำถ่าน
ภัยคุกคาม--ไม่มีภัยคุกคามที่น่าเป็นห่วงจัดไว้ใน IUCN Red List ประเภท'ความกังวลน้อยที่สุด'(ไม่น่าจะสูญพันธุ์ในอนาคตอันใกล้)
สถานะการอนุรักษ์---LC - Least Concern - National - IUCN Red List of Threatened Species ( 2011)
ระยะเวลาออกดอก ---เป็นระยะตลอดปี
ขยายพันธุ์---เพาะเมล็ด


92 ไข่เน่า/Vitex glabrata

ชื่อวิทยาศาสตร์---Vitex glabrata R.Br.(1810)
ชื่อพ้อง---Has 8 Synonyms.See all http://plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:865735-1
---Vitex cunninghamii Schauer.(1847)
ชื่อสามัญ---Smooth Chaste tree, Black Plum, Black berry tree, Black Currant Tree, Water peacock's foot tree, White wood chaste tree
ชื่ออื่น---ไข่เน่า(ทั่วไป); ขี้เห็น, ขี้เหร่ (เลย,อุบลราชธานี); คมขวาน, ฝรั่งโคก(ภาคกลาง); ปลู(เชมร-สุรินทร์); [ASSAMESE: Pani-amora, Pani-amra, Gohera, Pani-amori, Bhodia.];[INDONESIA: Kandotu, Anpon; Banges (Java); Wolato bungango (Sulawesi).];[KANNADA: Hole lakki.];[MALAYALAM: Aatunocci.];[MALAYSIA: Meroko.];[MARATHI: Songarbi, Sheras.];[MYANMAR: Mak-lok-kaing, Panameikli, Tauksha, Thauk-kya.];[PAPAU NEW GUINEA: Nagal-egal.];[SANSKRIT: Paravatapadi.];[TAMIL: Kattu-nocci.];[TELUGU: Kondavaavili.];[THAI: Khai nao (General); Khi hen (Loei, Ubon Ratchathani); Khom khwan, Farang khok (Central); Plu (Khmer-Surin).].
EPPO Code---VIXGL (Preferred name: Vitex glabrata.)
ชื่อวงศ์---LAMIACEAE (LABIATAE)
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์---เอเชีย: บังคลาเทศ กัมพูชา อินเดีย อินโดนีเซีย ลาว มาเลเซีย เมียนมาร์ ปาปัวนิวกินี สิงคโปร์ ไทย เวียดนาม; ออสตราเลเซีย: ออสเตรเลีย; อเมริกาเหนือ: สหรัฐอเมริกา.
Vitex glabrata เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์กระเพรา(Lamiaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Robert Brown (1773–1858)นักพฤกษศาสตร์และนักบรรพชีวินวิทยาชาวสก็อตในปี พ.ศ.2353

 

ที่อยู่อาศัย เป็นพืชเฉพาะถิ่นของออสเตรเลีย มีถิ่นกำเนิดในออสเตรเลียตะวันตก แพร่หลายตั้งแต่คาบสมุทรอาหรับ ไปจนถึงแอฟริกาตะวันออก จนถึง นามิเบีย บอตสวานา สวาซิแลนด์และแอฟริกาใต้ที่ระดับความสูงถึง1,450 เมตร ในทวีปเอเซียพบใน อินเดีย,บังคลาเทศ,ประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เกิดตามธรรมชาติในป่าดงดิบที่พบได้บ่อยตามขอบป่าบางครั้งก็อยู่ในป่าผลัดใบหรือทุ่งหญ้าที่ระดับความสูงไม่เกิน 1,000 เมตร ในประเทศไทย พบขึ้นในป่าแล้ง ป่าเบญจพรรณ ชายป่าดิบชื้นในทุกภาคของประเทศ ในระดับความสูงตั้งแต่ระดับน้ำทะเลจนถึง 400เมตร
ลักษณะ เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลางสูงประมาณ 6-15 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางของลำต้นถึง40-100 ซม ทรงพุ่มกลมโปร่งเปลือกไม้ สีเทาหรือน้ำตาล เปลือกแข็ง เรียบ มักเป็นรอยแยกในแนวตั้ง ข้างในเป็นสีเหลืองซีดในไม่ช้าจะเปลี่ยนเป็นสีเขียวแกมดำ กิ่งก้านและกิ่งแตกแขนงเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า กิ่งอ่อนมีขนสั้นๆหนาแน่น ใบประกอบแบบนิ้วมือ ก้านใบยาว 9-16 ซม.มีใบย่อย3-5ใบ ขนาดไม่เท่ากัน ใบกลางมีขนาดใหญ่สุด รูปไข่หรือรูปไข่กลับ แผ่นใบกลางกว้าง 7-15 × 4-8 ซม. แผ่นใบด้านข้างกว้าง 5-7 x 2-3 ซม. ก้านใบย่อยยาว 0.5-1 ซม.ขอบใบเรียบหรือหยักเล็กน้อย มีขนเบาบาง ดอกช่อออกที่ปลายกิ่งหรือซอกใบใกล้ปลายกิ่งช่อยาว8-20ซม.มีดอกย่อยขนาดเล็กจำนวนมาก สีขาวมี5กลีบ ดอกจะเป็นดอกแบบสมบูรณ์เพศผสมตัวเองหรือต่างต้นต่างดอกก็ได้ ผลไม่สุก รูปไข่หรือไข่กลับสีเขียวแข็งขนาด 1.2 - 2.5 ซม. เมื่อสุกสีม่วงดำ นิ่ม มีเมล็ด4เมล็ดไม่มีเอ็นโดสเปิร์ม กลีบเลี้ยงถาวรที่ฐาน
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---ต้องการแสงแดดจัด ดินชุมชื้นสม่ำเสมอมีการระบายน้ำดี

 

ใช้ประโยชน์---ใช้กิน ผลสุกกินได้รสหวานเล็กน้อย หรือนำไปดองน้ำเกลือ  
-ใช้เป็นยา เปลือกและรากเป็นสมุนไพร ขับพยาธิในเด็ก แก้ตานขโมย เด็กถ่ายเป็นฟอง เป็นยารักษาโรคระบบทางเดินอาหาร รักษาโรคกระเพาะและลำไส้ รากและเปลือกไม้ใช้เป็นยาสมานแผล
-ใช้ปลูกประดับ เป็นไม้ต้นที่ทรงพุ่มสวยงามให้ร่มเงา
-อื่น ๆ แก่นไม้สีฟางอ่อนถึงน้ำตาลอ่อน เนื้อไม้สีเทามีความแวววาวมันแข็งปานกลางเนื้อแน่นและทนทาน มีคุณภาพดีใช้สำหรับงานก่อสร้างบ้าน เฟอร์นิเจอร์ ล้อเกวียนและพาย
ภัยคุกคาม--ไม่มีภัยคุกคามที่น่าเป็นห่วงจัดไว้ใน IUCN Red List ประเภท'ความกังวลน้อยที่สุด'(ไม่น่าจะสูญพันธุ์ในอนาคตอันใกล้)
สถานะการอนุรักษ์---LC - Least Concern - National - IUCN Red List of Threatened Species (2020)
ระยะเวลาออกดอก/ติดผล---กุมภาพันธ์-กันยายน/ตุลาคม-ธันวาคม
ขยายพันธุ์ --- เมล็ด


93 จันทน์กะพ้อ/Vatica diospyroides

ชื่อวิทยาศาสตร์---Vatica diospyroides Symington.(1938)
ชื้อพ้อง---This name is unresolved.See all The Plant List http://www.theplantlist.org/tpl/record/
ชื่อพ้อง---Has 1 Synonyms. See all http://powo.science.kew.org/taxon/321621-1
---Vatica fleuryana Tardieu.(1942)
ชื่อสามัญ---Broken Heart Flower
ชื่ออื่น---เขี้ยวงูเขา (พังงา); จันทน์กะพ้อ, จันทน์ตะพ้อ (กรุงเทพฯ); จันทน์พ้อ (ภาคใต้) ;[THAI:Khiao ngu khao (Phangnga); Chan ka pho, Chan ta pho; Chan pho (Peninsular).];[VIETNAM: Táu muối Bắc Bộ, Táu muối.]
EPPO Code---1VTCG (Preferred name: Vatica.)
ชื่อวงศ์---DIPTEROCARPACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์---มาเลเซีย ,ไทยและเวียดนาม
Vatica diospyroides เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์ยางนา (Dipterocarpaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Colin Fraser Symington(1905–1943) นักพฤกษศาสตร์ชาวอังกฤษในปี พ.ศ.2481
ที่อยู่อาศัย มีถิ่นกำเนิดในประเทศไทย โดยเติบโตเป็นกลุ่มในบริเวณแอ่งน้ำ (หนองทุ่งทอง) เป็นพืชถิ่นเดียวของประเทศไทยพบในภาคใต้ที่จังหวัดระนอง สุราษฎร์ธานี พังงา และตรัง ที่ระดับความสูงไม่เกิน 100 เมตร ชนิดนี้มีรายงานจากมาเลเซียและเวียดนามด้วยเช่นกัน แต่เป็นการปลูกหรือระบุอย่างไม่ถูกต้องพวกนั้นไม่ใช่พืชพื้นเมือง
ลักษณะ จันทน์กะพ้อเป็นไม้ต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลางสูงประมาณ 6-15เมตร ต้นแตกกิ่งมากที่ยอดเป็นทรงกลม เปลือกแตกและมีน้ำยางใสซึมออกมาใบรูปรีแกมขอบขนานหรือใบหอกยาว 10-28 ซม. เส้นใบย่อยแบบขั้นบันได ก้านใบยาว 1-2.5 ซม. งอเป็นข้อ  สีเขียวเข้มเป็นมัน ใบอ่อนมีขนสีน้ำตาลแดง ดอกออกเป็นช่อสั้นๆตามซอกใบและปลายกิ่ง ช่อดอกยาว 4-5 ซม. ช่อแยกแขนงมี 1-5 ดอก ใบประดับรูปใบหอก ยาวประมาณ 2 มม. ก้านดอกยาว 1-2 มม. กลีบเลี้ยงรูปไข่ ยาว 4-5 มม. กลีบดอกมี5กลีบสีขาวหรือเหลืองอ่อน กลีบรูปขอบขนานถึงรูปใบหอก ยาว 1.2-1.7 ซม.  มีขนสีน้ำตาลด้านนอก ดอกบานเพียงวันเดียวแล้วร่วง ดอกทยอยบานนาน1-2สัปดาห์  ผลรูปรี ยาว 1.5-3 ซม. ปลายเป็นติ่งแหลม ผิวมีนวลแป้งสีน้ำตาล แห้งแตกเป็น 3 ส่วน กลีบเลี้ยงรูปไข่ ปลายเรียวแหลม ยาว 1-1.5 ซม. เรียงซ้อนเหลื่อมที่โคน
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---ชอบความชื้นสูง ทนน้ำท่วมขัง เหมาะปลูกในที่โล่งแจ้งริมน้ำ หรือในที่มีน้ำหลากน้ำท่วม ชอบน้ำมาก *(ส่วนตัว)-จันทน์กะพ้อเลื่องลือในด้านความเป็นไม้ดอกหอมและหายากมากต้นหนึ่ง ซึ่งนักสะสมไม้ไทยมักต้องมีเก็บไว้ เป็นไม้โตช้ามากถ้าปลูกอยู่ในที่แจ้งแดดจัดมักไม่งามใบมักจะไหม้ เพราะแหล่งที่พบตามธรรมชาติจะขึ้นปนกับไม้ยางที่เกิดในที่ราบหรือป่าดงดิบทางภาคใต้ การปลูกต้องอาศัยร่มเงาจากต้นไม้อื่นในช่วงที่ต้นยังเล็ก*
**ใช้ประโยชน์---ใช้เป็นยา ดอกใช้ผสมกับยาอื่นปรุงเป็นยาหอมแก้ลม บำรุงหัวใจ เนื้อไม้มีสรรพคุณแก้ลมวิงเวียน ขับลม แก้เสมหะ แก้สันนิบาต
-ใช้ปลูกประดับ เนื่องจากดอกของต้นจันทน์กะพ้อมีกลิ่นหอมแรง ออกดอกดก จึงนิยมใช้ปลูกเป็นไม้ประดับได้ โดยจะปลูกตามป่าอนุรักษ์ ตามสนามหน้าบ้าน หรือใช้จัดสวนหย่อมก็ได้ และควรปลูกทางด้านทิศตะวันออกที่มีไม้ใหญ่
-อื่นๆ คนโบราณจะใช้ดอกกลั่นทำน้ำมันใส่ผมและมีการนำมาใช้ทำน้ำหอม นิยมนำดอกจันทน์กะพ้อมาเก็บไว้ในตู้เสื้อผ้า เพื่อใช้อบให้เสื้อผ้ามีกลิ่นหอม-ไม้จันทน์กะพ้อมีเนื้อไม้เป็นสีน้ำตาลอมเหลือง สามารถนำมาใช้ในงานก่อสร้างหรือใช้ทำด้ามเครื่องมือเครื่องใช้* [เว็บไซต์เมดไทย (Medthai)]
พิธีกรรม/ความเชื่อ ตามตำนานของไทยดอกจันทน์กะพ้อ ที่ปลูกในสวนช่วยรักษาวิญญาณของผู้อกหัก และเยียวยาหัวใจที่แตกสลาย ซึ่งไปตรงกับ คุณสมบัติทางสมุนไพรของพืชที่ใช้ในการแพทย์พื้นบ้านเพื่อใช้รักษาปัญหาเกี่ยวกับหัวใจ ใช้เป็นยาบำรุงหัวใจ
ภัยคุกคาม---เนื่องจากเป็นสายพันธุ์ที่ถูกคุกคามโดยการสูญเสียที่อยู่อาศัยประชากรและที่อยู่อาศัยลดลง และมีแนวโน้มที่จะน้อยกว่านี้ ในอนาคตสายพันธุ์นี้อาจถูกกดดันจากการเก็บเกี่ยวเนื่องจากดอกไม้และพืชทั้งหมดอาจถูกรวบรวมเพื่อการวิจัยทางการแพทย์หรือเพื่อใช้ในการทำน้ำหอม นี่เป็นภัยคุกคามต่อสายพันธุ์โดยเฉพาะเนื่องจากเป็นการยากที่จะเผยแพร่สายพันธุ์เพื่อจุดประสงค์เหล่านี้ ถูกจัดวางไว้ใน IUCN Red List ประเภท "ใกล้สูญพันธุ์"
สถานะการอนุรักษ์---EN-ENDANGERED-IUCN Red List of Threatened Species.2017
ระยะเวลาออกดอก/ ติดผล---มกราคม-เมษายน/กุมภาพันธ์ - สิงหาคม
ขยายพันธุ์ ---เพาะเมล็ด เมล็ดมีความงอกต่ำ ควรเพาะทันทีเมื่อเก็บมาจากต้น


94 จันทน์หอม/Mansonia gagei

ชื่อวิทยาศาสตร์---Mansonia gagei J.R.Drumm.ex Prain (1905)
ชื่อพ้อง---Has 1 Synonyms.See all http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:824303-1
---Burretiodendron umbellatum Kosterm.(1962)
ชื่อสามัญ---Kalamet, Mansonia Heartwood.
ชื่ออื่น--- จันทน์, จันทน์ขาว, จันทน์พม่า, จันทน์หอม (ทั่วไป) ;[CHINESE: Man Suo Ni Ya Xin Cai.];[THAI: Chan, Chan-cha-mot, Chan pha ma, Chan hom (General).].
EPPO Code--- 1MANSG (Preferred name: Mansonia)
ชื่อวงศ์---MALVACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์---อินเดีย พม่า
นิรุกติศาสตร์---ชื่อสกุลตั้งตาม F.B.Manson นักอนุรักษ์ของการป่าไม้อินเดียในช่วงศตวรรษที่ 20
Mansonia gagei เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกเคยอยู่ภายใต้ในวงศ์ย่อย Sterculiaceae ปัจจุบันอยู่วงศ์ย่อย Helicteroideae ของวงศ์ชบา (Malvaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดยJames Ramsay Drummond (1851–1921)นักพฤกษศาสตร์สมัครเล่นเป็นข้าราชการในอินเดียเกิดในสกอตแลนด์จากอดีตSir David Prain (1857 –1944) นักพฤกษศาสตร์ชาวสก็อตในปี พ.ศ.2448
จันทน์ชะมด เป็นชื่อเรียกไม้ต้น 2 ชนิด ได้แก่
---Aglaia silvestris (M. Roem.) Merr.ในวงศ์กระท้อน (Meliaceae)
---Mansonia gagei J.R. Drumm. ex Prain  เครื่องยาจันทน์ชะมดที่มีจำหน่ายตามร้านขายยาไทยในปัจจุบันได้มาจากแก่นพืชชนิดนี้


ที่อยู่อาศัย พบที่อินเดียและพม่า ในไทยพบทางภาคตะวันออกเฉียงใต้ ภาคกลางที่สระบุรี ภาคตะวันตกเฉียงใต้ และภาคใต้ที่นครศรีธรรมราช ขึ้นตามป่าดิบชื้น และป่าดิบแล้งที่เป็นหินปูน ตามป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณที่ระดับความสูงความสูง 100-650 เมตร
ลักษณะ เป็นไม้ต้นไม่ผลัดใบขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูงประมาณ 10-20 เมตร เปลือกต้นสีเทาอมขาว หรือสีเทาอมน้ำตาล แตกเป็นร่องตื้นตามแนวยาวของลำต้น เรือนยอดรูปกรวยต่ำค่อนข้างโปร่ง ใบ เดี่ยวกว้าง 3-6ซม. ยาว 8-14 ซม.ออกเรียงสลับรูปรีแกมรูปขอบขนานหรือรูปรีแกมรูปไข่กลับ ปลายใบแหลม โคนใบเว้าเบี้ยวเล็กน้อยหรือเว้าเป็นรูปหัวใจ ขอบใบหยักเป็นคลื่นห่างๆ แผ่นใบบางสีเขียวเข้ม ดอกออกเป็นช่อเล็กๆตามปลายกิ่งและซอกใบ ดอกขนาดเล็กมี5กลีบสีขาวอมเหลืองอ่อนๆ ภายนอกมีขนสีเทานุ่มปกคลุมทั่วไป ผลยาว 1-1.5 ซม.รูปกระสวยส่วนปลายมีครีบหรือปีกเป็นรูปทรงสามเหลี่ยม มักออกเป็นคู่
ใช้ประโยชน์--ใช้เป็นยาน้ำมันที่กลั่นจากเนื้อไม้ใช้เข้ายาบำรุงหัวใจเนื้อไม้ใช้เป็นยาแก้ไข้แก้โลหิตเสียแก้กระหายน้ำและอ่อนเพลีย
-อื่น ๆ แก่นไม้เป็นสีน้ำตาลเข้มมะกอก กระพี้เป็นสีน้ำตาลอ่อน เนื้อไม้แข็งมากเนื้อสัมผัสแน่นและเป็นเนื้อเดียวกัน มีกลิ่นที่ไม่พึงประสงค์จากไม้เมื่อโค่นสด ไม้ที่ถึงอายุไข 100 ปีขึ้นไปจะตายเองตามธรรมชาติ หรือที่ชาวบ้านเรียกว่าตายพราย จะมีกลิ่นหอมมาก ใช้ทำหีบใส่ผ้า เครื่องแกะสลัก ดอกไม้จันทน์ ธูป น้ำหอมที่ได้จากการกลั่นชิ้นไม้ใช้ปรุงเครื่องหอม และเครื่องสำอาง ปรุงน้ำอบไทย
สำคัญ---1ใน4ไม้มงคลชั้นสูง ใช้สร้างพระโกศที่ใช้ในงานพระราชพิธี
ระยะเวลาออกดอก ---สิงหาคม - ตุลาคม
ขยายพันธุ์ ---เพาะเมล็ด


95 จันทน์เทศ/Myristica fragrans

ชื่อวิทยาศาสตร์---Myristica fragrans Houtt.(1774)
ชื่อพ้อง---Has 10 Synonyms.See all https://www.gbif.org/species/5406817
ชื่อสามัญ---Nutmeg Tree, Mace
ชื่ออื่น---จันทน์เทศหอม,(ภาคกลาง), จันทน์บ้าน(ภาคเหนือ) ;[ASSAMESE: Jaiphol.];[CHINA: Rou dou kou.];[CZECH: Muškátovník vonný, Macizeň.];[FTNLAND: Muskottipuu.];[FRENCH: Muscadier commun, Noix muscade, Pied de muscade, Pied-muscade.];[GERMAN: Duftende Muskatnuß, Muskatnußbaum.];[HINDI: Jaiphal, Mada shaunda, Taiphal.];[INDONESIA: Bunga pala, Pala, Pala banda.];[ITALIAN: Noce moscata (albero).];[MALAYSIA: Pala.];[MYANMAR: Zar-date-hpo, Zar-pwint];[PORTUGUESE: Moscadeira, Noz-moscada.];[SANSKRIT: Jatiphala];[SPANISH: Moscadero, Nogal moscado, Nuez moscada.]; [SWEDISH: Muskotnoettraed.];[TAMIL: Jati pattiri, Jatikka.];[THAI: Chan thet (Central); Chan-ban (Shan-Northern).];[VIETNAM: Nhục đậu khấu, Ngọc khấu.]
EPPO Code---MYIFR (Preferred name: Myristica fragrans.)
ชื่อวงศ์---MYRISTICACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์---มาเลเซีย หมู่เกาะโมลุกกะ ประเทศอินโดนีเซีย
นิรุกติศาสตร์---ชื่อของสกุล Myristica มาจากกรีก "myristicόs" = กลิ่น; ชื่อของสปีชีส์คือคำภาษาละติน "fragrans" = มีกลิ่นหอม
Myristica fragrans เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์จันทน์เทศ (Myristicaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Maarten Houttuyn หรือ Houttuijn (1720 –1798) นักธรรมชาติวิทยาชาวดัตช์ในปี พ.ศ.2317


ที่อยู่อาศัย เป็นพืชท้องถิ่นในหมู่เกาะโมลุกกะในอินโดนีเซีย มีการเพาะปลูกในกวางตุ้ง ยูนนาน ไต้หวัน อินโดนีเซีย มาเลเซีย เกรนาดาในทะเลแคริบเบียน เกระละในอินเดีย ศรีลังกา และอเมริกาใต้ เติบโตในพื้นที่ชายฝั่งทะเลของพื้นที่เขตร้อนชื้นระดับความสูงไม่เกิน 500 เมตร ในประเทศไทยจะพบได้มากทางภาคใต้
ลักษณะ เป็นไม้ยืนต้นไม่ผลัดใบ สูง 5-18 เมตร เปลือกแก่ค่อนข้างเรียบและเป็นสีเขียวมะกอกมีสีขาวกระดำกระด่าง กิ่งอ่อนมักมีสีแดงใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปวงรีแกมขอบขนาน กว้าง4-5ซม.ยาว10-15ซม.ผิวใบมัน  ดอกเป็นดอกแยกเพศอยู่คนละต้น ช่อดอกเพศเมียมีช่อดอกออกที่ซอกใบ ดอกสีเหลืองปนเหลืองครีม กลีบดอกอ้วนขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 7 มม. และยาว 12 มม. รูปคนโทขนาดเล็ก ช่อดอกตัวผู้เป็นช่อดอกที่ประกอบไปด้วยดอกไม้ 4 ถึง 15 ดอก  มีกลิ่นหอม สีขาวครีมมีกลีบรูปคล้ายกัน แต่มีขนาดเล็กลงยาว 5-8 มม. และมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 3-5 มม ผลไม้ สุกใน 8-9 เดือนมีลักษณะเป็นเนื้อรูปรี ยาว 5-8 ซม. สีเหลือง มีเมล็ดรูปไข่ 1-4 ซม. เส้นผ่านศูนย์กลางยาว 0.5 มม. สีดำและเงา เมล็ดถูกปกคลุมอย่างผิดปกติโดย reticulum ของเนื้อเยื่อสีแดงสด (aril)
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---จันทน์เทศต้องการแสงแดดเต็มวันหรือร่มเงาบางส่วน ขึ้นได้ในดินเกือบทุกชนิดแต่ดินที่เหมาะกับการเจริญเติบโตคือดินร่วนปนทรายที่มีอินทรีย์วัตถุสูง มีการระบายน้ำดี มีค่า pH อยู่ในช่วง 6.5 - 7.5 ทนได้ 5.5 - 7.5ต้นไม้มีเพียงระบบรากตื้น ๆ ดังนั้นจึงจำเป็นต้องปลูกในที่กำบังจากลมแรง
ศัตรูพืช/โรคพืช--- Hypothenemus moschatae (หนอนเจาะลูกจันทน์เทศ) ; Carpophilus dimidiatus (ด้วงข้าวโพด) ; Corcyra cephalonica (มอดข้าวป่น)/ Rosellinia bunodes (รากเน่าดำ)Calonectria quinqueseptata (ใบจุดของ Hevea spp.) ; Pestalotiopsis palmarum (จุดสีเทาใบปาล์ม) ; Phytophthora ramorum [(ตายอย่างกะทันหัน (SOD)]
ใช้ประโยชน์-พืชได้รับการปลูก อย่างกว้างขวางในพื้นที่ที่เหมาะสมของเขตร้อนเป็นไม้ประดับและในการค้าเชิงพาณิชย์สำหรับเครื่องเทศสองชนิดมันผลิตลูกจันทน์เทศและเมซ พื้นที่การผลิตที่สำคัญคืออินโดนีเซียศรีลังกาและกรานาดาในหมู่เกาะอินเดียตะวันตก
-ใช้กินได้ เมล็ดเป็นแหล่งของลูกจันทน์เทศเป็นเครื่องเทศ มักจะเป็นผงแล้วเพิ่มไปยัง อาหารจานหวานทั่วไปเช่นคัสตาร์ด, ซอส, เค้กและพุดดิ้ง เนื้อแห้งโดยรอบเมล็ดเป็นแหล่งของmaceเป็นเครื่องเทศ ใช้สำหรับปรุงแต่งรสชาติอาหารจานหลักเช่นซุปซอสแกงกะหรี่ผักดองและขนม อบ -น้ำมันหอมระเหย (ส่วนใหญ่เป็นน้ำมันลูกจันทน์เทศจากเมล็ดและน้ำมันmace จาก Aril แต่ยังมาจากเปลือกไม้ใบไม้และดอกไม้) และสารสกัด (เช่น oleoresins) มักใช้ในอุตสาหกรรมบรรจุกระป๋องในเครื่องดื่มและเครื่องสำอาง
-ใช้เป็นยา  เมล็ดจะถูกนำมาใช้ภายในในการรักษาโรคท้องร่วงบิด อาเจียน ท้องแน่น อาหารไม่ย่อยและอาการจุกเสียด ใช้ภายนอกรักษาอาการปวดฟันปวดไขข้อและปวดท้อง   เมล็ดใช้ในอายุรเวทในการรักษาการย่อยอาหารที่ไม่ดีนอนไม่หลับปัสสาวะเล็ดและการหลั่งเร็ว-ในพม่าใช้ M. fragrans ใช้ร่วมกับ tha-na-kha (Limonia acidissima), taungtan-gyi (Premna integrifolia) และน้ำมันสนสำหรับใช้ภายนอกในการรักษาเนื้องอก
-ใช้อื่น ๆ น้ำมันหอมระเหยมีฤทธิ์ฆ่าแมลงฆ่าเชื้อราและฆ่าเชื้อแบคทีเรีย น้ำมันคงที่ที่ได้จากการกดเมล็ดใช้ในขี้ผึ้งและเทียน sap สีแดง (kino), อยู่ในเปลือกของสายพันธุ์ส่วนใหญ่ในประเภทนี้สามารถใช้เป็นสีย้อมที่ให้สีย้อมสีน้ำตาลถาวร
รู้จักอันตราย--- ขอแนะนำให้ใช้ความระมัดระวัง - กินส่วนที่เกินเมล็ดอาจทำให้เกิดอาการปวดศีรษะอย่างรุนแรง, คลื่นไส้, เวียนศีรษะและอาการเพ้อ ลูกจันทน์เทศสามารถใช้เป็นยาเสพติดที่มีผลกระทบประสาทหลอน แต่เป็นอันตราย การบริโภคลูกจันทน์เทศบดละเอียดสองตัว (ประมาณ 8 กรัม) กล่าวกันว่าทำให้เสียชีวิต เนื่องจากมีปริมาณ myristicin ในแซนซิบาร์ ลูกจันทน์เทศจะถูกเคี้ยวเป็นทางเลือกในการสูบกัญชา
ภัยคุกคาม---พื้นฐานข้อมูลไม่เพียงพอ ข้อมูลที่มีอยู่ไม่เพียงพอสำหรับการประเมินความเสี่ยงของการสูญพันธุ์
สถานะการอนุรักษ์---DD -Data Deficient-IUCN Red List of Threatened Species
ขยายพันธุ์ ---เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง ปักชำ


