สมาชิก




ลืมรหัสผ่าน
สมัครสมาชิก
 

เมนู

หน้าแรก

รวมรูปภาพ

เว็บบอร์ด

สนทนาคนรักต้นไม้

 

บทความ

หิน-หินเทียม

สารพัดต้นไม้จัดสวน

ปลูกต้นไม้มงคล

เกี่ยวกับเรา

ไม้ประดับเพื่อการจัดสวน

สวนสไตล์ต่างๆ

มหัศจรรย์โลกพฤกษา

ต้นไม้ประจำจังหวัด ภูมิสัญญลักษณ์ของเมือง

ว่าด้วยเรื่อง.....ดิน....และ..ปุ๋ย

พืชจัดสวนมีพิษที่ควรระมัดระวัง

เปลี่ยนสวนเก่าให้เป็นสวนใหม่

จัดสวนพื้นที่ขนาดใหญ่

จัดสวนด้วยตัวเอง

ชื่อนั้นสำคัญไฉน

การทำบ่อเลี้ยงปลา และระบบกรองรักษาคุณภาพน้ำอย่างง่าย

มุมสวนสวยสำหรับคุณ

ในนี้มีอะไรเยอะแยะ

 
สถิติ
เปิดเว็บไซต์ 15/02/2008
ปรับปรุง 18/01/2021
สถิติผู้เข้าชม 9,829,944
Page Views 15,027,052
 
« January 2021»
SMTWTFS
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31      

ต้นไม้ในป่า5

ต้นไม้ในป่า5

ต้นไม้ในป่า 5

For information only-the plant is not for sale

1 ผักไผ่ต้น/Pittosporum nepaulense 48 มะเดื่อเกลี้ยง/Ficus racemosa var. racemosa
2 ผักหวานป่า/Melientha suavis 49 มะเดื่อสาย/Ficus semicordata
3 ผ่าเสี้ยนดอย/Vitex quinata 50 มะเดื่อหอม/Ficus hirta Vahl var. hirta
4 ผูก/Ficus variegata var. variegata 51 มะแตกต้น/Casearia flexuosa 
5 พญามะขามป้อมดง/ Cephalotaxus griffithii  52 มะนอดน้ำ/Ficus heterophylla
6 พรมคต/Heliciopsis terminalis 53 มะนาวดำ/Serverinia buxifolia
7 พรหมขาว/Mitriphora alba  54 มะนาวเทศ/Trigonostemon thyrsoideus
8 พระเจ้าร้อยท่า/ Heteropanax fragrans 55 มะนาวผี/Atalantia monophylla
9 พริกนก/Orophea enterocarpa 56 มะนาวเหลี่ยม/Merope angulata 
10 พลองกินลูก/Memecylon ovatum 57 มะเนียงน้ำ/Aesculus assamica 
11 พลองแก้มอ้น/Memecylon lilacinum 58 มะผด/Rhus chinensis
12 พลองขี้ควาย/Memecylon caeruleum 59 มะฝ่อ/ Trewia nudiflora
13 พลองเหมือด/Memecylon edule 60 มะแฝด/Monocarpia marginalis 
14 พลับเขา/Diosperos undulata var.crataricalyx 61 มะแฝดหลวง/Monocarpia marginalis 
15 พะวา/Garcinia speciosa 62 มะพร้าวนกกก/Horsfieldia glaba
16 พิกุลป่า/Adinandra integerrima 63 มะพลับพรุ/Diospyros lanciefolia 
17 พังคีต้น/Lophopetalum duperreanum 64 มะพลับยอดดำ/Diospyros collinsae
18 พันจำ/Vatica odorota 65 มะแฟน/Protium serratum 
19 พุดโกเมน/Rothmannia longiflora  66 มะม่วงกะล่อน/Magnifera caloneura
20 พุดทุ่ง/Holarrhena curtisii 67 มะม่วงขี้ไต้/Magnifera sylvatica
21 พุดนา/Gardenia hygrophilla 68 มะม่วงนก/Buchanania glaba 
22 พุดหอมไทย/Rothmannia thailandica 69 มะม่วงหัวแมงวัน/Buchanania lanzan 
23 พุทราทะเล/Ximenia americana 70 มะมุ่น/Elaeocarpus stipularis
24 โพขี้นก/Ficus rumphii 71 มะมุ่นดง/Elaeocarpus sphaericus
25 โพบาย/Balakata baccata 72 มะมุ่นพีพ่าย/Elaeocarpus lanceifolius
26 โพสามหาง/Symingtonia populnea  73 มะเม่าสาย/Antidesma sootepense
27 มณฑาดอย/Magnolia liliifera 74 มะยาง/ Sarcosperma arboreum
28 มณฑาดอย/Talauma hodgsonii 75 มะลิต้น/Diospyros brandsiana
29 มณฑาป่า/Manglietia garrettii 76 มะหนามนึ้ง/Vangueria pubescens
30 มณฑาภู/Magnolia henryi  77 มะห้อ/Spondias lakonensis
31 มณฑิรา/Manglietia insignis 78 มะห้า/Syzygium albiflorum
32 มณฑาสวรรค์/Magnolia delavayi 79 มะหากาหนัง/Eunonymus similis
33 มหาพรหมราชินี/Mitrephora sirikitiae 80 มือพระนารายณ์/Schefflera elliptica
34 มะกอกดอน/Schrebera swietenioides 81 เม่าช้าง/Antidesma bunius
35 มะกอกหนัง/Choerospondias axillaris  82 เม่าเหล็ก/Antidesma velutinosum
36 มะกัก/Spondias bipinnata 83 โมกการะเกด/Wrightia Karaketii
37 มะเกลือกา/Diospyros gracilis 84 โมกขน/Wrightia coccinea
38 มะเกิ้ม/Canarium subulatum 85 โมกเขา/Wrightia lanceolata
39 มะขม/Pittosporopsis Kerri 86 โมกเทวา/Chonemorpha griffithii
40 มะขาว/Trivalvaria pumila 87 โมกพะวอ/Wrightia tokiae
41 มะแขว่น/Zanthoxylum rhetsa 88 โมกสยาม/Wrightia siamensis
42 มะควัด/Ziziphus rugosa   89 โมกหลวง/Holarrhena pubescens
43 มะคังดง/Ostodes paniculata 90 โมกเหลือง/Wrightia viridiflora
44 มะคังแดง/ Dioecrescis erythroclada 91 โมกเหลืองใบบาง/Wrightia lecomtei
45 มะเค็ด/Catunaregam tomentosa 92 โมกเหลืองหอม/Wrightia laevis
46 มะดะหลวง/Garcinia xanthochymus 93 โมลีสยาม/Reevesia pubescens var. siamensis
47 มะดูกดำ/ Xanthophyllum virens 94 ไม้เกื้อดง/Michocarpus pentapetalus


ผักไผ่ต้น/Pittosporum nepaulense


ชื่อวิทยาศาตร์---Pittosporum napaulense (DC.) Rehder & E. H. Wilson
ชื่อพ้อง---Has 7 Synonyms
---Celastrus verticillata Roxb.
---Celastrus verticillatus Roxb., nom. nud., nom. invalid.
---Pittosporum floribundum Wight & Arn.
---Pittosporum floribundum Wight & Arnott ex Royle
---Pittosporum napaulense var. rawalpindiense Gowda
---Pittosporum verticillatum Wall.
---Senacia napaulensis DC.
ชื่อสามัญ---Ginger tree, Cheesewood, Golden Fragrance.
ชื่ออื่น---ผักไผ่ต้น(เชียงใหม่) ; [THAI: Phak phai ton.]; [CHINESE: dian zang hai tong.]; [ASSAMESE: Dieng-mulo,Shi-ing.]; [HINDI: Hindi: raini, tumri.];  [KANNADA: Tammatha,Ekkadi.]; [MALAYALAM: Kasumaram.]; [NEPALI: Khorsane.]; [TAMIL: Kattu Sampangi.]; [TELUGU: Rakamuti.]
ชื่อวงศ์---PITTOSPERACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---จีน บังคลาเทศ, ภูฏาน, อินเดีย, พม่า, เนปาล, ปากีสถาน, สิกขิม


มีถิ่นกำเนิดใน อินเดีย ภูฏานและเนปาล ช่วงกระจายพื้นเมือง แอฟริกา---มหาสมุทรอินเดียตะวันตก: มาดากัสการ์ ---ประเทศจีน [Yunnan Sheng (w.), Xizang Zizhiqu (s.)]---เอเชียเขตร้อน--อินเดีย: บังคลาเทศ ภูฏาน อินเดีย เนปาล สิกขิม ปากีสถาน พบขึ้นใน ป่าดิบทึบ ป่าดิบแล้ง ป่าผลัดใบ ที่ระดับความสูง  400-2000 เมตร
ในประเทศไทยพบทางตะวันออกเฉียงเหนือ
ไม้ต้นขนาดเล็ก ไม่ผลัดใบสูงถึง2-10 เมตร ลักษณะลำต้นคดงอ เปลือกต้นเรียบสีเทาอ่อนหรือสีน้ำตาลอมเทา, ผิวเรียบมีรูอากาศสีน้ำตาลเข้มหนาแน่นเปลือกในสีน้ำตาลอ่อน ใบเดี่ยว  5-20 x 2-8  ซม., รูปไข่แกมรูปใบหอก ออกเป็นกลุ่มที่ปลายช่อก้านใบยาว1-3 ซม. ปลายใบมนรีแคบ ขอบใบเป็นคลื่น กิ่งอ่อนมีขนสีขาวปกคลุม ดอกไม้สีขาว กลีบเลี้ยง 1-1.25 มม. รูปไข่ กลีบดอก 6 x 2 มม.รูปขอบขนาน ผลอ่อนสีเหลืองหม่น ผลสุกเปลี่ยนเป็นสีแดงเข้ม แตกได้เป็น2ซีก เนื้อในเป็นเมือกมีเมล็ดสีแดง1-5เมล็ด ขนาด 2-3 มม.
ใช้ประโยชน์ ผลเป็นอาหารนกบางชนิด
ระยะออกดอก/ติดผล---กุมภาพันธ์-ธันวาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด อายุยืนยาว 50 - 150 ปี                                                                                                    อ้างอิงภาพประกอบเพื่อการศึกษา---หนังสือ ต้นไม้เมืองเหนือ คู่มือศึกษาต้นไม้ยืนต้น ในป่าภาคเหนือ ประเทศไทย            โดย ไซมอน การ์ดเนอร์,พินดา สิทธิสุนธร,วิไลวรรณ อนุสารสุนทร หอพรรณไม้ ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 2549