96 โพทะเล/Thespesia populneoides

ชื่อวิทยาศาสตร์---Thespesia populnea (L.) Sol. ex Corrêa (1807)
ชื่อพ้อง---Has 12 Synonyms. See all https://species.wikimedia.org/wiki/Thespesia_populnea
---Hibiscus populneus L (1753)
---Parita populnea (L.) Scop.(1777)
ชื่อสามัญ---Pacific rosewood, Seaside mahoe, Rosewood of seychelles, Yellow mallow tree, Umbrella tree, Portia tree, Cork tree, Coast cotton tree, Indian tulip tree, Tulip tree
ชื่ออื่น--- บากู (มาเลย์-นราธิวาส); ปอกะหมัดไพร (ราชบุรี); ปอมัดไซ (เพชรบุรี); โพทะเล (ภาคกลาง) ;[BANGLADESH: Shanboloi.];[BRAZIL: Bela-sombra, Pau-rosa, Tespésia.];[CHINESE: Tong mian.];[FIJI: Mulomulo.];[FRENCH: Arbre ombrelle, Bois de rose d'Océanie, Kalfata, Motel debou, Porché.];[GERMAN: Küsten-Tropeneibisch, Baum-Eibisch, Pappelblättriger.];[GUAM: Kilulo.];[HINDI: Bhendi, Gajadanda.];[INDIA: Arasi, Asha, Bhendi, Bhindi, Bugari.];[INDONESIA: Baru laut; Salimuli, Waru laut, Waru lot, Tebawan.];[MALAYSIA: Baru laut, Bebaru (Sarawak); Banalu, Baru, Baru baru.];[MYANMAR: Sabu-bani.];[PHILIPPINES: Banalo.];[PORTUGUESE: Bela-sombra, Pau-rosa.];[PUERTO RICO: Emajaguilla, Otaheita, Seaside mahoe.];[SPANISH: Alamo, Alamo blanco, Carana, Clamour, Duartiana, Emajagüilla, Higuillo, Jaqueca, Majaguilla, Majugua de la Florida, Palo de jaqueca.];[SRI LANKA: Gan sooriya.];[SWAHILI: Mtakawa.];[TAMIL: Cheelanthi.];[THAI: Ba-ku (Malay-Narathiwat, Pattani); Po kamat phrai (Ratchaburi); Po mat sai (Phetchaburi); Pho thale (Central).];[USA/HAWAII: Milo.].
EPPO code---TSSPO (Preferred name: Thespesia populnea.)
ชื่อวงศ์ ---MALVACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์---อินเดีย ศรีลังกา จีน ไต้หวัน ญี่ปุ่น เวียดนาม กัมพูชา ฟิลิปปินส์ ภูมิภาคมาเลเซีย หมู่เกาะแปซิฟิก แอฟริกา
นิรุกติศาสตร์---ชื่อสกุลThespesia หมายถึง 'ถูกกำหนดโดยพระเจ้า' โดย Daniel Solander ซึ่งเป็นสมาชิกของเรือกัปตันคุกหลังจากเห็นในตาฮิติ (เฟรนช์โปลินีเซีย)
Thespesia populnea เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์ชบา (Malvaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Carl Linnaeus (1707–1778) นักชีววิทยาและนักพฤกษศาสตร์ชาวสวีเดนและได้รับชื่อที่แน่นอนในปัจจุบันโดย Daniel Solander (1733–1782) นักพฤกษศาสตร์และนักธรรมชาติวิทยาชาวสวีเดน จากอดีต José Francisco Correia da Serra (Corrêa da Serra ) (1751–1823) นักพฤกษศาสตร์ชาวโปรตุเกสในปี พ.ศ.2350


ที่อยู่อาศัย มีช่วงกำเนิดที่กว้างขวางมากและมีการกระจายอย่างกว้างขวางทั่วเขตร้อน พบมากที่สุดในพื้นที่ชายฝั่งทะเลในอเมริกากลาง, อเมริกาเหนือ, แคริบเบียน, แอฟริกา, เอเชีย ตอนเหนือของออสเตรเลียและบนหมู่เกาะอินเดียและมหาสมุทรแปซิฟิก พบขึ้นตามชายฝั่งทะเล ที่ดอน และริมฝั่งแม่น้ำลำคลองที่ได้รับอิทธิพลจากน้ำกร่อย ที่ระดับความสูง 150-500เมตร
ลักษณะ เป็นไม้ต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลางสูง 8-15 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลาง 20-60 (-120) ซม เรือนยอดค่อนข้างแน่นทึบแผ่กว้าง ลำต้นคดงอแตกกิ่งต่ำเปลือกเรียบสีเทาแล้วเปลี่ยนเป็นผิวขรุขระ มีรอยแตกตามยาวเมื่ออายุมากขึ้น มีช่องอากาศกระจายอยู่ทั่วไป เปลือกในเป็นเส้นใยเหนียวลอกออกได้ง่าย ใบเดี่ยวเรียงสลับแผ่นใบรูปหัวใจขนาดกว้าง 8-12 ซม.ยาว 9-13 ซม.ขอบใบเรียบ ใบอ่อนที่ปลายยอดปกคลุมด้วยเกล็ดสีบรอนซ์หรือสีทองแดงหนาแน่น ดอกจะโน้มเอียงหรือห้อยลง ไม่มีริ้วประดับ ดอกมีกลีบดอกห้ากลีบเฉียงกว้างความยาว 5 ซม. ขึ้นไป สีเหลืองซีดมักมีจุดสีน้ำตาลแดงที่ฐานมีขนรูปดาวเล็ก ๆ อยู่บนพื้นผิวด้านนอก  ดอกจะบานและโรยวันเดียวกัน กลีบดอกและเปลี่ยนเป็นสีม่วงหรือสีชมพู ผลแคปซูล ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 3 ซม. แห้งแล้วแตกตามรอยประสานรูปทรงกลมแป้นปลายมนหรือแบนเล็กน้อยเมื่อแก่เต็มที่แตกออกเป็น5แฉกจากปลายผลลงมา1/2-2/3ของความยาว
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---เติบโตได้ดีที่สุดในแสงแดดเต็ม อุณหภูมิตอนกลางวันต่อปีอยู่ในช่วง 20 - 30°c แต่ทนได้ 10 - 35°c พืชสามารถอยู่รอดได้ในอุณหภูมิที่ต่ำถึง 4°c ชอบดินทราย ดินภูเขาไฟ หินปูนและดิน ที่มีค่า pH ของ 6.0-7.4 ทนต่อดินหนักดินเค็มและน้ำท่วม เป็นครั้งคราว แต่ไม่เติบโตในพื้นที่น้ำท่วมถาวร ทนต่อไอเกลือและลมทะเล พืชเติบโตอย่างรวดเร็วในช่วงสองสามปีแรก โดยเฉลี่ย 50 - 150 ซม. ต่อปี แต่จะช้าลงเมื่อต้นอายุ 7 - 10 ปี เส้นผ่านศูนย์กลางลำต้นโต 1 - 3 ซม. ต่อปี เริ่มออกดอกได้เมื่อต้นอายุเพียง 1 - 2 ปี ในแถบเส้นศูนย์สูตร พืชมักจะออกดอกตลอดทั้งปี
การใช้ประโยชน์--- ต้นไม้เอนกประสงค์ใช้เป็นอาหารและยาและสินค้าอื่น ๆ อีกมากมายสำหรับใช้ในท้องถิ่น
-ใช้กิน ดอกไม้ดอกตูมและใบไม้อ่อน ดิบ-สุก กินเป็นผัก ต้มหรือเพิ่มในซุป ผลสุกจะกินดิบต้มหรือทอดเป็นผัก
-ใช้เป็นยา ทุกส่วนของพืช เปลือก, ราก, ใบ, ดอกไม้ ผลไม้ ล้วนใช้รักษาใช้สำหรับเตรียมยาแผนโบราณ ผลไม้และใบประกอบไปด้วยสารประกอบที่มีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียในขณะที่สารสกัดเมทาโนลิกของดอกตูมมีฤทธิ์ต้านเชื้อรา แก่นไม้เป็นยาขับลม มันมีประโยชน์ในการรักษาเยื่อหุ้มปอดอักเสบ, อหิวาตกโรค, อาการจุกเสียดและไข้สูง ลำต้นใช้ในการรักษามะเร็งเต้านม เมล็ดเป็นยาถ่าย
-วนเกษตร ใช้ควบคุมการกัดเซาะชายฝั่งและมักจะปลูกเป็นรั้วมีชีวิตใน Karnataka อินเดียและหมู่เกาะ Pacific
-ใช้ปลูกประดับ พืชที่เหมาะสำหรับการปลูกริมทะเลให้การคัดกรองที่พักพิงและร่มเงา ในหมู่เกาะแปซิฟิกบางแห่งก็ถือว่าเป็นต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์และได้รับการปลูกใกล้วัด
-อื่น ๆ แก่นไม้มีสีน้ำตาลแดงถึงสีเข้มหรือสีน้ำตาลช็อกโกแลตมักมีลายเส้นสีม่วงตัดกันอย่างแหลมคม (และดึงดูดใจ) ไม้ที่ตัดใหม่มีกลิ่นเหมือนกุหลาบ ต้นไม้เป็นแหล่งของไม้ที่สวยงามแข็งแรงและแข็งซึ่งมีมูลค่าสูงในหมู่เกาะแปซิฟิก ใช้เพื่อวัตถุประสงค์ที่หลากหลาย ใช้ทำชามแบบดั้งเดิม สิ่งประดิษฐ์ ปืน เครื่องประดับและเครื่องใช้ของม้า นอกจากนี้ยังใช้สำหรับการก่อสร้างแบบเบา, พื้นแม่พิมพ์, เครื่องดนตรี  เนื่องจากมีความทนทานใต้น้ำจึงเป็นที่นิยมสำหรับการสร้างเรือ-เปลือกที่เหนียวให้เส้นใยที่แข็งแรงใช้สำหรับสายระโยงระยางในการประมง -น้ำมันที่ได้จากเมล็ดสามารถใช้ในโคมไฟ -ไม้ที่แช่ในน้ำจะให้สารละลายที่ให้สีย้อมสีน้ำตาลเข้ม ผลไม้และดอกไม้ให้สีย้อมสีเหลืองที่ละลายน้ำได้ ใบให้สีย้อมสีดำ
ภัยคุกคาม--เนื่องจากพื้นที่ทางภูมิศาสตร์ที่กว้างขวาง ประชากรจึงมีขนาดใหญ่และมีเสถียรภาพ ไม่มีภัยคุกคามที่น่าเป็นห่วงจัดไว้ใน IUCN Red List ประเภท'ความกังวลน้อยที่สุด'(ไม่น่าจะสูญพันธุ์ในอนาคตอันใกล้)
สถานะการอนุรักษ์---LC - Least Concern - National - IUCN Red List of Threatened Species ( 2013)
ระยะเวลาออกดอก/ติดผล ---กันยายน-ตุลาคม
ขยายพันธุ์ --- เพาะเมล็ด ปักชำ


97 ปอทะเล/Hibiscus tilliaceus


ชื่อวิทยาศาสตร์---Talipariti tiliaceum (L.) Fryxell.(2001)
ชื่อพ้อง---Has 1 Synonyms. See all https://species.wikimedia.org/wiki/Talipariti_tiliaceum
---Basionym: Hibiscus tiliaceus L.(1753)
ชื่อสามัญ---Sea hibiscus, Beach hibiscus, Cottonwood, Green cottonwood, Sea rosemallow,Coast cotton tree, Yellow mallow tree, Coast hibiscus, Cottonwood hibiscus, Lime-tree-leaved hibiscus, Linden hibiscus, Norfolk hibiscus.
ชื่ออื่น---บา (จันทบุรี); ขมิ้นนางมัทรี (เลย); ปอทะเล (ภาคกลาง); ปอนา (ภาคใต้); ปอฝ้าย (ภาคกลาง); ผีหยิก (เลย); โพทะเล (กรุงเทพฯ) ;[AUSTRALIA: Malwan, Mapandhurr, Native hibiscus, Nnative rosella, Yal.];[BENGALI: Chelwa.];[CUBA: Majagua];[Guam: Pago.];[FIJI: Vau, Vau ndamu,Vau ndamundamu.];[FRENCH: Hibiscus tilléiforme, Mahot blanc.];[HAITI: Coton mahaut, Grand mahaut, Maho fran.];[HINDI: Bola.];[INDIA: Attuparathi, Bala, Banish, Belapata.];[INDONESIA: Babaru, Baru, Waru.];[JAPANESE: O-hamabô.];[KHMER: Bae s (Central Khmer).];[LAOS: Hou sua, Ta sua.];[MALAYALAM: Puzhapparuthi,Taipparutti,Aattuparuthi.];[MALAYSIA: Baru, Baru laut, Baru-baru, Bebaru bulu.];[MARATHI: Belapata.];[MYANMAR: Thinban.];[PHILIPPINES: Bago, Balabago, Balibago, Bauan, Danglin, Dangliu, Ganglog.];[PORTUGUESE: Algodoeiro-da-praia, Milola, Algonodero-de-playa, Majaguito de playa, Majagua.];[PUERTO RICO: Emajagua.];[SAMOA: Fau.];[SPANISH: Majaguito de playa.];[SRI LANKA: Beli-patta.];[TAMIL: Nir Paratthi.];[TELUGU: Ettagogu, Etagogu.];[THAI: Khamin nang matse, Po thale, Po faai, po na.];[USA/HAWAII: Hau.];[VANUATU; Hurao.];[VIETNAM: Dam but phu dung.];[TRADE NAME: Coast cottonwood, Cuban bast.].
EPPO Code---HIBTI (Preferred name: Hibiscus tiliaceus)
ชื่อวงศ์---MALVACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์---มหาสมุทรอินเดีย แอฟริกาตะวันออก เขตร้อนของเอเซีย-อินเดีย จีน เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ไปจนถึงตอนเหนือของประเทศออสเตรเลีย
นิรุกติศาสตร์--- ชื่อเฉพาะสายพันธุ์ "tiliaceus" หมายถึงความคล้ายคลึงกันของใบกับสายพันธุ์Tiliaที่เกี่ยวข้อง
Hibiscus tiliaceus เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์ชบา (Malvaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Carl Linnaeus (1707–1778) นักชีววิทยาและนักพฤกษศาสตร์ชาวสวีเดนและได้รับชื่อที่แน่นอนในปัจจุบันโดย Paul Arnold Fryxell (1927–2011) นักพฤกษศาสตร์ชาวอเมริกันในปี พ.ศ.2544


ที่อยู่อาศัย เป็นพืชชายฝั่งที่พบได้ทั่วไป รอบ ๆ มหาสมุทรอินเดียตั้งแต่แอฟริกาตะวันออกไปจนถึงเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้รวมถึงออสเตรเลียทางเหนือและตะวันออก ไปยังหมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิกตะวันตกและตอนกลาง  พบได้ทั่วไปในหรือใกล้กับชายหาดป่าชายเลนและปากแม่น้ำ พบได้ในระดับความสูงถึง 800 เมตร
ลักษณะ เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลางสูง 3-10 เมตร ลำต้นสั้น คดงอ แตกกิ่งมากเปลือกเรียบเกลี้ยง สีเทาถึง น้ำตาลอ่อน เปลือกชั้นในสีชมพูประขาว มีกิ่งก้านสาขาทรงพุ่มใบหนาแน่น  ใบเป็นใบเดี่ยวก้านใบมีความยาว 5-13 ซม. มีเกล็ดฐานขนาดใหญ่มีขนสั้นสีขาวแหลม 2 ใบยาวประมาณ 2.5-4 ซม. ร่วงเร็วและทิ้งวงรอยแผลเป็น  แผ่นใบรูปหัวใจขนาดกว้าง 5-10 ซม.ยาว 7-15 ซม.เนื้อใบบางคล้ายกระดาษสีเขียว-เหลือง ดอก เดี่ยวออกตามง่ามใบหรือออกเป็นกระจุกด้านเดียวใกล้ปลายกิ่ง ดอกขนาดใหญ่ มีริ้วประดับ 7-10 กลีบ กลีบเลี้ยงยาว 2.5-3 ซม.. สีเทาสีเขียว มีขนดก ดอกบานขนาด5-10ซม. มี5กลีบรูปไข่กลับ กลีบดอกบางเรียงซ้อนเกยทับกัน บริเวณโคนกลีบด้านด้านในเป็นสีม่วงหรือสีแดงเข้ม มีเกสรเป็นแกนยื่นออกมา กลีบดอกเริ่มบานเป็นสีเหลือง แล้วค่อยๆเปลี่ยนเป็นแดงอมส้ม เมื่อดอกใกล้โรยจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลอมม่วง ดอกบานและร่วงในวันเดียว ผลเป็นผลแห้งรูปไข่ถึงเกือบกลม ผลแคปซูลรูปไข่ยาว 2.5-3 ซม. มีขนยาวชี้สีเทาเขียว แก่แล้วแตกเป็น 5 ซีก เมล็ดเล็กรูปไตยาว 3-5 มม. สีน้ำตาลจำนวนมาก
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---ต้องการตำแหน่งที่มีแดด ปลูกได้ในดินทุกชนิด มีค่า pH ที่เหมาะสม 5–8.5 ขึ้นเจริญงอกงามในที่ลุ่มมากกว่าในที่ดอน ทั้งในที่ใกล้น้ำกร่อย น้ำเค็ม หรือ น้ำเปรี้ยว ไม่ทนความแห้งแล้งได้นานและต้องการความชื้นในดินอย่างต่อเนื่อง
ศัตรูพืช/โรคพืช---ศัตรูธรรมชาติ ไส้เดือนฝอย ด้วงกุหลาบ เพลี้ยแป้ง
ใช้ประโยชน์--- พืชถูกเก็บจากป่าเพื่อเป็นอาหารและยา และเป็นแหล่งวัสดุ -ใช้เป็นอาหาร รากดอกและใบอ่อนกินได้และถูกนำมาใช้เป็นอาหารโดยเฉพาะในช่วงเวลาที่เกิดภาวะข้าวยากหมากแพง-ในอินโดนีเซียใช้สำหรับการหมัก 'เทมเป้' ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ถั่วเหลืองแบบดั้งเดิมที่ได้รับความนิยมในชวา
-ใช้เป็นยา ดอกไม้, รากและเปลือกมีคุณสมบัติทางยาที่เป็นที่รู้จักและมีศักยภาพ และใช้ในการแพทย์แผนโบราณ เช่น ใบใช้แก้ไข้และบรรเทาอาการไอ เปลือกไม้รักษาโรคบิด ดอกไม้ใช้สำหรับการติดเชื้อที่หูและฝี เปลือกและดอกไม้ เป็นยาระบาย
-ใช้ปลูกประดับให้ร่มเงา ใช้ปลูกประดับสำหรับสวนริมทะเล ในเอเชียตะวันออก มักใช้เป็นพืชบอนไซ
-อื่น ๆ  แก่นไม้สีเขียวเข้มและไม้กระพี้ขาว ไม้เนื้ออ่อนนุ่มและมีรูพรุนปานกลางหนักและแข็งแรงมาก ไม้ที่ตัดสดมีกลิ่นคล้ายมะพร้าว ใช้งานง่ายและขัดเงาได้ดี มีความทนทานในน้ำทะเลและมีการใช้กันอย่างแพร่หลายสำหรับเรือแคนู ทุ่นลอยและเสา  ไม้ถูกใช้โดยอุตสาหกรรมงานฝีมือของฮาวายในการทำชามและกำไล เปลือกชั้นในใช้สำหรับทำเส้นใยเป็นเส้นเชือกสำหรับ เชือก อวน ตะกร้าและสายเบ็ดตกปลารวมถึง 'กระโปรงหญ้า' ที่ใช้สำหรับงานพิธีและส่งออกสำหรับนักเต้นฮูลาจากซามัวและที่อื่น ๆในมหาสมุทรแปซิฟิก
ระยะเวลาออกดอก ---เกือบตลอดทั้งปี หรือออกในช่วง---มิถุนายน-สิงหาคม
ขยายพันธุ์---เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง ปักชำ

ปอทะเลด่างสามสี

 

ชื่อวิทยาศาสตร์---Talipariti tiliaceum (L.) Fryxell.(2001)
ชื่อพ้อง---Has 1 Synonyms. See all https://species.wikimedia.org/wiki/Talipariti_tiliaceum
---Basionym: Hibiscus tiliaceus L.(1753)
ชื่ออื่น โพทะเล, ขมิ้นนางมัทรี, ปอฝ้าย, ปอนา, ปอมุก, ปอโฮ่งบารู
ชื่อวงศ์ MALVACEAE  
เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง ทรงพุ่มเรือนยอดกว้าง ใบเดี่ยวมีหลายสีสลับภายในใบ (แดงเขียว ขาว) ใบรูปหัวใจปลายใบแหลม ดอกสีเหลือง ดอกแก่เปลี่ยนเป็นสีชมพู-แดง

มีรูปมาฝากรูปนี้ถ่ายที่ร้านอาร์ทร็อค สระบุรีใบด่างลายสามสีสวยอย่างนี้ มีต้นใหญ่ที่เป็นต้นแม่อยู่ใกล้ๆใต้ต้นดอกร่วงพราวสวยจริง แวะชมได้


สกุล Hura ปัจจุบันประกอบด้วยสองสายพันธุ์ คือ ;-(แสดงในหน้านี้ 1 สายพันธุ์)
-Hura crepitans L. - มีต้นกำเนิดมาจากนิการากัว ,บาฮามาส ,โบลิเวีย ; ได้รับการแนะนำหลายประเทศในแอฟริกา (กินี ,กินีบิสเซา ,เบนิน ,สาธารณรัฐแอฟริกากลาง )
-Hura polyandra Baill -เม็กซิโกอเมริกากลางเอกวาดอร์

98 โพฝรั่ง/Hura crepitans


ชื่อวิทยาศาสตร์---Hura crepitans L. (1753)
ชื่อพ้อง ---Has 14 Synonyms.See all https://www.gbif.org/species/5380015
ชื่อสามัญ ---Sand box tree, Monkey pistol, Monkey’s dinner bell, Monkey-no-climb-tree, Possum wood.
ชื่ออื่น---ทองหลางฝรั่ง (กรุงเทพฯ); โพทะเล, โพฝรั่ง, โพศรี (บุรีรัมย์) ; [BRAZIL: Arvore-do-diabo, Arceira, Assaçú, Catauá.];[BOLIVIA: Achohó.];[COLOMBIA: Acuapar arenillo, Ceiba amarilla, Ceiba de leche.];[COSTA RICA: Javillo];[CUBA: Habillo, Salvadera, Haba.];[DUTCH: Zandkokerboom.];[FRENCH: Açacu, Arbre au diable, Sablier élastique.];[GERMAN: Sandbüchsenbaum.];[HAITI: Arbre du diable, Sablier blanc.];[INDIA: Mulbara-sanam.];[INDONESIA: Buah Roda.];[NICARAGUA: Habillo.];[PANAMA: Ceibo, Havillo, Nuno, Tronador.];[PERU: Catahua.];[PORTUGUESE: Assacu, Assacu-preto, Assacú-vermelho, Inupupu.];[PUETO RICO: Javilla, Molinillo.];[SPANISH: Acuapa, Arenillo, Castaneto, Habillo, Jabillo, Javillo, Ochoho, Salvadera.];[SURINAME: Posentri.];[SWEDISH: Sanddoseträd.];[TAMIL: Kattu arasu maram.];[THAI: Thong lang farang (Bangkok); Pho thale (Buri Ram); Pho farang (Buri Ram); Pho si (Buri Ram).];[VENEZUELA: Ceiba blanca, Jabillo.]
EPPO Code--- HURCR (Preferred name: Hura crepitans)
ชื่อวงศ์---EUPHORBIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปอเมริกา
เขตการกระจายพันธุ์---อเมริกากลางและอเมริกาใต้-เปรู,โบลิเวีย,บราซิล,ตอนเหนือของแคริเบียน,นิคารากัว
นิรุกติศาสตร์---ชื่อสกุล Hura คือที่ชาวบ้านให้ความหมายว่า "พิษที่เป็นพิษ"; ชื่อสายพันธุ์ภาษาละติน "crepo" = เสียงแตก, เพื่อส่งเสียง, โดยอ้างอิงกับผลไม้ที่เมื่อสุกระเบิดด้วยลักษณะเสียงแตก
Hura crepitans เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์ (Euphorbiaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Carl Linnaeus (1707–1778) นักชีววิทยาและนักพฤกษศาสตร์ชาวสวีเดนในปี พ.ศ.2296


สถานที่ถ่ายภาพ: สวนพฤกษศาสตร์ภาคกลาง พุแค สระบุรี
ที่อยู่อาศัย มีถิ่นกำเนิดอยู่ที่บาฮามาสโบลิเวียบราซิล (เอเคอร์ อเมซอน อามาปา ปารา Roraima รอนโดเนียและโตกันตินส์) โคลัมเบีย คอสตาริกา คิวบาโ ดมินิกันรีพับลิก เอกวาดอร์ กายอานา เฮติ ฮอนดูรัส จาเมกา  Antilles, Leeward Islands, นิการากัว, ปานามา, เปรู, เปอร์โตริโก, ซูรินาเม, ตรินิแดดและโตเบโกและแอนทิลลิส เวเนซูเอลา ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่โล่งและริมป่ามักจะอยู่ใกล้กับลำธารน้ำ
ลักษณะ โพฝรั่ง หรือโพศรี เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางสูงประมาณ15 เมตรและอาจสูงได้ถึง45เมตรในถิ่นกำเนิด  ลำต้นแก่มีหนามสั้นๆขึ้นกระจายทั่วไป มีน้ำยางใส ก้านใบยาว 5-20 ซม.ใบเดี่ยวลักษณะคล้ายใบโพธิ์ กว้าง 5-15 ซม.ยาวประมาณ 5-25 ซม.  สีเขียวเข้มมันวาวข้างบน ดอกเพศผู้และดอกเพศเมียอยู่บนต้นเดียวกัน ดอกเพศผู้มีสีแดงเข้มเป็นช่อดอกยาว 4-6 ซม. และมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 2 ซม. ดอกเพศเมียเป็นรูปเห็ดเล็ก ๆก้านช่อดอกยาว 1-1.5 ซม. และยาวได้ถึง 6 ซม. ผลกลมแป้นเป็นซี่กลีบเท่า ๆ กัน16ซี่  เส้นผ่านศูนย์กลางผล 4-8 ซม.รูปทรงคล้ายผลฝักทอง เนื้อแข็ง ภายในมีเมล็ดคล้ายเมล็ดถั่วปากอ้า ประกอบด้วยเมล็ด สีน้ำตาลหนึ่งอันสำหรับเกสรเพศเมียแต่ละอัน เมล็ดมีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 2 ซม. เมื่อผลไม้แห้งเมล็ดจะถูกขับออกมาอย่างเสียงดังและรุนแรงและกระจายเมล็ดออกไปได้ไกล 14 -20 เมตรโดยไม่มีสิ่งกีดขวาง การแพร่กระจายก็เหมือนกับEuphorbiaceaeอื่น ๆ อีกมากมาย
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---ต้องการแสงแดดเต็มหรือร่มเงาบางส่วน ขึ้นได้ดีในดินทุกชนิดมีความเป็นกรดปานกลางถึงด่างเล็กน้อยมีการระบายน้ำดี และดินชื้นสม่ำเสมอ
การใช้ประโยชน์--- ต้นไม้ถูกเก็บเกี่ยวจากป่าเพื่อใช้ในท้องถิ่นเพื่อเป็นยาและแหล่งวัสดุ บางครั้งมีการซื้อขายไม้
-ใช้เป็นยา ใบ, เปลือกไม้, ผลไม้, เมล็ด, น้ำมันเมล็ดและน้ำยาง ล้วนใช้เป็นยา ในการแพทย์แผนโบราณ เปลือกเป็นยาถ่าย น้ำยางในเปลือกมีพิษ มีฤทธิ์กัดกร่อนและระคายเคือง แม้ว่าจะมีการกล่าวกันว่าเป็นการรักษาโรคเรื้อน ยางใช้เป็นยารักษาโรคเท้าช้าง น้ำมันข้นหนืดที่ได้จากเมล็ดนั้นมีความเข้มข้นสูงและรุนแรงมาก
-ใช้ปลูกประดับ ต้นไม้ถูกปลูกเพื่อให้ร่มเงาในสวนและได้รับการปลูกฝังอย่างกว้างขวางในฐานะไม้ประดับในเขตร้อนของอเมริกา แอฟริกาและเอเชีย มักจะปลูกไปตามถนนและในสวนสาธารณะ
-ใช้อื่น ๆ แก่นไม้มีสีซีดสีน้ำตาลอมเหลืองถึงสีน้ำตาลเข้มสีม่วงหรือสีเขียว พื้นผิวมีความละเอียดถึงปานกลาง ความมันวาวสูง ไม่มีกลิ่นที่โดดเด่น มีความทนทานปานกลาง อ่อนไหวต่อความเสียหายจากปลวก ถูกใช้สำหรับช่างไม้ทั่วไปในการก่อสร้างภายใน กล่อง ลังไม้ วีเนียร์และไม้อัดเฟอร์นิเจอร์  น้ำยางใช้กับหัวลูกศรพิษ และเบื่อปลา ในสมัยก่อนมีการนำผลที่ยังไม่สุกมาต้ม เจาะรู ตากให้แห้ง บรรจุทรายไว้ในผล ใช้สำหรับซับหมึกจากปากกา เป็นที่มาของชื่อ sand box tree
รู้จักอันตราย---เด็ก ๆ หรือผู้ใหญ่ที่รู้เท่าไม่ถึงการณ์ มีการนำผลโพศรีไปรับประทานและเกิดอาการพิษ ทั้งนี้เนื่องจากผลซึ่งมีลักษณะสวยงามและดึงดูดสายตา ประกอบกับมีเมล็ดซึ่งมีรูปร่างลักษณะคล้ายกับเมล็ดถั่วปากอ้าที่ใช้บริโภค ทุกส่วนของพืชมีน้ำยางที่เป็นพิษมาก ประกอบไปด้วยสาร diterpene hura-toxin และมีน้ำย่อย hurain ซึ่งเป็นเอนไซม์ย่อยโปรตีน ที่สามารถย่อยเนื้อได้ จึงทำให้เกิดอาการแพ้เมื่อสัมผัสกับผิวหนัง โดยจะเกิดอาการเป็นผื่นแดงแบบไฟลามทุ่งและพุพองขึ้นเป็นตุ่มน้ำใส และอาจทำให้ตาบอดหากสัมผัสกับดวงตา น้ำยางมีสารพิษ
ฃยายพันธุ์ ---เมล็ด


99 พยอม/Shorea roxburghii

   

ชื่อวิทยาศาสตร์---Shorea roxburghii G.Don.(1831)
ชื่อพ้อง ---Has 13 Synonyms.See all The Plant List https://www.google.co.th/
ชื่อสามัญ---Shorea, White meranti, Talora lac tree, Lac tree of South India, Taloora Lac Tree.
ชื่ออื่น---กะยอม (เชียงใหม่); กูวิง (มาเลย์-นราธิวาส); ขะยอม (ลาว); ขะยอมดง (ภาคเหนือ); แคน (เลย); เชียง, เซี่ยว (กะเหรี่ยง-เชียงใหม่); พะยอม (ภาคกลาง); พะยอมดง (ภาคเหนือ); พะยอมทอง (ปราจีนบุรี, สุราษฎร์ธานี); ยอม (ภาคใต้); ยางหยวก (น่าน); สุกรม (ภาคกลาง) ;[CAMBODIA: Popé:l.];[MALAYSIA: Temak, Meranti temak, Meranti Temak Nipis.];[HINDI: Sal.];[INDIA: Jalakanda, Jalari, Jalla, Kunjiti, Sal, Talura.];[KANNADA: Bile bovu, Jaalari mara, Aragina mara, Jhallmara, Jaala, Jaalaranda.];[LAOS: Khanho:m.];[MALAYALAM: Thalooram, Jal, Varangi.];[MALAYSIA: Meranti Temak Nipis, Temak.];[MYANMAR: Kaban-ywet-they, Pantheya, Panthitya.];[TAMIL: Kungiliyam, Kungili, Talari, Talura.];[TELUGU: Jaalari chettu, Talari, Talura.];[THAI: Kayom, Phayom, Su krom.];[VIETNAM: Sến cật, Sến mủ, Sên dỏ.].
EPPO Code---SHORX (Preferred name: Shorea roxburghii)
ชื่อวงศ์---DIPTEROCARPACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์---อินเดีย พม่า ไทย มาเลเซีย กัมพูชา ลาว เวียตนาม
นิรุกติศาสตร์---ชื่อสกุลตั้งเป็นเกียรติแก่ Sir John Shore Teignmouth (1751-1834); ผู้ว่าการ - นายพลแห่งอินเดีย ; ชื่อสายพันธุ์ 'roxburghii 'เป็นเกียรติแก่นักพฤกษศาสตร์ชาวอังกฤษชื่อ William Roxburgh (1751-1815) ผู้อำนวยการสวนพฤกษศาสตร์กัลกัตตา
Shorea roxburghii เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์ยางนา (Dipterocarpaceae) ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย George Don (พ.ศ. 2341–1856) นักพฤกษศาสตร์ชาวสก็อตในปี พ.ศ.2374