ผักหวานป่า/Melientha suavis


ชื่อวิทยาศาตร์---Melientha suavis Pierre.
ชื่อพ้อง---Has 1 Synonyms
---Melientha acuminata Merr.
ชื่อสามัญ---Melientha (En)
ชื่ออื่น---ผักหวาน, ผักหวานป่า (ทั่วไป) ; [Thailand: phak waan paa.]; [LAOS: Hvaan.]; CAMBODIA: Daam prec, Dhammapia.]; [VIETNAM: rau sắng, rau ngót rừng.]; [MALAYSIA: Tangal (Sabah).]; [PHILIPPINES: Malatado.]
ชื่อวงศ์---OPILIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ - ไทย, กัมพูชา, ลาว, เวียดนาม, มาเลเซีย, อินโดนีเซีย, ฟิลิปปินส์
มีถิ่นกำเนิดในประเทศไทย คาบสมุทรมาเลเซีย ลาว กัมพูชา เวียดนาม ซาบาห์และฟิลิปปินส์ เกิดขึ้นตามธรรมชาติในป่าผลัดใบ ไม่ค่อยพบในป่าดิบแล้ง (หุบเขาชายเขตของลำธาร) ที่ระดับความสูง 300-900 (-1500) เมตร ทั่วบริเวณนี้เกิดขึ้นกันอย่างดุเดือดและบางครั้งอยู่ในการเพาะปลูก สายพันธุ์นี้หายากในมาเลเซียและฟิลิปปินส์ ประเทศไทยพบได้ทั่วทุกภาค ตามป่าเบญจพรรณในที่ราบหรือเชิงเขาที่มีความสูงไม่เกิน 600 เมตรจากระดับน้ำทะเล
ไม้ต้นขนาดเล็กสูงได้ถึง10-12(-15) เมตร เปลือกต้นสีน้ำตาล เมื่อแก่เป็นสีเทาอมดำ  ผิวลำต้นขรุขระ ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปรีถึงรูปไข่ หรือรูปไข่กลับ ขนาดใบ กว้าง2.5-5ซม.ยาว6-12ซม. ปลายใบเป็นติ่งแหลม โคนใบสอบเรียว ออกเรียงสลับกันแผ่นใบสีเขียวเป็นมัน ดอกช่อแบบแยกแขนง ดอกแยกเพศอยู่ในช่อดอกเดียวกัน ออกตามลำต้นและซอกใบใกล้ปลายยอด ดอกย่อยขนาดเล็กเป็นตุ่มสีเขียวอัดกันแน่น ประกอบด้วยดอกเพศผู้ที่ไม่มีก้านดอก 3-5 ดอก ส่วนดอกเพศเมีย มีก้านดอกยาวประมาณ 3-8 มม. มักพบเป็นดอกเดี่ยว หรืออาจพบเป็นกลุ่ม 3-5 ดอก ผลสดทรงรีสีเหลืองถึงแดง ขนาด  1.5-2 ซม. ยาว 2.2-4 ซม. ติดกันเป็นพวงเหมือนผลมะไฟ มีเมล็ดแข็ง 1เมล็ด
ใช้ประโยชน์---ใชักินได้ ใบและยอดอ่อนนิยมำไปต้ม ลวกจิ้ม นำไปผัดหรือทำแกงต่างๆ เมล็ดผักหวานป่านำมาต้มให้สุกใช้กินได้ เยื่อหุ้มเมล็ด และเนื้อเมล็ดให้รสหวานมัน ในปัจจุบันพบว่ามีการนำผักหวานป่ามาพัฒนาเป็นชาสำเร็จรูป ซึ่งเป็นเครื่องดื่มต้านอนุมูลอิสระ นอกจากนี้ยังมีการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากผักหวานป่าอีกหลากหลายรูปแบบ เช่น น้ำผักหวานป่า ไวน์ คุกกี้ ขนมถ้วย ข้าวเกรียบ ทองม้วน เป็นต้น
-ใช้ปลูกเป็นต้นไม้ริมรั้ว เป็นแนวรั้วหรือแนวเขตแดน
-ใช้เป็นยา ใบอ่อน ยอดอ่อน ช่วยในการขับถ่าย ให้โปรตีน พลังงาน คาร์โบไฮเดรตและเส้นใยอาหาร  ป้องกันโรคเกี่ยวกับปราสาท และสมอง เช่น อัลไซเมอร์ ป้องกันโรคมะเร็ง ป้องกันโรคหัวใจขาดเลือด ป้องกันโรคเบาหวาน ลดความอ้วน บำรุงร่างกาย แก้ร้อนใน ช่วยลดไข้ แก้น้ำดีพิการ แก้อาการเบื่อเมา บรรเทาอาการปวดมดลูก ใบ และน้ำยางจากใบนำมาเคี้ยวหรือกลั้วภายในปาก สำหรับแก้ลิ้นเป็นฟ้า  ใบ และยอดอ่อนนำมาต้มน้ำดื่ม ช่วยแก้กระหายน้ำ ป้องกันโรคปากนกกระจอก ราก และลำต้น ช่วยย่อยอาหาร ขับลมในลำไส้ แก้ท้องเสีย แก้พิษร้อนถอนพิษไข้ แก้น้ำดีพิการ แก่นลำต้นนำมาต้มกับต้นนมสาว ใช้เป็นยากระตุ้นน้ำนม
รู้จักอันตราย--- ใบอ่อนและดอกที่ใช้ปรุงอาหาร ใบอ่อนคล้ายผักหวานเมา Urobotrya siamensis Hiepko ที่มีพิษอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต
ตวามเชื่อ---ชาวกะเหรี่ยงไม่นิยมปลูกผักหวานป่าในบ้านเพราะเชื่อว่าทำให้คนในบ้านป่วย
รยะออกดอก---ธันวาคม-มีนาคม---ติดผล---เมษายน-สิงหาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด ปักชำราก ตอนกิ่ง (ใช้วิธีเพาะเมล็ดดีที่สุด)

ผ่าเสี้ยนดอย/Vitex quinata


ชื่อวิทยาศาตร์---Vitex quinata (Lour.) F.N.Williams
ชื่อพ้อง---Has 11 Synonyms

-Cornutia quinata Lour. -Vitex padangensis Hallier f.
-Vitex altmannii Moldenke -Vitex quinata f. lungchowensis S.L.Liou
-Vitex babula Buch.-Ham. ex Wall. -Vitex secundiflora var. longipes Moldenke
-Vitex celebica Koord. -Vitex sumatrana Miq.
-Vitex heterophylla Roxb. -Vitex undulata Wall.
-Vitex loureiroi Hook. & Arn.

ชื่อสามัญ---Wild Vitex, Five-leaf Chaste Tree.
ชื่ออื่น---ผ่าเสี้ยนดอย, อีแปะ,แปะ(นครราชสีมา),ซาคาง(อุดรธานี),ตะพุนเฒ่า(ตราด),มะคัง(อุบลราชธานี),สะคางต้น,หมากสะคั่ง(เลย), หมากเล็กหมากน้อย(ประจวบคีรีขันธ์);  [THAI: pha sian doi (Chiang Mai), sa khang (Udon Thani),ta phun thao (Trat), pae, i pae (Nakhon Ratchasima), ma khang (Ubon Ratchathani), sa khang ton, mak sa khang (Loei), mak lek mak noi (Prachuap Khiri Khan)]; [CHINESE: shan mu jing.]; [TAIWAN: Shān bù jiāng, wū tián, bù jīng shù]; [JAPANESE: Ooninjinboku]; [INDIA: Dieng-sart-udkhar (Khasi), Tirale-chiang (Naga), Dippamann (Telugu).]
ชื่อวงศ์---LAMIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---  อนุทวีปอินเดีย, จีน, พม่า, ไทย, ลาว, เวียดนาม, มาเลเซีย, อินโดนีเซีย, ฟิลิปปินส์, ปาปัวนิวกินี, หมู่เกาะแคโรไลน์


มีถิ่นกำเนิดอยู่ในเขตร้อนและเอเชียกึ่งเขตร้อน-หมู่เกาะแคโรไลน์พบทั่วไปในป่าผสมผลัดใบ ป่าดิบแล้ง ป่าไม้บนเนินเขาที่ระดับความสูง 200 - 1,200 เมตร
ไม้ต้นไม่ผลัดใบสูงถึง25เมตรเปลือกไม้สีน้ำตาลอมเทามีรอยแตกตื้นๆ ค่อนข้างนุ่มลักษณะ เหมือนไม้ก๊อกหนาประมาณ 1 ซม.ใบประกอบ3ใบย่อย หรือรูปนิ้วมือ กว้าง2.5-5ซม.ยาว5-22ซม.ก้านใบอ้วนมีขนยาวประมาณ 3-10 ซม.ยอดอ่อนมีขนห่างๆ ใบแก่เรียบเกลี้ยง ดอกสมบูรณ์เพศ ช่อดอกออกที่ปลายก้านหรือระหว่างซอกใบยาว(5)ถึง35ซม. ดอกสีครีมหรือเหลืองมีแต้มสีม่วงมีกลิ่นหอม ผลกลมขนสดเส้นผ่านศูนย์กลาง 1-1.5 ซม..ผลอ่อนสีเขียว สุกสีดำ
ใช้ประโยชน์--ใช้เป็นยา เปลือกไม้ ใช้เป็นยาดองบำรุงร่างกายและเป็นยาบำรุงกำลัง ดื่มเพื่อกระตุ้นความอยากอาหารและเจริญอาหาร ดื่มมากจะทำให้เมา
-ใช้อื่น ๆ เนื้อไม้มีลักษณะเนื้อแข็ง ยืดหยุ่นทนทานต่อความชื้น ใช้สำหรับการก่อสร้างบ้าน สะพานและเรือ
ระยะออกดอก---มีนาคม-พฤษภาคม---ผลแก่---ตุลาคม-มกราคม
อ้างอิงภาพประกอบเพื่อการศึกษา---หนังสือ ต้นไม้เมืองเหนือ คู่มือศึกษาต้นไม้ยืนต้น ในป่าภาคเหนือ ประเทศไทย โดย ไซมอน การ์ดเนอร์, พินดา สิทธิสุนธร, วิไลวรรณ อนุสารสุนทร หอพรรณไม้ ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 2549

ผูก/Ficus variegata 

ชื่อวิทยาศาตร์---Ficus variegata blume.
ชื่อพ้อง---Has 1 Synonyms
---Ficus variegata Blume var. variegata
ชื่อสามัญ---Common Red Stem Fig, Red stem fig, Green fruited fig, Variegated fig.
ชื่ออื่น---ผูก(กระบี่); [THAI: phuuk.];[CHINESE: za se rong.]; [JAPAN: giran-inu-biwa.]; [PHILIPPINES: tangisang bayawak.]; [INDONESIA: gele, gondang, nyawai.]; [SULAWESI:  kayu, pahobo.]; [MALAY: Tumbuhan Libo]; [VIETNAM: sung trổ, sung vè, vả rừng.]
ชื่อวงศ์---MORACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---อินเดีย จึน พม่า คาบสมุทรอินโดจีน หมู่เกาะอันดามัน มาเลเซีย หมู่เกาะโซโลมอน รัฐควีนสแลนด์
กระจายอยู่ในพื้นที่กว้างใหญ่ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ตั้งแต่อินเดียไปจนถึงหมู่เกาะแปซิฟิก มีถิ่นกำเนิดในหมู่เกาะอันดามัน, ออสเตรเลีย (ควีนส์แลนด์), จีน (ฝูเจี้ยน, กวางตุ้ง, กวางสี, ไหหลำและยูนนาน,), อินเดีย, อินโดนีเซีย (ชวา, กาลิมันตัน, เกาะซุนดาน้อย, โมลุกกะ, สุลาเวสีและสุมาตรา) ญี่ปุ่น (หมู่เกาะริวกิว), มาเลเซีย, พม่า, หมู่เกาะนิโคบาร์, ปาปัวนิวกินี, ฟิลิปปินส์, หมู่เกาะโซโลมอน, สิงคโปร์, ไต้หวัน, ไทยและเวียดนามซึ่งเติบโตในป่าชื้นที่ระดับความสูงต่ำ ประเทศไทยเป็นไม้ถิ่นเหนือมักพบริมธารน้ำ
ไม้ ผลัดใบสูงถึง25-40เมตร ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางลำต้นสูงสุด 110 ซม.ลักษณะทรงต้น เรือนยอดกลม โคนต้นเป็นพูพอน กิ่งก้านอ้วน ใบเดี่ยวเรียงสลับชนาดของใบกว้าง4-13ซม.ยาว9-25ซม. ขอบใบมีหยักตื้นประปราย โคนใบกลมหรือรูปหัวใจ ผล แบบมะเดื่อขนาด2-3.5ซม.เกาะเป็นกลุมแน่นบนก้านแข็งสั้นๆ ตามกิ่งและลำต้น ช่อผลยาวถึง7.5ซม.เมื่อสุกสีแดงเข้ม มีจุดขาวๆมักจะมีลายเส้น ก้านผลยาวเรียว2.5-6ซม.ด้านบนมีกาบเล็กๆ
ใช้ประโยชน์-ต้นไม้ถูกเก็บเกี่ยวจากป่าเพื่อใช้ในท้องถิ่นเป็นอาหารยาและแหล่งที่มาของไม้และขี้ผึ้ง ขี้ผึ้งขายในตลาดท้องถิ่น
-ใช้กิน ใบและผลกินได้แต่ไม่อร่อยส่วนมากใช้เลี้ยงสัตว์
-ใช้เป็นยา เปลือกต้น ผลใช้เป็นยาแก้บิด น้ำยางใช้ทาในการรักษาบาดแผล รากใช้เป็นยาแก้พิษ
-อื่น ๆ ไม้มีคุณภาพต่ำใช้สำหรับการก่อสร้างชั่วคราว งานหล่อแบบคอนกรีต งานตกแต่งภายใน ลิ้นชัก ลังผลไม้ เป็นต้นไม้ใช้สำหรับเลี้ยงครั่ง ไม้ใช้เป็นเชื้อเพลิง ต้นไม้เป็นแหล่งของขี้ผึ้งที่ใช้ในงานผ้าบาติก
ระยะออกดอก/ติดผล
ขยายพันธุ์---เมล็ด ตอนกิ่ง ปักชำ
อ้างอิงภาพประกอบเพื่อการศึกษา---หนังสือ ต้นไม้เมืองเหนือ คู่มือศึกษาต้นไม้ยืนต้น ในป่าภาคเหนือ ประเทศไทย โดย ไซมอน การ์ดเนอร์, พินดา สิทธิสุนธร, วิไลวรรณ อนุสารสุนทร หอพรรณไม้ ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 2549


พญามะขามป้อมดง/ Cephalotaxus griffithii

ชื่อวิทยาศาตร์--- Cephalotaxus griffithii Hook.f.
ชื่อพ้อง---Has 3 Synonyms
---Cephalotaxus fortunei var. lanceolata (K.M.Feng ex W.C.Cheng, L.K.Fu & C.Y.Cheng) Silba
---Cephalotaxus lanceolata K.M.Feng ex W.C.Cheng, L.K.Fu & C.Y.Cheng
---Cephalotaxus talonensis W.C.Cheng & K.M.Feng ex S.G.Lu & X.D.Lang
ชื่อสามัญ---Griffith's plum yew
ชื่ออื่น---มะขามป้อมดง(เชียงราย); ดอยสะเด็น(เชียงใหม่); พญามะขามป้อม, หิ้ง(เลย); สะวาลา, เส่วาลา(กะเหรี่ยง-เชียงใหม่); [FRENCH: queue de vache de Griffith.]
ชื่อวงศ์---CEPHALOTAXACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---อินเดีย พม่า ไทย กัมพูชา ลาว เวียตนาม จีน

 

พืชท้องถิ่นในภาคเหนือของอินเดีย(อรุณาจัลประเทศ อัสสัม)ตะวันออกของหิมาลัย ตอนเหนือของพม่าและในประเทศจีน ( เสฉวน,ยูนนาน) ขึ้นกระจัดกระจายไปยังลาว ไทย เวียดนามพบขึ้นอยู่ในป่าผสมตั้งแต่ระดับความสูง700-1900เมตร
ในประเทศไทยพบในภาคเหนือ ขึ้นตามป่าดิบเขา ที่สูงจากระดับน้ำทะเลตั้งแต่1,000-1,800 เมตร
เนื่องจากถูกคุกคามที่อยู่อาศัยมีการลดลงเนื่องจากการกวาดล้างป่าเพื่อขยายพื้นที่การเกษตร จัดอยู่ในประเภท 'ใกล้สูญพันธุ์' ใน IUCN Red List of Threatened Species (2013)
เป็นไม้พุ่มขนาดเล็กหรือไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูง15-30เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางลำต้นถึง 40-110 ซม.ลักษณะทรงต้น เรือนยอดเป็นพุ่มกลมทึบ กิ่งก้านลู่ลง กิ่งอ่อนมีรอยแผลระบายอากาศสีขาวประปรายทั่วไป  เปลือกต้นสีน้ำตาลแดง ผิวเรียบค่อนข้างมัน หลุดลอกเป็นชิ้นบางๆ ใบ รูปขอบขนานแคบ กว้าง0.2-0.4ซม.ยาว2-5ซม. โคนใบมนป้าน ปลายใบเรียวแหลม หลังใบเป็นมัน ด้านล่างสีซีด ดอกแยกเพศ ดอกเพศผู้ออกเป็นช่อตามง่ามใบ แต่ละช่อมีกาบหุ้มใบเรียงซ้อนกันจนเป็นก้อน ขนาด0.5ซม. ดอกเพศเมียออกเป็นดอกเดี่ยวตามง่ามใบ ผลรูปรีกลม กว้าง1-1.3 ซม.ยาว2-2.5 ซม.ปลายหยักเป็นติ่งแหลม  มีเมล็ดเดี่ยวยาว 35 - 45 มม
ใช้ประโยชน์---ใช้เป็นยา พืชอาจมีคุณสมบัติเป็นยา เมล็ดและเปลือกไม้มีสรรพคุณทางยาในการรักษาโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวและมะเร็งต่อมน้ำเหลือง(ในฐานะ Cephalotaxus mannii โดยมี Cephalotaxus griffithii ที่ระบุว่าเป็นคำพ้องความหมาย)
-วนเกษตรใช้ ปลูกเป็นรั้วที่ดีมากทนต่อการตัดแต่งกิ่ง ป้องกันความเสี่ยงในตำแหน่งที่ร่มรื่น
-ใช้อื่น ๆ ไม้คุณภาพสูงทนทานต่อแมลง เนื้อไม้เนียนสวยเหมาะสำหรับทำเครื่องเฟอร์นิเจอร์ที่มีคุณภาพงานฝีมือดี แต่เนื่องจากเป็นไม้หายากและไม่เป็นที่รู้จัก จึงไม่ค่อยนำมาใช้ประโยชน์ไม้ยังใช้ทำฟืน
ระยะออกดอก---พฤศจิกายน-เดือนมีนาคม--- ผลแก่---สิงหาคม-ตุลาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด ตอนกิ่ง ปักชำ
อ้างอิงภาพประกอบเพื่อการศึกษา---หนังสือ ต้นไม้เมืองเหนือ คู่มือศึกษาต้นไม้ยืนต้น ในป่าภาคเหนือ ประเทศไทย โดย ไซมอน การ์ดเนอร์, พินดา สิทธิสุนธร, วิไลวรรณ อนุสารสุนทร หอพรรณไม้ ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 2549

พรหมขาว/Mitriphora alba

ชื่อวิทยาศาตร์---Mitrephora alba Ridl.
ชื่อพ้อง----This name is unresolved.
ชื่อสามัญ---Mitrephora
ชื่ออื่น---พรหมขาว; [THAI: Phrom khao (General).]
ชื่อวงศ์---ANNONACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---มาเลเซีย ไทย
มีถิ่นกำเนิดในประเทศไทยและมาเลเซียพบขึ้นในป่าดิบชื้นทางภาคใต้ ที่ระดับความสูง50-200เมตร
ไม้ต้นขนาดเล็กสูง5-8เมตร  ลักษณะทรงต้น แตกกิ่งน้อยทรงพุ่มโปร่ง ปลายกิ่งห้อยลู่ลง เปลือกลำต้นเรียบสีดำ กิ่งอ่อนสีน้ำตาลและมีขนอ่อนปกคลุม มีช่องอากาศสีขาวเป็นจุดๆ แตกกิ่งน้อย ใบรูปรี กว้าง4.5-6ซม.ยาว10-14ซม. โคนใบมน ปลายใบเรียวแหลม ขอบใบเป็นคลื่น แผ่นใบบางเหนียวคล้ายแผ่นหนังสีเขียวเข้มเรียบเป็นมันทั้งสองด้าน เส้นแขนงใบเห็นไม่ชัดเจน ดอก ออก1-3ดอก ตรงข้ามใบ กลีบเลี้ยงรูปไข่สีเขียว กลีบดอกเรียงเป็น2ชั้น ชั้นนอกสีขาวชั้นในสีม่วง ดอกบานอยู่ได้1-2วันมีกลิ่นหอมอ่อนตลอดวัน เมื่อดอกใกล้โรยจะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองอ่อน ผลกลุ่ม มีผลย่อย5-9ผล ผลรูปทรงกระบอก ยาว4-6ซม.ผิวขรุขระเมื่อแก่สีเหลือง  
ใช้ประโยชน์--- นิยมปลูกเป็นไม้ประดับ ดอกสวยงามแปลกตา กลิ่นหอมอ่อนตลอดวัน
-อื่น ๆ  diterpenes ที่ออกฤทธิ์ทางชีวภาพที่สกัดจากกิ่งก้านมีรายงานว่ามีฤทธิ์เป็นพิษต่อเซลล์ปานกลางในการทดสอบกับเซลล์มะเร็งปอดของมนุษย์
ระยะออกดอก---มีนาคม-พฤษภาคม
ขยายพันธุ์---เพาะเมล็ด การทาบกิ่ง

พระเจ้าร้อยท่า/ Heteropanax fragrans


ชื่อวิทยาศาตร์---Heteropanax fragrans (Roxb. ex DC.) Seem.
ชื่อพ้อง---Has 2 Synonyms
---Basionym: Panax fragrans Roxb.
---Aralia fragrans (Roxb.) G. Don ex Loud.
ชื่อสามัญ---None
ชื่ออื่น---พระเจ้าร้อยท่า ตู๊เจ้าร้อยท่า อ้อยช้าง ; [THAI: Phra chao roi thaa.]; [CHINESE: Huǎng sǎn fēng, huǒ tōng mù.]; [ASSAMESE: Keseru, Koroinga, Koronda.]
ชื่อวงศ์---ARALIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---เนปาล ภูฏาน อินเดีย จีน พม่า ไทย ลาว เวียตนาม


ขึ้นกระจายในจีน (ฝูเจี้ยน, กวางตุ้ง, กวางสี, ไหหลำ, ยูนนาน) ภูฏาน, อินเดีย, อินโดนีเซีย, พม่า, เนปาล, ไทย, เวียดนาม]เติบโตตามธรรมชาติในป่าในภูเขาหุบเขาที่ความสูงจากระดับน้ำทะเลไม่เกิน 1,000เมตร. ประเทศไทยพบขึ้นประปรายในที่โล่งแจ้งระดับต่ำกว่า900เมตร
ไม้ ยืนต้นขนาดเล็กสูงประมาณ8เมตรลักษณะทรงต้น มักมีลำต้นเดี่ยวคล้ายปาล์ม ต้นอ่อนมีหนามแหลม ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก ก้านใบยาว 15-450 ซม.ใหญ่มาก ไม่มีหนาม ใบย่อยรูปไข่หรือขอบขนาน (3-) 5.5-13 × (1.5-) 3.5-6 ซม. ใบอ่อนมีขนรูปดาว ออกดอกขณะทิ้งใบ ผลขนาด 0.8 ซม. เป็น 2 พูแบนมีขนสีแดงรูปดาว ผลรูปไข่ขนาด 5-7 × 3-5 มม. บีบอัดด้านข้างเล็กน้อย ก้านผล0.8มม.หนา2-3มม.
ใช้ประโยชน์---ลำต้นและเปลือกรากใช้ทำยา  ไม้ใช้ทำอุปกรณ์เครื่องดนตรี  นิยมนำมาปลูกเป็นไม้ประดับให้ร่มเงา
ระยะออกดอก---กุมภาพันธ์-มีนาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด---อ้างอิงภาพประกอบเพื่อการศึกษา---หนังสือ ต้นไม้เมืองเหนือ คู่มือศึกษาต้นไม้ยืนต้น ในป่าภาคเหนือ ประเทศไทย โดย ไซมอน การ์ดเนอร์, พินดา สิทธิสุนธร, วิไลวรรณ อนุสารสุนทร หอพรรณไม้ ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 2549