ที่อยู่อาศัย มีถิ่นกำเนิดใน กัมพูชา; อินเดีย (รัฐอานธรประเทศ รัฐกรณาฏกะ ทมิฬนาฑู); ลาว; มาเลเซีย (มาเลเซียตอนใต้); พม่า; ประเทศไทย; เวียดนาม พบส่วนใหญ่ขึ้นรวมกันเป็นกลุ่ม อยู่ในป่าเต็งรัง  ป่าเบญจพรรณ ป่าดิบแล้งหรือป่าดิบชื้น ที่ระดับความสูง 0-1500 เมตร ในประเทศไทยพบทุกภาค ขึ้นตามป่าเบญจพรรณแล้งและชื้น ป่าเต็งรัง ป่าดิบแล้งทั่วๆไปและ มักจะพบในป่าที่ถูกรบกวนน้อย ที่ระดับความสูงจากระดับน้ำทะเล 60-1,200 เมตร สังเกตุง่าย เมื่อดอกบานต้นจะปกคลุมด้วยดอกสีขาวทั้งต้น
ลักษณะ เป็นไม้ต้นขนาดใหญ่อาจผลัดใบหรือไม่ผลัดใบก็ได้แล้วแต่สภาพแวดล้อมถ้าผลัดใบจะผลัดใบในเดือนตุลาคมถึงพฤศจิกายน ความสูงประมาณ 15-30 เมตร ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง90ซม. เปลือกแตกเป็นร่องสีเทาอมน้ำตาลเข้มเรือนยอดรูปไข่ทึบ ใบรูปขอบขนานรี ขนาดกว้างประมาณ 3.5-7ซม.ยาว 8-15 ซม.โคนใบมนและเว้าเป็นติ่งสั้นๆ ปลายใบป้าน หลังใบมีขนสีน้ำตาลนิ่มปกคลุม ช่อดอกออกที่ปลายกิ่งหรือกิ่งข้าง ดอกออกเพียงข้างเดียวสีขาว มีกลิ่นหอม ผลมี 3 ปีกใหญ่ ขนาด 0.6-1x6-8 ซม.ปีกแคบปลายแหลม เมื่อแห้งจะเป็นสีน้ำตาลแก่
ข้อกำหนดสภาพแวดล้อม---ต้องการแสงแดดเต็ม มักพบขึ้นบนดินทรายในป่า แต่ชอบดินที่อุดมสมบูรณ์ ค่า pH ในช่วง 5.5 - 6 ทนได้ 4.9 - 7.2

  

การใช้ประโยชน์--- ต้นไม้ถูกเก็บเกี่ยวจากป่าเป็นแหล่งการค้าของไม้ White Meranti และใช้เป็นยาในท้องถิ่น
-ใช้กินได้ ดอกอ่อนกินดิบ-สุก เปลือกเคี้ยวกินกับหมากพลูให้แทนนินมาก เปลือกไม้หรือไม้ชิ้นเล็ก ๆ นำมา ใส่เครื่องหมักดองกันบูดกันเสียได้
-ใช้เป็นยา ยาต้มเปลือกใช้ในการรักษาโรคบิด ดอกไม้แห้งรวมกับดอกไม้อื่น ๆ ที่ใช้ในการรักษาบำรุงหัวใจและแก้ไข้
-ใช้ปลูกเป็นไม้ประดับและไม้ให้ร่มเงา ชอบดินร่วนระบายน้ำดี ถ้าปลูกในดินเหนียวหรือดินที่แฉะจะออกดอกน้อยมาก เวลาล้อม พะยอมต้นใหญ่จะล้อมยากมากเพราะมักพบตามป่าเบญจพรรณและป่าดงดิบที่เป็นดินทรายตุ้มดินมักแตก ทำให้พะยอมต้นใหญ่ที่ล้อมมาปลูกเพื่อจัดสวนจะมีราคาแพง
-อื่น ๆ แก่นไม้มีสีขาวครีมกลายเป็นสีเหลืองน้ำตาลตามอายุ เนื้อไม้แข็งปานกลางทนทานปานกลาง ทนต่อเชื้อราราแห้งและปลวก แต่ทำให้ไม้แห้งยาก ใช้ตกแต่งภายในและเครื่องเฟอร์นิเจอร์ การก่อสร้าง ทำ รอด ตง คาย พื้นกระดาน
ความเชื่อ/ความเป็นมงคล คนไทยโบราณเชื่อว่า บ้านใดที่ปลูกต้นพะยอมไว้ประจำบ้าน จะช่วยทำให้คนในบ้านมีนิสัยที่อ่อนน้อม  ช่วยทำให้ไม่ขัดสนในเรื่องต่าง ๆ รวมไปถึงเรื่องเงินทองด้วย การปลูกเพื่อเอาคุณนั้นให้ปลูกไว้ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือและควรปลูกในวันเสาร์
ภัยคุกคาม---เนื่องจากการถูกเอารัดเอาเปรียบของสิ่งมีชีวิตและการสูญเสียถิ่นอาศัยที่กำลังลดลงในพื้นที่ขอบเขตและคุณภาพ ต้นไม้ถูกวางไว้ใน IUCN Red List ประเภท  'อ่อนแอ' ความเสี่ยงใกล้สูญพันธุ์
สถานะการอนุรักษ์---VU- VULNERABLE -  IUCN. Red List of Threatened Species (2017)
ระยะเวลาออกดอก/ติดผล --ธันวาคม-กุมภาพันธ์/มกราคม-มีนาคม
ขยายพันธุ์--- เพาะเมล็ด


100 มะเกลือ/Diospyros mollis

 

ชื่อวิทยาศาสตร์---Diospyros mollis Griff.(1844)
ชื่อพ้อง---No synonyms are recorded for this name.See all The Plant List http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2770166
ชื่อสามัญ---Ebony Tree
ชื่ออื่น ---ผีเผา (เงี้ยว-ภาคเหนือ); มะเกลือ (ทั่วไป); มักเกลือ (เขมร-ตราด);[JAPAN: Diosupirosu morurisu, Taikokutan.];[KHMER: Meak k (Central Khmer).];[MALAYSIA: Kayu eboni(Malay).];[MYANMAR: Te.];[THAI: Phi-phao (Shan-Northern); Ma kluea (General); Mak kluea (Khmer-Trat).];[VIETNAM: Mặc nưa.].
EPPO Code---DOSML (Preferred name: Diospyros mollis)
ชื่อวงศ์---EBENACEAE
ถิ่นกำเนิด----ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---พม่า  ภูมิภาคอินโดจีน
Diospyros mollis เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์มะพลับ (Ebenaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย William Griffith (1810–1845) นักพฤกษศาสตร์ชาวอังกฤษในปี พ.ศ.2387


ที่อยู่อาศัย พบที่พม่า(พะโค,มันดะเลย์) ไทย ลาว เวียดนามในประเทศไทยพบทุกภาค ยกเว้นภาคใต้ จะพบมากทางภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคตะวันออกตามป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณและป่าดิบชื้นทั่วไปที่ระดับความความสูง 5- 500 เมตร
ลักษณะ เป็นไม้ยืนต้นผลัดใบหรือไม่ผลัดใบขนาดใหญ่ สูงได้ถึง 10-30 เมตร เปลือกต้นสีดำเป็นรอยแตกสะเก็ดเล็กๆหรือเป็นร่องทั่วลำต้น เปลือกในสีเหลืองกระพี้สีขาว กิ่งอ่อนจะมีขนนุ่มขึ้นประปราย ก้านใบยาว 0.5-1 ซม.ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปไข่ หรือรูปไข่แกมขอบขนาน กว้าง2-3ซม.ยาว4-7ซม. ปลายใบสอบแคบเข้าหากัน เส้นแขนงใบข้างละ 10-15 เส้น  โคนใบกลมหรือมน ขอบใบเรียบ แผ่นใบบางเกลี้ยง สีเขียวเข้ม ใบอ่อนมีขนนุ่มทั้ง2ด้าน ใบอ่อนสีเงินใบแก่หนาสีเขียวเมื่อแห้งสีดำ ดอก ออกที่ซอกใบ แยกเพศอยู่คนละต้น ดอกเพศผู้ออกเป็นช่อสั้นประมาณ3ดอก ดอกเพศเมียเป็นดอกเดี่ยวกลีบดอกสีเหลืองผลเป็น ผลสดกลมเกลี้ยงขนาด 1.5-2 ซม.ผลดิบสีเขียวผลสุกสีดำมีกลีบเลี้ยง4กลีบติดอยู่ที่ขั้วผลเมล็ดสีน้ำตาลอมดำเนื้อหุ้มเมล็ดเป็นวุ้นใส
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---ตำแหน่งแสงแดดจัด ขึ้นได้ดีในดินทุกชนิด
ศัตรูพืช/โรคพืช---Bactrocera dorsalis (แมลงวันผลไม้ตะวันออก)
ใช้ประโยชน์----ใช้กินได้ เปลือกใช้ผสมเครื่องดื่มพื้นเมืองเพื่อกันบูด  เปลือกนำไปปิ้งไฟให้เหลือง ใช้ใส่ผสมรวมกับน้ำตาล นำไปหมัก ก็จะได้แอลกอฮอล์ ที่เรียกว่าน้ำเมา
-ใช้เป็นยา มีประโยชน์ทางด้านเป็นสมุนไพร  ใบมะเกลือนำมาตำคั้นเอาแต่น้ำผสมกับสุรา ใช้ดื่มแก้อาการตกเลือดภายหลังการคลอดบุตรของสตรี ลำต้น, เปลือกต้น, ราก, ทั้งต้นใช้แก้กระษัย รากและผลดิบใช้เป็นยาถ่ายพยาธิ ควรใช้ด้วยความระมัดระวังเนื่องจากมีพิษ
-ใช้ปลูกประดับ นิยมปลูกตามบ้านเรือน วัดวาอาราม ริมถนนหรือตามสวนสาธาณะให้ร่มเงา
-ใช้อื่น ๆ  แก่นมีสีดำสนิท เนื้อมีความละเอียดเป็นมันสวยงามแข็งทนทาน ใช้ทำเครื่องเรือนเครื่องใช้อย่างดีเป็นพันธุ์ไม้พื้นเมืองของไทยที่ ไม้มีน้ำหนักมากที่สุด(1,300กก/ม3)ใช้ ในงานแกะสลัก อุปกรณ์ดนตรี เครื่องมือเครื่องใช้  เฟอร์นิเจอร์ไม้มะเกลือ เครื่องเรือนไม้มะเกลือประดับมุก เปลือกใช้ดองเหล้าและยาเบื่อปลา ผลสุกเป็นสีย้อมผ้าให้สีดำติดทนนาน  
รู้จักอันตราย--- ในปัจจุบันไม่มีการแนะนำให้ใช้ผลมะเกลือในการถ่ายพยาธิแล้ว เนื่องจากมีความเสี่ยง เพราะยังไม่มีการศึกษาวิจัยอย่างแน่นอนว่ามันจะแปรสภาพไปเป็นสารที่ทำให้ตาบอดได้มากน้อยเพียงใด และที่สำคัญโรคพยาธิต่าง ๆ ในปัจจุบันก็ลดน้อยลงอย่างมากหากเปรียบเทียบกับสมัยก่อน แถมกระทรวงสาธารณสุขก็ไม่แนะนำให้นำมาใช้เป็นยาถ่ายอีกด้วย และก็ไม่มีการนำมาใช้ในการถ่ายพยาธินานมากนับสิบปีแล้ว
-สำคัญ เป็นต้นไม้ประจำจังหวัด สุพรรณบุรี
ระยะเวลาออกดอก--- มกราคม-กันยายน
ขยายพันธุ์ --- ด้วยวิธีการเพาะเมล็ด   แยกต้นที่เกิดใหม่


101 ขานาง/Homalium tomentosum

ชื่อวิทยาศาสตร์---Homalium tomentosum (Vent.) Benth.(1844)
ชื่อพ้อง---Has 4 Synonyms.See all https://species.wikimedia.org/wiki/Homalium_tomentosum
---Basionym: Blakwellia tomentosa Vent (1803[1808])
ชื่อสามัญ---Burma lancewood,Moulmein lancewood, Lancewood.
ชื่ออื่น---ขางนาง, ขานาง, คะนาง (ภาคกลาง); โคด (ระยอง); ช้างเผือกหลวง (เชียงใหม่); แซพลู้ (กะเหรี่ยง-กาญจนบุรี); ปะหง่าง (ราชบุรี); เปลือย (กาญจนบุรี); เปี๋อยนาง, เปื๋อยคะนาง (อุตรดิตถ์); เปื๋อยค่างไห้ (ลำปาง); ลิงง้อ (นครราชสีมา) ;[INDONESIA: Dlingsem.];[MYANMAR: Myawwat hkyaww];[THAI: Khang nang , Kha nang , Kha nang (Central); Khot (Rayong); Chang phueak luang (Chiang Mai); Sae-phlu (Karen-Kanchanaburi); Pa ngang (Ratchaburi); Plueai (Kanchanaburi); Pueai nang, pueai kha nang (Uttaradit); Pueai khang hai (Lampang); Ling ngo (Nakhon Ratchasima).];[VIETNAM: Chà ran lông dày, Thiên liệu].
EPPO Code---HLUTO (Homalium tomentosum)
ชื่อวงศ์---FLACOURTIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์---บังคลาเทศ อินเดีย จีน พม่า ไทย ลาว กัมพูชา เวียตนาม อินโดนีเซีย มาเลเซีย
นิรุกติศาสตร์---ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “homalos” = เท่ากัน ตามจำนวนกลีบเลี้ยงที่เท่ากับกลีบดอกและคล้ายกัน
Homalium tomentosum เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์กะเบา (Flacourtiaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Étienne Pierre Ventenat (1757–1808)นักพฤกษศาสตร์ชาวฝรั่งเศสและได้รับชื่อที่แน่นอนในปัจจุบันโดย George Bentham (1800-1884) นักพฤกษศาสตร์ชาวอังกฤษในปี พ.ศ.2387

 

ที่อยู่อาศัย พบที่บังคลาเทศ อินเดีย จีน พม่า อินโดจีน มาเลเซีย อินโดนีเซีย พบได้ที่ระดับความสูงต่ำ ไม่เกิน 700 เมตร ในประเทศไทยพบขึ้นทางภาคเหนือและภาคกลางของประเทศ  มีมากในจังหวัดกาญจนบุรี ราชบุรี บริเวณที่เป็นเขาหินปูนที่สูง ป่าเบญจพรรณและป่าดิบทั่วไป มักจะอยู่ที่ระดับความสูง 50-350 เมตร
ลักษณะ เป็นไม้ยืนต้นผลัดใบขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูงได้ถึง 20- 40 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางลำต้นสูงสุด 90 ซม มีรากค้ำยันสูงถึง 1 เมตรและกว้าง 20 ซม ลำต้นกลมตรง เปลือกต้นบางสีขาวนวลหรือเทาอ่อน โคนต้นมีพูพอน เรือนยอดเป็นพุ่มทึบกิ่งอ่อนมีขนสีน้ำตาลนุ่ม ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปไข่กลับถึงรูปขอบขนานแกมรูปไข่กลับ กว้าง 5-13 ซม.ยาว 10-20 ซม.ปลายใบมนหรือกลม โคนใบรูปลิ่ม ขอบใบจักมนคล้ายฟันเลื่อย แผ่นใบสีเขียวเข้ม ท้องใบสีเขียวหม่นและมีขนสาก ช่อดอกแบบช่อแขนงหรือลดรูปคล้ายช่อกระจะ ออกที่ซอกใบและที่ปลายยอดเป็นดอกสมบูรณ์เพศ กลีบเลี้ยงเชื่อมกันเป็นรูปกรวย มีขน ปลายแยกเป็น 5-6 แฉก ดอกย่อยขนาดเล็ก กระจุกละ2-3 ดอก กลีบดอกเชื่อมติดกัน ปลายแยกเป็นแฉกมี 5–12 กลีบ สีเหลืองแกมเขียว กลีบดอกติดอยู่ในท่อกลีบเลี้ยง กลีบดอกแต่ละกลีบจะมีเกสรเพศผู้ติดอยู่ ก้านเกสรยาวประมาณ 2 มม. รังไข่มี 1 ช่อง ผนังรังไข่ติดกับผนังด้านในของท่อกลีบเลี้ยง ก้านเกสรเพศเมียมี 2-3 อัน แยกจากกัน หรือ ติดกันเพียงเล็กน้อยที่โคนก้าน ผลแห้งขนาดเล็กยาวประมาณ 3 มม.เป็นชนิดผลแห้งแก่ไม่แตก ภายในมีเพียง 1 เมล็ด
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---ต้องการแสงแดดจัด ดินมีการระบายน้ำดี อัตราการเจริญเติบโตความสูงของต้นไม้ในสวนหลัง 2 และ 5 ปี คือ 3 เมตร และ 5 เมตร ตามลำดับ โดยมีเส้นผ่านศูนย์กลางเฉลี่ย 7 ซม. เมื่ออายุ 5 ปี
ศัตรูพืช/โรคพืช---มีความอ่อนไหวต่อแมลงศัตรูพืชต่างๆ โรคราแป้ง และเชื้อรา
ใช้ประโยชน์-- ต้นไม้ถูกเก็บเกี่ยวมาจากป่าเพื่อใช้ประโยชน์จากไม้ในท้องถิ่นเป็นหลักและใช้เป็นยา ถูกแนะนำให้ใช้ในโครงการปลูกป่าทดแทน
-ใช้เป็นยา รากเป็นยาฝาดสมาน ทำความสะอาดแผล ลำต้น ต้มน้ำดื่ม แก้อัมพฤกษ์
-ใช้อื่น ๆ เนื้อไม้สีน้ำตาลอมเหลือง ค่อนข้างแข็งและหนัก ไม้มีคุณภาพสูงแต่มีความยากลำบากอย่างมากในการจัดการโดยไม่ให้แตกแยกออกจากกัน กระดานไม้ขนาดใหญ่ มีแนวโน้มที่จะแตกหลังจากการเลื่อย ถ้าจัดการกับปัญหาเหล่านี้ได้จะเป็นไม้ที่มีค่ามาก ไม้ที่ใช้ทำคาน เกวียน เครื่องเรือน คราด และกระดาน
สำคัญ---เป็นต้นไม้ประจำจังหวัดกาญจนบุรี
ระยะเวลาออกดอก/ผลแก่---ธันวาคม - มกราคม/มีนาคม - พฤษภาคม
ขยายพันธุ์---เพาะเมล็ดและแยกต้นที่เกิดใหม่ มีรายงานว่าเมล็ดมีความสามารถในการงอกต่ำมากน้อยกว่า 5% การงอกเริ่มต้น 3 - 6 สัปดาห์หลังหว่านเมล็ด การหว่านในทุ่งโดยตรงค่อนข้างประสบความสำเร็จสำหรับสายพันธุ์นี้ การงอกใหม่ตามธรรมชาติมีมากมายและต้นกล้าสามารถทนต่อร่มเงาปานกลาง


102 พิกุล/Mimusops elengi

ชื่อวิทยาศาสตร์ ---Mimusops elengi L. (1753).
ชื่อพ้อง ---Has 13 Synonyms. See all The Plant List http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-128461
ชื่อสามัญ--Spanish cherry, Bullet Wood, Tanjong Tree, Asian bulletwood, Indian Medlar, Asian bulletwood.
ชื่ออื่น---แก้ว(เลย,ภาคเหนือ); กุน, พิกุลเขา, พิกุลเถื่อน, พิกุลป่า (ภาคใต้); ซางดง (ลำปาง); พิกุล(ภาคกลาง) ;[ASSAMESE: Bakul, Bokul.];[BENGALI: Bakul.];[CHINESE: Xiāng lǎn, Yīlǎng zǐ yìng jiāo];[FRENCH: Coing de Chine, Elengi.];[HINDI: Maulsari, Moulasiri.];[INDONESIA: Bunga tanjong, Tanjung, Karikis, Tanjung laut.];[KANNADA: Ranjal, Pokkalathu.];[LAOS: Phi koun; 'Sa koun.];[MALAYALAM: Elenji, Elengi, Bakulam, Llanni, Mukura, Elanchi.];[MALAYSIAN: Bitis, Elengi, Mengkula, Nyatoh bato.];[MARATHI: Bakuli.];[MYANMAR: Thitcho-khaya, Khayay pin, Chayar pin, Sot-keen, Kaya.];[NEPALESE: Bhalsari.];[PHILIPPINES: Kabiki, Tugatoi, Bansalagin.];[PORTUGUESE: Abricoteiro-do-brasil.];[SANSKRIT: Bakula.];[TAMIL: Bagulam, Magadam, Magizham, Magizhamaram.];[TELUGU: Pagada, Vakulamu.];[VIETNAM: Sến xanh.].[THAI: Kaeo (Loei, Northern);  Kun, phikun khao, Phikun thuean, Phikun pa (Peninsular); Sang dong (Lampang); Phikun (Central).];[URDU: Kirakuli.];[VIETNAM: Sến xanh.];[TRADE NAME: Bakul, Betis, Bitis, Bulletwood, Tanjung.];  
EPPO Code---MMOEL (Preferred name: Mimusops elengi)
ชื่อวงศ์---SAPOTACEAE
ถิ่นกำเนิด--ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์---เอเซียตะวันออกเฉียงใต้-อินเดีย ศรีลังกา ไทย พม่า อินโดจีน และในหมู่เกาะอันดามัน
Mimusops elengi เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์พิกุล (Sapotaceae) ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Carl Linnaeus (1707–1778) นักชีววิทยาและนักพฤกษศาสตร์ชาวสวีเดนในปี พ.ศ.2296


ที่อยู่อาศัยถิ่นกำเนิด เทือกเขาหิมาลัย อินเดีย (รวมถึงหมู่เกาะอันดามัน) ศรีลังกา บังคลาเทศ อินโดจีน (ไทย) ออสเตรเลีย (ตะวันตก เหนือ ควีนส์แลนด์) แต่มีการปลูกกันทั่วไปใน Malesia ไปยังหมู่เกาะโซโลมอน นิวแคลิโดเนีย วานูอาตูและเปิดตัวในแอฟริกา (โมซัมบิก), สหรัฐอเมริกา (ฟลอริดา), แคริบเบียนและประเทศในเขตร้อนอื่น ๆ พบได้ทั่วไปใกล้ทะเล แต่อาจพบได้ในสถานที่ที่มีโขดหินและป่าไม้ที่ระดับความสูงถึง 600 (1200) เมตร
ลักษณะ เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลาง พบขึ้นตามป่าดงดิบในภาคตะวันออกเฉียงใต้ ต้นสูงประมาณ 5-15 เมตร เรือนยอดแน่นทึบเป็นพุ่มกลม เปลือกสีเทาอมน้ำตาลมีรอยแตกตามยาวลำต้น ใบเป็นใบเดี่ยวเรียงตัวเวียนรอบกิ่ง รูปหอกแคบๆหรือรูปหอกแกมรูปไข่กลับ แผ่นใบ 7-14 x 2.5-7 ซม.โคนใบแหลม ปลายใบมนหรือแหลม ใบเกลี้ยงขอบใบเรียบหรือเป็นคลื่น ก้านใบยาว 1-2.5 ซม ดอกสีขาวเส้นผ่านศูนย์กลางดอกประมาณ 1ซม.มีกลิ่นหอมออกเป็นกระจุกตามปลายกิ่งและง่ามใบกลีบรองดอกมี 2 วง วงละ 4 กลีบ กลีบดอกมี 24 กลีบเรียงซ้อนกันเป็น 2 วงโคนกลีบเชื่อมติดกัน ผลสดมีเนื้อรูปไข่ ขนาด1.5-2 ซม.ภายในมีเมล็ด1เมล็ด
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---เติบโตได้ดีที่สุดในตำแหน่งที่มีแดดจัดหรือร่มเงาางส่วน ปรับตัวให้เข้าได้กับดินหลากหลายชนิด ค่อนข้างทนลม  สามารถปลูกได้ในพื้นที่ชายฝั่ง สามารถทนน้ำท่วมดินได้นานถึง 2 เดือน ต้นไม้เติบโตช้า แต่บางครั้งต้นไม้อาจสูงถึง 34 เมตรใน 20 ปีโดยมีเส้นผ่านศูนย์กลางลำต้น 50 ซม
ข้อกำหนดสภาพแวดล้อม---เติบโตได้ดีที่สุดในตำแหน่งที่มีแดดจัด แต่ก็ทนทานภายใต้ร่มเงา ชอบดินร่วนลึกที่อุดมสมบูรณ์ แต่สามารถปรับตัวให้เข้าได้กับดินหลากหลายชนิด ค่อนข้างทนลม ปลูกได้ในพื้นที่ชายฝั่งและสามารถทนน้ำท่วมได้นานถึง 2 เดือน

ใช้ประโยชน์--- ต้นไม้ให้อาหาร ยารักษาโรค และสินค้าหลากหลายสำหรับคนในท้องถิ่น มันมักจะได้รับการปลูก ในเขตร้อนและ กึ่งเขตร้อน เพื่อให้ร่มเงาตามถนนและในสวนและสำหรับการใช้งานที่หลากหลาย
-ใช้กินเป็นอาหาร ผล-ดิบ, สุก กินได้ สามารถกินดิบหรือดอง เมื่อสุกเนื้อสีเหลืองจะมีรสหวาน น้ำมันที่ได้จากเมล็ด ใช้ทำอาหาร  คุณภาพทางโภชนาการของน้ำมันกลั่นนั้นถือว่าใกล้เคียงกับน้ำมันถั่วลิสง
-ใช้เป็นยา ดอกพิกุล จัดเป็นหนึ่งใน พิกัด "จตุทิพยคันธา"   กลิ่นทิพย์ ๔ ประการ คือ   ดอกพิกุล ชะเอมเทศ มะกล่ำเครือ ขิงแครง.สรรพคุณ บำรุงธาตุ บำรุงหัวใจ แก้เสมหะ แก้ลมปั่นป่วน แก้พรรดึก ส่วนต่าง ๆ ของต้นไม้มีคุณสมบัติเป็นยา -ในระบบการแพทย์แบบดั้งเดิมของอินเดีย, อายุรเวทและในระบบยาพื้นบ้าน, เปลือก, ผลไม้และเมล็ดของ Mimusops elengi มีคุณสมบัติเป็นยาหลายอย่างเช่นยาสมานแผลยาชูกำลังและยาแก้ไข้ ถูกกล่าวถึงในคัมภีร์โบราณของอายุรเวท มันถูกใช้ในการรักษาและบำรุงรักษาสุขอนามัยในช่องปาก การล้างปากด้วยน้ำสะอาดที่ทำจากเปลือกไม้ Bakul ฯลฯ การเตรียมการที่สำคัญของ Mimusops คือ 'bakuladya taila' ช่วยในการเสริมสร้างความแข็งแรงของฟัน นอกจากนี้ยังป้องกันกลิ่นปากและช่วยให้เหงือกแข็งแรง
-ใช้ประโยชน์ในฐานะที่เป็นไม้ประดับและไม้ให้ร่มเงาขนาดเล็ก ต้นไม้ริมถนน พื้นที่เปิดโล่งสาธารณะ ศูนย์ราชการ คัดกรอง เป็นที่นิยมปลูกกันมากด้วยลักษณะเรือนยอดที่สวยงามพุ่มทึบและดอกมีกลิ่นหอม
-ใช้อื่น ๆ แก่นไม้มีสีแดงเข้มหรือสีน้ำตาลแดงเข้ม  พื้นผิวละเอียด ไม้นั้นหนัก แข็งแรงและทนทานมาก ยากที่จะทำงานโดยเฉพาะอย่างยิ่งในการเลื่อย ไม้นี้ใช้สำหรับงานก่อสร้างทั่วไปงานสร้างเรือและต่อเรือ เสาเข็ม สะพาน อุปกรณ์การเกษตร นอกจากนี้ยังใช้สำหรับปูพื้น  ประตูและกรอบ  ฐานราก หมอนรถไฟ ไม้ซุง งานเฟอร์นิเจอร์และตู้ ของเล่น สินค้ากีฬาและเครื่องดนตรี ผลิตแผ่นไม้และไม้อัดคุณภาพดี มีค่าพลังงานของแก่นไม้ใช้เป็นฟืนที่ดี ดอกไม้มีกลิ่นหอมมากและรักษากลิ่นไว้เป็นเวลานานหลังจากที่แห้ง นิยมใส่ในถุงผ้าลินินเก็บไว้ในตู้ หรือใส่ในหมอน ดอก ใบ เปลือกไม้มีน้ำมันหอมระเหยใช้ทำน้ำหอม เปลือกไม้ ใช้สำหรับฟอกหนัง แต่มีแทนนินอยู่ในระดับต่ำ เปลือกไม้ให้สีย้อมสีน้ำตาล
ความเชื่อ/พิธีกรรม--- มีการถวายดอกพิกุล ให้กับองค์พระพิฆเนศในช่วง 21-pushpa puja ดอกพิกุลถือว่าเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในศาสนาเชนและศาสนาพุทธ -ในอินเดียมีความเชื่อกันว่าดอกพิกุลจะบานสะพรั่งเมื่อไวน์หวานถูกโรยจากปากของหญิงสาวสวย
ภัยคุกคาม---ถูกวางไว้ใน IUCN Red List ประเภท "ยังไม่ได้รับการประเมิน"
สถานะการอนุรักษ์---NE -Not Evaluated-IUCN Red List of Threatened Species
ระยะออกดอก ---ตุลาคม-พฤศจิกายน
ขยายพันธุ์---เมล็ด มักจะงอกภายใน17-82 วันโดยมีอัตราความสำเร็จประมาณ 70 - 90%