พรมคต/Heliciopsis terminalis 

ชื่อวิทยาศาตร์---Heliciopsis terminalis (Kurz) Sleum
ชื่อพ้อง---Has 4 Synonyms
---Heliciopsis henryi (Diels) W.T. Wang    
---Heliciopsis lobata var. microcarpa C.Y. Wu & T.Z. Hsu    
---Helicia terminalis Kurz    
---Helicia henryi Diels: Hand.-Mazz.
ชื่อสามัญ--None
ชื่ออื่น---พรมคต เหมือดคนดง เหมือดคนขาว เหมือดตัวผู้; ; [Phrom kot]; [CHINESE: Zhà sāi shù.]; [VIETNAM: Song quắn.]
ชื่อวงศ์---PROTEACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---อินเดีย พม่า ไทย กัมพูชา ลาว เวียตนาม จีน
ขึ้นกระจาย ในจีน (ยูนนาน กวางตุ้ง กวางสี ไหหลำ) ภูฏาน อินเดีย ตะวันออกเฉียงเหนือพม่า ไทย กัมพูชาและเวียดนามตอนเหนือ  เกิดในป่าดิบชื้นเขตร้อนกว้างในหุบเขาหรือเนินเขาที่ระดับความสูง 50-700 (-1400) เมตร ประเทศไทยพบตามป่าดงดิบและป่าดิบเขาที่ระดับความสูง600-1,500เมตรจากระดับน้ำทะเล
ไม้ ยืนต้นไม่ผลัดใบ สูง4-20เมตร กิ่งและใบอ่อนเป็นขนสีเทาสนิมจากนั้นค่อยหลุดร่วงไป ใบมีสองชนิดแผ่นใบบาง ก้านใบยาว 1-2.5 ซม. ใบเป็นรูปไข่หรือรูปขอบขนานยาว 15-35 ซม. กว้าง 4-10 ซม. ปลายแหลมยาวถึงเว้าสั้นโคนใบรูปลิ่มหรือเรียวด้านข้างเส้นใบที่เห็นได้ชัดทั้งสองข้างก้านใบของใบมีดยาว 4-5 ซม. โครงร่างเป็นรูปไข่เกือบยาว 25-55 ซม. กว้าง 15-50 ซม. มักจะแยก 3-5 คู่บางครั้งมี 3-7 คู่ (ใบของต้นอ่อนมีรูปร่างแตกต่างจากใบของ ต้นแก่  ใบของต้นอ่อนยาวถึง50ซม.แผ่นใบเป็นพูหยักลึก- ใบของต้นแก่ 20x7ซม.ไม่มีพู  ก้านใบ1.5-4ซม. ) ช่อดอกออกที่ซอกใบ ดอกไม้เพศเมียสมมาตรสดใส  ช่อดอกเพศผู้ยาว 10-24 ซม. มีขนยาว, ตาดอกเพศผู้เชิงเส้นมีความยาว 11-14 มม. สีขาวหรือสีเหลืองอ่อนอับเรณูยาวประมาณ 2.5 มม ช่อดอกเพศเมียมีความยาว 15-22 ซม. และมีขนกระจัดกระจายก้านดอกเพศเมียยาว 8-10 มม.อับเรณูมีความยาวประมาณ 1.5 มม. ผลรูปรีอ่อนสีเขียว สุกสีเหลืองน้ำตาลแบบมีเนื้อ ขนาด3-4.2ซมเส้นผ่านศูนย์กลาง 2.5-3 ซมไม่มีจุก มี1-2เมล็ด ส่วนครึ่งบนของเมล็ดย่นออกเป็นพวง           
ใช้ประโยชน์--- ใช้เป็นยา ในจีนใช้ใบ ราก ผลล้างความร้อนและล้างพิษ ในท้องถิ่น(กวางสี ใช้ในการรักษาคางทูม ใบ ใช้ภายนอกเพื่อรักษาโรคผิวหนัง  ในเวียตามใช้เปลือกและใบ รักษาตับอ่อนอักเสบ             
ระยะออกดอก---มีนาคม-มิถุนายน---ผลแก่---สิงหาคม-พฤศจิกายน
ขยายพันธุ์---เมล็ด ---อ้างอิงภาพประกอบเพื่อการศึกษา---หนังสือ ไม้ต้นในสวน Trees in the Gardenโดย องค์การสวนพฤกษศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี The Botanical Garden Organization Office of the Prime Minister พิมพ์ครั้งที่1 พฤษภาคม 2542 จัดพิมพ์โดย มูลนิธิ ศาสตราจารย์ ดร.สง่า สรรพศรี 


พริกนก/Orophea enterocarpa


ชื่อวิทยาศาตร์---Orophea enterocarpa Maingay ex Hook.f. & Thomson
ชื่อพ้อง---No synonyms are recorded for this name
ชื่อสามัญ---None
ชื่ออื่น---จิงกล้อม (ชุมพร), พริกนก (ตรัง), กล้วยค่าง (ปราจีนบุรี), มะป่วน (ภาคกลาง), ดีปลีต้น, ปีบผล
ชื่อวงศ์--- ANNONACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---ฟิจิ หมู่เกาะบิสมารค์, เกาะบอร์เนียว, ฟิจิ, แหลมมลายู, นิวกินี, ฟิลิปปินส์, เกาะโซโลมอน, เกาะสุลาเวสี, เกาะสุมาตรา, เวียดนาม
มีถิ่นกำเนิดในแถบเอเซีย แพร่กระจายใน เขตร้อนและฟิจิ หมู่เกาะบิสมารค์, เกาะบอร์เนียว, ฟิจิ, แหลมมลายู, นิวกินี, ฟิลิปปินส์, เกาะโซโลมอน, เกาะสุลาเวสี, เกาะสุมาตรา, เวียดนาม ในประเทศไทยพบกระจายพันธุ์ทางภาคใต้และทางภาคตะวันออก โดยจะพบขึ้นในป่าดิบชื้น
ไม้ ต้นขนาดเล็ก สูง4-7เมตร ใบรูปรีกว้าง 4-7ซม.ยาว12-20ซม.กลีบดอกชั้นนอกสีขาว ชั้นในประกบกัน สีขาวและมีแต้มสีม่วงแดง ไม่มีกลิ่นหหอม ขนาดดอก1.5-2ซม.ผลเป็นผลกลุ่ม ผลย่อยรูปทรงกระบอกปลายแหลมกว้าง1ซม.ยาว3.5-8ซม.เมื่อสุกสีแดงเข้มคล้ายพริก ในถิ่นกำเนิดออกดอกช่วงต้นฤดูฝน มีการคัดเลือกต้นที่นำมาปลูกให้เป็นไม้ประดับต้นเตี้ยและให้ออกดอกตลอดปี ชอบดินร่วนระบายน้ำดี ความชื้นสูงและอยู่ภายใต้ร่มเงา
ใช้ประโยชน์---ใช้เป็นยา เปลือกไม้ช่วยแก้เลือดร้ายในเรือนไฟหลังสตรีคลอดบุตร
ระยะออกดอก/ติดผล
ขยายพันธุ์---ด้วยวิธีทาบกิ่ง โดยใช้พริกเหลือง (O. cuneiformis) เป็นต้นตอ


พลองกินลูก/Memecylon ovatum


ชื่อวิทยาศาตร์---Memecylon ovatum J.E.Smith.
ชื่อพ้อง---Has 14 Synonyms

-Memecylon edule Fern.-Vill. -Memecylon parviflorum Blanco
-Memecylon edule ovatum (Sm.) C.B.Clarke -Memecylon pierrei Hance
-Memecylon ferreum Blume -Memecylon prasinum Naudin
-Memecylon grande ovatum (Sm.) Trimen -Memecylon rhodophyllum Bakh.f.
-Memecylon laxiflorum Wall. -Memecylon tinctorium Blanco
-Memecylon laxiflorum Wall. ex Ridl. -Memecylon umbellatum Merr.
-Memecylon lucidum C.Presl -Memecylon violaceum Cogn.

ชื่อสามัญ---Delek air tree, Ironwood tree.
ชื่ออื่น---พลองกินลูก,พลองใหญ่(ประจวบคีรีขันธ์) ; [HINDI: Anjan, Kaya.]; [MARATHI: Anjan.]; [TEUGU: Mandi, Lakhone.]; [MALAYALAM: Kanjavu.]; [ORIYA: Neymaru.]; [PHILIPPINES: Kolis, Bayan, Gisian (Tag.).]
ชื่อวงศ์---MELASTOMATACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์--- อินเดีย พม่า ไทย กัมพูชา ลาว เวียดนาม มาเลเซีย ฟิลิปปินส์
ป่าเต็งรังที่ลุ่มชายฝั่ง บนสันเขาบนยอดเขาหินปูน มักจะอยู่เป็นสังคม
ประเทศไทยพบในป่าดิบแล้งและป่าดิบชื้นทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออก จนถึงภาคกลางตอนล่าง ตั้งแต่ระดับน้ำทะเลจนถึง400เมตร
ไม้ยืนต้นขนาดเล็กไม่ผลัดใบ สูง 5-7 เมตร
ลำต้นตรงสูง 8 -14 เมตร แตกกิ่งน้อยเรือนยอดกลมโปร่ง เปลือกสีน้ำตาลอมดำ แตกเป็นสะเก็ดบางและเป็นร่องตื้นตามยาวของลำต้น ใบเดี่ยวออกเรียงตรงข้าม รูปไข่ป้อม ขนาดของใบกว้าง 4-6 ซม.ยาว 8-12 ซม. โคนใบมน ปลายใบแหลมเรียวเว้าเป็นติ่งสั้น ขอบใบเรียบ เนื้อใบหนาสีเขียวเข้มและเกลี้ยงทั้งสองด้าน เส้นแขนงใบด้านบนเป็นร่องตื้นๆ ดอกมีกลิ่นหอมจางๆ ออกเป็นช่อกระจุกซ้อน ยาว3-4 ซม. ขนาดดอกประมาณ7 มม.มี4กลีบออกตามกิ่งเหนือรอยแผลหรือตามซอกใบ ดอกอ่อนสีชมพูขณะบานเต็มที่ มีสีม่วงอมน้ำเงิน ดอกบานพร้อมกันเกือบทั้งต้น ผลกลมมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 7-10 มม.สุกสีม่วงแดงดำมีเนื้อบางๆหุ้ม  เจริญได้ดีในที่ที่มีแสงแดดรำไร และค่อนข้างชื้น ขึ้นได้ในดินทุกชนิด พืชมีอลูมิเนียมในใบทำให้สามารถเติบโตในดินกรดที่อุดมด้วยอลูมิเนียมซึ่งเป็นพิษสำหรับสายพันธุ์อื่น ๆ
ใช้ประโยชน์---ต้นไม้ถูกเก็บเกี่ยวจากป่าเพื่อใช้ในท้องถิ่นเป็นอาหารยาและแหล่งที่มาของไม้
-ใช้กิน ผลสุกเนื้อหุ้มเมล็ดรสหวานกินได้
-ใช้เป็นยา ยาพื้นบ้านใช้ยาต้มของราก ใช้สำหรับการผิดปกติของประจำเดือนที่มีมากเกินไป น้ำคั้นใบ ใช้เป็นยาสมานแผล และยาต้านจุลชีพ  การแช่จะใช้เป็นการล้างในการรักษา เยื่อบุตาอักเสบ ในอินเดียใช้ใบในการรักษาโรคหนองใน
-อื่น ๆเนื้อไม้เหนียวหนักแข็งแรงและยืดหยุ่นมากใช้ทำอุปกรณ์การเกษตร และใช้เป็นเชื้อเพลิง -ใบอุดมไปด้วยอลูมิเนียมและใช้เป็น mordant ก่อนทำการย้อมสี เช่น ในฟิลิปปินส์ใช้เมื่อระบายสีเส้นใยของปาล์ม
ระยะออกดอก--- เมษายน-พฤษภาคม
ขยายพันธุ์---ด้วยการเพาะเมล็ด   
อ้างอิงภาพประกอบเพื่อการศึกษา---หนังสือ ต้นไม้เมืองเหนือ คู่มือศึกษาต้นไม้ยืนต้น ในป่าภาคเหนือ ประเทศไทย โดย ไซมอน การ์ดเนอร์, พินดา สิทธิสุนธร, วิไลวรรณ อนุสารสุนทร หอพรรณไม้ ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 2549

พลองขี้ควาย/Memecylon caeruleum

ชื่อวิทยาศาตร์---Memecylon caeruleum Jack.
ชื่อพ้อง---Has 5 Synonyms
---Memecylon cordatum Wall.
---Memecylon cyanocarpum C.Y.Wu ex C.Chen
---Memecylon floribundum Blume
---Memecylon manillanum Naudin
---Memecylon pulchrum Kurz
ชื่อสามัญ---Blue strawberry flowers
ชื่ออื่น-พรม,พลองขี้ควาย,พลองแดง,พลองขี้ไต้(ประจวบ).พลองขี้นก(ลำปาง) พลองยอดแดง(กลาง);  [THAI: phrom, phlong khi kwai, phlong khi tai, phlong khi nok, phlong daeng, phlong yot daeng.]; [CHINESE: tian lan gu mu.]
ชื่อวงศ์---MELASTOMATACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---จีนตอนใต้ กัมพูชา ไทย ลาว เวีบตนาม
ขี้นกระจายใน จีน (ไหหลำ, SE Xizang, ยูนนาน)  [กัมพูชา, อินโดนีเซีย, ไทย ลาว เวียดนาม] ตามป่าโปร่งไปยังป่าทึบที่ะดับความสูง 900-1200 เมตร
ในประเทศไทยพบในป่าดิบแล้งบริเวณที่มีต้นไม้อื่นขึ้นอยู่หนาแน่น บริเวณที่ค่อนข้างแล้งและร่ม ที่ระดับความสูง10-400เมตร
ไม้ยืนต้นไม่ผลัดใบขนาดเล็กสูง 3-6 (-12)  เมตร  ลักษณะทรงต้น เรือนยอดกลมแตกกิ่งน้อย เปลือกนอกสีน้ำตาลอมดำ แตกเป็นสะเก็ดหรือเป็นร่องตื้นตามยาวของลำต้น เปลือกบาง ต้นที่ขึ้นอยู่ในบริเวณหนาแน่นลำต้นมักไม่ตั้งตรง ใบเดี่ยวเรียงตรงข้ามรูปไข่หรือรูปไข่แกมขอบขนาน กว้าง3-4ซม.ยาว5-7ซม.ก้านใบ 5-10 มม โคนใบมนปลายใบแหลม ผิวใบเรียบเป็นมันทั้งสองด้าน เนื้อใบหนาเกลี้ยงสีเขียวเข้ม ดอกช่อ แบบซี่ร่มสีม่วง-น้ำเงิน มีดอกย่อยจำนวนมากกลีบดอกสีขาวกรือเขียวแกมเหลือง ผลกลมขนาด5-8มิลลิเมตร ผลสดตอนยังอ่อนสีชมพูถึงสีแดงเข้ม เมื่อสุกสีม่วงดำหรือน้ำเงินปนดำ ผลขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง1-1.5ซม.
ใช้ประโยชน์---ใช้เป็นยา ราก ใช้เป็นยาแก้ผิดสำแดง แก้อาหารเป็นพิษ เป็นยาสมาน
เนื้อไม้เหนียวมาก ใช้ทำอุปกรณ์การเกษตร ผลเป็นอาหารสัตว์
ระยะออกดอก---มีนาคม-พฤษภาคม
ขยายพันธุ์---ด้วยการเพาะเมล็ด
อ้างอิงภาพประกอบเพื่อการศึหษา---หนังสือ คู่มือดูพรรณไม้ป่าสะแกราช  เล่ม2 โดย ดร. ปิยะ เฉลิมกลิ่น,จิรพันธ์ ศรีทองกุล,อนันต์ พิริยะภัทรกิจ           