103 มะฮอกกานีใบเล็ก/Swietenia mahogani

ชื่อวิทยาศาสตร์---Swietenia mahagoni (L.) Jacq.(1760)
ชื่อพ้อง---Has 6 Synonyms. See all The Plant List http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2601502
---Cedrela mahagoni L.(1759)
---Swietenia acutifolia Stokes.(1812)
---Swietenia fabrilis Salisb.(1796)
ชื่อสามัญ---Cuban Mahogany, True Mahogany, Dominican Mahogany, American Mahogany, Small-leaved Mahogany, West Indian Mahogany
ชื่ออื่น---มะฮอกกานีใบเล็ก ;[BENGALI: Mahagni.];[BRAZIL: Mogno, Mogno-de-folhas-pequenas, Mogno-do-Caribe, Mogno-verdadeiro.];[CHINESE: Tao hua xin mu.];[CREOLE: Kajou peyi.];[DUTCH: Mahok, Acajouhout, Mahagonieboom.];[FRENCH: Arbre d'acajou, Acajou pays, Acajou d'Amérique, Mahogany d'Amérique, Saint-Domingue, Petites feuilles.];[GERMAN: Amerikanisches Mahagoni, Echter Mahagonibaum, Kubanischer Mahagonibaum.];[HINDI: Mahagoni, Mahagni, Mahaagonichetta, Ciminukku.];[INDONESIA: Mahoni.];[ITALIAN: Acagiu, Legno amaranto, Mogano di Cuba.];[JAPANESE: Ooba Mahoganii.];[MALAYSIA: Cheria mahogany.];[PORTUGUESE: Mogno-de-Cuba.];[PUERTO RICO: Mahogany tree, Small leaf mahogany.];[SPANISH: Aguano, Caobano, Caoba Espanõla, Coabilla.];[SUOMI: Karibianaitomahonki.];[SWEDISH: Kubamahogny.];[TAMIL: Cimainukku, Mmahagony.];[THAI: Mahokkani-bailek];[VIETNAM: Gi[as]in[uwj]ga.];[TRADE NAME: Mahogany, Honduran mahogany.].
EPPO Code---SWIMG (Preferred name: Swietenia mahagoni.)
ชื่อวงศ์---MELIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปอเมริกา
เขตกระจายพันธุ์---รัฐฟลอริดาตอนใต้  ประเทศสหรัฐอเมริกา อเมริกาตอนใต้ -เม็กซิโก ประเทศในเขตร้อน
นิรุกติศาสตร์---ชื่อสกุล Swietenia เป็นเกียรติแก่Gerard van Swieten (1700–1772)แพทย์ชาวดัตช์ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้งสวนพฤกษศาสตร์เวียนนา ;ขื่อสายพันธุ์ 'mahagoni' อาจมาจากชื่อ "m'oganwo' ที่ทาสชาวแอฟริกันตั้งให้ในจาไมก้่ถึงต้นไม้นี้ที่มีลักษณะคล้ายคลึงกับต้นไม้ในแอฟริกา (Khaya ivorensis) เรียกว่า "oganwa" = ราชาแห่งป่า
Swietenia mahagoni เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์กระท้อนหรือวงศ์มะฮอกกานี (Meliaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Carl Linnaeus (1707–1778) นักชีววิทยาและนักพฤกษศาสตร์ชาวสวีเดนและได้รับชื่อที่แน่นอนในปัจจุบันโดย Nikolaus Joseph von Jacquin (1727-1817) นักวิทยาศาสตร์ นักเคมีและนักพฤกษศาสตร์ ชาวเนเธอร์แลนด์ในปี พ.ศ.2303

ที่อยู่อาศัย แคริบเบียน อินเดีย ศรีลังกา บังคลาเทศ อินโดจีน จีน (รวมถึงไต้หวัน) เวเนซุเอลา พืชในเขตชื้นไปจนถึงเขตร้อนชื้น พบได้ในป่าดิบแล้งหรือชื้นมักจะอยู่บนเขาหินปูนที่ระดับความสูงตั้งแต่ 50 - 1,500 เมตร
ลักษณะ เป็นไม้ยืนต้นผลัดใบขนาดกลางสูง 15-18 เมตร ลำต้นเปลาตรงใบเป็นใบประกอบ ใบค่อนข้างหนา และเหนียวหน้าใบสีสีเขียวเข้มเป็นมัน หลังใบสีอ่อนกว่าและมีเส้นกลางใบสีน้ำตาลแดง ดอก เป็นช่อเกิดตามง่ามใบตอนปลายกิ่งยาวประมาณ 5-15 ซม.ดอกสีเหลืองอ่อนอมเขียว ผลขนาดกว้าง 3-6 ซม.ยาว 9-12 ซม.ผลแก่สีน้ำตาลเมื่อแก่จะแตกออกเป็น5พู เปลือกหนาภายในมีเมล็ดสีน้ำตาล ขนาดของเมล็ดรวมปีกประมาณ 0.4-0.8 ซม
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---ต้องการตำแหน่งที่แสงแดดจัดหรือร่มเงาบางส่วน ดินที่ลึก อุดมสมบูรณ์ หลีกเลี่ยงดินที่แข็งและหนักขาดธาตุอาหาร ดีที่สุดคือดินทรายที่มีการระบายน้ำดี มีค่าpH ในช่วง 6-7 ทนได้ 5.5-8
การใช้ประโยชน์---มะฮอกกานีที่ได้จากไม้หลายชนิดในสกุล Swietenia ถือได้ว่าเป็นไม้ที่ดีที่สุดในโลกสำหรับงานเฟอร์นิเจอร์และตู้ชั้นสูง สายพันธุ์นี้เป็นสายพันธุ์แรกที่ชาวยุโรปค้นพบและถูกส่งออกจาก Hispaniola
-ใช้เป็นยา เปลือกใช้เป็นน้ำยาฆ่าเชื้อ ยาสมานแผลและยาแก้ไข้ โรคท้องร่วงและโรคบิด สารสกัดเมทานอลของเปลือกไม้แสดงฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์โปรติเอส HIV-1 สารสกัดจากอีเธอร์ของเมล็ดยับยั้งการรวมตัวของเกล็ดเลือด
-ใช้เป็นไม้ประดับ ในส่วนต่าง ๆ ของอินเดียและประเทศในเขตร้อนทั่วไป นิยมปลูกให้ร่มเงาร่มรื่นตามริมถนน ตามสถานที่ราชการ บ้านเรือนหรือสวนสาธารณะ
-อื่น ๆ แก่นไม้มีสีแดงหรือชมพูสีจะเข้มขึ้นตามอายุจนถึงสีแดงเข้มหรือสีน้ำตาล ทนต่อปลวก แต่มีความเสี่ยงต่อแมลงชนิดอื่น เป็นทางเลือกสำหรับเฟอร์นิเจอร์คุณภาพสูง  การต่อเรือและการแกะสลัก น้ำมันสกัดได้จากเมล็ดเมล็ดซึ่งอาจมีมูลค่าเชิงพาณิชย์ เปลือกไม้เป็นแหล่งของแทนนินและถูกนำมาใช้สำหรับการย้อมสี เปลือกของผลที่ถูกบดใช้เป็นวัสดุปลูก
ภัยคุกคาม---เนื่องจากตั้งแต่ศตวรรษที่ 16 มันถูกใช้อย่างกว้างขวางในป่าทรัพยากรหมดลงอย่างรุนแรง ประชากรกว่า 50% ลดลงในช่วงสามชั่วอายุที่ผ่านมา จากการลดลงของช่วงธรรมชาติและการแสวงหาผลประโยชน์ ต้นไม้ถูกจำแนกว่า 'ใกล้สูญพันธุ์' ใน IUCN Red List แต่ตอนนี้ได้รับการปลูก ในสวนและในพื้นที่อื่น ๆ ของเขตร้อน
สถานะการอนุรักษ์---EN-ENDANGERED-IUCN Red List of Threatened Species (2010)
ระยะเวลาออกดอก --- มีนาคม-กรกฏาคม
ขยายพันธุ์ ---เมล็ด ปักชำจากพืชอายุไม่เกิน 3 ปี แต่ไม่ได้ผลจากพืชที่มีอายุมากกว่า


104 มะฮอกกานีใบใหญ่/Swietenia macrophylla


ชื่อวิทยาศาสตร์---Swietenia macrophylla King.(1886)
ชื่อพ้อง---Has 4 Synonyms. See all The Plant List http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2601504
---Swietenia belizensis Lundell.(1941)
---Swietenia candollei Pittier.(1920 )
---Swietenia tessmannii Harms.(1927)
ชื่อสามัญ---Broad leaf Mahogany, Big Leaf Mahogany, Honduras mahogany, Honduran mahogany, Dominican mahogany, Bastard mahogany, Brazilian mahogany tree, Colombian mahogany, West Indian mahogany.
ชื่ออื่น---มะฮอกกานี, มะฮอกกานีใบใหญ่ ;[BENGALI: Bara mahauni, Bara-mahagoni, Mahagni.];[BOLIVIA: Mara.];[DUTCH: Mahonie, Mahok.];[FRENCH: Acajou à grandes feuilles, Acajou du Honduras.];[GERMAN: Honduras-Mahagonibaum.];[ITALIAN: Mogano americano.];[MALAYALAM: Mahogani, Manthagani.];[MALAYSIA: Cheria mahogany.];[MYANMAR: Kreabbek.];[PHILIPPINES: Arawakan.];[PORTUGUESE: Acaju, Aguano, Araputanga, Araputango, Caoba, Cedro, Cedro-aguano, Cedroí, Cedro-mogno, Cedrorana, Mara, Mara-vermelho, Mogno, Mogno, Mogno-aroeira, Mogno-branco, Mogno-brasileiro, Mogno-cinza, Mogno-claro, Mogno-de-marabá, Mogno-do-Rio-Jurupari, Mogno-escuro, Mogno-peludo, Mogno-rosa, Mogno-róseo, Mogno-vermelho.];[SAMOA: Mahokani.];[SINHALA: Mahogani.];[SPANISH: Caoba, Mara, Mogno, Caoba de Santo, Domingo, Caoba de Honduras, Mogno-das-Honduras.];[SWEDISH: Hondurasmahogny.];[TAMIL: Thenkani.];[TELUGU: Mahagani, Peddakulamaghani.];[THAI: Mahokkani-baiyai.];[TONGA: Mahokani.];[TRADE NAME: Mahogany.]
EPPO Code---SWIMA (Preferred name: Swietenia macrophylla.)
ชื่อวงศ์---MELIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปอเมริกา
เขตการกระจายพันธุ์---อเมริกากลางถึงเม็กซิโก, อเมริกาใต้: บราซิล โคลอมเบีย โบลิเวีย เวเนซุเอลาและเปรู
นิรุกติศาสตร์---ชื่อสกุล Swietenia เป็นเกียรติแก่Gerard van Swieten (1700–1772)แพทย์ชาวดัตช์ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้งสวนพฤกษศาสตร์เวียนนา
Swietenia macrophylla เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์กระท้อนหรือมะฮอกกานี (Meliaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย George King (1840–1909) นักพฤกษศาสตร์ชาวอังกฤษในอินเดียในปี พ.ศ.
ที่อยู่อาศัยมีถิ่นกำเนิดใน เม็กซิโก อเมริกากลาง อเมริกาใต้ (โคลอมเบียถึงบราซิลตอนกลาง) เปิดตัวในศรีลังกา บังคลาเทศ อินโดจีน (ไทย ลาว เวียดนาม) แคริบเบียน อเมริกาใต้ (เวเนซุเอลา) พบได้ในทุกประเภทของป่าจากขอบของทุ่งหญ้าสะวันนาไปจนถึงป่าฝนเขตร้อน แต่ส่วนใหญ่จะอยู่ในแถบป่าไม้เนื้อแข็งผสมกันตามแนวริมฝั่งแม่น้ำบนดินลุ่มน้ำที่มีความอุดมสมบูรณ์สูง เป็นพืชในเขตร้อนชื้นซึ่งพบได้ในระดับความสูงไม่เกิน 1,500 เมตร
ลักษณะ เป็นไม้ยืนต้นผลัดใบหรือไม่ผลัดใบขนาดใหญ่สูงประมาณ30-40 เมตร ใบเป็นใบผสม ใบย่อยเรียงตัวแบบตรงข้าม 3-8 คู่ ใบย่อยรูปมนรีหรือขอบขนาน ยาว 40-60ซม.ฐานใบเยื้องกัน ปลายใบแหลม เนื้อใบหนาและเหนียวหน้าใบสีเขียวเข้มเป็นมัน หลังใบสีเขียวซีดดอกเป็นช่อยาวประมาณ10-15 ซม. ดอกสีเหลืองอ่อนหรือเหลืองอม เขียวขนาดผลใหญ่กว่ามะฮอกกานีใบเล็กกว้าง 6-9 ซมและยาว14-18 ซ.ม.
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---เติบโตได้ดีที่สุดในพื้นที่ที่อุดมสมบูรณ์ ค่า pH ในช่วง 6.5 - 7.5 ซึ่งทนได้ 6 - 8.5 ต้นไม้ถูกรายงานว่าสามาถต้านทานลมแรงและทนต่อพายุไซโคลน
ศัตรูพืช/โรคพืช-Apat monachus(หนอนเจาะดำ);Attacus atlas (มอด Atlas);Helicotylenchus dihystera(ไส้เดือนฝอยทั่วไป); Hypsipyla grandella(หนอนเจาะไม้มะฮอกกานี)/Athelia rolfsii(โรค sclerotium เน่า); Phellinus noxius (โรครากชาสีน้ำตาล)
การใช้ประโยชน์--- มะฮอกกานี มีอายุยืนยาวกว่า 350 ปีเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศน์ป่าฝนและเป็นทรัพยากรที่สำคัญสำหรับชุมชนท้องถิ่น เป็นไม้ที่มีชื่อเสียงและเป็นที่รู้จักกันดีว่าเป็นไม้ที่ดีที่สุดในโลกสำหรับงานเฟอร์นิเจอร์ชั้นสูง
-ใช้เป็นยา มีรายงานการใช้ยาในส่วนต่าง ๆ ของต้นไม้จากอเมริกากลาง เปลือกไม้นั้นมีรสฝาดขมและขมขื่น ใช้ในการรักษาโรคท้องร่วงและไข้ น้ำมันซึ่งมีรสขมมากสกัดได้จากเมล็ดใช้เป็นยาระบาย
-ใช้ปลูกประดับ ได้รับการปลูกในสวน ในหลายส่วนของเขตร้อน มันถูกปลูกเป็นต้นไม้ประดับในคาบสมุทรมาเลเซีย ในประเทศไทยก็นิยมปลูกเป็นไม้ประดับและให้ร่มเงาเช่นเดียวกัน
-วนเกษตรใช้ หนึ่งในสายพันธุ์บุกเบิกในพื้นที่ ที่ปล่อยให้พื้นที่เกษตรกรรมเสื่อมโทรม มันถูกใช้ในโครงการปลูกป่าและมีศักยภาพในการกำจัดวัชพืช แต่อาจบุกรุกชุมชนป่าพื้นเมืองโดยไม่ควรปลูกในบริเวณใกล้เคียงกับพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติที่มีความสำคัญสูง
-อื่น ๆ แก่นไม้มีสีแดง, ชมพู,หรือสีเหลืองเมื่อสด จนถึงสีแดงหรือน้ำตาลเข้ม พื้นผิวค่อนข้างดีถึงหยาบ ไม้หนาแน่นมีน้ำหนักปานกลางมีความทนทานพอสมควร ไม่แตกหรือโค้งงอทำให้มีคุณค่าในการผลิตเฟอร์นิเจอร์ที่มีคุณภาพ ถูกใช้ในงานตกแต่งภายในงานไม้ เช่นประตูหมุนไม้ไม้อัด และงานก่อสร้างหนัก คุณสมบัติทางเทคนิคที่โดดเด่นทำให้มันเหมาะอย่างยิ่งสำหรับงานไม้ที่มีความแม่นยำ เปลือกไม้ใช้สำหรับย้อมและฟอกหนัง เปลือกผลไม้บดถูกนำมาใช้เป็นวัสดุในการเพาะปลูก
ภัยคุกคาม---เนื่องจากต้นไม้ถูกใช้ประโยชน์อย่างหนักกลายเป็นสูญพันธุ์อย่างแท้จริงในบางพื้นที่ พืชจัดอยู่ในIUCN Red List ประเภท 'อ่อแอ' มีความเสี่ยงสูงต่อการสูญพันธุ์โดยผิดธรรมชาติ (เกิดจากมนุษย์)
สถานะการอนุรักษ์---VU- VULNERABLE -  IUCN. Red List of Threatened Species (2010)
ระยะเวลาออกดอก --- พฤษภาคม-มิถุนายน
ขยายพันธุ์--- เพาะเมล็ด


105 จันทน์ผา จันทน์แดง/Dracaena cochinchinensis

ชื่อวิทยาศาสตร์---Dracaena cochinchinensis (Lour.) S.C.Chen.(1980)
ชื่อพ้อง---Has 5 Synonyms.See all The Plant List http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-304610
---Basionym: Aletris cochinchinensis Lour.(1790)
---Draco saposchnikowii (Regel) Kuntze.(1891)
---Dracaena saposchnikowii Regel.(1871)
---Dracaena loureiroi Gagnep.(1934).[Illegitimate]
ชื่อสามัญ---Thai Dragon Tree
ชื่ออื่น---จันทน์ผา(ภาคเหนือ); จันทน์แดง(ภาคกลาง,สุราษฎร์ธานี); ลักกะจั่น(ภาคกลาง) ;[CHINESE: Jian ye long xue shu.];[THAI: Chan pha (Northern); Chan daeng (Central, Surat Thani); Lakka chan (Central).]:[Vietnam: Giáng ông, Bồng bồng, Huyết giác].
EPPO Code---DRNCH (Preferred name: Dracaena cochinchinensis)
ชื่อวงศ์---ASPARAGACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---จีน ญี่ปุ่น เวียตนาม ไทย ลาว กัมพูชา
Dracaena cochinchinensis เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์หน่อไม้ฝรั่ง (Asparagaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Joao de Loureiro (1717–1791) นักพฤกษศาสตร์ชาวโปรตุเกสและได้รับชื่อที่แน่นอนในปัจจุบันโดย Sing Chi Chen (เกิดปี 1931) นักพฤกษศาสตร์ชาวจีนในปีพ.ศ.2523

 

ที่อยู่อาศัย พบใน จีนตอนใต้ เวียดนาม กัมพูชา ลาว ไทย ตามพื้นที่ลาด หินปูน ที่ระดับความสูง 900-1,700 เมตรในภาคใต้ของจีน ในประเทศไทย พบในท้องถิ่นทั่วไปโดยเฉพาะบนเขาหินปูน ต้นโตเต็มที่สูงได้ถึง17เมตรมีเรือนยอดได้ถึง100ยอด ที่คล้ายกัน Draceana angustifolia ชื่อเรียก พร้าวพันลำ
ลักษณะ เป็นไม้ต้นสูง 5-15 เมตร มีกิ่งก้านมากเปลือกต้นสีครีมอ่อน มีรอยแผลของใบติดๆกัน ใบขนาดกว้าง 3-7 ซม.ยาว 50-80 ซม.เรียงแบบสลับฐานใบจะโอบคลุมลำต้น ไม่มีก้านใบ ดอกขนาด0.7-1ซม.สีครีมหรือเขียวอมเหลือง ช่อดอกใหญ่ออกที่ปลายยอดยาวถึง100ซม.ผลกลมสีน้ำตาลอมเขียว เส้นผ่านศูนย์กลาง 0.8--1.2 ซม มักจะมี1-3 เมล็ด
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---ต้องการดินที่ชุ่มชื้นและแสงแดดรำไร ควรผสมดินลูกรังหรือหินให้มากในหลุมดินที่จะปลูก เพราะหากปลูกลงในดินล้วนๆยอดของจันทน์ผาที่จะเกิดใหม่จะลีบตีบเล็กลง ไม้ต้นนี้ชอบฝังรากลงในหินใต้ดิน และสามารถทนแล้งได้อย่างดีเยี่ยม
ใช้ประโยชน์---ต้นไม้มักจะเก็บเกี่ยวมาจากป่าและบางครั้งก็ปลูกเพื่อเรซินที่เรียกว่าเลือดมังกร ซึ่งมีการค้าขายระหว่างประเทศเป็นยา
-ใช้เป็นยาใช้ในทางเป็นพืชสมุนไพรอย่างดีเลิศ เรซิ่นแห้งที่เรียกว่า xue jie หรือเลือดของมังกรถูกใช้เป็นยา -;Resina Draconis เป็นเรซินสีแดงที่ได้จากลำต้นของต้นไม้ต้นนี้มันสามารถส่งเสริมการไหลเวียนโลหิตและยังทำหน้าที่เป็นยาแก้ปวด, ต้านเชื้อแบคทีเรีย, ต้านการอักเสบ, สารต้านอนุมูลอิสระ, น้ำยาฆ่าเชื้อ, antispasmodic, antithrombotic, antitumor, ยาสมานแผลและห้ามเลือด. เป็นที่รู้จักกันเพื่อเพิ่มการทำงานของภูมิคุ้มกัน, ส่งเสริมการซ่อมแซมผิว, หยุดเลือดไหลและเพิ่มการไหลเวียนโลหิตโดยทั่วไปมีการกำหนดเพื่อกระตุ้นการไหลเวียนโลหิตในการรักษาอาการบาดเจ็บที่กระทบกระเทือนจิตใจ ภาวะชะงักงันในเลือด และความเจ็บปวด มักใช้ภายนอกเพื่อรักษาบาดแผล บาดแผล และปัญหาผิวหนัง-; เรซินถือเป็นสารประกอบสำคัญสำหรับใช้ในการแพทย์แผนจีน เป็นองค์ประกอบหลักของการเตรียมการห้ามเลือดของจีนที่เป็นที่รู้จักและใช้กันมาก 'Yun Nan Bai Yao' ในฐานะที่เป็น 'ยาครอบจักรวาลของเรซินกระตุ้นเลือด' RD มีคุณค่าทางยาที่ดี และกิจกรรมทางชีวภาพหลักมาจากสารประกอบฟีนอลิก
**"น้ำยาอุทัย" ที่ผสมน้ำดื่มแต่โบราณ ใช้เปลือกจันทน์ผาที่ยืนต้นแห้งตายแล้ว แก่นจะเป็นสีแดง นำมาบดให้ละเอียดเป็นผงผสมน้ำมีกลิ่นหอม ดังนั้นกลิ่นและสีของน้ำยาอุทัยจึงไม่ใช่สารสังเคราะห์แต่มาจากต้นไม้ชนิดนี้ คุณสมบัติช่วยดับกระหายคลายร้อน(จากหนังสือ ดอกไม้ และประวัติไม้ดอกเมืองไทย จาก ชุดธรรมชาติศึกษา โดย วิชัย อภัยสุวรรณ 2532)**
-ใช้ปลูกประดับ จันทน์ผาหรือจันทน์แดงคือต้นไม้ต้นเดียวกัน เพราะในไทยจะเห็นจันทน์ผาอยู่ 2 ต้นคือชนิดต้นที่มีใบกว้างและต้นที่มีใบแคบคม *(ส่วนตัว)--เคยคิดว่าจันทน์ผาคือต้นใบกว้างและจันทน์แดงคือต้นใบแคบ ปลายเรียวแหลม นั่นล่ะคิดผิดเลย เพราะชื่อในวงการพฤกษศาสตร์ใช้เรียกกันอยู่ชื่อเดียวคือ Dracaena cochinchinensis (Lour.) S.C.Chen.และความกว้างหรือความแคบของใบยึดถือเป็นความต่างชนิดของพันธุ์ไม่ได้ จันทน์ผาหรือจันทน์แดงมีชื่อเรียกอีกอย่างว่า "ลักจั่น" ซึ่งหมายถึงต้นไม้ที่ไม่ใช่ต้นหมากหรือมะพร้าว แต่ก็สามารถออกดอกเป็นจั่นได้อย่างจั่นหมากหรือมะพร้าว คือไปลักจั่นหมาก และมะพร้าวมาออกได้ที่ต้นของมันเอง จันทน์ผานิยมปลูกเป็นไม้ประดับสำหรับจัดสวนมาก การขนย้ายจันทน์ผาแบบไม่มีดินติดรากละก็เตรียมสตางค์ไว้เสียค่าปรับได้ เพราะเหตุที่ว่าถูกขนจากป่าเอามาขายจนจะหมดป่าอยู่แล้วบางทีขุด ถอน ตัดทอนกันมาทำเป็นบ้างไม่เป็นบ้างตายไปอย่างน่าเสียดาย (2008)*
ระยะเวลาออกดอก/ติดผล---มีนาคม-กรกฎาคม/กรกฎาคม-สิงหาคม
ขยายพันธุ์---เพาะกล้าจากเมล็ด ตอนกิ่ง กิ่งแก่ปักชำหรือแม้โยนทิ้งไปก็อาจหยั่งรากได้ง่าย


106 เลือดมังกร/Dracaena draco


รูปภาพประกอบจาก--- Botanica' Pocket Trees & Shrubs by Random House Australia Pty Ltd
ชื่อวิทยาศาสตร์---Dracaena draco (L.) L.(1767)
ชื่อพ้อง---Has 9 Synonyms.See all The Plant List http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-304633
ชื่อสามัญ---Canary Islands dragon tree, Drago, Dragon's blood, Dragon tree
ชื่ออื่น---เลือดมังกร (ภาคกลาง) ;[AFRIKAANS: Drakebloedboom];[ARABIC: Dirasiana altinin.];[CHINESE: Lóng xuè shù.];[DUTCH: Drakenbloedboom.];[FRENCH: Sang de dragon (Resin), Dragonnier commun, Dragonnier des Canaries.];[GERMAN: Kanarischer Drachenbaum, Drachenbaum, Drachenblutbaum.];[ITALIAN: Albero del drago, Dracena, Palma sangue di drago, Sangue di Drago.];[JAPANESE: Ryuuketsuju.];[POLISH: Dracena smocza, Drzewo smocze, Smokowiec.];[PORTUGUESE: Dragoeiro, Dragoeiroromână, Dragoeiro-da-Madeira, Dragoeiro-das-Canárias.];[SPANISH :Drago, Drago De Canarias, Sangre De Drago, El drago];[SWEDISH: Drakblodsträd.];[THAI: Lueat mangkon (Central).]
EPPO Code---DRNDR (Preferred name: Dracaena draco)
ชื่อวงศ์---ASPARAGACEAE
ถิ่นกำเนิด ---ทวีปแอฟริกา
เขตกระจายพันธุ์---หมู่เกาะคะเนรี, เคปเวิร์ด, โมร็อคโค ยุโรป-ปอร์ตุเกส สเปน
นิรุกติศาสตร์---ชื่อ สกุล Dracaena มาจากภาษากรีก“ δράκαινα” (drakàina) หมายถึง มังกรเพศเมีย ซึ่งสื่อถึงลักษณะพิเศษที่มีน้ำยางสีแดงภายในลำต้น ; ชื่อสายพันธุ์ 'draco' มาจากความศรัทธาของชาวเกาะเนรีที่มีต่อต้นไม้ชนิดหนึ่ง นั่นคือ Dragon Tree หรือ D. draco ซึ่งเป็นต้นไม้ที่มีอายุยืนยาวอยู่ได้นานกว่า 600ปีหรือมากกว่านั้น ซึ่งนอกจากจะมีน้ำยางสีแดงแล้ว ยังมีลำต้นใหญ่มีใบสีเขียวแผ่กิ่งก้านสาขาคล้ายหัวมังกรอีกด้วย
Dracaena draco เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์หน่อไม้ฝรั่ง (Asparagaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Carl Linnaeus (1707–1778) นักชีววิทยาและนักพฤกษศาสตร์ชาวสวีเดนและได้รับชื่อที่แน่นอนในปัจจุบันโดยCarl Linnaeus (1707–1778)ในปี พ.ศ.2410


รูปภาพประกอบ" El Drago Milenario " จาก http://tapasintenerife.com/2019/01/el-drago-milenario-the-guanches/
ที่อยู่อาศัย แหล่งกำเนิดหมู่เกาะคะเนรี, เคปเวิร์ด, มาเดรา, และเฉพาะในภาคตะวันตกของโมร็อกโกและแนะนำให้รู้จักกับอะซอเรส เติบโตในพื้นที่ลุ่มแห้งแล้ง
ลักษณะ เป็นต้นไม้ที่มีลำต้นกลมเมื่อโตเต็มที่จะมีเนื้อไม้อยู่ภายใน ลำต้นขนาดใหญ่มาจากการมีส่วนร่วมของกลุ่มของรากอากาศที่โผล่ออกมาจากฐานของกิ่งไม้ที่ต่ำที่สุดและเติบโตลงสู่ดิน พวกมันเกาะติดแน่นกับลำต้นรวมเข้าด้วยกันและทำให้เกิดการเติบโตในแนวรัศมี เมื่ออายุยังน้อยจะมีก้านเดี่ยว เมื่ออายุประมาณ 10-15 ปีก้านจะหยุดการเจริญเติบโตและก่อให้เกิดดอกแรกที่มีสีขาวกลิ่นหอมคล้ายดอกลิลลี่ตามด้วยผลเบอร์รี่กลมสีแดงขนาด1-1.5ซม. หลังจากออกดอกแต่ละครั้งต้นไม้ก็จะแตกกิ่งก้าน แต่ละสาขาเติบโตประมาณ 10-15 ปี และแตกแขนงใหม่ดังนั้นต้นไม้ที่โตเต็มที่จึงมีลักษณะคล้ายร่ม มีการเติบโตอย่างช้าๆต้องใช้เวลาประมาณสิบปีจึงจะสูงถึง1.2 เมตร มันไม่แสดงแหวนประจำปีหรือแสดงการเจริญเติบโตใด ๆ ดังนั้นอายุของต้นไม้สามารถถูกประเมินโดยจำนวนการแตกแขนงก่อนถึงเรือนยอด ตัวอย่างต้นไม้ที่เรียกว่า " El Drago Milenario " (มังกรอายุหนึ่งพันปี) เติบโตที่ Icod de los VinosทางตะวันตกเฉียงเหนือของTenerife เป็นพืชที่มีชีวิตที่เก่าแก่ที่สุดของสายพันธุ์นี้ อายุของมันประมาณ 800 ปีนอกจากนี้ยังเป็น D. draco ที่ใหญ่ที่สุดในจำนวนต้นไม้ที่ยังมีชีวิตอยู่ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 20 เมตรและสูงประมาณ 18 เมตร
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม--- ต้องมีตำแหน่งที่มีแดดจัด ชอบดินระบายน้ำดี เมื่อเล็กต้องการแสงแดดรำไรถึงครึ่งวันพอโตเต็มที่จึงย้ายปลูกในที่ที่มีแสงแดดตลอดวัน
การใช้ประโยชน์---ต้นไม้มักถูกเก็บเกี่ยวมาจากป่าและบางครั้งก็ถูกนำไปปลูกเพื่อใช้เรซิ่นสีแดงที่เรียกว่าเลือดของมังกร ซึ่งมีการซื้อขายกันในระดับสากลในฐานะยา แหล่งที่มาของสารที่เรียกว่าเลือดมังกร ได้จากเปลือกไม้และใบไม้ที่ถูกตัด เรซิ่นสีแดงจากต้นไม้นี้มีสาร mono- and dimeric flavansจำนวนมากที่ทำให้เกิดสีแดงของเรซิ่น
-ใช้เป็นยา มีการใช้ในยาแผนโบราณจำนวนมาก
-ใช้ปลูกประดับ ได้รับการปลูกฝังและวางจำหน่ายอย่างกว้างขวางในฐานะเป็นไม้ประดับสำหรับสวนสาธารณะและสวนขนาดใหญ่ทุกที่ ที่มีสภาพภูมิอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียนที่เหมาะสม เนื่องจากความทนทานต่อสภาพแห้งแล้งจึงถูกนำไปใช้ในโครงการภูมิทัศน์ที่ยั่งยืนในภูมิภาคแห้งแล้ง
-ใช้อื่น ๆ เรซิ่นสีแดงมีการใช้งานที่หลากหลาย: เป็นสารเคลือบเงา; สำหรับย้อมสีไม้เช่นไวโอลิน; สำหรับดองศพ ฯลฯ
ความเชื่อ/พิธีกรรม---ในตำนานของชาวยุโรปว่าเป็นเลือดของมังกรและมักจะถูกนำมาใช้เพื่อคุณภาพที่วิเศษและเป็นยา เรซิ่นยังคงใช้มาจนถึงปัจจุบันเพื่อผลิตธูปและน้ำมันชักเงาที่ใช้ในการย้อม
ได้รับรางวัล---AGM- Royal Horticultural Society's Award of Garden Merit.
ภัยคุกคาม---เนื่องจากถูกคุกคามจากกิจกรรมการตัดไม้และการเพิ่มการตั้งถิ่นฐานและการเกษตร ทำให้จำนวนประชากรลดลงอย่างต่อเนื่อง ถูกจัดวางไว้ใน IUCN Red List ประเภทมีความเสี่ยงสูงต่อการสูญพันธุ์โดยผิดธรรมชาติ (เกิดจากมนุษย์)
สถานะการอนุรักษ์---VU- VULNERABLE - IUCN. Red List of Threatened Species
ขยายพันธุ์---เมล็ด ตอนกิ่ง ปักชำ