พลองเหมือด/Memecylon edule


ชื่อวิทยาศาตร์---Memecylon edule L.
ชื่อพ้อง---Has 3 Synonyms
---Memecylon globiferum Wall.
---Memecylon pyrifolium Naudin
---Memecylon umbellatum Blume
ชื่อสามัญ--Kaayam Tree. Delek air.Iron-wood tree.
ชื่ออื่น---พลองเหมือด(ภาคกลาง),พลองดำ(ประจวบคีรีขันธ์),เหมียด(สุรินทร์); [THAI: phlong dam.]; [KANNADA: Aali mara, Nemaaru, Anjan, Anjuni, Lokhandi.]; [MYANMAR: byin-gale, lee-ko-kee, me-byaung, miat, mi-nauk.]
ชื่อวงศ์---MELASTOMATACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---อินเดีย ศรีลังกา พม่า ไทย ลาว เวียตนาม มาเลเซีย ฟิลิปปินส์
มีถิ่นกำเนิดอยู่ในประเทศอินเดีย ศรีลังกา อินโดจีนจนถึงแหลมมลายูเกาะบอร์เนียว  เติบโตในป่าเต็งรังที่ยังไม่ถูกรบกวนเปิดโล่ง ป่าพรุชายฝั่ง ป่ากึ่งภูเขามักจะอยู่ในแหล่งลุ่มน้ำใกล้กับแม่น้ำและลำธาร แต่ก็พบได้ทั่วไปในเนินเขาและสันเขามักจะอยู่ในดินทรายที่ระดับความสูงถึง 1,400 เมตร
ไม้ ต้นขนาดกลางสูง 5-7เมตร  เปลือกของลำต้นขรุขระเป็นร่อง มีสีน้ำตาลดำ ใบเดี่ยวออกตรงข้ามกัน ลักษณะของใบรูปวงรีคล้ายโล่ แผ่นใบเรียบเป็นมันมีสีเขียวเข้ม ม้วนขึ้นเขาหาเส้นกลางใบเล็กน้อย ปลายใบแหลม ขอบใบขนาน ความกว้างของใบประมาณ 2-3 ซม. และยาวประมาณ 3-5ซม. ดอกออกเป็นช่อกระจุกตามปลายกิ่งดอกตูมสีชมพูเมื่อบานเป็นสีม่วงแกมน้ำเงิน ผลติดอยู่ตามปลายกิ่ง ผลเป็นผลเดี่ยวคล้ายลูกหว้า ผลดิบมีสีเขียว เมื่อสุกแล้วจะมีสีม่วงเกือบดำ ข้างในผลมีเมล็ด 1 เมล็ด
ใช้ประโยชน์---ต้นไม้ถูกเก็บเกี่ยวจากป่าเพื่อใช้เป็นไม้และผลไม้ที่กินได้ซึ่งใช้ในท้องถิ่น และนิยมปลูกเป็นไม้ประดับ
-ใช้กิน ผลมีรสฝาดหวาน กินเป็นผลไม้ ยอดอ่อนกินเป็นผักสด
-ใช้เป็นยา  เปลือกต้นใช้รักษาแผลฟกช้ำ ดอกไม้ใช้ในการรักษาอาการอักเสบของเยื่อบุ  รากหรือลำต้นใช้ต้มรักษาโรคกระเพาะอาหาร หรือต้มผสมกับยาอื่น รักษาโรคหืด น้ำยางจากลำต้นนำมาใช้ทาส้นเท้าเพื่อลดรอยแตกได้ พลองเหมือดมีสรรพคุณเป็นสมุนไพรใช้บำรุงเลือด บำรุงน้ำนม เมื่อนำไปผสมกับเหมือดโลดใช้ปรุงเป็นยาแก้ไข้ป่า น้ำต้มต้น,ใบดื่มแก้ขัดเบา
-อื่น ๆ เนื้อไม้สีน้ำตาลอ่อนเนื้อแข็งและแน่นใช้สำหรับเสาบ้านและสร้างเรือ -ใช้เป็นเชื้อเพลิงทำเป็นถ่านได้ดี -ใบอุดมไปด้วยอลูมิเนียมและมีการใช้แบบดั้งเดิมเป็น mordant สำหรับการแก้ไขสีของสีย้อม สีเหลืองและสีแดงเข้มสามารถสกัดได้จากใบและดอก มันสามารถใช้สำหรับการย้อมผ้าฝ้ายและสินค้าทอเช่นเสื่อ  กิ่งและลำต้นทำเป็นน้ำด่างใช้แช่ไหมและฝ้ายก่อนย้อม สามารถสกัดสีเหลืองออกมาได้- ใบเมื่อนำมาเคล้ากับพริกแล้วตากแดดช่วยให้พริกสีสด ป้องกันไม่ให้แมลงมาเจาะพริกแห้ง
ระยะออกดอก---เมษายน - มิถุนายน---ผล---มิถุนายน - กรกฎาคม
ขยายพันธุ์---ด้วยการเพาะเมล็ด ตอนกิ่ง

พลองแก้มอ้น/Memecylon lilacinum

ชื่อวิทยาศาตร์---Memecylon lilacinum Zoll. & Moritzi
ชื่อพ้อง---Has 12 Synonyms

Memecylon vosmaerianum Scheff. -Memecylon marginatum Blume
Memecylon pseudonigrescens var. hepaticum (Blume) Miq. -Memecylon laevigatum Blume
Memecylon pseudonigrescens Blume -Memecylonhepaticum var. lauterbachianum Mansf.
Memecylon myrtilli Blume -Memecylon hepaticum Blume
Memecylon myrsinoides var. lilacinum (Zoll. & Moritzi) King -Memecylon glomeratum Blume
Memecylon myrsinoides Blume -Memecylon confine Blume

ชื่อสามัญ---None
ชื่ออื่น---พลองแก้มอ้น(ชุมพร),กำขำ(ภาคใต้),พลองใบเอียด(ตรัง)พลองใบใหญ่ (กลาง); [THAI: phlong bai yai, phlong pleauk bang.]; [VIETNAM: Sầm láng.]
ชื่อวงศ์---MELASTOMATACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---ไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย กัมพูชา เวียตนาม
พบขึ้นทั่วไปในป่าดิบชื้นและป่าชายหาด
ไม้ ต้นสูง 5-15เมตร ลักษณะทรงต้นเรือนยอดเป็นพุ่ม ทรงสูงหรือค่อนข้างกลม ลำต้นเป็นร่องตื้นๆ เปลือกเรียบถึงเป็นร่องตื้นตามยาวหรือล่อนเป็นแผ่นบางสีเทาแกมน้ำตาลอ่อน เปลือกชั้นในสีน้ำตาล ใบ เดี่ยวเรียงตรงข้ามเป็นระนาบเดียวกันแผ่นใบรูปไข่ถึงรูปไข่แกมรูปใบหอก ขนาด2-4x3-9ซม.ผิวใบเกลี้ยงทั้งสองด้าน เนื้อใบหนาคล้ายแผ่นหนังดอก เป็นช่อกระจุกแน่นออกตามง่ามใบหรือข้อ ดอกย่อยขนาดเล็ก เส้นผ่านศูนย์กลาง0.3-0.5ซม. สีม่วงถึงน้ำเงิน กลีบเลี้ยงโคนเชื่อมติดกันเป็นรูปกรวยปลายแยกเป็นแฉกเล็กๆ4แฉก กลีบดอก4กลีบ รูปไข่ปลายแหลมแยกจากกัน โคนกลีบคอดเข้าหากันเป็นก้านสั้น แผ่นกลีบบางโค้งกลับ หลุดร่วงง่ายผลแบบมีเนื้อ รูปทรงค่อนข้างกลมปลายตัดมีก้านเนื้อผลบางขนาด0.8-1.2ซม. ผลแก่สีม่วงดำมีเมล็ดแข็งขนาดใหญ่1เมล็ด
ใช้ประโยชน์-ใช้เป็นยาตำรายาพื้นบ้านทางภาคอีสานจะใช้ลำต้นพลองใบใหญ่นำมาต้มกับน้ำดื่มเป็นยาขับประจำเดือนของสตรี
ระยะออกดอก---เดือนพฤษภาคม-สิงหาคม
ขยายพันธุ์---ด้วยการเพาะเมล็ด

พลับเขา/Diosperos undulata var.crataricalyx


ชื่อวิทยาศาตร์---Diospyros undulata Wall. ex G.Don var. cratericalyx (Craib) Bakh
ชื่อพ้อง---This name is a synonyms of Diospyros undulata Wall. ex G. Don
ชื่อสามัญ---None
ชื่ออื่น---พลับเขา(สุราษฎร์ธานี),สล่าง(ปราจีนบุรี),จะเพลิง(จันทบุรี),ดูกค่าง,; [THAI: plub khao, duuk kang.]
ชื่อวงศ์---EBENACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---พม่า หมู่เกาะอันดามัน คาบสมุทรมาเลย์ ฟิลิปปินส์
เป็นไม้ถิ่นเหนือพบทั่วไปในป่าดิบหรือป่าดิบชื้น ที่สูงจากระดับน้ำทะเล 30-600 เมตร
ไม้ ไม่ผลัดใบสูง 20 เมตรลักษณะ เปลือกสีดำค่อนข้างเรียบ ใบเดี่ยวขนาด 12-25x3-9 ซม. เรียงสลับ รูปขอบขนาน หรือรูปใบหอก ปลายทู่ หรือหยักคอดเป็นติ่งแหลม โคนสอบมน ยอดใบอ่อนมีขนประปรายสีน้ำตาลอ่อน ใบแก่หนาเรียบเกลี้ยงทั้ง2ด้าน ดอกแยกเพศอยู่ต่างต้น ดอกเพศผู้ออกรวมกันเป็นช่อสั้นๆ ตามง่ามใบ กลีบเลี้ยง และกลีบดอกมีอย่างละ 4-5 กลีบ กลีบเลี้ยงโคนติดกันเป็นรูปถ้วยปากกว้าง กลีบดอกโคนติดกันเป็นหลอด เกสรเพศผู้ 12-18 อัน รังไข่ไม่สมบูรณ์มีขนประปราย ดอกเพศเมียออกเป็นดอกเดี่ยว ๆ ลักษณะคล้ายกับดอกเพศผู้แต่ขนาดใหญ่กว่า ทั้งกลีบเลี้ยง และกลีบดอกมีอย่างละ 4-5 กลีบ เกสรเพศผู้ไม่สมบูรณ์ 4-8 อัน ผลกลม ฐานมน ปลายมน หรือป้าน ผลขนาด1.5-2.6ซม.รูปไข่เกือบกลม ผลติดอยู่บนกลีบเลี้ยง รูปถ้วย กลีบเลี้ยงเมื่อยังอ่อนมีขนคล้ายเส้นไหมทั้งด้านนอก และด้านใน ขนด้านในจะติดอยู่จนกระทั้งผลแก่ ปลายกลีบเลี้ยงโค้งออก พื้นกลีบไม่จีบ และไม่มีเส้นลายกลีบ
ใช้ประโยชน์ ไม้ใช้ทำตู้เสื้อผ้า และสิ่งก่อสร้างทั่วไป
ระยะออกดอก---
ขยายพันธุ์---เมล็ด---อ้างอิง,ภาพประกอบการศึกษา---หนังสือ ต้นไม้เมืองเหนือ คู่มือศึกษาต้นไม้ยืนต้น ในป่าภาคเหนือ ประเทศไทยโดย ไซมอน การ์ดเนอร์,พินดา สิทธิสุนธร,วิไลวรรณ อนุสารสุนทร หอพรรณไม้ ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 2549