107 สะเดาบ้าน/Azadirachta indica

ชื่อวิทยาศาสตร์---Azadirachta indica A.Juss.(1830)
ชื่อพ้อง--Has 11 Synonyms.See all The Plant List http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2667002
---Basionym: Melia azadirachta L.(1753)
ชื่อสามัญ---Neem Tree, Neem, Indian Lilac, Pride of china, Siamese neem tree
ชื่ออื่น---กะเดา(ภาคใต้); ควินิน(ทั่วไป); จะตัง(ส่วย); สะเดา(ภาคกลาง); สะเดาอินเดีย(กรุงเทพฯ); สะเลียม(ภาคเหนือ) ;[ASSAMESE: Neem, Maha-neem, Mahaneem, Neem.];[BENGALI: Neem.];[CAMBODIA: Aka sdov];[FRENCH: Margousier, Margosier, Neem.];[GERMAN: Niembaum.];[INDONESIA: Mimba.];[JAPANESE: Indosendan.];[KANNADA: Turakabevu, Bevu/ Kirubevu.];[KISWAHILI: Mwarobaini.];[LAOS: Ka-dao];[MALAYALAM: Nimbam, Vembu, Ayurveppu, Kaippanveppu, Ariyaveppu, Veppu.];[MARATHI: Nimbay.];[MYANMAR: Tamar, Tama, Tamaga, Margosa, Neem.];[PORTUGUESE: Amargosa.];[SANSKRIT: Pakvakrita, Nimbaka.];[SPANISH: Nim, Margosa, Lila india.];[TAMIL: Sengumaru, Veppai, Veppa, Vembu.];[TELUGU: Vepa.];[THAI: kadao (Peninsular); khwi nin (General); cha-tang (Suai); sadao (Central); sadao india (Bangkok); saliam (Northern).];[VIETNAM: Sầu đâu, Gỏi sầu đâu]
EPPO Code---MEIAD (Preferred name: Azadirachta indica.)
ชื่อวงศ์---MELIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์---อินเดีย อินโดนีเซีย มาเลเซีย พม่า ปากีสถาน ศรีลังกา ไทย หมู่เกาะมัลดิฟส์
Azadirachta indica เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์กระท้อนหรือมะฮอกกานี (Meliaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดยAdrien Henri Laurent de Jussieu (1797–1853)นักพฤกษศาสตร์ชาวฝรั่งเศสในปี พ.ศ.2373


ที่อยู่อาศัย มีถิ่นกำเนิดในพื้นที่แห้งแล้งของอนุทวีปอินเดีย พม่าและจีน มันกระจายตามธรรมชาติในประเทศไทย มาเลเซียและอินโดนีเซียและได้กลายเป็นหนึ่งในต้นไม้ที่แพร่หลายที่สุดในเขตร้อนและกึ่งเขตร้อน มันได้กลายเป็นสายพันธุ์รุกรานในแคริบเบียน (เปอร์โตริโก, สาธารณรัฐโดมินิกัน), sub-Saharan Africa (เคนยา, แกมเบีย, เซเนกัล, กินีบิสเซา, กานา, แทนซาเนีย) และแปซิฟิก (ออสเตรเลีย, ฟิจิ, หมู่เกาะมาร์แชลล์) เกิดขึ้นตามธรรมชาติในป่าผลัดใบและป่าหนามหรือป่าอะคาเซีย รวมถึงที่ดินเพื่อเกษตรกรรมที่รกร้าง, สะวันนาและป่าแห้งแล้ง พบได้ที่ระดับความสูง 200 - 1300 เมตร
ลักษณะ เป็นไม้ยืนต้นผลัดใบขนาดกลาง สูง 5-10 เมตร ทุกส่วนมีรสขม ยอดอ่อนแตกใหม่สีน้ำตาลแดง เปลือกสีเทาปนดำแตกเป็นร่อง เล็กๆ หรือเป็นสะเก็ด เปลือกที่กิ่งอ่อนเรียบใบประกอบแบบขนนก เรียงสลับ มีใบย่อย 7-9 คู่ ใบย่อยรูปหอกเบี้ยวเล็กน้อยขอบใบหยักฟันเลื่อย ดอกช่อออกที่ปลายกิ่งขณะแตกใบอ่อน กลีบดอกสีขาวมีกลิ่นหอมอ่อนๆ ผล รูปกลมรี ฉ่ำน้ำ ผลอ่อนสีเขียว ผลแก่สีเหลืองอมเขียวผิวเรียบขนาด 1.5-2 ซม.มีเมล็ดเดียว สะเดาจะให้เมล็ดเมื่ออายุ 5 ปีขึ้นไป
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---ชอบดินเนื้อดีในที่แดดจัด แต่ทนต่อดินที่ไม่ดีได้ ค่า pH ในช่วง 5.5-7 ที่ทนได้ 5-7.5 ไม่ทนน้ำท่วมขังหรือดินที่เปียกแฉะตลอดเวลา
ใช้ประโยชน์--- เป็นพืชที่มีคุณค่ามาก เป็นสมุนไพรที่มีประสิทธิภาพใช้เป็นอาหาร  ใช้เป็นยาขับไล่แมลง และสินค้าอื่น ๆ อีกมากมาย ต้นไม้เป็นที่ยอมรับทั่วทั้งเขตร้อนและ กึ่งเขตร้อน สำหรับเป็นไม้ประดับที่ให้ร่มเงาตลอดทั้งปี
-ใช้กินเป็นอาหาร ใบสะเดาและดอกสะเดา รสขม ใช้เป็นอาหารในเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ ก่อนจะปรุงเป็นอาหารชนิดต่าง ๆจะต้มน้ำทิ้งเพื่อขจัดความขม ในพม่าใบสะเดาอ่อนและดอกตูมถูกต้มกับฝักมะขามเพื่อทำให้ความขมของมันอ่อนลงและกินเป็นผัก ส่วนใบสะเดาดองจะกินกับมะเขือเทศและน้ำปลา ในประเทศไทย ใบอ่อนและดอกตูมลวกกินกับน้ำปลาหวาน
-ใช้เป็นยา ยาที่ทำจากสะเดาได้ถูกนำมาใช้ในประเทศอินเดียมานานกว่าสองพันปี และเป็นส่วนประกอบที่สำคัญของยาสิทธา , อายุรเวทและ Unani สำหรับวัตถุประสงค์ยา ฆ่าพยาธิ , เชื้อรา , เบาหวาน , ต้านเชื้อแบคทีเรีย , ไวรัส , การคุมกำเนิดและยากล่อมประสาท และมีการใช้สำหรับการรักษา โรคผิวหนัง ใบสะเดาจะใช้ในการรักษา กลาก , โรคสะเก็ดเงินและโรคอื่น ๆน้ำมันสะเดาใช้สำหรับรักษาเส้นผม ปรับปรุงการทำงานของตับ ล้างพิษในเลือดและปรับสมดุลระดับน้ำตาลในร่างกาย ตำรายาไทยใช้ก้านใบเป็นยาแก้ไข้ทุกชนิด   
-ใช้เป็นไม้ประดับมีประโยชน์ เป็นเรื่องธรรมดามากที่จะเห็นต้นสะเดาที่ใช้ปลูกริมถนน ตามวัด โรงเรียนและอาคารสาธารณะอื่น ๆ หรือใช้จัดสวนตามบ้านพักอาศัยของคนส่วนใหญ่ เมล็ดและใบมีสารอาซาดิเรซติน(Azadirachtin) ใช้สกัดเป็นยาฆ่าแมลงชนิดต่างๆได้หลายชนิด ฉะนั้นเมื่อนำมาปลูก จึงไม่ค่อยมีปัญหาเรื่องโรคแมลง นิยมปลูกเป็นแนวบังลม หรือให้ร่มเงาเพราะมีระบบรากลึกแข็งแรงทำให้ลำต้นแข็งแรงและทนแล้งได้ดีมาก
-อื่น ๆ ต้นสะเดาเป็นยาขับไล่แมลงที่มีศักยภาพจะไม่ฆ่าแมลงโดยตรง สารประกอบที่ใช้งานหลักเรียกว่า azadirachtin สารสกัดสามารถทำจากใบและเนื้อเยื่ออื่น ๆ แต่เมล็ดมีความเข้มข้นสูงสุดมันทำหน้าที่เป็นยาขับไล่แมลงยับยั้งการกินอาหารและขัดขวางการเจริญเติบโตของแมลงและเปลี่ยนแปลงการสืบพันธุ์ ยับยั้งการลอกคราบป้องกันไม่ให้ตัวอ่อนพัฒนาเป็นดักแด้ มันได้พิสูจน์แล้วว่ามีประสิทธิภาพในการเป็นยาต้านการกินของแมลงประมาณ 100 ชนิด โดยไม่ส่งผลกระทบต่อแมลงผสมเกสรที่เป็นประโยชน์อื่น ๆ เช่นผึ้ง -ใช้เค้กสะเดา (ส่วนที่เหลือหลังจากการสกัดน้ำมันจากเมล็ด) เป็นปุ๋ยอินทรีย์และการแก้ไขดิน เชื่อว่าการเพิ่มประสิทธิภาพของปุ๋ยไนโตรเจนโดยการลดอัตราการไนตริฟิเคชั่นและยับยั้งศัตรูพืชในดิน ได้แก่ ไส้เดือนฝอยราและแมลง -ใบและกิ่งเล็ก ๆ ใช้เป็นปุ๋ยพืชสด ลำต้นหลักของต้นไม้ยังใช้กันอย่างแพร่หลายเพื่อทำเสาสำหรับการก่อสร้างเพราะไม้สามารถทนต่อปลวก ไม้มีมูลค่าสูงมากในฐานะเป็นยาฆ่าแมลงซึ่งในบางพื้นที่ของแอฟริกาต้นไม้นั้นปลูกเป็นพุ่มไม้เพื่อให้ได้ใช้ใบไม้เป็นเสบียงสำหรับใช้งาน
รู้จักอันตราย--ในผู้ใหญ่การใช้สะเดาในระยะสั้นนั้นปลอดภัยในขณะที่การใช้ในระยะยาวอาจเป็นอันตรายต่อไตหรือตับ ในเด็กเล็กน้ำมันสะเดาเป็นพิษและอาจนำไปสู่ความตาย สะเดายังอาจทำให้เกิดการแท้งบุตร ภาวะมีบุตรยากและน้ำตาลในเลือดต่ำ 
ระยะออกดอก/ติดผล---ธันวาคม-มีนาคม
ขยายพันธุ์ ---เมล็ด ตอนกิ่งและปักชำ


108  หูกวาง/Terminalia catappa

ชื่อวิทยาศาสตร์---Terminalia catappa L.(1767)
ชื่อพ้อง---Has 18 Synonyms.See all The Plant List http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2431102
ชื่อสามัญ---Singapore Almond, Tropical almond, Sea Almond, Beach almond, Country almond, Malabar almond
ชื่ออื่น---ตาปัง (พิษณุโลก, สตูล), โคน (นราธิวาส), หลุมปัง (สุราษฎร์ธานี), คัดมือ ตัดมือ (ตรัง), ตาแปห์ (มลายู-นราธิวาส) ;[ASSAMESE: Kath-badam.];[BENGALI: Badam.];[BRAZIL: Amendoeira-da-India, Amendoeira-da-praia, Sombreiro.];[BRUNEI DARUSSALAM: Telisai, Terminalia.];[CAMBODIA: Barang, Châmbak barang];[CHINESE: Lan ren shu.];[COLOMBIA: Kotamba.];[FIJI: Tavali, Tivi.];[FRENCH: Amandier de la Martinique, Amandier des Indes, Badamier, Myrobolan.];[GERMAN: Etangen baum, Indischer Mandelbaum, Katappenbaum.];[HAITI: Amadier tropical, Amandier des Indes.];[HINDI: Jangli-badam, Badam, Desi-badam.];[INDIA: Adamaram, Badam, Badambo, Badami]; [INDIA/ANDAMAN /NICOBAR ISLANDS: White Bombay, White bombway.];[INDONESIA: Ketapang (Java); Ai calesse catapo (Nusa Tenggara).];[JAPANESE: Momotamana.];[KANNADA: Taree.];[LAOS: Hou kouang, Hu kwang, Huu kwaang, Sômz moox dông.];[MALAYSIA: Jelawai ketapang, Talisai Ketapang, Lingkak (Peninsular), Telisai (Sabah).];[MARATHI: Badam, Bengali Badam.];[MYANMAR: Badan, Banda];[NETHERLANDS: Amandel boom, Wilde amandel.];[PAPUA NEW GUINEA: Jara almond, Reddish-brown Terminalia, Talis];[PHILIPPINES: Dalinsi, Kalumpit, Logo, Talisai];[PORTUGUESE: Amendoeira, Amendoeira da India.];[SANSKRIT: Tailaphala, Batam, Ingudi.];[SPANISH: Almendra, Almendrillo, Almendro, Almendro de playa.];[SRI LANKA: Kottamba];[TAMIL: Inguti, Vatha-kottai, Nattu-vadam, Saraparuppu.];[TELUGU: Badamu.];[THAI: Dat mue, Hukwang, Khon, Taa-pang];[TONGA: Telie.];[TRADE NAME: Andaman badam, Indian almond.];[USA/HAWAII: False kamani, Kamani-haole.];[VIETNAM: Bang bien, Bang nu'o'c.].
EPPO Code---TEMCA (Preferred name: Terminalia catappa.)
ชื่อวงศ์---COMBRETACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์---แอฟริกา - มาดาสการ์; E. เอเชีย - จีน, อินเดีย, พม่า, กัมพูชา, เวียดนาม, มาเลเซีย, อินโดนีเซีย, ฟิลิปปินส์, นิวกินีไปยังออสเตรเลียและแปซิฟิก
นิรุกติศาสตร์---ชื่อสายพันธุ์ฉายาเฉพาะ 'catappa' จากชื่อในมาเลเซีย ketapang
Terminalia catappa เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์สมอ(Combretaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Carl Linnaeus (1707–1778) นักชีววิทยาและนักพฤกษศาสตร์ชาวสวีเดนในปี พ.ศ.2310


ที่อยู่อาศัยมีถิ่นกำเนิดในคาบสมุทรมาเลเซีย, เอเชียตะวันออกเฉียงใต้และหมู่เกาะอันดามัน เป็นต้นไม้ที่พบมากที่สุดในที่อยู่อาศัยตามแนวชายฝั่งและชายหาดในภูมิภาคเขตร้อนและกึ่งเขตร้อนของอเมริกา, อินเดีย, เอเชียตะวันออกเฉียงใต้และมหาสมุทรแปซิฟิก พบในแหล่งอาศัยตามธรรมชาติป่าชายฝั่ง และถูกปลูกตามสวนและสวนสาธารณะเพื่อใช้เป็นไม้ประดับให้ร่มเงา  ส่วนในประเทศไทยเป็นไม้ท้องถิ่นของภาคใต้ มักขึ้นตามชายฝั่งทะเลทางภาคตะวันออกเฉียงใต้ (ตราดและชลบุรี) ภาคตะวันตกเฉียงใต้ (ประจวบคีรีขันธ์และกาญจนบุรี) และภาคใต้ (นราธิวาส ตรัง และสุราษฎร์ธานี)
ลักษณะ เป็นไม้ยืนต้นผลัดใบหรือกึ่งผลัดใบขนาดใหญ่ต้นสูง 10-25 เมตร  เปลือกเรียบสีน้ำตาล เรือนยอดแผ่กว้างกิ่งก้านเรียงในแนวราบ เป็นชั้นๆคล้ายฉัตร ต้นโตเต็มที่เรือนยอดมักจะเปลี่ยนเป็นรูปไข่ ใบ เดี่ยวเรียงเวียนสลับเป็นกลุ่มตามปลายกิ่ง แผ่นใบรูปไข่กลับกว้าง8-15ซม.ยาว10-25ซม. ฐานใบกลมหรือค่อนเป็นรูปหัวใจ เนื้อใบหนาผิวใบเรียบเป็นมัน ดอกเล็กสีขาว ออกเป็นช่อตามง่ามใบไม่แตกแขนง ช่วงปลายเป็นดอกเพศผู้ช่วงล่างเป็นดอกสมบูรณ์เพศ ผลขนาด3.5–7 ซม. x 2-5.5 ซม.สีเขียวสด เรียบเป็นมัน มีสันแคบสองสันชัดเจน ผลแก่เปลี่ยนเป็นสีแดงหรือม่วงเข้ม เมล็ดมีความยาว 3-4 ซม.หนา 3-5 มม.หุ้มด้วยเปลือกหนาที่ยากต่อการแตก
ข้อกำหนดสภาพแวดล้อม---ต้องการแสงแดดเต็มที่ อุณหภูมิเฉลี่ยต่อปีประมาณ 13–36°C เติบโตในดินหลากหลายประเภท รวมถึงดินเค็มและทรายอัลคาไลน์, ดินร่วนปนทราย, ดินร่วนและดินเหนียวหนัก ที่มีค่า pH อยู่ระหว่าง 5-7ทนได้ 4.3-8 ทนต่อลมแรงและไอเกลือของชายฝั่งทะเลที่แห้งแล้ง
ศัตรูพืช/โรคพืช---อ่อนแอต่อแมลงที่ร่วงหล่นโดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อยังเล็ก ต้นกล้ามักถูกทำลายโดยตั๊กแตนและแมลงปีกแข็ง  เพลี้ยไฟชนิดSelenothrips rubrocintusทำให้เใบเปลี่ยนสีและการร่วงของต้นไม้ที่โตเต็มวัยก่อนวัยอันควร ต้นไม้ยังอ่อนแอต่อปลวก
การใช้ประโยชน์--- เป็นต้นไม้ที่มีความสำคัญและอเนกประสงค์ให้ อาหาร และยา และสินค้าอื่น ๆ
-ใช้กินได้ ผลไม้ที่มีเส้นใยมีกลิ่นหอมและกินได้ แต่ไม่อร่อยมาก คุณภาพผลไม้อาจมีตั้งแต่ความหวานจนถึงความขม เมล็ดถือว่าอร่อยกินดิบหรือคั่วและมีรสชาติเหมือนอัลมอนด์เนื่องจากมีปริมาณน้ำมันสูง น้ำมัน ใช้ในการปรุงอาหารแทนน้ำมันอัลมอนด์ แต่มีแนวโน้มที่จะเหม็นหืนน้อยกว่า
-ใช้เป็นยา ในอินเดีย, ฟิลิปปินส์, อินโดนีเซียและนิวแคลิโดเนีย ถือว่าใบเป็นยาคุมกำเนิด  แทนนินจากเปลือกและใบใช้เป็นยาสมานแผล  และโรคบิด ขับปัสสาวะ น้ำมันอัลมอนด์ บรรเทาการอักเสบในช่องท้องและต้มกับใบในการรักษาโรคเรื้อน, หิดและโรคผิวหนังอื่น ๆ ใบเปลือกและผลไม้ใช้รักษาโรคคุดทะราด
-วนเกษตร ระบบรากที่กว้างใหญ่ของต้นไม้นั้นรวมทั้งทรายและดินที่ไม่ดีเข้าด้วยกัน ใบไม้ที่ร่วงมากใช้เป็นวัสดุคลุมดินสำหรับการปกป้องดิน เป็นสายพันธุ์ที่มีแนวโน้มสำหรับการปลูกป่าในพื้นที่ที่เป็นทรายและดินไม่ดี
-ใช้ปลูกประดับ ได้รับการปลูกอย่างกว้างขวางในเขตร้อนเป็นต้นไม้ที่ร่มรื่นสำหรับเป็นไม้ประดับและเป็นต้นไม้ที่ให้ความร่มรื่น ควรคำนึงถึงผลที่ตามมา เนื่องจาก ผลไม้มีกรดแทนนิกที่ทำให้เกิดเป็นคราบกับรถยนต์และสินค้าอื่น ๆ ใบไม้ที่ร่วงเป็นจำนวนมากซึ่งต้องกำจัดอย่างคงที่ ต้นไม้ยากต่อการจัดการเพราะ เติบโตรวดเร็วการตัดแต่งกิ่งต้องทำบ่อยและสม่ำเสมอ ระบบรากที่เกิดขึ้นบนพื้นผิวดินอาจเป็นอันตรายต่อมนุษย์ ทางเท้าและอาคาร  มีมดหลายชนิดที่อาศัยอยู่บนต้น
-อื่น ๆแก่นไม้สีน้ำตาลเข้มถึงน้ำตาลแดง  เนื้อไม้แข็งแรงและยืดหยุ่นได้ ทำงานง่าย ค่อนข้างทนทานแต่ไม่ทนปลวก ไม้คุณภาพดีใช้สำหรับ เฟอร์นิเจอร์ ก่อสร้างอาคาร, เรือ, สะพาน, พื้น, ผนัง, กล่อง, ลัง, ไม้กระดานและอื่น ๆ เปลือก ใบ รากและผลสีเขียว ใช้ในการฟอกหนังและให้สีย้อมสีดำที่ใช้สำหรับการย้อมผ้าฝ้าย ย้อมหวาย และทำหมึก ลำต้นเป็นแหล่งย้อมสีเหลืองและสีดำ เศษไม้แช่ในน้ำให้สีเหลือง ใบไม้ให้สีเหลืองและสีเขียว
สำคัญ---เป็นต้นไม้ประจำจังหวัดตราด
ระยะออกดอก ---พฤศจิกายน-มกราคม, มิถุนายน-สิงหาคม (1ปีออกดอก2 ครั้ง)
ขยายพันธุ์---เมล็ด


109 หลิว/Salix babylonica


ชื่อวิทยาศาสตร์---Salix babylonica L.(1753)
ชื่อพ้อง--Has 26 Synonyms.
---Salix matsudana Koidz.(1915)
---(More)    See all The Plant List http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-5004552
ชื่อสามัญ---Weeping Willow, Babylon weeping willow, Peking Willow, Green Weeping Willow.
ชื่ออื่น ---ลิ้ว, หยั่งลิ้ว(จีน), หลิว(ทั่วไป) ;[AFRIKAANS: Treurwilger.];[ALBANIAN: Shelg.];[CHINESE: Chui liu, Dàoguà liǔ, Dào chā yángliǔ, Chuí zhī liǔ, Hàn liǔ.];[CZECH: Vrba babylónská, Vrba Matsudova, Vrba pekingská.];[DANISH: Tårepil, Treurwilg.];[DUTCH: Groene treurwilg.];[FRENCH: Saule de Babylone, Saule parasol, Saule pleureur, Saule pleureur de chine, Saule tortueux.];[GERMAN: Chinesische Haengeweide, Gräberweide, Hängeweide, Tränenweide, Trauer-Weide.];[ITALIAN: Salice babilonese, Salice piangente.];[JAPANESE: Shidare-yanagi.];[NETHERLANDS: Treurwilg.];[PORTUGUESE: Salgueiro-chorão.];[SPANISH: Sauce de Babilonia; Sauce llorón.];[THAI: Lio, Yang-lio (Chinese); Lio (General).];[TONGA: Hakoloaʻani.];[TURKISH: Salkım söğüt.];[TRADE NAME: Weeping willow.].  
EPPO Code---SAXBA (Preferred name: Salix babylonica.)
ชื่อวงศ์ ---SALICACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์ ---ยุโรป แอฟริกาใต้ ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ สหรัฐอเมริกา
Salix babylonica เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์ ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Carl Linnaeus (1707–1778) นักชีววิทยาและนักพฤกษศาสตร์ชาวสวีเดนในปี พ.ศ.2296
ที่อยู่อาศัย มีถิ่นกำเนิดในประเทศจีน แต่ปลูกฝังมานานนับพันปีที่อื่น ๆ ในเอเชีย การแพร่กระจายตามแนวเส้นทางสายไหมทางตะวันตกเฉียงใต้เอเชียและยุโรป
ลักษณะ เป็นไม้ต้นขนาดกลาง ถึงขนาดใหญ่ ผลัดใบ สูง 20-25 เมตร เปลือกสีน้ำตาลเรือนยอดโปร่ง กิ่งก้านสีเขียวหรือน้ำตาลอ่อน ห้อยลู่ลง ใบเดี่ยวรูปใบหอกแคบๆยาว 4-16 ซม.กว้าง 0.5-2 ซม.ปลายใบและโคนใบแหลม ขอบใบเป็นจักละเอียด ใบมีสีเขียวอ่อนด้านบนสีเทาอมเขียวด้านล่าง ดอกไม่มีกลีบดอก ดอกเพศผู้และดอกตัวเพศเมียอยู่แยกต้น ผลแคปซูลสีน้ำตาลเล็กมาก
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---ต้องการแสงแดดเต็มหรือร่มเงาบางส่วน ดินเปียกชื้น ดินเหนียว ดินร่วนปนทรายที่มีการระบายน้ำดี
ศัตรูพืช/โรคพืช---cankers เพลี้ย หนอนผีเสื้อ/ โรคใบจุด โรคราแป้ง
การใช้ประโยชน์---ใช้กิน เปลือกชั้นใน - แบบดิบหรือสุก ทำให้แห้งบดเป็นผงแล้วเพิ่มแป้งธัญพืชสำหรับใช้ในการทำขนมปัง ฯลฯ รสขมมากมันเป็นอาหารความอดอยากที่ใช้เมื่อทุกอย่างล้มเหลวเท่านั้น -หน่ออ่อนและดอกตูม - สุก ไม่ค่อยอร่อย ใบแก่ใช้ในการปลอมปนชา
-ใช้เป็นยา ใบและเปลือกไม้เป็นยาแก้ไข้, ยาสมานแผลและยาชูกำลัง ใช้ยาต้มของใบในการรักษาฝี,โรคไขข้อ, โรคผิวหนัง, แผล ฯลฯ การแช่เปลือกใช้ในการรักษาโรคท้องร่วงและไข้ เปลือกสามารถใช้เป็นยาพอก ใช้ในการรักษาผิวที่ปะทุเนื่องจากปรสิต ใช้ในการอาบน้ำเพื่อรักษาโรคผิวหนัง มีการใช้หมากฝรั่งจากลำต้นเพื่อรักษาแผลพุพอง เมล็ดใช้สำหรับรักษาไข้, เลือดออก, ดีซ่าน, โรคไขข้อ
-ใช้ปลูกประดับ เป็นไม้ประดับที่ได้รับความนิยมในภาคเหนือของจีนและยังปลูกเพื่อการผลิตไม้และให้ร่มเงาที่พักพิง โดยเฉพาะอย่างยิ่งมีความสำคัญรอบ ๆโอเอซิสของทะเลทรายโกบีเพื่อปกป้องพื้นที่เกษตรกรรมจากลมทะเลทรายนิยมนำมาใช้จัดสวนปลูกประดับตามริมลำธาร ริมบ่อน้ำหรือแหล่งน้ำอื่น ๆ ด้วยรูปลักษณ์สง่างามและประณีตเป็นที่ยอมรับอย่างง่ายดาย ไม่แนะนำให้ใช้ในภูมิทัศน์ที่อยู่อาศัยเนื่องจาก สามารถพัฒนาเป็น ต้นไม้ที่มีขนาดใหญ่มาก ระบบรากตื้นที่รุกรานหารอยร้าวในท่อระบายน้ำท่อปะปา ความเสี่ยงต่อการแตกหักของกิ่งก้าน เศษไม้ใบไม้ที่ร่วงหล่นทำให้สวนที่อยู่ใต้ต้นไม้จัดการยาก ปัญหาโรคและแมลงมากมาย
ระยะออกดอก---มีนาคม - เมษายน
ขยายพันธุ์ ---เมล็ด ตอนกิ่ง  ปักชำ


110 มหาพรหม/Mitrephora winitii

ชื่อวิทยาศาสตร์---Mitrephora winitii Craib.(1922)
ชื่อพ้อง---This name is unresolved.See all The Plant List http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2365281
ชื่อสามัญ---None (Not recorded)
ชื่ออื่น---มหาพรหม, [Thai: Maha phrom].
EPPO Code---1MZTG (Preferred name: Mitrephora)
ชื่อวงศ์---ANNONACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตการกระจายพันธุ์---พม่า ไทย
นิรุกติศาสตร์---ชื่อสกุล ‘Mitrephora’ มาจากภาษากรีกคำว่า  ‘mitra’ แปลว่าหมวก และคำว่า ‘phoreo’ แปลว่าวางท่าทาง หมายถึงลักษณะของเกสรเพศเมียที่รวมกันแล้วดูคล้ายหมวกพระในศาสนาคริสต์ ; ส่วนคำระบุชนิด ‘winitii’ ตั้งให้เป็นเกียรติแก่พระยาวินิจวนันดร (โต โกเมศ) บิดาแห่งวงการพฤกษศาสตร์ไทย
Mitrephora winitii เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์กระดังงา (Annonaceae) ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย William Grant Craib (1882–1933)นักพฤกษศาสตร์ชาวอังกฤษในปี พ.ศ. 2465

 

ที่อยู่อาศัย มีถิ่นกำเนิดในประเทศพม่าและประเทศไทยและเป็น พรรณไม้ถิ่นเดียวของไทยที่มีการสำรวจพบครั้งแรกโดยพระยาวนิจวนันดร ใน จ.ประจวบคีรีขันธ์เมื่อพ.ศ.2464 พบในป่าดิบแล้งติดต่อกับป่าดิบชื้นทางภาคตะวันตกเฉียงใต้ตั้งแต่จ.กาญจนบุรี ราชบุรี เพชรบุรีและประจวบคีรีขันธ์ ที่ระดับความสูง 100-600 เมตร
ลักษณะ เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กสูง 5-15 เมตรเปลือกต้นหนาและฉ่ำน้ำสีน้ำตาลเข้ม มีกลิ่นฉุน มีช่องอากาศเป็นจุดๆ กิ่งอ่อนมีขนนุ่ม เนื้อไม้เหนียว แตกกิ่งจำนวนมาก ทรงพุ่มกลม ลำต้นมักเอียงและแตกกิ่งยอดใหญ่เป็น 2-3 ยอด ใบเดี่ยวรูปขอบขนานแกมรูปไข่กลับ กว้าง 5-7 ซม.ยาว 12-16 ซม.ผิวใบโคนใบมนเบี้ยว ปลายใบแหลม ใบหนา ผิวใบสากเส้นกลางใบและเส้นแขนงใบด้านบนเป็นร่อง ด้านล่างเป็นสันนูนเด่น ดอกเดี่ยวมีกลีบดอกชั้นนอก 3 กลีบ สีขาว กลีบดอกชั้นในประกบเป็นรูปกระเช้าและมีลายสีม่วงแดงอ่อนๆเป็นแถบบนปลายกลีบ ดอกบานมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 7-8 ซม. กลิ่นหอมและแรงในช่วงค่ำ ผลเป็นผลกลุ่ม มีผลย่อย10-16 ผล ก้านผลย่อยสั้นมาก ผลย่อยกลมรีกว้าง 1.5 ซม.ยาว 2-2.5 ซม.เปลือกผลมีขนนุ่มสีเหลือง มีเมล็ด4-6 เมล็ด ขนาด 10 x 6.5-7 มม.
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---ต้องการแสงแดดรำไร ดินร่วนอุดมสมบูรณ์มีการระบายน้ำที่ดี ขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ด และทาบกิ่งโดยใช้มะป่วนเป็นต้นตอจะได้ดอกเร็ว แต่ทรงพุ่มจะสวยไม่เท่าที่ได้จากการเพาะเมล็ด ชอบแล้งควรปลูกในที่ดอน ถ้าน้ำเยอะใบจะดกและออกดอกน้อย
ศัตรูพืช/โรคพืช---ไม่มีรายงานความเสียหายร้ายแรงจากศัตรูแมลงหรือเชื้อราตามธรรมชาติ
การใช้ประโยชน์---ใช้ปลูกประดับเป็นไม้ดอกหอม
ระยะออกดอก/ติดผล--- เมษายน - กรกฏาคม
ขยายพันธุ์---เพาะเมล็ด และทาบกิ่ง


111 ลำพู/Sonneratia caseolaris

  

ชื่อวิทยาศาสตร์---Sonneratia caseolaris (L) Engler.(1897)
ชื่อพ้อง---Has 7 Synonyms.See all The Plant List http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-29700010
---Basionym: Rhizophora caseolaris L.
ชื่อสามัญ---Cork tree, Apple Mangrove, Mangrove apple, Crab apple mangrove, Firefly mangrove.
ชื่ออื่น---ลำพู (ภาคกลาง); [CAMBODIA: 'Am'-pie, Lop ou.];[CHINESE: Hǎi sāng.];[BENGALI: Orchaa.];[BRUNEI:  Pedada nasi.];[INDIA: Tivar, Chipi.];[INDONESIA: Pidada, Perepat, Bogem (Sundanese).];[MALAYALAM: Blatti, Chakkarakandal, Puzhamunja, Thirala.];[MALAYSIA: Pedada, Berem­bang, Perepat.];[MYANMAR: Tapoo, Ta­moo.];[PAPUA NEW GUINEA: Pagapate.];[PHILIPPINES: Pagatpat (Tagalog), Hikaw-hikawan, Hikau-hikauan (Tagalog), Bunayon (Bisaya), Ilukabban, Lukabban (Ibn.).];[THAI: Lam phu (Central).];[VIETNAM: Bần chua, Cây bần, lậu.].
EPPO Code---SNJCA (Preferred name: Sonneratia caseolaris.)
ชื่อวงศ์---SONNERATIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์--- ศรีลังกา มาลเซีย อินโดนีเซีย ตะวันออกเฉียงเหนือของออสเตรเลีย , นิวแคลิโดเนีย ,เกาะไหหลำ ใน ประเทศจีน และ ฟิลิปปินส์ แอฟริกา
Sonneratia caseolaris เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์ลำพู (Sonneratiaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Carl Linnaeus (1707–1778) นักชีววิทยาและนักพฤกษศาสตร์ชาวสวีเดนและได้รับชื่อที่แน่นอนในปัจจุบันโดย Heinrich Gustav Adolf Engler (1844–1930) นักพฤกษศาสตร์ชาวเยอรมันในปี พ.ศ.2440


ที่อยู่อาศัย เติบโตในเขตป่าชายเลนค่อนข้างจืด หรือมีช่วงระยะเวลา ที่ระดับความเค็มของน้ำน้อยเป็นเวลานาน มักขึ้นเป็นกลุ่ม ตามริมชายฝั่งแม่น้ำที่เป็นดินเลนเหนียวและลึก ในประเทศไทยพบทางภาคตะวันออกเฉียงใต้ ภาคกลาง และภาคใต้ ขึ้นตามป่าชายเลน ริมแม่น้ำที่น้ำทะเลขึ้นลง
ลักษณะ เป็นไม้ยืนต้น สูง 8-20 เมตร เมื่ออายุน้อยเปลือกเรียบ และแตกเป็นร่องลึก เป็นสะเก็ดเมื่ออายุมากขึ้น บริเวณโคนต้นจะพบรากอากาศโผล่อยู่เต็มไปหมด ใบลำพูเป็นใบเดี่ยวขนาด 4-13 ซม. x 2-7 ซม. เรียงตรงข้าม แผ่นใบรูปรี   ปลายใบแหลมทู่ ถึงเป็นติ่งสั้นๆ ฐานใบรูปลิ่ม เส้นใบไม่เด่นชัด ก้านใบค่อนข้างแบน   สีแดงเรื่อๆ ดอก ออกเดี่ยวๆที่ปลายกิ่ง วงกลีบเลี้ยงเป็นหลอดตื้นๆ รูปถ้วย ปลายแยกเป็นแฉกลึก 8 แฉก โคนกลีบเลี้ยงด้านในสีออกแดง เกสรเพศผู้จำนวนมาก โคนก้านสีแดง ปลายสีขาว ร่วงง่ายภายในวันเดี่ยว  ส่วนผลมีเนื้อและมีเมล็ด  ฝังอยู่ในเนื้อผล ผลรูปกลมขนาด 5-7.5 ซม  สีเขียวอ่อน กลีบเลี้ยงแผ่บานออก ผลสุกมีกลิ่นหอมและนิ่ม เมล็ดยาวประมาณ 7 มม
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---ตำแหน่งแสงแดดจัด ไม่สามารถเติบโตในที่ร่มได้ อุณหภูมิเฉลี่ยต่อปีอยู่ในช่วง 20 - 30°c แม้ว่าจะทนได้ 10 - 38°c ชอบดินชื้นหรือเปียก ชอบค่า pH ในช่วง 6.7-7.3 แต่ทนได้ 6.5-7.5 สามารถเติบโตได้ในดินที่มีความเป็นด่างและเค็มมาก
ใช้ประโยชน์--ใช้กินได้ ผลอ่อนมีรสเปรี้ยวใช้เป็นเครื่องปรุง ผลสุกมีรสชาติเหมือนชีส กินดิบหรือสุก ใบมีการกินเป็นครั้งคราว
-ใช้เป็นยาใช้ภายนอก ใบทุบกับเกลือใช้เป็นยาพอกปิดบนบาดแผลเล็กน้อย ใช้ภายใน บรรเทาอาการไอ และตกเลือด  เปลือกและผลมีสรรพคุณต้านอนุมูลอิสระ แก้ไข้ แก้ท้องเสีย ฆ่าพยาธิ
-วนเกษตร ต้นไม้ที่สำคัญมากในชุมชนหนองบึงชายฝั่ง ช่วยปกป้องดินจากการกัดเซาะและเป็นที่อยู่อาศัยที่สำคัญของสัตว์ป่า เป็นสายพันธุ์บุกเบิกที่เติบโตอย่างรวดเร็วซึ่งตั้งรกรากบนที่ราบโคลนที่ก่อตัวขึ้นใหม่ และสามารถขยายจำนวนได้อย่างรวดเร็ว  
-ใช้อื่น ๆเพคตินสกัดได้จากผลไม้ คุณภาพไม่ดีและบางครั้งใช้สำหรับเยื่อกระดาษหรือเชื้อเพลิง รากหายใจต้มกับน้ำใช้ในท้องถิ่นสำหรับฟอกหนัง
ภัยคุกคาม--เนื่องจากไม่มีภัยคุกคามที่น่าเป็นห่วงจัดไว้ใน IUCN Red List ประเภท'ความกังวลน้อยที่สุด' (ไม่น่าจะสูญพันธุ์ในอนาคตอันใกล้)
สถานะการอนุรักษ์---LC - Least Concern - National - IUCN Red List of Threatened Species ( 2010)
ระยะออกดอก/ติดผล---สิงหาคม-ธันวาคม/ตุลาคม-กุมภาพันธ์
ขยายพันธุ์---เพาะเมล็ดและตอนกิ่ง เมล็ดพันธุ์ - มีอายุน้อยกว่าสามเดือน


112 ลำแพน/Sonneratia ovata

ชื่อวิทยาศาสตร์---Sonneratia ovata backer.(1920)
ชื่อพ้อง---No synonyms are recorded for this name.http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-50039669
ชื่อสามัญ---Mangrove Apple, Sonneratia.
ชื่ออื่น---อีกาย, ลำพูทะเล, ลำพูหิน, ลำแพน (ทั่วไป) ;[BRUNEI: Perapat.];[CAMBODIA: Ampea, Lapea.];[CHINESE: Sāng hǎi sāng.];[GERMAN: Mangroven apfel, Holzapfel mangrove.];[INDONESIA: Bogem (Palembang), Kedabu (East Sumatra).];[INDONESIA: Bogem (Java).];[JAPAN: Hamazakuro, Hamakuma, Mayabushigi.];[MALAYSIA: Gedabu (Peninsular Malaysia), (Pedada) Rogam (Sarawak).];[SINGAPORE: Gedabu.];[THAI: Lumphan, Lam phu tha-le, Lamphu hin (General).];[VIETNAM: Cay Ban oi.].
EPPO Code---SNJOV (Preferred name: Sonneratia ovata.)
ชื่อวงศ์---SONNERATIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
นิรุกติศาสตร์---ชื่อสายพันธุ์ 'ovata' มาจากภาษาละตินหมายถึง "ไข่" อ้างดิงถึงถึงรูปทรงของใบ
เขตกระจายพันธุ์---ภาคใต้ของจีน ( ไหหลำ ) เวียตนาม ไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย นิวกินี ออสเตรเลีย หมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิก แอฟริกาเหนือ
Sonneratia ovata เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์ลำพู (Sonneratiaceae) ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Cornelis Andries Backer (1874–1963)นักพฤกษศาสตร์ชาวดัตช์ในปี พ.ศ.2463

 

สถานที่ถ่ายภาพ: อุทธยานธรรมชาติศึกษาสิรีรุกขชาติ ม.มหิดล ศาลายา
ที่อยู่อาศัย พบ กระจัดกระจายอยู่ในเมืองต่าง ๆ อย่างกว้างขวางจากจีน (Hainan)และไทยผ่านคาบสมุทรมาเลเซีย, หมู่เกาะเรียว, เกาะชวาและเกาะบอร์เนียว, เกาะสุลาเวสี, หมู่เกาะโมลุกกะ, เกาะดารุและอ่าวมิลน์ในนิวกินี ในพื้นที่ป่าชายเลน ป่าโกงกางและบริเวณน้ำกร่อย
ลักษณะ เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง สูงระหว่าง10-15เมตร เปลือกต้นสีเทาดำแตกสะเก็ด ทรงพุ่มโปร่ง กิ่งก้านลู่ลง ก้านใบแข็งหนาเป็นสัน ใบหนาขนาด 5-7ซม.สีเขียวเข้มยอดอ่อนสีแดง  ดอกสีขาวขนาดใหญ่ เส้นผ่านศูนย์กลาง 10 ซม. บานและร่วงในคืนเดียว ผลรูปกลมขนาด7.5 ซม.มีฐานกลีบเลี้ยงดอกรองรับ ลำแพนมีลักษณะทั่วไปคล้ายลำพูมากแตกต่างที่ลำแพนไม่มีรากอากาศบริเวณโคนต้นเหมือนลำพู

 

สถานที่ถ่ายภาพ: ป่าในกรุง เขตประเวศ
ใช้ประโยชน์--- ใช้ในท้องถิ่นสำหรับอาหารยาและเชื้อเพลิง ได้รับการปลูก เป็นไม้ประดับในเอเซียตะวันออกเฉียงใต้
-ใช้เป็นอาหาร ใช้ใบอ่อนและดอกตูมเป็นผักสด ผลกินได้ รสเปรี้ยวมาก เนื่องจากความเป็นกรด บางครั้งใช้แทนน้ำส้มสายชู
-ใช้เป็นยา ผลไม้ถูกนำมาใช้เป็นยาพอกยาแก้ข้อเท้าแพลง
-วนเกษตรใช้ ควบคุมการพังทลายของฝั่งแม่น้ำ
-ใช้อื่น ๆเปลือกมีแทนนิน แต่ในปริมาณที่น้อยเกินไปสำหรับการแสวงหาผลประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ ไม้ใช้เป็นฟืน
ภัยคุกคาม---เนื่องจากมีภัยคุกคามต่อป่าชายเลนโดยทั่วไปเพิ่มขึ้น ส่วนใหญ่มาจากกิจกรรมของมนุษย์ จัดอยู่ใน IUCN Red List ประเภท "ใกล้ถูกคุกคาม" (NT) - ใกล้จะเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ในอนาคตอันใกล้
สถานะการอนุรักษ์---NT - Near Threatened - National - IUCN Red List of Threatened Species
ระยะออกดอก/ติดผล---ตลอดปี
ขยายพันธุ์ ---เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง

113 ตะโกสวน/Diospyros malabarica

ชื่อวิทยาศาสตร์---Diospyros malabarica (Desr.) Kostel.(1834)
ชื่อพ้อง---Has 13 Synonyms
---Diospyros biflora Blanco.(1837)
---Diospyros peregrina (Gärtner) Gürke.(1891)
---Diospyros siamensis Hochr.(1904)
---(More).See all The Plant List http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2770098
ชื่อสามัญ---Malabar ebony, Indian persimmon, Black-and-white ebony, Pale moon ebony, Gaub tree.
ชื่ออื่น---ตะโกไทย(ทั่วไป), ตะโกสวน(ภาคเหนือ), มะเขือเถื่อน (สกลนคร), ขะนิง, ถะยิง, มะสุลัวะ (กะเหรี่ยง-ลำปาง), มะพลับใหญ่; [ASSAMESE: Kandu, Kendu.];[CAMBODIA: Dângkaô khmaôch.];[FRENCH: Ebène de Malabar.];[HINDI: Gaab.];[INDONESIA: Culiket (Sundanese), Kledung (Javanese).];[KANNADA: Holitupare.];[KHMER: D ng (Central Khmer).];[LAOS: Küa namz, Hnang hèèwx, Lang dam.];[MALAYALAM: Panancca.];[MALAYSIA: Komoi, Kumun.];[MARATHI: Temburi.];[MYANMAR: Plab, Tako suam];[SWEDISH: Siamebenholts.];[TAMIL: Tumbika.];[TELUGU: Bandadamara.];[THAI: Tako thai (General); Tako suan (Northern); Ma khuea thuean (Sakon Nakhon); Plap (Phetchabun);  Ma-su-lua (Karen-Lampang); Ma plap yai.];[VIETNAM: Thi dâù heo, Cu'ò'm thi.].
EPPO Code---DOSMA (Preferred name: Diospyros malabarica.)
ชื่อวงศ์---EBENACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---อินเดีย ศรีลังกา เนปาล บังคลาเทศ พม่า ไทย กัมพูชา ลาว มาเลเซีย อินโดนีเซีย
Diospyros malabarica เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์มะพลับ (Ebenaceae) ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Louis Auguste Joseph Desrousseaux (1753–1838) นักพฤกษศาสตร์ชาวฝรั่งเศสและได้รับชื่อที่แน่นอนในปัจจุบันโดยVincenz Franz Kosteletzky (1801–1887) นักพฤกษศาสตร์ชาวโบฮีเมียในปี พ.ศ.2377


ที่อยู่อาศัย มีพื้นที่กระจายค่อนข้างใหญ่ จากอินเดียตะวันออกและศรีลังกา, พม่า, กัมพูชา, ลาวและเวียดนามไปยังประเทศไทย (ปลูกส่วนใหญ่) และอินโดนีเซีย (Java, Sulawesi) พบเกิดในธรรมชาติที่ร่มรื่นและชื้น ใกล้กับลำธารในป่า พบได้ถึงระดับความสูง 0-300 (500) เมตร
ลักษณะ เป็นไม้ยืนต้นไม่ผลัดใบขนาดเล็กถึงขนาดกลางสูงถึง 15-(35) เมตร ลำต้นมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางไม่เกิน 70 ซม. ทรงต้นรูปกรวย แผ่กิ่งก้าน ต้นเล็กมักคดงอ ส่วนต้นโตจะเปลาตรง เปลือกสีเทาดำแตกเป็นร่องตามยาว ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปขอบขนานแกมรูปหอกกลับขนาด ยาว 7-32 ซม.กว้าง 2-10 ซม.โคนใบรูปลิ่มทู่ ขอบใบเรียบ  เนื้อใบเกลี้ยงหนา สีเขียวเข้ม ดอกแยกเพศอยู่ต่างต้น (dioecious) ดอกสีขาวขนาดเล็ก ออกดอกเดี่ยวใกล้ซอกใบใกล้ปลายยอด กลีบเลี้ยงและกลีบดอกอย่างละ 4-5 กลีบ กลีบเลี้ยงเชื่อมติดกัน ผลสดกลมเส้นผ่านศูนย์กลาง 5-7.5 ซม.ด้านนอกมีขนนุ่ม จุกผลมีขนสีน้ำตาล ผลมีเนื้อ มี4-8 เมล็ด เมื่อสุกสีเหลืองอมเขียว
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---ต้องการแสงแดดจัด สามารถเติบโตได้ในที่ร่มเต็ม (ป่าลึก)หรือร่มเงาบางส่วน อุณหภูมิตอนกลางวันต่อปีอยู่ในช่วง 25 - 35 องศา C แต่สามารถทนได้ 10 - 40 องศา C ขึ้นได้ดีในดินที่อุดมสมบูรณ์ แต่สามารถปรับตัวได้ดีในดินแทบทุกชนิด ที่มีการระบายน้ำดีและความชื้นสม่ำเสมอ ค่า pH เป็นด่างถึงเป็นกลาง  pH ในช่วง 6 - 7 ทนได้ 5 - 7.5 อัตราการเจริญเติบโต ค่อนข้างโตช้า ต้นไม้สามารถให้ผลผลิตได้ 4,000 ผลต่อปี
ศัตรูพืช/โรคพืช---Anastrepha fraterculus (แมลงวันผลไม้ในอเมริกาใต้), Bactrocera dorsalis (แมลงวันผลไม้ตะวันออก)

 

การใช้ประโยชน์--- พืชนี้เก็บเกี่ยวมาจากป่าเพื่อใช้ในหลากหลายรูปแบบรวมไปถึงวัสดุย้อมสี หมากฝรั่ง ยารักษาโรคและผลไม้ที่กินได้ พืชได้รับการปลูก เป็นครั้งคราวสำหรับการใช้งานที่หลากหลายโดยเฉพาะในอินเดียและประเทศไทย
-ใช้กินได้ ผลสุก-ดิบ รสหวานฝาดโดยทั่วไปไม่ค่อยอร่อย
-ใช้เป็นยา เปลือก ใบ ดอก และผล มีการใช้มากในยาอายุรเวท ผลดิบฝาด มีฤทธิ์ต้านแบคทีเรียและยารักษาพยาธิ ใช้ภายนอกเพื่อรักษาแผล ผลสุก มีประโยชน์ในการรักษาโรคท้องร่วงและโรคบิด โรคเลือด โรคหนองในและโรคเรื้อน น้ำคั้นจากเปลือกสด รักษาอาการไข้สูง รักษาฝีและเนื้องอก เมล็ดใช้รักษาโรคท้องร่วงและโรคบิดเรื้อรัง น้ำมันที่สกัดจากเมล็ดใช้เป็นยา
-ใช้ปลูกประดับ เป็นไม้ประดับที่ใบอ่อนมีสีแดงโดดเด่น นิยมรับประทานผลไม้ที่มีรสหวานเมื่อสุกเต็มที่ เหมาะสำหรับสวนขนาดเล็ก
-อืน ๆ ไม้เนื้อแข็ง มีค่าใช้ตกแต่งได้อย่างดี มีความแข็งแกร่ง แข็งหนาแน่นและทนทานมาก ใช้สำหรับทำเฟอร์นิเจอร์หรูหรา งานแกะสลักไม้และยังเป็นวัตถุดิบสำหรับทำเรือและสิ่งก่อสร้าง (อาคารสะพาน ฯลฯ ) เครื่องดนตรี- ผลไม้สุก (บางครั้งก็เป็นใบไม้) เป็นแหล่งแทนนินที่ใช้สำหรับย้อมผ้าไหมและชุดสีดำอื่น ๆ ผลดิบมีเยื่อเหนียวที่อุดมไปด้วยแทนนินและเป็นแหล่งที่มาของหมากฝรั่ง มันสามารถใช้ในการอุดรูรั่วเรือ ทำหน้าที่เป็นสารกันบูด และเป็นกาวในการทำปกหนังสือ น้ำมันสีเข้มที่เตรียมจากผลไม้ (นี่อาจเป็นหมากฝรั่ง)ใช้เป็นน้ำยาเคลือบเงาที่ยอดเยี่ยมสำหรับร่มกระดาษและพัด
สำคัญ---ต้นไม้ประจำจังกวัดอ่างทอง
ภัยคุกคาม--- กลุ่มนี้ยังไม่ได้รับการประเมิน
สถานะการอนุรักษ์---NE -Not Evaluated-IUCN Red List of Threatened Species
ระยะออกดอก---กุมภาพันธ์- พฤษภาคม
ขยายพันธุ์ ---เพาะเมล็ด เมล็ดพันธุ์ - มีอายุสั้นมาก ดังนั้นควรหว่านโดยเร็วที่สุด  ควรเอาเนื้อออกเนื่องจากมีสารยับยั้งการงอก เมล็ดสดที่หว่านหลังการเก็บหนึ่งวัน มีอัตราการงอก 85% ภายใน 17 - 65 วัน


114 พลับพลา/Microcos tomentosa


สถานที่ถ่ายภาพ: อุทธยานธรรมชาติศึกษาสิรีรุกขชาติ ม.มหิดล ศาลายา
ชื่อวิทยาศาสตร์---Microcos tomentosa Sm.(1813)
ชื่อพ้อง---Has 4 Synonyms.See all The Plant List http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2507750
---Grewia affinis Hassk.(1844)
---Grewia blumei Hassk.(1845)
---Grewia cumingiana Turcz.(1858)
---Grewia paniculata Roxb. ex DC.(1824)
ชื่อสามัญ---Microcos, Shiral, Mahang
ชื่ออื่น---พลับพลา, ขี้เถ้า (ภาคกลาง); กะปกกะปู, ค่อม, พลา, ลาย, สากกะเบือดง, สากกะเบือละว้า, หมากหอม (ภาคเหนือ); ก้อมส้ม, คอมส้ม (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ); คอมเกลี้ยง, พลองส้ม (ภาคตะวันออก); ไม้ลาย (ภาคตะวันออกเฉียงใต้); น้ำลายควาย, พลาขาว, พลาลาย (ภาคใต้); จือมือแก (มาเลย์-ภาคใต้); [JAPAN: Mikurokosu zoku];[INDONESIA: Chendrai.];[MALAYSIA: Cenderai, Chenderai, Damak-damak, Pokok cenerai, Pokok kenerai, Pokok Cenderai.];[SRI LANKA: Kohu Kirilla, Kirilla (Sinhalese).];[THAI: Phlapphla, Khi thao (Central); Kapok kapu, Khom,  Phla,  Lai, Sak kabuea dong, Sak kabuea lawa,  Mak hom (Northern);  Kom som,  Khom som (Northeastern); Khom kliang, Phlong som (Easthern); Mailai (Southeastern); Nam lai khwai, Phla khao, Phla lai (Peninsular); Chue-mue-kae (Malay-Peninsular).];[VIETNAM: Cò ke, Sàilầu, Chu ca, Cò ke lá lõm, Bung lai.].
EPPO Code---MKWTO (Preferred name: Microcos tomentosa.)
ชื่อวงศ์---MALVACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---จีนตอนใต้, พม่า, ไทย, กัมพูชา, ลาว, เวียดนาม, มาเลเซีย, ฟิลิปปินส์
Microcos tomentosa เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์ชบา(Malvaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย James Edward Smith (1759 - 1828) นักพฤกษศาสตร์ชาวอังกฤษในปี พ.ศ.2356

 

ที่อยู่อาศัย พบขึ้นตามป่าดิบเขา ป่าผลัดใบและป่าดิบชื้น  กระจายอยู่ในป่าทุติยภูมิที่ระดับความสูงจากระดับน้ำทะเล 0-600 เมตร ในประเทศไทยพบขึ้นกระจายทั่วประเทศ ตามป่าเบญจพรรณ ป่าดิบแล้งและป่าดงดิบชื้น ที่ระดับความสูง 50-300 เมตร
ลักษณะ เป็นไม้ต้นขนาดกลางผลัดใบ ความสูง10-20 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางลำต้น 40 ซม. เรือนยอดเป็นพุ่มกลมทึบ แตกกิ่งต่ำ โคนต้นเป็นพูพอนต่ำ เปลือกนอกสีน้ำตาลปนเทา แตกล่อนเป็นแผ่นสะเก็ดบางๆ เปลือกในสีขาว ใบเดี่ยวเรียงสลับรูปไข่กลับ แกมรูปขอบขนาน กว้าง3-8ซม.ยาว 8-17ซม.ปลายใบมีติ่งแหลม โคนใบมน ขอบใบหยักฟันเลื่อยจนถึงเรียบ ผิวใบมีขนปกคลุมทั้งสองด้าน ดอกออกเป็นช่อยาว3-15ซม.ตามปลายกิ่ง และซอกใบ ดอกตูมรูปกลม กลีบเลี้ยง5กลีบ กลีบดอก5กลีบสีเหลืองอ่อนดอกในช่อมีจำนวนมาก ดอกบานเต็มที่ขนาด1-1.5ซม.ผลสดแบบมีเนื้อเมล็ดเดียว ขนาดผลกว้าง0.5-1ซม.ยาว1-1.5ซม.ผลสุกสีม่วงดำรับทานได้ เมล็ดแข็งรูปไข่ยาว 8-10 มม.
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---ต้องการตำแหน่งที่แสงแดดจัดขึ้นได้ดีในดินเกือบทุกชนิดที่มีการระบายน้ำดี  
ศัตรูพืช/โรคพืช---Bactrocera dorsalis (แมลงวันผลไม้ตะวันออก) 

 

ใช้ประโยชน์--- พืชถูกเก็บเกี่ยวจากป่าเพื่อใช้ในท้องถิ่นเป็นอาหาร ยาและแหล่งของเส้นใยและไม้
-ใช้กิน ผลสุกกินได้ ในกัมพูชาผู้คนใช้ผลไม้เป็นอาหาร
-ใช้เป็นยา ยาต้มจากรากใช้สำหรับรักษาอาการไอใช้บรรเทาอาการไขข้ออักเสบ ราก,ใบ ใช้รักษามาลาเรีย ผลไม้ช่วยกระตุ้นการย่อยอาหาร ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยรากและลำต้นของมันถูกใช้เป็นส่วนผสมในการต้มสมุนไพรเพื่อรักษาโรคดีซ่าน ในภาคใต้ ใบจะใช้ในการรักษาโรคเริมและงูสวัด -; ในบังคลาเทศมีการใช้พืชเพื่อรักษาอาการอักเสบระบบทางเดินหายใจมีไข้และท้องร่วง-; ในมาเลเซีย ยาต้มจากรากใช้รักษาโรคมาลาเรีย และใช้รักษาโรคทางเดินอาหาร ผงใบใช้รักษาโรคหิด ยาต้มจากใบและเปลือกใช้รักษากระดูกหัก-; ในกัมพูชาผู้คนใช้รากเป็นยาต้มแก้ไอ-; สารสกัด แสดงให้เห็นว่ามีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียต้านอาการท้องร่วงและความเป็นพิษทางเซลล์
-ใช้อื่น ๆ เปลือกที่เป็นเส้นใยสามารถนำมาใช้ทำเชือก เนื้อไม้มีน้ำหนักเบาแข็งแรงและยืดหยุ่น ใช้สำหรับการก่อสร้างในร่มและเหมาะสำหรับการทำเครื่องมือจับอุปกรณ์การเกษตร ใช้เป็นเชื้อเพลิงและทำถ่าน
ภัยคุกคาม--ไม่มีภัยคุกคามที่น่าเป็นห่วงจัดไว้ใน IUCN Red List ประเภท'ความกังวลน้อยที่สุด' (ไม่น่าจะสูญพันธุ์ในอนาคตอันใกล้)
สถานะการอนุรักษ์---LC - Least Concern - National - IUCN Red List of Threatened Species (2018)
ระยะออกดอก/ผลแก่---เมษายน-พฤษภาคม/มิถุนายน-ธันวาคม
ขยายพันธุ์---เพาะเมล็ด