พะวา/Garcinia speciosa


ชื่อวิทยาศาตร์--- Garcinia celebica L.
ชื่อพ้อง---Has 19 Synonyms

-Discostigma febrile Miq. -Garcinia krawang Pierre
-Garcinia basacensis Pierre -Garcinia kurzii Pierre
-Garcinia benthamii Pierre -Garcinia massoniana Klotzsch ex Planch. & Triana
-Garcinia broewas Boerl. -Garcinia riedeliana Pierre
-Garcinia cornea L. -Garcinia rumphii Pierre
-Garcinia fabrilis Miq. -Garcinia sintang Boerl.
-Garcinia ferrea Pierre -Garcinia speciosa Wall.
-Garcinia hombroniana Pierre -Oxycarpus celebica (L.) Poir.
-Garcinia jawoera Pierre -Stalagmitis celebica (L.) G.Don
-Garcinia kingii Pierre ex Vesque

ชื่อสามัญ--Seashore Mangosteen
ชื่ออื่น---มะป่อง (ภาคเหนือ), สารภีป่า (ภาคกลาง, เชียงใหม่), มะระขี้นก มะดะขี้นก (เชียงใหม่), ขวาด (เชียงราย), กวักไหม หมากกวัก (หนองคาย), ชะม่วง (พิจิตร), วาน้ำ (ตรัง), กะวา พะยา (สุราษฎร์ธานี)
ชื่อวงศ์---CLUSIACEAE (GUTTIFERAE)
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---ไทย, กัมพูชา, เวียดนาม, มาเลเซีย, อินโดนีเซีย, ฟิลิปปินส์, นิวกีนี, ออสเตรเลีย
มีถิ่นกำเนิดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และเกาะบอร์เนียวทางตอนเหนือของออสเตรเลียขึ้นทั่วไปในป่าดงดิบและพบประปรายในป่าเบญจพรรณชื้น มักจะอยู่บนเนินเขาและสันเขา ป่าเขตร้อนชื้นและป่าดิบชื้นระดับต้นถึงระดับความสูง 1,400 เมตร
ในประเทศไทยพบในป่าดิบชื้นทางภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันออกเฉียงใต้ และทางภาคใต้ ที่ระดับความสูงตั้งแต่ระดับน้ำทะเลปานกลางจนถึง 700 เมตร
ไม้ต้น  สูงประมาณ 8-15 เมตร ไม่ผลัดใบ  ลักษณะทรง ลำต้นเปลาตรง กิ่งแขนงตั้งฉากกับพื้น ปลายกิ่งห้อยลง เปลือกต้นบางมากสีน้ำตาลเข้มแตกสะเก็ดมียางสีเหลือง ใบเดี่ยวเรียงตรงข้ามกว้าง3-7ซม. ยาว11-22ซม.สอบแคบที่ปลายทั้งสองด้าน ขอบใบเรียบ ใบแห้งสีน้ำตาลแดงมีคราบขาวใต้ท้องใบ ดอกแยกเพศออกปลายกิ่งสีเหลืองอ่อนออกเขียว ช่อละ4-5ดอก กลีบดอกแข็ง4กลีบผลกลมหรือรูปไข่ ขนาด5ซม.คล้ายมังคุดแต่เล็กกว่า
ใช้ประโยชน์---ต้นไม้ถูกเก็บเกี่ยวจากป่าเพื่อใช้ในท้องถิ่นเป็นอาหารยาและแหล่งที่มาของไม้ มีการเพาะปลูกเป็นสวนไม้ผลในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นพืชเชิงพาณิชย์ที่มีศักยภาพผ่านการปรับปรุงโดยการคัดเลือกพันธุ์
-ใช้กิน ผลกินเป็นผลไม้ รสเฝื่อนออกเปรี้ยว กินมาก ๆ อาจท้องเสีย ผลไม้ - ดิบ ทำเป็นผลไม้ดอง
-ใช้เป็นยา เปลือกผลแก้ท้องเสีย ใบแห้งต้มน้ำกินเป็นยาระบายอ่อน ๆ ดอกแห้งรักษาลมและโลหิตพิการ ดอกต้มน้ำกินช่วยทำให้เจริญอาหาร ใช้รากและใบเพื่อบรรเทาอาการคัน
--อื่น ๆ ไม้หนัก ลายไม้ชิดกันเสี้ยนไม้ละเอียด สีน้ำตาลแดง และได้รับความนิยมสูง ใช้เพื่อวัตถุประสงค์ในการสร้างทั่วไป ใช้ทำด้ามอุปกรณ์ต่าง ๆ -ถูกใช้เป็นต้นตอเสียบยอดมังคุด
ระยะออกดอก2ครั้ง--- มกราคม- มีนาคม และ กรกฎาคม--กันยายน
ขยายพันธุ์---เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง

พิกุลป่า/Adinandra integerrima


ชื่อวิทยาศาตร์---Adinandra integerrima T. Anders.ex Dyer
ชื่อพ้อง---Has 3 Synonyms
---Adinandra caudata Gagnep.
---Adinandra phlebophylla Hance
---Adinandra lutescens Craib
ชื่อสามัญ---None
ชื่ออื่น---พิกุลป่า, ตีนต่างฟ้า, เทียนแดง, ประดงขอ, เมี่ยงมัน, เหมือด(เลย); ตีนจำดง, บ้งนา,โป้งนา(เพชรบูรณ์); บำรำ(สุราษฎร์ธานี); โปรงบก(ตราด); หลุกตอก(ตรัง); [ THAI: pi kun paa, tin tang fa.]; [CHINESE: Yè yáng tóng.]; [MALAYSIA: Kandis Burong, Samak, Tetiup, Tiup-tiup.]; [VIETNAM: Súm nguyên, Súm lông, Ngầu nền xà.]
ชื่อวงศ์---THEACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---จีน, พม่า, ไทย, กัมพูชา, เวียดนามและมาเลเซีย
ขึ้นกระจายในป่าไม้ในหุบเขาหรือบนเนินเขาที่ระดับความสูง 700 - 1,900 เมตร
ในประเทศไทยพบตามป่าดิบ ที่ระดับความสูง 600-1,500 ม
*ไม้ต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลาง .ลักษณะต้น สูงประมาณ 5-15 ม. ใบเป็นใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปหอกแกมขอบขนาน กว้าง 2.5-4 ซม. ยาว 5-15 ซม. โคนใบสอบมน ปลายใบแหลม ก้านใบยาว 3-7 มม. ดอกสีชมพู ออกเดี่ยวๆ ก้านดอกมักโค้ง ยาว 2.5-5 ซม. กลีบรองดอกรูปไข่กว้าง ปลายเป็นสามเหลี่ยม มีขนละเอียดเหมือนเส้นไหมปกคลุมอยู่หนาแน่น กลีบดอก 5 กลีบ รูปหอก ยาว 1-1.5 ซม. เกสรผู้ 30-40 อัน ผลเป็นผลสด รูปกรวยคว่ำ มีขนนุ่มคลุมทั่วไป ขนาด 1.5-2 ซม *[.http://www.qsbg.org/Database/BOTANIC--ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์]
ใช้ประโยชน์---ต้นไม้ถูกเก็บเกี่ยวมาจากป่าเพื่อใช้เป็นไม้ซึ่งใช้เฉพาะถิ่น เนื้อไม้สีแดงใช้สำหรับทำมือจับและเกวียน ในเวียตนาม ใบใช้พอกข้อเท้าแพลง และงูกัด
-อื่น ๆ เป็นพันธุ์ไม้ป่าของไทย ที่ยังไม่ได้ศึกษาการใช้ประโยชน์อื่น ๆ
ระยะออกดอก---พฤษภาคม-กรกฎาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด

พังคีต้น/Lophopetalum duperreanum

ชื่อวิทยาศาตร์---Lophopetalum duperreanum Pierre. This name is unresolved.
ชื่อพ้อง---Has 1 Synonyms
---Solenospermum duperreanum (Pierre) Tardieu
ชื่อสามัญ--None
ชื่ออื่น---พังคีต้น พังคีใหญ๋ (นครราชสีมา),  ซี, พะเนียงหัด (อุบลราชธานี), สองสลึง, ยายบู่ (ชลบุรี, พิษณุโลก) , ผีเสื้อดง (เชียงใหม่); [MALAY: Mata ulat,]; [VIETNAM: Sang trang.]
ชื่อวงศ์---CELASTRACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---บรูไน พม่า อินเดีย อินโดนีเซีย มาเลเซีย ไทย เวียดนาม
มีถิ่นกำเนิดอยู่ในแถบอินโดจีนโอเชียเนียและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ไม้ ต้นผลัดใบสูง8-15 เมตร ลำต้นเปลาตรงเปลือกนอกสีเทาค่อนข้างเรียบหรือแตกเป็นสะเก็ดสี่เหลี่ยมเล็กๆ ใบเดี่ยวเรียงตรงข้าม ขอบใบเรียบเนื้อใบหนาเกลี้ยงทั้งสองด้าน ก้านใบอ่อนสีแดง ดอก ช่อออกแบบช่อแยกแขนง ออกตามปลายยอด ดอกย่อยขนาดเล็กสีขาว  ผลหยักตามแนวยาวเป็น3พู ผลแก่สีน้ำตาลแดง เมื่อแห้งแตกตามรอย
ใช้ประโยชน์--ใช้กิน ยอดอ่อนใบอ่อนกินเป็นผัก รสฝาดมัน ไม้ใช้สร้างเรือ, กล่องและลัง, ไม้อัดตกแต่ง, พื้นในประเทศ, ส่วนประกอบเฟอร์นิเจอร์,
ระยะออกดอก---พฤษภาคม-กรกฏาคม---ออกผล---สิงหาคม-ตุลาคม
ขยายพันธุ์---เพาะเมล็ด

พันจำ/Vatica odorota

ชื่อวิทยาศาตร์--- Vatica odorota (Griff.) Symington
ชื่อพ้อง---Has 3 Synonyms
---Sunaptea odorata Griff.
---Vatica fleuryana Tardieu
---Vatica tonkinensis A.Chev.
ชื่อสามัญ---Resak.
ชื่ออื่น---ยางหนู, สัก, สักเขา, ขี้มอด, ชัน, ด่าง, ตำเสา, หางหนู, ; [MALAYSIA: Resak, Resak Biabas, Resak Ranting Kesat.]
ชื่อวงศ์---DIPTEROCARPACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---จีนตอนใต้ เวียดนาม กัมพูชา ลาว ไทย พม่า มาเลเซีย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์
ขึ้นกระจายจากประเทศจีนไปยังอินโดจีนไปยังมาเลเซีย ที่อยู่อาศัยเป็นป่าเต็งรังผสม  ป่าดิบและกึ่งป่าดิบชื้นบนดินทรายหรือบนดินลุ่มน้ำเก่าและในป่าเปิด จากระดับน้ำทะเลถึงระดับความสูง 300-900 (-1,900 )เมตร ในประเทศไทยสามารถพบเห็นได้ทั่วทุกภาค


ไม้ ต้นสูงขนาด 5-15 (-40) เมตร ลักษณะคล้ายกับต้นจันทร์กะพ้อ เปลือกต้นสีเทาค่อนข้างเรียบแตกกิ่งก้านมากทรงพุ่มกลมทึบ ใบออกเป็นใบเดี่ยว เรียงสลับตรงข้ามกันตามกิ่งก้านและปลายยอด ใบมีลักษณะเป็นรูปไข่ รูปขอบขนาน หรือรูปทรงรี โคนใบมน ปลายใบแหลม แผ่นใบเรียบ ค่อนข้างหนา มีสีเขียวเป็นมัน ขอบใบเรียบ มองเห็นเส้นแขนงใบได้ชัดเจน มีขนาดความกว้างของใบประมาณ 2.5-5.5 ซม. ยาวประมาณ 7-16 ซม. มีขนอ่อนนุ่มปกคลุมบริเวณก้านใบ ก้านใบมีความยาวประมาณ 1-1.5 ซม.ออกดอกตามซอกใบใกล้ปลายกิ่ง ช่อยาว 10-20 เซนติเมตร มีดอกย่อยจำนวนมาก ทยอยบานกลีบดอกมี 5 กลีบ สีขาวนวลกลิ่นหอม อ่อนๆช่วงเย็นและโชยไปไกล ผล มีปีก สั้นๆจำนวน 3 ปีก โคนปีกเชื่อมติดกัน ปลายผลเป็นติ่งแหลม เปลือกผลมีสีน้ำตาลเป็นนวล ขนาดผลที่โตเต็มที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 0.5-0.7 ซม.  เป็นพันธุ์ไม้ที่โตช้ามาก
ใช้ประโยชน์ ---ต้นไม้ถูกเก็บเกี่ยวจากป่าเพื่อเป็นไม้ที่มีค่า แก่นไม้มีสีน้ำตาล กระพี้สีเทาอมขาว ไม้เนื้อแข็งและหนักทนทานต่อปลวกและแมลง ใช้ในการก่อสร้างสร้างหมอน สะพานเรือข้ามฟาก เนื้อไม้-มีความแข็งแรงทนทาน สามารถใช้ทำสิ่งปลูกสร้างต่างๆ ได้ เช่น รอด ตง เสา หรือกระดาน ชันที่ได้จากเปลือกไม้-สามารถนำมาผสมกับน้ำมันใช้ทาไม้ให้เป็นเงา และใช้ยาแนวเรือได้
ระยะออกดอก--- พฤศจิกายน-มีนาคม    
ขยายพันธุ์---เพาะเมล็ดและทาบกิ่ง                                                                                                                   ภาพประกอบการศึกษา-คู่มือดูพรรณไม้ป่าสะแกราช  เล่ม2 โดย ดร. ปิยะ เฉลิมกลิ่น,จิรพันธ์ ศรีทองกุล,อนันต์ พิริยะภัทรกิจ

พุดโกเมน/Rothmannia longiflora


ชื่อวิทยาศาตร์---Rothmannia longiflora Salisb
ชื่อพ้อง---Has 7 Synonyms

---Gardenia stanleyana Hook. ex Lindl.
---Randia maculata DC.
---Randia sapinii De Wild.
---Randia spathacea De Wild.
---Randia stanleyana (Hook. ex Lindl.) Walp.
---Randia thomasii Hutch. & Dalziel
---Solena maculata (DC.) D.Dietr.
ชื่อสามัญ---Terompet Gading
ชื่ออื่น---พุดโกเมน
ชื่อวงศ์---RUBIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปแอฟริกา
เขตกระจายพันธุ์---แกมเบีย ซูดาน เคนย่า แทนซาเนีย แองโกล่า
พุดโกเมนเป็นพืชในสกุลสะแล่งหอมไก๋ เป็นไม้พุ่มหรือไม้ต้นสูงได้ถึง 10 เมตร ใบรูปรียาว 6-18 เซนติเมตร ปลายแหลมยาว โคนรูปลิ่ม ก้านใบยาว 0.3-1 เซนติเมตร เส้นแขนงใบข้างละ 4-5 เส้น ดอกออกเดี่ยว ๆ ที่ปลายกิ่งสั้นด้านข้าง ก้านดอกยาวได้ถึง 1 เซนติเมตร ใบประดับย่อยคล้ายเกล็ด 5-9 อัน หลอดกลีบเลี้ยงยาว 1-2 เซนติเมตร ดอกรูปแตรสีม่วงอมแดง มีปื้นสีเขียวด้านนอก ด้านในสีขาวมีจุดสีม่วงกระจาย หลอดกลีบดอกยาวได้ถึง 20 เซนติเมตร กลีบรูปไข่แกมรูปขอบขนานยาว 1-4 เซนติเมตร เกสรเพศผู้ติดบนปากหลอดกลีบดอก ก้านเกสรเพศเมียยาว 12-20 เซนติเมตร ยอดเกสรจัก 2 พู รูปกระบอง ยาวได้ถึง 3 เซนติเมตร ยื่นพ้นปากหลอดกลีบดอกเล็กน้อย ผลรูปรีกว้างยาว 3.5-7 เซนติเมตร มีสันตื้น ๆ 10 สัน สามารถรับประทานได้ ภายในมีเมล็ดแบน เส้นผ่านศูนย์กลาง 6-8 มิลลิเมตร
http://www.dnp.go.th/botany/detail.aspx?wordsnamesci=Rothmannia0longiflora0Salisb.

พุดทุ่ง/Holarrhena curtisii

ชื่อวิทยาศาตร์---Holarrhena curtisii King & Gamble
ชื่อพ้อง---Has 6 Synonyms
---Holarrhena angustata Pierre
---Holarrhena crassifolia Pierre
---Holarrhena densiflora Ridl.
---Holarrhena latifolia Ridl.
---Holarrhena pulcherrima Ridl.
---Holarrhena similis Craib
ชื่อสามัญ---None
ชื่ออื่น---พุดป่า (ลำปาง), น้ำนมเสือ (จันทบุรี), พุดนา (ราชบุรี), นมราชสีห์ นมเสือ (พิษณุโลก), โมกเกี้ย โมกเตี้ย (สระบุรี), ถั่วหนู พุดน้ำ หัสคุณใหญ่ (สุราษฎร์ธานี), หัศคุณเทศ (พังงา), สรรพคุณ (สงขลา), มูกน้อย มูกนั่ง มูกนิ่ง โมกน้อย (ภาคเหนือ), พุดนา (ภาคกลาง), พุดทอง โมกเตี้ย (ภาคใต้); [THAI: Phut thung.]
ชื่อวงศ์---APOCYNACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---ไทย กัมพูชา ลาว เวียตนาม มาเลเซีย
มีเขตการกระจายพันธุ์ในประเทศเวียดนาม ลาว กัมพูชา ไทย จนถึงมาเลเซีย พบขึ้นทั่วไปบริเวณพื้นที่ดินทราย ป่าดิบชื้น ป่าดิบแล้ง ป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ ป่าโกงกาง ป่าโปร่ง ป่าผลัดใบ ที่โล่งแจ้งค่อนข้างชื้นแฉะ ในประเทศไทยพบได้ทุกภาค ตั้งแต่ใกล้ระดับน้ำทะเลจนถึงประมาณ 400 เมตร
ไม้พุ่มขนาดเล็กสูง2-5เมตร ทุกส่วนมีน้ำยางสีขาว กิ่งก้านมีขนเบาบางถึงหนาแน่น ใบเป็นใบเดี่ยวออกเป็นคู่ตั้งสลับฉาก ใบรูปรีแกมขอบขนานถึงไข่กลับ กว้าง2.5-5ซม.ยาว7-12ซม.ปลายใบมนหรือเป็นติ่งหนาม โคนใบมน ขอบใบเรียบ ผิวใบมีขนนุ่มทั้งสองด้าน ด้านล่างมักมีสีนวลกว่าด้านบน ก้านใบสั้นมากหรืออาจไม่มีเลย
ดอก สีขาวนวลมีกลิ่นหอมอ่อนๆ ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่งหรือซอกใบ ใบประดับขนาดเล็กแคบ ยาว2-5มม. กลีบเลี้ยง5กลีบ เล็กแคบมีขนนุ่มปกคลุมทั้งสองด้าน กลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นหลอด ปลายแยกเป็น5 แฉกรูปขอบขนานแกมไข่กลับ มีขนทั้งสองด้าน  ผลเป็นฝักคู่รูปยาวตั้งขึ้น กว้าง0.5-0.6ซม.ยาว22-28ซม.แห้งแล้วแตก ตะเข็บเดียว เมล็ดสีน้ำตาล มีกระจุกขนสีขาว
ใช้ประโยชน์---พืชถูกเก็บเกี่ยวจากป่าเพื่อใช้ในท้องถิ่นเป็นยา ใช้เปลือกและราก รักษาโรคบิด ต้นและรากมีรสร้อน มีสรรพคุณเป็นยาขับลม ช่วยกระจายเลือดลม ใช้เป็นยาขับพยาธิ ตำรายาไทยจะใช้ต้นและรากเป็นยาขับเลือดและหนองให้ตก
อื่น ๆ ใช้ปลูกเป็นไม้ประดับ
ระยะออกดอกผล---ตลอดปี
ขยายพันธุ์--เมล็ด ตอนกิ่ง

พุดนา/Gardenia hygrophilla

ชื่อวิทยาศาตร์--- Kailarsenia hygrophila (Kurz) Tirveng.
ชื่อพ้อง---Has 2 Synonyms
---Gardenia hygrophilla Kurz
---Rothmannia hygrophila (Kurz) Bremek.
ชื่อสามัญ---Candlestick plant
ชื่ออื่น---พุดนา พุดน้ำ; [THAI: Phut naa, Phut naam.]
ชื่อวงศ์---RUBIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---ไทย ลาว กัมพูชา เวียตนาม มาเลเซีย
ถิ่นกำเนิดในอินโดจีนและมาเลเซีย ประเทศไทย พบตามลานหินและป่าผลัดใบทั่วประเทศ
ไม้ พุ่มสูง1.5-2.5เมตร ลำต้นมักแตกกิ่งก้านระดับต่ำ ใบเดี่ยวรูปไข่กลับแกมหอกกลับ กว้าง1.2-2ซม. ยาว2.5-5ซม. โคนใบสอบรูปลิ่ม ปลายใบกลม
ดอก สีขาวออกเป็นดอกเดี่ยวตามซอกใบหรือปลายกิ่ง กลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นหลอดแคบ ตอนปลายแยกเป็น 6กลีบ เกสรตัวผู้ไม่มีก้านเกสรอับเรณูสีเหลืองอ่อนอยู่บนคอกลีบดอกมีกลิ่นหอมอ่อนๆ ไม่ติดผล
ระยะออกดอก---
ขยายพันธุ์---ด้วยการตอนกิ่ง

พุดหอมไทย/Rothmannia thailandica

ชื่อวิทยาศาตร์---Rothmannia thailandica Tirveng.
ชื่อพ้อง---No synonyms are recorded for this name.
ชื่อสามัญ---None
ชื่ออื่น--  พุดหอม, พุดหอมไทย (ทั่วไป); [THAI: phut hom, phut hom thai.]
ชื่อวงศ์---RUBIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---ประเทศไทย
พืชถิ่นเดียวของไทยพบทางภาคตะวันออกและภาคตะวันออกเฉียงเหนือขึ้นริมลำธารในป่าดิบแล้ง ความสูงถึง 400 เมตร
ไม้ ต้นขนาดเล็ก สูง1-3เมตร ใบรูปรี กว้าง6-8ซม.ยาว10-16ซม.ผิวใบด้านบนสีเขียวเข้มเส้นแขนงใบเป็นร่องลึก ก้านใบสั้น ออกดอกคู่ที่ปลายยอด สีขาวกลิ่นหอมแรง โคนกลีบดอกเชื่อมกันเป็นหลอดยาว4-6ซม.กลีบดอก5กลีบ โคนกลีบดอกด้านในมีลายจุดสีม่วงแดง เมื่อบานขนาดดอก5-6ซม.ดอกบานอยู่ได้2-3วันจึงโรย ผลเดี่ยวทรงรีกว้าง 2.5-3ซม.ยาว3-4ซม.ปลายผลเรียวแหลม เมื่อสุกสีเหลืองอมเขียว มีเมล็ดจำนวนมาก ออกดอกเดือนมีนาคม-เมษายน
เป็นพรรณไม้ที่ค้นพบครั้งแรกในประเทศไทยจากอุทยานแห่งชาติผาแต้ม อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานี มีรายงานการตั้งชื่อ ในพ.ศ.2526  ชอบ ความชื้นค่อนข้างสูง มีสถานภาพหายากและใกล้สูญพันธุ์  
ขยายพันธุ์---ด้วยการเพาะเมล็ด และการทาบกิ่งซึ่งจะใช้สะแล่งหอมไก๋และหมักม่อเป็นต้นตอ


พุทราทะเล/Ximenia americana


ชื่อวิทยาศาตร์---Ximenia americana L.
ชื่อพ้อง---Has 21 Synonyms

-Heymassoli inermis Aubl. -Ximenia laurina Delile
-Heymassoli spinosa Aubl. -Ximenia loranthifolia Span.
-Ximenia aculeata Crantz -Ximenia montana Macfad.
-Ximenia americana var. argentinensis DeFilipps -Ximenia multiflora Jacq.
-Ximenia americana var. oblonga DC. -Ximenia oblonga Lam. ex Hemsl.
-Ximenia americana var. ovata DC. -Ximenia rogersii Burtt Davy
-Ximenia arborescens Tussac ex Walp. -Ximenia spinosa (Aubl.) Lam. ex Forsyth f.
-Ximenia elliptica G.Forst. -Ximenia subscandens Griff.
-Ximenia exarmata F.Muell. -Ximenia verrucosa M.Roem.
-Ximenia fluminensis M.Roem. -Ziziphus littorea Teijsm. ex Hassk.
-Ximenia inermis L.