115 แสมขาว/Avicennia alba

ชื่อวิทยาศาสตร์---Avicennia alba Blume.(1826)
ชื่อพ้อง---This name is a synonym of Avicennia marina (Forssk.) Vierh.(1907)
---See all The Plant List http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-18435
ชื่อสามัญ---Grey mangrove, Olive mangrove.
ชื่ออื่น---แสม, แสมขาว, แสมทะเล (ภาคกลาง); แสมทะเลขาว (สุราษฎร์ธานี); แหม,แหมเล (ภาคใต้); ปีปี (กระบี่; ปีปีดำ (ภูเก็ต); พีพีเล (ครัง); [MALAYSIA: Api-api, Api-api putih (Malay); Api-api Hitam (Sarawak).];[THAI: Samae, Samae khao, Samae thale (Central); Samae thale khao (Surat Thani); Mae, Mae le (Peninsular); Pipi (Krabi); Pipi dam (Phuket); Phi phi le (Trang).];[VIETNAM: Mấm trắng].
EPPO Code---AVIAL (Preferred name: Avicennia alba.)
ชื่อวงศ์---ACANTHACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---อินเดีย, เอเชียตะวันออกเฉียงใต้, ออสเตรเลียและโอเชียเนีย
Avicennia alba เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์เหงือกปลาหมอ(Acanthaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Carl Ludwig von Blume. (1789–1862) นักพฤกษศาสตร์ชาวเยอรมัน - เนเธอร์แลนด์ในปี พ.ศ.2369                               ในภาษามาเลย์เรียกว่า api api putih ซึ่ง api แปลว่า "ไฟ" ซึ่งหมายถึงความจริงที่ว่าต้นไม้นี้นี้ดึงดูดหิ่งห้อย และ putih หมายถึง "สีขาว" หมายถึงด้านล่างของใบไม้สีซีด


ที่อยู่อาศัย พบตามชายฝั่งทะเลในเขตร้อนชื้นทางตอนใต้ของเอเชีย เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จนถึงออสเตรเลียและโอเชียเนีย เป็นพันธุ์ไม้เบิกนำ มักขึ้นเป็นกลุ่มตามเลนงอกใหม่ ริมฝั่งทะเลหรือบริเวณปากแม่น้ำ รวมถึงบนหาดทรายและในหนองน้ำที่ระดับความสูงถึง 50 เมตร
ลักษณะ เป็นไม้ยืนต้นสูง 10-20 เมตร ลักษณะลำต้นไม่มีพูพอน ต้นเปลาตรงรูปทรงกรวยสั้นๆ แตกกิ่งระดับต่ำ กิ่งแขนงห้อยลง เปลือกสีเทาถึงคล้ำ ไม่มีช่องอากาศ มักมีสีสนิมหรือสีคล้ำซึ่งเกิดจากเชื้อราติดตามกิ่งและส่วนบนของต้น มีรากหายใจรูปดินสอ สูง 15-30 ซม.แผ่กระจายหนาแน่นรอบโคนต้น ใบ เดี่ยวเรียงตรงข้ามตั้งสลับฉาก แผ่นใบรูปรีแกมรูปหอก ขนาดกว้าง 3-5 ซม.ยาว 5-15 ซม.เนื้อใบอวบน้ำแกมเหนียวคล้ายแผ่นหนังป้องกันการสูญเสียน้ำ มีต่อมเกลือ ขับเกลือออกทางผิวใบ ด้านบนสีเขียวคล้ำเป็นมัน ด้านล่างมีขนหนานุ่มสีเทาอ่อนถึงขาวนวลปกคลุม ใบแห้งม้วนเป็นสีดำ ดอกแบบช่อกระจุกออกตามปลายกิ่งและง่ามใบใกล้ปลายยอด ยาว 3-8 ซม.มีขนสั้นหนานุ่มสีน้ำตาลอมเหลืองหม่นปกคลุม ดอกย่อย 10-30 ดอก สีเหลืองส้มไม่มีก้านดอก ขนาดดอก 0.5 ซม.ผลแบบผลแห้งแตกตามรอยประสานเป็น 2 ซีกรูปคล้ายพริกเบี้ยวค่อนข้างแบนขนาด กว้าง 1.5-2 ซม.ยาว 2.5-5 ซม. เปลือกผลย่น อ่อนนุ่มสีเหลืองอมเขียว มีขนสั้นสีเทาอ่อนปกคลุมหนาแน่น ปลายผลเป็นจงอย ผลแก่เปลือกแตกแล้วม้วนเป็นหลอดกลม มีเมล็ด1 เมล็ดงอกตั้งแต่อยู่บนต้น
ใช้ประโยชน์--- ต้นไม้ถูกเก็บมาจากป่าเพื่อใช้ ไม้และเรซิ่น
-ใช้เป็นอาหาร เมล็ดต้ม กินเป็นผักและบางครั้งก็ซื้อขายกันในตลาดท้องถิ่น
-ใช้เป็นยา แก่น ต้มน้ำดื่มแก้ท้องร่วง แก้ลม แก้กษัย โดยมากต้มรวมกับแก่นแสมสาร (ขี้เหล็กป่า) ต้มอมนํ้าเพื่อสมานแผล ในปาก ก้านใบ เผาไฟรมควัน แก้พาหะจากสัตว์นํ้าทุกชนิด โดยเฉพาะ ปลามีพิษจากทะเลทุกชนิด เรซิ่นใช้สำหรับงานทางการแพทย์ต่าง ๆ สารสกัดจากแก่นไม้ใช้ในยาสมุนไพรเพื่อทำยาชูกำลังและใช้เรซิ่นในการคุมกำเนิด
-วนเกษตรใช้ เป็นไม้เบิกนำสายพันธุ์ธรรมชาติ ส่วนมากจะอยู่ในป่าเลนด้านนอกสุด เป็นไม้ที่ช่วยให้มีการตกตะกอน ทำให้เกิดแผ่นดินงอก มีประโยชน์สำหรับการพยายามสร้างป่าโกงกางขึ้นใหม่ในพื้นที่ชายฝั่งทะเล-; รากอากาศแสมขาวแทงโผล่ขึ้นหนาแน่นจำนวนมาก ทำหน้าที่ช่วยกรองตะกอนหรือช่วยดักตะกอนก่อนไหลลงสู่ทะเล
-ใช้อื่น ๆไม้เนื้อแข็งปานกลาง  มีการใช้งาน ในงานการก่อสร้าง, เสา,  เฟอร์นิเจอร์ และเพื่อการตกแต่ง ลำต้นนำมาใช้เป็นฟืนและวัสดุก่อสร้างที่มีคุณภาพต่ำ ใบอ่อนสามารถใช้เป็นอาหารสัตว์และเป็นปุ๋ยพืชสด-เถ้าไม้ใช้ทำความสะอาดเสื้อผ้าในขณะที่เปลือกไม้ใช้ทำความสะอาดหรือกำจัดไขมันบนผิวหนัง
ภัยคุกคาม--เนื่องจากที่อยู่อาศัยของป่าชายเลนโดยทั่วไปถูกคุกคามจากกิจกรรมของมนุษย์ แต่เป็นสายพันธุ์ที่เติบโตเร็ว ฟื้นตัวได้ง่ายจากการถูกตัด มีการกระจายอย่างกว้างขวาง และพบได้บ่อยในเกือบทุกสายพันธุ์ ประชากรจึงมีขนาดใหญ่และมีเสถียรภาพ ถูกจัดไว้ใน IUCN Red List ประเภท'ความกังวลน้อยที่สุด' (ไม่น่าจะสูญพันธุ์ในอนาคตอันใกล้)
สถานะการอนุรักษ์---LC - Least Concern - National - IUCN Red List of Threatened Species ( 2019)
ระยะออกดอก/ติดผล---มกราคม-เมษายน/มิถุนายน-ธันวาคม พืชสามารถออกดอกและผลได้ตลอดทั้งปี โดยเฉพาะเมื่อเติบโตในเขตเส้นศูนย์สูตร
ขยายพันธุ์---เมล็ด หน่อและราก  เมล็ดไม่มีการพักตัว แต่โดยปกติเมล็ดจะถูกหว่านโดยเอาเปลือกผลออก เนื่องจากมีความไวต่อเชื้อรามาก เมล็ดสดมักมีความงอกสูงมาก โดยปกติมากกว่า 95%


116 แสมทะเล/Avicennia marina

ชื่อวิทยาศาสตร์---Avicennia marina (Forsk.) Vierh.(1907)
ชื่อพ้อง---Has 16 Synonyms
---Avicennia alba Blume.(1826)
---(More) See all The Plant List http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-18454
ชื่อสามัญ----White mangrove, Olive Mangrove, Gray Mangrove, Kenyan mangrove.
ชื่ออื่น ---ปีปีดำ (ภูเก็ต) ; [Thai: pipi dum (Puket).];[AFRIKAANS: Witseebasboom.];[BURMESE: Thame, Theme-net.];[CHINESE: Hǎi lǎn cí, Xiánshuǐ ǎi ràng mù (guǎngdōng), Hǎi jiādōng, hǎi jiā dōng, Táiwān hēi tán, Wūmù, Táiwān shì.];[FRENCH: Palétuvier blanc, Palétuvier.];[JAPANESE: Hirugidamashi.];[IINDONESIA: Api-api putih, Api-api abang, Sia-sia putih, Sie-sie, Pejapi, Nyapi, Hajusia, Pai.];[KENYA: Kiswahili Uchu.];[MALAYSIA: Api-api ludat, Api-api Jambu(Peninsular); Api-api merah, Api-api sudu(Sarawak); Api-api Putih(Malay).];[MOZAMBIQUE: Mussu (Quimuane).];[NEW ZEALAND: Manawa (Maori).];[PAKISTAN: Tivar, Timir.];[PHILIPPINES: Bungalon (Filipino).];[PORTUGUESE: Mangue branco, Mangue nero, Salgueiro.];[QATAR: Garam, Qurm, Shoura, Shourah.];[SPANISH: Mangle negro.];[SWAHILI:Uchu, Mtswi.];[THAI: Ape ape,Pepe dam (peninsular); Samae dam, Samae thale (central).].
EPPO Code---AVIMA (Preferred name: Avicennia marina.)
ชื่อวงศ์ ---ACANTHACEAE
ถิ่นกำเนิด ---ชายฝั่งทะเลเขตร้อนหรือกึ่งร้อน
เขตกระจายพันธุ์ ---ตะวันออกของแอฟริกา เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หมู่เกาะในมหาสมุทรอินเดียตลอดจนถึงทะเลจีนใต้ โอเชียเนีย  และเกาะเหนือของนิวซีแลนด์
Avicennia marina เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์เหงือกปลาหมอ(Acanthaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย(Forsk.)และได้รับชื่อที่แน่นอนในปัจจุบันโดย Vierhในปี พ.ศ.2450

 

ที่อยู่อาศัย เป็นสายพันธุ์ในป่าชายเลนที่มีความอุดมสมบูรณ์และแพร่กระจายอย่างกว้างขวาง นอกจากนี้แล้ว ยังพบในพื้นที่แห้งแล้งของคาบสมุทรอาหรับ ส่วนใหญ่อยู่ในสภาพแวดล้อม sabkha ในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ กาตาร์ โอมาน เยเมน ซาอุดีอาระเบีย อียิปต์เอริเทรียและซูดาน อิหร่านตอนใต้ตามแนวชายฝั่งอ่าวเปอร์เซีย และยังถูกพบในป่าโกงกางของแอฟริกาใต้ และเป็นชนิดที่พบในโซมาเลีย ในประเทศออสเตรเลียมันขยายไปทางใต้และในออสเตรเลียตะวันตก มักขึ้นเป็นกลุ่มตามแนวตะเข็บฝั่งทะเล ในที่ดินทราย เลนทราย และชายฝั่งที่เป็นหาดหินหรือหาดทราย เป็นพืชในเขตชายฝั่งทะเลเขตร้อนและกึ่งเขตร้อนที่ระดับความสูงถึง 50 เมตร
ลักษณะ เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กสูง 3-8 เมตร มักแตกกิ่งเป็นพุ่มต่ำ เรือนยอดโปร่ง ไม่มีพูพอน รากหายใจรูปคล้ายดินสอสูง10-20ซม. เปลือกเรียบเป็นมันสีขาวอมเทาหรือขาวอมชมพู เมื่ออายุมากมักล่อนเป็นเกล็ดบางๆคล้ายแผ่นกระดาษ และผิวของเปลือกใหม่เป็นสีเขียวอ่อน ใบ เดี่ยวเรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก แผ่นใบรูปไข่กว้าง ขนาด3-5ซม.ยาว5-8ซม. ขอบใบเรียบและม้วนลงคล้ายหลอด ปลายใบทู่เป็นติ่งแหลมสั้น เนื้อใบอวบน้ำแกมเหนียวคล้ายแผ่นหนัง ผิวใบด้านบนเกลี้ยง สีเขียวเข้มเป็นมันวาว ด้านล่างมีนวลสีขาวหรือขาวอมเทา ดอก แบบช่อกระจุก ก้านช่อดอกยาว1-5ซม.ดอกย่อย4-12ดอก เรียงเป็นกระจุกแน่นที่ปลายก้านช่อ ดอกย่อยขนาดเล็กสีเหลืองหรือเหลืองอมส้มมีกลิ่นหอม ขนาดดอก0.5ซม. ผล แห้งแล้วแตกตามแนวประสานเป็น2ซีก รูปทรงไข่กว้าง เบี้ยว ถึงเกือบกลม แบนด้านข้าง ขนาดกว้าง1.5-2ซม.ยาว1.5-2.5ซม. เปลือกผลบางอ่อนนุ่ม มีนวลสีเขียวอมเหลือง ผิวเปลือกเป็นรอยย่น มีขนสั้นนุ่มปกคลุม ปลายผลไม่เป็นจงอย เมื่อแก่เต็มที่เปลือกแตกม้วนเป็นหลอดกลม เมล็ดงอกตั้งแต่อยู่บนต้นมี1เมล็ด
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---ต้องใช้ตำแหน่งที่มีแดด พืชมีความทนทานต่อความเค็มทางสรีรวิทยากว้างสามารถอยู่รอดได้ในน้ำนิ่งและในสภาพแห้งตามฤดูกาลที่มีความเค็มสูงมาก ชอบดินที่มีค่า pH ในช่วง 6.5 - 7 ทนได้ 6-8.5 ใบจะขับถ่ายเกลือส่วนเกินผ่านรูขุมขนและผลึกเกลือมักปรากฏอยู่บนใบ
ใช้ประโยชน์--- ต้นไม้เอนกประสงค์เป็นการเก็บเกี่ยวจากป่าเพื่อใช้เป็นยาไล่แมลงพืชสีย้อมแหล่งที่มาของแทนนินไม้ ฯลฯ
-ใช้กินได้ ใบเลี้ยงของเมล็ดมีการรับประทานเป็นครั้งคราว แต่อาจมีสารพิษ จะต้องปรุงให้สุก
-ใช้เป็นยา ใช้ในการแพทย์แผนโบราณ ในการรักษาโรคผิวหนังโรคไขข้ออักเสบแผล และไข้ทรพิษ เรซิ่นจากเปลือกไม้ใช้สำหรับรักษางูกัดและกำจัดรกหลังจากการคลอดบุตร ในมาดากัสการ์มีการใช้ใบยาเป็นยาแก้พิษหลังจากกินปลาที่มีพิษ ใบและเปลือกใช้ภายนอกกับหิด ขี้เถ้าไม้ถูกนำมาใช้ในการรักษาปัญหาผิวพรรณ  -สารสกัดจากน้ำ เอธานอลและบิวทานอล ของชิ้นส่วนทางอากาศของพืชได้รับการทดสอบฤทธิ์ต้านจุลชีพ สารสกัดบิวทานอลมีประสิทธิภาพสูงสุดรองลงมาคือสารสกัดเอธานอล และสารสกัดด้วยน้ำมีฤทธิ์ต่ำ สารสกัดบิวทานอลที่ 2,000 μg / แผ่น มีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียที่ดี ทั้งแบคทีเรียแกรมบวกและกรัมลบรวมทั้งฤทธิ์ต้านเชื้อราปานกลางถึงดี
-วนเกษตรใช้ เป็นพันธุ์ไม้เบิกนำ ต้นไม้ทนโลหะหนักในดินได้เป็นอย่างดีเป็นตัวบ่งชี้ทางชีวภาพของการสัมผัสกับสิ่งแวดล้อมทองแดงตะกั่วและสังกะสี และมีประโยชน์ในการป้องกันการกัดเซาะชายฝั่งและกันลม
-อื่น ๆ เนื้อไม้สีเทาถึงสีเหลืองนั้นหนักและทนทานด้วยพื้นผิวที่ละเอียดและสม่ำเสมอ ใช้สำหรับทำเสาในการสร้างบ้าน สำหรับการก่อสร้างเรือ โดยเฉพาะ ทำโครงสำหรับเฟอร์นิเจอร์ เปลือกไม้มีแทนนิน แหล่งที่มาของสีย้อมสีน้ำตาลแดง ควันไฟที่เผาไหม้ไม้นั้นถือว่ามีประสิทธิภาพมากในฐานะที่เป็นยาไล่ยุง ไม้ใช้ทำฟืนและถ่าน
ระยะออกดอก/ติดผล---เดือนกุมภาพันธ์-มิถุนายน
ขยายพันธุ์---เมล็ด รากอากาศ หน่อ


117 มังคะ/Cynometra ramiflora

ชื่อวิทยาศาสตร์---Cynometra ramiflora L.(1753)
ชื่อพ้อง---Has 17 Synonyms     
--- See all The Plant List http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-39454
ชื่อสามัญ ----Cynometra, Wrinkled Pod Mangrove.
ชื่ออื่น----พังคะ (ภาคกลาง, ภาคใต้); พังค่า (ตรัง); มะคะ (ภาคกลาง, ภาคใต้); มะคาก (ภาคใต้); มังคะ (ภาคกลาง, ภาคใต้); แมงคะ (ตราด) ;[BENGALI: Shinguri, Shingar, Singra, Shingra, Seeri.];[BURMESE: Myinga, Ye-minga.];[CAMBODIA: Chom prinh.];[INDONESIA: Kateng, Kepel, Sala, Wunut.];[KHMER: Châmpré:nh.];[MALAYSIA: Amphawa, Hima, Katong, Katong laut, Kekatong, Katak Puru,Kopi Anjing, Nam-nam, Namu-namu, Nang-ai (Malay); Katong-katong, Kekatong Laut (Sabah).];[PHILIPPINES: Balitbitan, Oringen (Tag.); Komon,Odling (Bis.).];[THAI: Phang kha (Central, Peninsular); Phang kha (Trang); Ma kha (Central, Peninsular); Ma khak (Peninsular); Mang kha (Central, Peninsular); Maeng kha (Trat).];[VIETNAM: Mót, Lá lụa, CâyLáLụa.].
EPPO Code---CZORA (Preferred name: Cynometra ramiflora.)
ชื่อวงศ์---FABACEAE
ถิ่นกำเนิด----แอฟริกา
เขตกระจายพันธุ์---ศรีลังกา อินเดีย เอเซียตะวันออกเฉียงใต้และหมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิก
Cynometra ramiflora เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์ถั่ว (Fabaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Carl Linnaeus (1707–1778) นักชีววิทยาและนักพฤกษศาสตร์ชาวสวีเดนในปี พ.ศ.2296

 

สถานที่ถ่ายภาพ: อุทธยานธรรมชาติศึกษาสิรีรุกขชาติ ม.มหิดล ศาลายา
ที่อยู่อาศัย พบในนิวแคลิโดเนีย, หมู่เกาะคาโรไลน์, หมู่เกาะโซโลมอน, กวม, สหพันธรัฐไมโครนีเซีย, หมู่เกาะมาเรียนาเหนือ, ควีนส์แลนด์ (ออสเตรเลีย), มาร์คเกาะนิวกินีโม, ปาเลา, หมู่เกาะซุนดาน้อย, ติมอร์ตะวันออก, สุลาเวสี, ฟิลิปปินส์, บอร์เนียว, ชวา, สุมาตรา, เกาะคริสต์มาส, สิงคโปร์, มาเลเซีย, ไทย, กัมพูชา, หมู่เกาะนิโคบาร์, หมู่เกาะอันดามัน, บังคลาเทศ, อินเดีย, ศรีลังกา ได้รับการแปลงสัญชาติในหมู่เกาะโซไซตี้ (ตาฮิติและอื่น ๆ ); ในรัฐควีนส์แลนด์ พบที่ปลายแหลมยอร์กเท่านั้น ; ในพม่ามันถูกพบในตะนาวศรี อิระวดีและรัฐยะไข่ เติบโตตามพื้นที่ไม่ห่างจากชายฝั่งทะเล เช่น ที่ลุ่มน้ำขังป่าพรุ ป่าโกงกาง ตามริมฝั่งแม่น้ำ หรือรอยต่อระหว่างแนวหลังป่าชายเลนกับป่าบกที่เป็นเลนแข็งที่ระดับความสูงถึง 400 เมตร
ลักษณะ เป็นไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูง 8-30 เมตร ส้นผ่านศูนย์กลาง 30 ซม เรือนยอดแผ่กว้าง ลำต้นเปลาตรง บางครั้งมีพูพอน เปลือกขรุขระสีน้ำตาลเทา เปลือกในสีน้ำตาลถึงสีน้ำตาลแกมชมพู ใบ ประกอบแบบขนนกปลายคู่ เรียงเวียนสลับห่างๆ ขนาดใบกว้าง 1-3(2-7)ซม.2-6(3-15) ซม. รูปรี รูปขอบขนานหรือรูปใบหอก โคนใบแหลมเยื้อง ขอบใบเรียบ  เนื้อใบบางคล้ายแผ่นหนัง ผิวใบเกลี้ยงทั้งสองด้าน ด้านบนสีเขียวคล้ำ ด้านล่างสีซีดกว่า ใบอ่อนสีชมพู ดอกแบบช่อเชิงลด ออกตามง่ามใบ ช่อดอกตั้งตรง ยาว1.5-2.5ซม. ดอกย่อยสีขาว กลีบเลี้ยง4กลีบ กลีบดอก5กลีบ ผลแบบฝักถั่ว สีน้ำตาลอมเขียว ขนาดกว้าง1.5-4 ซม.ยาว 2-5 ซม.ผิวแข็งขรุขระ ขอบเป็นคลื่น หรือมีรอยย่นเล็กน้อย ปลายฝักเป็นจงอยแหลม ฝักแห้งไม่แตก เมล็ดกลมสีน้ำตาลแดง
ใช้ประโยชน์--- ต้นไม้ถูกเก็บเกี่ยวจากป่าเพื่อใช้เป็นไม้และใช้เป็นยารักษาโรคต่างๆ บางครั้งมันก็ใช้เป็นไม้ประดับ
-ใช่เป็นยา ส่วนที่ใช้ ราก เมล็ดและใบ รากใช้เป็นยาถ่าย ในMalabarใบใช้ทำโลชั่นสำหรับโรคผิวหนัง- น้ำมันที่ได้จากเมล็ดใช้สำหรับผิวที่มีปัญหา- ในบังคลาเทศโลชั่นน้ำผึ้งที่ทำจากใบและต้มในนมวัว นำมาใช้กับโรคหิด โรคเรื้อนและโรคผิวหนังอื่น ๆในอินโดนีเซีย ใช้รักษาโรคเบาหวานความดันโลหิตสูงกรดยูริคสูง
-วนเกษตร พืชชนิดอื่นมักไม่เจริญเติบโตภายใต้ร่มเงาของสายพันธุ์นี้
-อื่น ๆ ไม้ใช้สำหรับการตกแต่งภายในและการก่อสร้างไม้อัดตกแต่ง นอกจากนี้สำหรับใช้ทำฟืนและถ่าน เศษไม้ให้สีย้อมสีม่วงในน้ำ
ความเชื่อ/พิธีกรรม---ในบรรดาชาวเรจัง ( Rejang) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของสุมาตรา C. ramiflora เป็นต้นไม้ชนิดหนึ่งที่มักถูกมองว่าเป็นต้นไม้เซียลัง เหล่านี้เป็นต้นไม้สูงและโดดเด่นในป่ากับรังของผึ้งApis dorsata ต้นไม้เซียลังแต่ละต้นถือได้ว่าเป็นเทพผู้ศักดิ์สิทธิ์ ปกติแล้วจะเป็นเทพหญิง (แต่บางครั้งเรียกว่า Sernad Belelkat ) ซึ่งเป็นเจ้าของผึ้ง รัง และน้ำผึ้ง การรวบรวมน้ำผึ้งป่าจากต้นไม้นี้ถือเป็นการเข้าสู่อาณาจักรแห่งโลกวิญญาณที่อันตราย และต้องใช้ความระมัดระวังอย่างเหมาะสม
ภัยคุกคาม--เนื่องจากแม้ว่าพื้นที่ดังกล่าวอาจได้รับผลกระทบจากการตัดไม้ทำลายป่า แต่ก็มีประชากรจำนวนมากและแพร่หลายโดยไม่มีภัยคุกคามที่สำคัญ สายพันธุ์นี้ได้รับการประเมินว่าถูกคุกคามในสิงคโปร์ จัดไว้ใน IUCN Red List ประเภท'ความกังวลน้อยที่สุด' (ไม่น่าจะสูญพันธุ์ในอนาคตอันใกล้)
สถานะการอนุรักษ์---LC - Least Concern - National - IUCN Red List of Threatened Species
ระยะออกดอก/ติดผล ---ธันวาคม-เมษายน
ขยายพันธุ์ --- เพาะเมล็ด


118 หงอนไก่ทะเล/Heritiera littoralis


สถานที่ถ่ายภาพ: อุทธยานธรรมชาติศึกษาสิรีรุกขชาติ ม.มหิดล ศาลายา
ชื่อวิทยาศาสตร์---Heritiera littoralis Dryand.(1753)
ชื่อพ้อง---Has 17 Synonyms
---See all The Plant List http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-39454
ชื่อสามัญ--Looking-glass mangrove, Looking-glass tree,Tulip mangrove, Boat-fruited mangrove, Red mangrove.
ชื่ออื่น---ไข่ควาย (ชุมพร, กระบี่); ดุหุน, ดุหุนใบใหญ่ (ภาคใต้); หงอนไก่, หงอนไก่ทะเล (สุราษฎร์ธานี, ภาคใต้) ;[BANGLADESH: Dungun.];[BRUNEI: Itik-itikan.];[BURMESE: Pinle-kanazo.];[CAMBODIA: Khleay.];[CHINESE: Yin ye shu.];[HINDI: sundari.];[INDONESIA: Dungon, Dungun kecil.];[JAPAN: sakishimasuōnoki.];[KENYA: Ofunywa, Rayuwe];[MALAYSIA: Dungun, Dungut laut.];[PHILIPPINES: Dungon-late, Dungon-latian, Dungon-lalau, Maladuñgon (Tag.); Dungon-dagat (Bik.); Dungon-mangle (C. Bis.).];[TONGA: Mamaea.];[THAI: Khai khwai (Chumphon, Krabi); Du hun, Du hun bai yai (Peninsular); Ngon kai (Central, Surat Thani); Ngon kai thale (Central, Surat Thani).];[VIETNAM: Quy biền, Cui biển].
ชื่อวงศ์---MALVACEA
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---บังคลาเทศ และ อนุทวีปอินเดีย เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และ แอฟริกา
Heritiera littoralis เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์ชบา (Malvaceae) ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Jonas Carlsson Dryander (1748–1810) นักพฤกษศาสตร์ชาวสวีเดนในปี พ.ศ.2296

 

ที่อยู่อาศัย พบที่แอฟริกา อินเดีย ศรีลังกา พม่า จีน กัมพูชา เวียดนาม ภูมิภาคมาเลเซีย ออสเตรเลีย และหมู่เกาะแปซิฟิก เกิดตามป่าชายเลนไปจนถึงหนองน้ำจืด ชายฝั่งหินและทรายด้านหลังป่าชายเลน มักจะอยู่ในป่าโกงกางในที่แห้ง ใกล้ระดับน้ำทะเล เป็นพืชในเขตร้อนชื้นชื้นซึ่งสามารถพบได้ที่ระดับความสูงถึง 600 เมตร ในประเทศไทยพบทางภาคกลาง ภาคตะวันออกเฉียงใต้ และภาคใต้ ขึ้นตามป่าโกงกาง
ลักษณะ เป็นไม้ยืนต้นไม่ผลัดใบสูง5-15เมตร เป็นไม้ป่าชายเลน ลำต้นมักบิดงอ พูพอนต่ำแผ่เป็นครีบบิดไปมา ไม่มีรากหายใจเปลือกหยาบเป็นเกล็ด มีร่องลึกแตกตามยาว สีน้ำตาลอมชมพูถึงเทาเข้ม ใบเดี่ยวเรียงเวียนเป็นกระจุกตามปลายกิ่งขนาดของใบกว้าง 5-10 ซม.ยาว 10-22 ซม แผ่นใบรูปรี รูปขอบขนาน รูปขอบขนานแกมรูปหอก หรือรูปรีแกมรูปไข่ พบบ่อยที่มีรูปร่างบิดเบี้ยวไม่แน่นอน ขอบใบเรียบหรือเป็นคลื่นเล็กน้อย ผิวใบด้านบนสีเขียวคล้ำ ด้านล่างสีเงินเทาขาว แวววาว เนื้อใบหนาคล้ายแผ่นหนัง ดอกแยกเพศอยู่ร่วมต้น ออกเป็นช่อเชิงลดแยกแขนงตามง่ามใบใกล้ปลายกิ่ง ช่อดอกโปร่งยาว10-20ซม.มีดอกย่อยขนาดเล็กจำนวนมาก ผลแห้งเป็นรูปทรงกลมไม่สมมาตรขนาดกว้าง 4-6 ซม.ยาว 5-10 ซม.ด้านล่างแบน ด้านบนโค้งขึ้นและมีสันตามยาว แผ่กว้างออกไปทางปลายผลคล้ายหงอนไก่ เปลือกผลแข็งสีเขียวเข้มเป็นมันวาวแล้วค่อยๆเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลสนิม เนื้อผลเป็นเส้นใยอัดแน่น ผลแก่ไม่แตกห้อยลงเป็นกลุ่มตามกิ่ง มี1เมล็ด
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---ต้องการดินทราย ดินที่อุดมสมบูรณ์มีการระบายน้ำ ความชื้นสม่ำเสมอ และตำแหน่งที่มีแดด ค่า pH ในช่วง 5.5 - 6.5 ทนได้ 5 - 7 แม้ว่ามันจะเติบโตในป่าโกงกาง แต่ดูเหมือนจะทนไม่ได้กับความเค็มสูง สามารถทนน้ำเค็มที่ท่วมได้เป็นครั้งคราวแต่ความเค็มจะต้องถูกชะออกมาด้วยน้ำจืด


ใช้ประโยชน์--- ต้นไม้มักถูกนำไปใช้ประโยชน์จากป่าโดยเฉพาะไม้ที่แข็งแรงและทนทาน นอกจากนี้ยังได้รับการปลูก ในฐานะเป็นไม้ประดับ
-ใช้กินได้ เมล็ดกินแทนถั่ว น้ำมันจากเมล็ด
-ใช้เป็นยา ยาต้มรากใช้รักษาโรคปากและฟัน สารสกัดจากเมล็ดใช้ในการรักษาโรคท้องร่วงและโรคบิด น้ำคั้นจากเปลือกแก้ริดสีดวงทวาร ใบใช้ประคบแก้ปวด-; ในอินเดียใบต้มในนมวัวผสมกับน้ำผึ้งแล้วทาภายนอก เพื่อรักษาโรคผิวหนัง
-ใช้ปลูกประดับ สายพันธุ์นี้ได้รับการปลูกเพื่อจุดประสงค์ในการเป็นไม้ประดับและเก็บเกี่ยวใบ ราก และเมล็ดเพื่อใช้ในการแพทย์แผนโบราณ
-ใช้อื่น ๆ แก่นไม้มีสีน้ำตาลแดงหรือน้ำตาลเข้มมักมีสีช็อกโกแลตหรือสีม่วง ไม้นั้นแข็ง เนื้อแน่น แต่ไม่คงทนมาก มักจะมีกลิ่นเหมือนหนัง สามารถต้านทานการติดเชื้อในท้องทะเลได้ ใช้สำหรับเสากระโดงเรือเมื่อตรงและยาวพอ ๆ กับเสา เสาตอม่อ - เปลือกมีสารแทนนิน 12 - 15% สำหรับน้ำหนักแห้ง ใช้สำหรับการทำ แห อวน เมล็ดยังมีแทนนิน กิ่งไม้ใช้เป็นแปรงสีฟัน เยื่อไม้เหมาะสำหรับการผลิตกระดาษห่อ เขียนและพิมพ์ ไม้ใช้เป็นฟืนที่ยอดเยี่ยมมีค่าพลังงานสูง
ระยะเวลาออกดอก---มีนาคม-พฤษภาคม
ขยายพันธุ์ -- เมล็ด ตอนกิ่ง ปักชำ


119 องุ่นทะเล/Coccoloba uvifera

ชื่อวิทยาศาสตร์---Coccoloba uvifera (L. ) L. (1759)
ชื่อพ้อง---Has 2 Synonyms.See all The Plant List http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2729556
---Basionym: Polygonum uvifera L.(1753)
---Coccolobis uvifera (L.) Crantz.(1766)
ชื่อสามัญ---Sea Grape, Seaside grape, Bay grape, Shore-grape, Platter leaf.
ชื่ออื่น---ครุฑทะเล(กรุงเทพฯ), องุ่นทะเล(ทั่วไป) ;[BRAZIL: Uva de praia.];[CHINESE: Hǎi pútáo.];[DUTCH: Meertraubenbaum, Gewone zeedruif, Seetraube.];[FRENCH: Cipo Branco De Pernambuco, Kino, Raisin Marine, Raisinier, Raisinier Bord De Mer.];[GERMAN:  Meertraube, Gewöhnliche; Seetraube, Gewöhnliche, Gewöhnliche Meertraube.];[HONDURUS: Papaturro.];[MEXICO: Niiche.];[NETHERLANDS: Stranddruif, Zeedruif, Gewoone.];[PORTUGUESE: Cocoloba, Uva-da-praia, Uva-do-mar.];[SPANISH: Uva caleta, Uva de playa, Uvero, Uvero de playa, Papalón, Papaturro.];[SURINAME: Droifi, Druif, Sistridroifi, Zeedruif.];[TAIWAN: Hǎi pútáo.];[THAI: Khrut thale (Bangkok); A ngun thale (General).];[VIETNAM: Nho biển.];[TRADE NAME: American kino.];
EPPO Code---CODUV (Preferred name: Coccoloba uvifera.)
ชื่อวงศ์---POLYGONACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปอเมริกา
เขตกระจายพันธุ์---อเมริกาใต้ - เอกวาดอร์ โคลัมเบีย เวเนซุเอลา ซูรินาเม; อเมริกากลาง- ปานามา ไปยังเม็กซิโก; แคริบเบียน
นิรุกติศาสตร์---ชื่อสกุล Coccolobaมา มาจากภาษากรีก 'kokkolobis' ซึ่งเป็นองุ่นชนิดหนึ่งตามตัวอักษรว่า "berry pod"
Coccoloba uvifera เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์ Polygalaceae ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Carl Linnaeus (1707–1778) นักชีววิทยาและนักพฤกษศาสตร์ชาวสวีเดน และได้รับชื่อที่แน่นอนในปัจจุบันโดย Carl Linnaeus (1707–1778) นักชีววิทยาและนักพฤกษศาสตร์ชาวสวีเดน ในปี พ.ศ.2302


สถานที่ถ่ายภาพ--- อุทธยานธรรมชาติศึกษาสิรีรุกขชาติ ม.มหิดล ศาลายา
ที่อยู่อาศัย มีถิ่นกำเนิดในฟลอริดา บาฮามาส เวสต์อินดีส อเมริกาใต้และเม็กซิโก เป็นพืชผู้บุกเบิกไม้ริมชายฝั่งทะเลทราย แนวชายฝั่งและหินปูน ในเขตร้อนชื้นซึ่งพบได้ในระดับสูงถึง 500 เมตร
ลักษณะ เป็นไม้ต้นสูง 8-10เมตร เส้นผ่านศูนย์กลาง 40 ซม.แตกกิ่งก้านเป็นพุ่มโปร่ง เปลือกต้นสีค่อนข้างนวล กิ่งอ่อนสีเขียว มีจุดประสีขาวทั่วไป ใบเดี่ยวและมีหูใบรอบข้อ รอบๆลำต้น ดอกสีขาวออกเป็นช่อตามปลายกิ่ง ดอกแยกเพสอยู่ต่างต้น ผลค่อนข้างกลมขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 1.5 - 2 ซม. ออกเป็นกระจุกขนาดใหญ่คล้ายองุ่น ผลอ่อนสีเขียว ผลแก่สีม่วงอมเขียว รูปทรงคล้ายแอปเปิ้ลขนาดเล็ก เปลือกและเนื้อผลบาง เมล็ดมี1เมล็ด ผลจะผลิตโดยต้นเพศเมียเท่านั้น ต้นเพศผู้จะไม่ผลิตผล
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---เป็นพันธุ์ไม้ที่มีการเจริญเติบโตเร็วทรงพุ่มกลมกว้าง ต้องการแสงแดดจัด หรือร่มเงาบางส่วน เหมาะสมกับพื้นที่แห้งแล้ง ทนความหลากหลายของสภาพดินรวมถึงดินเค็ม ค่า pH ในช่วง 6.5 - 7.5 ซึ่งทนได้ 5.8 - 8 ทนต่อไอเกลือ และสัมผัสทางทะเล
ใช้ประโยชน์--- ส่วนที่นำมาใช้ใบ เปลือก เปลือกราก ผลไม้ พืชมักจะถูกเก็บเกี่ยวจากป่าเป็นอาหารยาและแหล่งที่มาของไม้เมื่อมีขนาดใหญ่พอ เป็นไม้มีค่าโดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับงานตู้และเฟอร์นิเจอร์ บางครั้งมันได้รับการปลูก สำหรับผลไม้ที่กินได้และมักจะปลูกเป็นไม้ประดับซึ่งมีประโยชน์อย่างยิ่งในการป้องกันความเสี่ยงในพื้นที่ทางทะเล
-ใช้กินได้ ผลสุกสีส้มแดงกินสดได้ มีรสชาดหวานอมเปรี้ยวเล็กน้อย และนำเนื้อของผลมาทำ แยม เยลลี่ หรือไวน์ ดอกไม้ให้น้ำหวานมากมายน้ำผึ้งที่ได้มีคุณภาพดีให้สีอำพันอ่อน
-ใช้เป็นยา น้ำผลไม้และยาต้มจากเปลือกไม้และรากใช้ในการรักษาโรคบิด, ตกเลือด, กามโรค - ใช้ทาภายนอกสำหรับผื่นและโรคผิวหนัง - การต้มใบใช้รักษาโรคหอบหืดเสียงแหบและล้างบาดแผล- รากและเปลือกต้นฝาดใช้ในยาแผนโบราณของเปอร์โตริโกและแคริบเบียน- ในสาธารณรัฐโดมินิกันการต้มใบที่ใช้สำหรับอาการวัยหมดประจำเดือน, ท้องร่วง, เนื้องอก, โรคโลหิตจาง, ระคายเคืองผิวหนัง, โรคหอบหืด - ในเฟรนช์เกียนาน้ำผลไม้ฝาดจากพืชทั้งหมด รู้จักกันในชื่อ Jamaica kino ใช้รักษาอาการท้องเสียและโรคบิด ยาต้มก้านที่ใช้สำหรับความผิดปกติของลำไส้
-ใช้อื่น ๆ แก่นไม้มีสีน้ำตาลแดง เนื้อไม้มีลักษณะ แข็งแรงและหนักมาก แต่ไวต่อการถูกโจมตีจากปลวก เหมาะสำหรับงานตู้ ทำเฟอร์นิเจอร์ งานกลึงและงานแกะสลัก-สารฝาดแดงที่เรียกว่า W.Indian kino สกัดจากเปลือกไม้และใช้สำหรับการฟอกและย้อมสี- ไม้ใช้สำหรับทำถ่านและฟืนเป็นเชื้อเพลิงที่ดี
ภัยคุกคาม--เนื่องจากพื้นที่ทางภูมิศาสตร์ที่กว้างขวาง ประชากรจึงมีขนาดใหญ่และมีเสถียรภาพ ไม่มีภัยคุกคามที่น่าเป็นห่วงจัดไว้ใน IUCN Red List ประเภท'ความกังวลน้อยที่สุด'(ไม่น่าจะสูญพันธุ์ในอนาคตอันใกล้)
สถานะการอนุรักษ์---LC - Least Concern - National - IUCN Red List of Threatened Species.
ขยายพันธุ์--- เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง ปักชำ เริ่มติดผลเมื่ออายุประมาณ 6-8 ปีจากเมล็ด


120 โกงกางใบเล็ก/Rhizophora apiculata

ชื่อวิทยาศาสตร์---Rhizophora apiculata Blume.(1827)
ชื่อพ้อง---Has 1 Synonyms.See all The Plant List http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-50040668
---Rhizophora candelaria DC.(1828)
ชื่อสามัญ---MaNgrove, True mangrove, Tall-Stilted Mangrove
ชื่ออื่น---โกงกาง(ระนอง), โกงกางใบเล็ก(ภาคกลาง), พังกาใบเล็ก(พังงา), พังกาทราย(กระบี่) ;[BRUNEI: Bakau minyak, Bakau.];[CAMBODIA: Kaông ka:ng nhi, Kongkangsenleuktoch.];[CHINESE: Hóng shù.];[CZECH: Kořenovník.];[INDIA: Garjan.];[INDONESIA: Bakau minyak (general); Bako, Janglear (Javanese); Babakoan laut (Sundanese); Donggo akit.];[MALDIVES: Randho.];[MALAYSIA: Bakau, Bakau minyak, Bakau putih, Bakau tandok, Bakau akik, Pokok Bakau (Malay); Bangkita (Sabah).];[MYANMAR: Pyoo.];[PAPUA NEW GUINEA: Abia (Gulf Province), Bahkweh.];[PHILIPPINES: Bakauan (lalaki).];[SINGAPORE: Bakau minyak, Red-tree.];[THAI: Kong kang (Ranong); Kong kang bai lek (Central); Phang ka bai lek (Phangnga); Phang ka sai (Krabi).];[VIETNAM: Cây Đước, Đước đôi.];[TRADE NAME: True mangrove.].
EPPO Code---RHZAP (Preferred name: Rhizophora apiculata.)
ชื่อวงศ์---RHIZOPHORACEAE
ถิ่นกำเนิด---ป่าชายเลนเขตร้อนทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---อินเดีย ศรีลังกา เอเซียตะวันออกเฉียงใต้ ตลอดถึงหมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิกและตอนเหนือของออสเตรเลีย
Rhizophora apiculata เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์โกงกาง (Rhizophoraceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดย Carl Ludwig von Blume. (1789–1862) นักพฤกษศาสตร์ชาวเยอรมัน - เนเธอร์แลนด์ในปี พ.ศ.2370


สถานที่ถ่ายภาพ: อุทธยานธรรมชาติศึกษาสิรีรุกขชาติ ม.มหิดล ศาลายา
ที่อยู่อาศัย ขึ้นกระจายทั่วไปในป่าชายเลนส่วนใหญ่ในเอเชียเขตร้อนจากสามเหลี่ยมปากแม่น้ำสินธุในปากีสถานไปจนถึงเวียดนามและไหหลำ มันเกิดขึ้นทั่วภูมิภาค Malesian และไปทางทิศใต้ถึง รัฐควีนส์แลนด์และทางตะวันออกไปจนถึง New Caledonia และ Ponape (ไมโครนีเซีย) พบเป็นหมู่ไม้ ที่มีพันธุ์ไม้ชนิดเดียว ตามปากแม่น้ำลำคลอง และพื้นที่ริมชายฝั่งทะเลที่มีดินอ่อนค่อนข้างลึกและน้ำทะเลท่วมถึงสม่ำเสมอ บางครั้งมีโกงกางใบใหญ่ขึ้นปะปน
ลักษณะ เป็นไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่สูง25-30เมตร ลำต้นมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 30-50 ซม.เรือนยอดรูปกรวยคว่ำและแผ่กว้าง รากค้ำยันสูง3-8 เมตรรากค้ำยันแตกแขนงระเกะระกะไม่เป็นระเบียบ โคนรากทำมุมเกือบตั้งฉากกับลำต้นแล้วหักศอกลงดินเกือบเป็นมุมฉาก มีรากอากาศแตกตามกิ่ง เปลือกต้นสีเทาคล้ำหรือสีเทาอม ชมพู เรียบแล้วแตกเป็นร่องตามยาวตื้นๆ บางครั้งแตกตามแนวขวางคั่นไม่เป็นระเบียบคล้ายตารางสี่เหลี่ยม ใบเดี่ยวเรียงตรงข้ามสลับฉากออกเป็นกระจุกที่ปลายกิ่ง แผ่นใบรูปรีถึงขอบขนานแกมรูปรี ขนาดกว้าง4-8ซม.ยาว8-18ซม.โคนใบสอบรูปลิ่มถึงมน ชอบใบเรียบปลายใบเป็นติ่งแหลมอ่อนสีดำ ผิวใบเกลี้ยง ด้านบนสีเขียวเข้มเป็นมัน ด้านล่างสีซีดกว่า และมีจุดสีน้ำตาลเล็กๆกระจายทั่วผิวใบ เนื้อใบอวบน้ำแกมเหนียวคล้ายแผ่นหนัง หูใบแคบปลายเรียวแหลมสีชมพูถึงแดงเรื่อ ประกบคู่ที่ปลายยอดยาว4-8ซม.หลุดร่วงง่าย ดอกสมบูรณ์เพศ ดอกแบบช่อกระจุกด้านเดียวช่อดอกสั้นมาก ออกตามง่ามใบที่ใบร่วงไปแล้ว ก้านช่อดอกยาว 0.6-2 ซม.แต่ละช่อประกอบด้วยดอกย่อย1คู่ไม่มีก้านดอก สีเหลืองหรือเหลืองอมเขียว แข็งหนา ผลแบบผลมีเนื้อเมล็ดเดียว รูปทรงไข่กลับปลายคอด ยาว2-3ซม.ผิวหยาบค่อนข้างขรุขระสีน้ำตาลคล้ำ เมล็ดงอกตั้งแต่อยู่บนต้น ลำต้นใต้ใบเลี้ยงหรือฝัก คล้ายรูปทรงกระบอกขนาด1-1.5ซม.ยาว20-40ซม.มักโค้งงอทางด้านยอดฝัก แล้วเหยียดตรงและขยายขึ้นที่ส่วนโคนส่วนของปลายโคนฝักทู่ ผิวเป็นมันสีเขียวหรือเขียวอมม่วง ค่อนข้างเรียบหรือมีตุ่มขรุขระกระจายทั่วไป ใบเลี้ยงที่ยื่นออกมาสีส้มหรือสีน้ำตาลแดงยาว1-2ซม.

 

ใช้ประโยชน์-ใช้กินได้ ยอดอ่อน นำมาเป็นผักสดจิ้มน้ำพริก
-ใช้เป็นยาเปลือกไม้ใช้เป็นยาต้านโรคบิด เปลือกนำมาต้มกับน้ำดื่มช่วยแก้อาการคลื่นเหียนอาเจียน น้ำจากเปลือกใช้กินแก้อาการท้องร่วง ช่วยแก้บิด ใช้ภายนอกน้ำจากเปลือกใช้ชะล้างแผลและใช้ห้ามเลือดได้
-วนเกษตร เป็นสายพันธุ์ที่ต้องการในโครงการปลูกป่าในพื้นที่ป่าชายเลน ส่วนใหญ่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
-อื่น ๆไม้เมื่อทุบทิ้งไว้สักครู่ด้านในของเปลือกจะเป็นสีแสดอมแดงไปจนถึงสีเลือดหมู ส่วนกระพี้เป็นสีเหลืองอ่อน แก่นเป็นสีน้ำตาลแดง เนื้อไม้มีลักษณะเป็นมันวาว เสี้ยนไม้ตรง มีรอยแตกตามแนวตั้งมากกว่าแนวนอน ไม้ใช้ทำเสาที่ใช้สำหรับตอกเสาเข็มในการก่อสร้างและเป็นเสาประมง ไม้เหมาะสำหรับทำเฟอร์นิเจอร์  เปลือกอุดมไปด้วยแทนนินใช้สำหรับฟอกหนังและใช้ในการทำเชือก เนื้อไม้มีค่าพลังงานสูงทำให้เป็นที่ต้องการอย่างมากสำหรับทำฟืนและทำถ่าน
ระยะออกดอก/ติดผล---กันยายน-มกราคม ผลจะแก่ในช่วงเดือนเมษายน-ธันวาคม
ขยายพันธุ์ --- ด้วยวิธีการใช้ฝักโดยตรง


121 ตะบูนขาว/Xylocarpus granatum

ชื่่ออวิทยาศาสตร์---Xylocarpus granatum J. Koenig.(1784)
ชื่อพ้อง---Has 5 Synonyms. See all The Plant List http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2467231
---Amoora salomoniensis C.DC.(1886)
---Carapa granatum (J.Koenig) Alston.(1931)
---Carapa obovata Blume.(1825)
---Granatum obovatum (Blume) Kuntze.(1891)
---Xylocarpus obovatus (Blume) A.Juss.(1830)
ชื่อสามัญ---Cannonball Mangrove, Cedar mangrove, Puzzle fruit tree, Puzzlenut tree.
ชื่ออื่น---กระบูนขาว, ตะบูน, ตะบูนขาว (ภาคกลาง,ภาคใต้); [BENGALI: Dhundal, Dhundul, Tutul, Karamphul, Karambola, Karamfola.];[CHINESE: Hai you, Mu guo lian.];[MALAYSIAN: Nyireh ayer, Nyireh hudang, Nyireh bunga, Nireh, Niri, Pokok nyireh bunga.];[MARATHI: Karpa.];[PHILIPPINES: Piyagaw, Tabigi, (Tag.); Kolimbaning (Ilk.); Lubanayong (Ibn.); Tambu-tambu (Mag.).];[SINGHALESE: Kontalai, Mutti kad.];[TAMIL: Somuntheri, Kadal manga.];[TELUGU: Chenuga.];[THAI: Krabun khao, Tabun, Tabun khao (Central, Peninsular).].
EPPO Code---XYCGR (Preferred name: Xylocarpus granatum)
ชื่อวงศ์---MELIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์--เอเชีย ออสเตรเลีย -ปาปัว นิวกินี หมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิก -แอฟริกา
Xylocarpus granatum เป็นสายพันธุ์ของพืชดอกในครอบครัววงศ์กระท้อนหรือมะฮอกกานี (Meliaceae)ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกโดยJohann Gerhard König (1728–1785) นักพฤกษศาสตร์ชาวเยอรมันในปี พ.ศ.2327
---ชื่อสามัญ "ต้นปริศนา" ("puzzlenut tree") เกิดขึ้นจากรูปร่างที่ไม่สม่ำเสมอของเมล็ดพืช

 

ที่อยู่อาศัย มีถิ่นกำเนิดในภูมิภาคอินโดแปซิฟิกตะวันตกเขตร้อนและกึ่งเขตร้อนเกิดขึ้นในคาบสมุทรอินเดีย ศรีลังกา บังคลาเทศ อินโดจีน มาเลเซีย แอฟริกาตะวันออก มาดากัสการ์ ถึงออสเตรเลียและหมู่เกาะแปซิฟิก พบได้ตามตามชายฝั่งทะเล พื้นที่ป่าชายเลนบริเวณที่มีกระแสน้ำขึ้นน้ำลง
ลักษณะ เป็นไม้ยืนต้นสูงประมาณ 10-15 เมตร ผลัดใบเจริญเติบโตดีในน้ำกร่อย ลักษณะทรงต้นและเรือนยอดแผ่กว้าง ลำต้นมักคดงอ ส่วนที่โคนต้นมีลักษณะเป็นพูพอน เปลือกต้นสีเทาหรือสีเทาอมขาว หรือเป็นสีน้ำตาลแดง เปลือกแตกล่อนเป็นแผ่นบาง ๆ ใบเป็นใบประกอบแบบขนนกปลายคู่เรียงสลับกัน ใบย่อยเรียงตรงข้ามอยู่ 2 คู่ รูปไข่กลับ กว้างประมาณ 4.5-5 ซ.ม.ยาว 6-12 ซ.ม. ปลายใบมนโคนใบเรียวสอบ แผ่นใบหนาและเปราะ ขอบใบโค้งลงและเป็นคลื่นเล็กน้อยดอกสีขาวอมเหลือง ส่งกลิ่นหอมในช่วงบ่ายถึงค่ำ ดอกออกรวมเป็นช่อแบบช่อแยกแขนงตามซอกใบ ดอกบานเต็มที่กว้างประมาณ 1-1.2 ซ.ม. ผลแคปซูลทรงกลม สีน้ำตาล มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 9-12 ซ.ม.ผลแห้งแล้วแตก มีเมล็ดประมาณ 4-17 เมล็ด
ข้อกำหนดสิ่งแวดล้อม---เติบโตได้ดีที่สุดในตำแหน่งที่มีแดด อุณหภูมิตอนกลางวันต่อปีอยู่ในช่วง 22 - 30°c แต่ทนได้ 10 - 40°c ขี้นได้ในดินทรายถึงดินเหนียวที่อุดมด้วยอินทรีย์วัตถุ ดินมี ค่า pH ในช่วง 6.8 - 7.2 ทนได้ 6.5 - 7.5


ใช้ประโยชน์--- ต้นไม้ถูกใช้ในท้องถิ่นสำหรับไม้ แทนนินและสรรพคุณทางยา
-ใช้กินได้ เปลือกผลไม้ใช้เติมลงในซุป  เปลือกผลไม้แห้งใช้เป็นอาหารเรียกน้ำย่อย
-ใช้เป็นยา ผลไม้ใช้รักษาอาการบวมของเต้านมและโรคเท้าช้าง ยาต้มของผลไม้บดจะเมาเหมือนยาโป๊ว เปลือกสมานแผลมีสรรพคุณทางยาบางอย่าง มีรายงานการรักษาโรคบิดท้องร่วงและปัญหาท้องอื่น ๆ และ ใช้เป็นยาแก้ไข้ เมล็ดถูกเผาแล้วผสมกับกำมะถันและน้ำมันมะพร้าวเพื่อรักษาโรคผิวหนังและอาการคัน
-ใช้อื่น ๆ -แก่นไม้สีน้ำตาลแดง เนื้อละเอียดและมันวาวไม้มีความแข็งมาก หนักปานกลาง แข็งแรง ทนทาน ไม่ค่อยมีแมลงโจมตีแต่ไม่ทนต่อปลวก แต่เนื่องจากลำต้นมักจะคดเคี้ยวและเป็นโพรง จึงตัดเป็นท่อนยาวตรงไม่ได้ ใช้สำหรับการทำวัตถุขนาดเล็กเช่น หมุด เครื่องมือจับ  เมื่อมีชิ้นส่วนขนาดใหญ่เพียงพอ จะใช้สำหรับสร้างเรือ และก่อสร้าง ตลอดจนเฟอร์นิเจอร์คุณภาพดี ท่อนไม้ที่ใหญ่กว่า หากมี จะเป็นไม้ที่ดีที่สุดและสวยงามที่สุดในฟิลิปปินส์
-เปลือกไม้บางครั้งใช้ย้อมผ้าสีน้ำตาล สีย้อมสีแดงเข้มได้มาจากเปลือกไม้ เรซินได้มาจากต้นไม้- น้ำมันสีขาวกึ่งแข็งได้มาจากเมล็ด กลายเป็นของเหลวที่อุณหภูมิสูงขึ้น ใช้ในอินเดียสำหรับการเผาไหม้และในบางสถานที่ใช้เป็นน้ำมันใส่ผม
-ไม้ยังใช้สำหรับฟืน มันให้ความร้อนสูงแต่เผาไหม้เร็วมาก ดังนั้นโดยทั่วไปจึงนิยมใช้ไม้ชนิดอื่น
ภัยคุกคาม--เนื่องจากป่าชายเลนโดยทั่วไปอยู่ภายใต้การคุกคามจากการพัฒนาชายฝั่งและจากการเก็บเกี่ยว และภัยคุกคามอีกประการหนึ่งคือภาวะโลกร้อนและการเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเลที่ตามมา ถูกวางไว้ใน IUCN Red List ประเภท "ใกล้จะเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ในอนาคตอันใกล้"
สถานะการอนุรักษ์---NT - Near Threatened - National - IUCN Red List of Threatened Species.2019 (International Union for Conservation of Nature-สหภาพนานาชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ )
ระยะออกดอก---มีนาคม-เมษายน
ขยายพันธุ์ ---เมล็ด หลังจากที่ตกลงมาจากต้นแม่ พวกมันจะลอยอยู่ใต้ผิวน้ำและกระจายไปตามกระแสน้ำในมหาสมุทร ความมีชีวิตของเมล็ดจะลดลงอย่างรวดเร็วเมื่อเก็บรักษา ควรหว่านเมล็ดโดยให้ด้านนูนขึ้นด้านบน มีการงอกประมาณ 70% ใน 4 - 10 สัปดาห์ ต้นกล้าสามารถบรรลุความสูง 50 ซม. ใน 3 เดือน

อ้างอิง, แหล่งที่มา

---หนังสือพรรณไม้ในสวนหลวง ร.๙  (2539) ด่านสุทธาการพิมพ์
---หนังสือ ดอกไม้ และประวัติไม้ดอกเมืองไทย จาก ชุดธรรมชาติศึกษา โดย วิชัย อภัยสุวรรณ 2532
---ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์  BGO Plant Databases, The Botanical Garden OrganizationOrganization http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_page.asp
---The International Plant Names Index and World Checklist of Selected Plant Families 2017. Published on the Internet at http://www.ipni.org and http://apps.kew.org/wcsp/
---The Plant List (TPL) was a working list of all known plant species  http://www.theplantlist.org/
---Useful Tropical Plants. http://tropical.theferns.info/viewtropical.                                                                  ---India Biodiversity Portal. http://indiabiodiversity.org/species/show/                                                            ---Plants of the World Online | Kew Science . www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org                  ---GBIF.the Global Biodiversity Information Facility.https://www.gbif.org/species/
---Invasive Species บทสรุปการรายงานโดยละเอียดของชนิดพันธุ์ต่างถิ่นที่คุกคามการดำรงชีวิตและสิ่งแวดล้อมทั่วโลก https://www.cabi.org/isc/datasheet/19584
*---EPPO code---รหัสEPPOคือรหัสคอมพิวเตอร์ที่พัฒนาขึ้นสำหรับพืช แมลงศัตรูพืช (รวมถึงเชื้อโรค) ซึ่งมีความสำคัญในการเกษตรและการปกป้องพืช รหัสEPPOเป็นระบบการเข้ารหัสที่กลมกลืนกันซึ่งมีจุดมุ่งหมายเพื่ออำนวยความสะดวกในการจัดการชื่อพืชและศัตรูพืชในฐานข้อมูลคอมพิวเตอร์ตลอดจนการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างระบบไอที
EPPO (2021) EPPO Global Database (พร้อมใช้งานออนไลน์) https://gd.eppo.int

Check for more information on the species:    
        
---Plants Database -Names, synonymy and distribution-The Garden.org Plants Database.  https://garden.org/plants/
---Global Plant Initiative-Digitized type specimens, descriptions and use    
----หอพรรณไม้ - กรมอุทยานแห่งชาติ  www.dnp.go.th/botany/Herbarium/GPI.html
---Tropicos- Nomenclature, literature, distribution and collections-Tropicos - Home.  www.tropicos.org/
---GBIF-Global Biodiversity Information Facility-Free and open access to biodiversity data    https://www.gbif.org/
---IPNI- International Plant Names Index- The International Plant Names Index - home page    http://www.ipni.org/
---EOL-Descriptions, photos, distribution and literature-Global access to knowledge about life on Earth. Encyclopedia of Life eol.org/
---PROTA- Uses-The Plant Resources of Tropical Africa.https://books.google.co.th/
---Prelude-Medicinal uses-Prelude Medicinal Plants Database.    http://www.africamuseum.be/collections/external/prelude
Google- Images-Images       

รวบรวมเรียบเรียง: Tipvipa..V
รูปภาพ : ทิพพ์วิภา วิรัชติ
บริษัท สวนสวรส การ์เด้น ดีไซน์  จำกัด
สวนเทวา-เชียงใหม่
www.suansavarose.com
www.suan-theva.com


















 


  Copyright 2005-2009 suansavarose All rights reserved.
view