ชื่อสามัญ---Hog Monkey Plum, Tallow wood, Tallow Nut, Yellow Plum, Sea Lemon, False sandalwood, Blue sourplum.
ชื่ออื่น---พุทราทะเล;  ; [THAI: phut saa thalae.]; [MALAY: Rukam laut.]; [SWEDISH: Talgnöt.]; [KANNADA: Nagare.]; [AFRIKAANS: Mutengeninyatwa (Shona), Umswanja (Ndebele).]
ชื่อวงศ์---OLACACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---ทวีปแอฟริกา อนุทวีปอินเดีย อเมริกาใต้ เอเซีย
มีถิ่นกำเนิดอยู่ในเขตร้อนและกึ่งเขตร้อนของแอฟริกา, อเมริกา,  เอเชียตะวันออก - อนุทวีปอินเดีย ถูกพบในเปิด ทุ่งหญ้าสะวันนา ป่าตามแนวชายฝั่งในพื้นที่ป่าแห้งริมฝั่งแม่น้ำที่ระดับความสูงถึง 2,000 เมตร
พบขึ้นตามป่าชายหาด บนพื้นที่ดินทรายหรือโขดหิน ตามรอยต่อระหว่างชายหาดกับป่าชายเลนหรือป่าละเมาะ
ไม้พุ่มหรือไม้ต้นขนาดเล็ก  ลักษณะทรงต้น แผ่กิ่งก้านต่ำ สูง3-8เมตร เปลือกเรียบสีน้ำตาลอมเทา กิ่งอ่อนมีคอร์กเป็นสันสีน้ำตาลอมแดง และมีช่องอากาศกระจายอยู่ทั่วไป ปลายกิ่งมักงันเป็นหนามแข็งตรง หรือโค้งงอตามปลายกิ่ง ยาวประมาณ 1 ซม. ใบเดี่ยวเรียงเวียนสลับแผ่นใบรูปไข่ถึงรูปไข่กว้าง ขนาด2-4 x5-7 ซม.โคนใบมนขอบใบเรียบเป็นคลื่นเล็กน้อย ปลายใบเป็นติ่งหนามหรือติ่งทู่ บางครั้งเว้าตื้น ผิวใบเกลี้ยงทั้งสองด้าน ด้านบนสีเขียวเข้มเป็นมันหรือสีเขียวอมเหลือง ด้านล่างสีซีดกว่า เนื้อใบกรอบหนา ใบร่วง เปราะ สีน้ำตาลไหม้ ดอกแบบช่อเชิงลดมีก้าน ออกตามง่ามใบ ดอกสมบูรณ์เพศ แต่ละช่อประกอบด้วยดอกย่อยสีขาวถึงเขียวอ่อน 3-9ดอก ดอกมีกลิ่นหอม ผลแบบผลมีเมล็ดแข็งเมล็ดเดียว รูปรีถึงกลม ขนาด 0.5-3 x 2-3.5 ซม. มีติ่งแหลมอ่อนที่ปลาย เนื้อผลร่วนซุย เมื่อสุกสีส้มอมแดงเมล็ด มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 1·5 ซม.
เติบโตได้ดีในที่ที่มีแสงแดดจัด ในดินหลายประเภท  ค่า pH ในช่วง 5 - 7 ซึ่งทนได้ 4.5 - 7.5 ทนแล้ง
ใช้ประโยชน์---ผลไม้มีรสชาติเหมือนลูกพลัมมีเนื้อฉ่ำที่มีรสหวานอมเปรี้ยว, มีกลิ่นหอม, - กินดิบหรือ ดองและหมักเป็นเบียร์ ในเอเชียใบอ่อนสุกกินเป็นผัก ใบยังมีไซยาไนด์และต้องปรุงให้สุกอย่างทั่วถึงและไม่ควรกินในปริมาณมาก กลีบดอไม้ทำซุปกิน น้ำมันจากเมล็ดในอินเดียใช้ทำเนยใส เมล็ดคั่วกินได้เหมือนอัลมอนด์
-ใช้เป็นยา ใบใช้สำหรับรักษาอาการปวดหัวโรคหลอดเลือดหัวใจตีบและเป็นยาแก้พิษ รากใช้ในการรักษาปัญหาผิว, ปวดหัว, โรคเรื้อน, ริดสีดวงทวาร, โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์, หนอนกินี, นอนไม่หลับ, บวมและทำหน้าที่เป็นยาแก้พิษ ผิวของผลไม้เป็นยาสมานแผล เมล็ดนั้นถูกคั่วบดและนำไปใช้เป็นยาพอกรักษาแผล รักษางูกัด
-ใช้ปลูกเป็นไม้ประดับเช่นเดียวกับการให้ร่มเงาหรือเพื่อใช้เป็นรั้วต้นไม้ป้องกันความเสี่ยง
-อื่น ๆ แก่นไม้มีสีเหลืองแดงถึงน้ำตาลส้มเนื้อละเอียดและสม่ำเสมอ ไม้นั้นหนักมากหนักและทนทาน  บางครั้งใช้แทนไม้จันทน์ ฟืนและถ่านเป็นวัสดุหลักที่ใช้ทำไม้เพราะลำต้นมักจะมีขนาดเล็กเกินไปที่จะทำประโยชน์อย่างอื่น
ระยะออกดอก---กุมภาพันธ์-เมษายน---ผล---มิถุนายน-ตุลาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด                                                                                                                                    อ้างอิง,ภาพประกอบการศึกษา---อ้างอิง,ภาพประกอบการศึกษา-หนังสือป่าเชายเลน นิเวศวิทยาและพรรณไม้ โดย สรายุทธ บุญยะเวชชีวิน (ผู้แต่งและภาพ) รุ่งสุริยา บัวสาลี พิมพ์ครั้งที่1 เมษายน 2554


โพขี้นก/Ficus rumphii


ชื่อวิทยาศาตร์---Ficus rumphii Blume
ชื่อพ้อง---Has 5 Synonyms
---Ficus affinior Griff.
---Ficus conciliorum Oken
---Ficus cordifolia Roxb.
---Ficus damit Gagnep.
---Urostigma rumphii (Blume) Miq.
ชื่อสามัญ---Rumphf’s fig tree, Mock peepul tree, Mock bodh tree.
ชื่ออื่น---โพขี้นก, โพตัวผู้, โพประสาท ; [THAI: pho khi nok,Pho tua phu, Pho prasat (Central).]; [CHINESE: xin ye rong.]; [HONGKONG: jiǎ pútíshù.]; [MYANMAR: nyaung oyn, nyaung-phyu.]; [ASSAMESE: Jori, Pakhori, Pakhri-bor]; [HINDI: Kabaipipal.]; [KANNADA: Bettaarli]; [SANSKRIT: Asvatthi.]; [BENGALI: Gaiaswat.]; [MALAY: Ancak (Indonesia)]; [VIETNAM: Đa mít, Đa lâm vồ.]
ชื่อวงศ์---MORACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---จีนตอนใต้ อินเดีย เนปาล ภูฏาน พม่า ไทย เวียตนาม มาเลเซีย อินโดนีเซีย
ขึ้นกระจายในอินเดีย( (ตลอดความสูงถึง 1,700 เมตร) จีน(ยูนนานตะวันตก) [ภูฏาน, อินเดีย, อินโดนีเซีย, มาเลเซีย, พม่า, เนปาล, สิกขิม, ไทย, เวียดนาม]ในป่ากึ่งป่าดงดิบ พื้นที่ป่าไม้ ป่าผลัดใบชุ่มชื้นที่ระดัยความสูง 600-700 เมตร
ไม้ ต้นผลัดใบขนาดใหญ่พืชมักจะเริ่มต้นชีวิตเป็น epiphyte เติบโตในสาขาของต้นไม้อื่น หรือไม้รัดพันต้นไม้อื่น สูงถึง20เมตร เรือนยอดแผ่กว้าง ลำต้นขนาดใหญ่แต่สั้น โคนต้นมักเป็นพูพอน มีรากอากาศไม่มาก เปลือกเรียบสีเทาเป็นมัน มียางข้นสีขาวคล้ายนมใบ เดี่ยวเรียงเวียนสลับ แผ่นใบรูปไข่แกมรูปสามเหลี่ยม ขนาดกว้าง5-8ซม.ยาว7-12ซม.โคนใบตัดถึงเว้าเล็กน้อย ขอบใบเรียบหรือเป็นคลื่น ปลายใบเรียวแหลมยาวถึง2ซม.ผิวใบเกลี้ยงทั้งสองด้านด้านล่างเป็นจุดขาว เนื้อใบบางคล้ายแผ่นหนัง ใบอ่อนสีชมพูเรื่อ ใบแก่สีเหลืองอมเขียวเป็นมัน หูใบรูปใบหอกสีชมพูอมแดงดอก ช่อมีลักษณะคล้ายผลไม่มีก้าน มักออกเป็นคู่ตามง่ามใบฐานหน่วยผลมีใบประดับ3ใบติดคงทน ดอกแยกเพศขนาดเล็กมีกลีบรวม3กลีบ เจริญอยู่ภายในฐานรองดอกที่ขยายใหญ่เป็นกระเปาะผลแบบผลมะเดื่อรูปทรงกลมแกม รูปไข่กลับ มักเบี้ยว ขนาด1-1.2x1-1.5ซม.สีเขียวอมเหลือง มีแต้มสีขาว ผลสุกสีม่วงแดง ภายในประกอบด้วยผลย่อยแปบบผลเมล็ดเดียวขนาดเล็กรูปไช่กลัจำนวนมาก
ใช้ประโยชน์---พืชที่เก็บเกี่ยวจากป่าเพื่อใช้ในท้องถิ่นเป็นอาหารและยารักษาโรคต้นไม้มักได้รับการปลูก เป็นไม้ประดับและร่มเงาตามถนน
-ใช้กิน ผลดิบหรือสุกกินได้-ใช้เป็นยา น้ำยางข้นและผลไม้เป็นยาขับพยาธิและยาแก้ปวดและใช้รักษาอาการคัน น้ำยางที่ได้รับภายในเป็น vermifuge และเพื่อบรรเทาโรคหอบหืด ในเวียตนามใช้ผลไม้รักษาหิด
-อื่น ๆ เปลือกต้นทำให้สายโยงหยาบ ไม้เนื้ออ่อนเป็นเชื้อเพลิงในการผลิตถ่าน
ระยะออกดอก/ผล---
ขยายพันธุ์---เมล็ด ตอนกิ่ง ปักชำ

โพบาย/Balakata baccata


ชื่อวิทยาศาตร์---Balakata baccata (Roxb.) Esser
ชื่อพ้อง---Has 5 Synonyms
---Basionym: Sapium baccatum Roxb.
---Carumbium baccatum (Roxb.) Kurz
---Excoecaria affinis Griff.
---Excoecaria baccata (Roxb.) Müll.Arg.
---Stillingia paniculata Miq.
ชื่อสามัญ---Mousedeers Rubber tree
ชื่ออื่น---กระดาด, ข้าวเย็น (แพร่); เคลอเปาะ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน); โพบาย (สุราษฎร์ธานี); มะดีควาย (เชียงใหม่); มะม่ะ, มะมุ่, มักหมัก, มามะ (มาเลย์-ปัตตานี, ยะลา); เมี่ยงนกค้อ (อุดรธานี); แมแมะ (มาเลย์-ปัตตานี); สลีดง, สลีนก (เชียงใหม่); เหยื่อจง (ตรัง) ; [THAI: pho bai, kradat, khao yen, ma di khwai, ma mu, mak mak, miang nok kho, sali dong, sali nok.]; [NEPALI: Ankhataruwa.]; [ASSAMESE: Seleng,Lewa,Mota-seleng,Lawa.]; [BENGALI: Chota-mal.]; [KHASI: Deing-ja-lonh-ehr.]; [MALAY: Ludai.]
ชื่อวงศ์---EUPHORBIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---ตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดีย เนปาล จีนตอนใต้ ลาว กัมพูชา เวียตนาม ไทย คาบสมุทรมาเลย์ สุมาตรา บอร์เนียว
มีถิ่นกำเนิดอยู่ในประเทศเนปาลอินเดีย ไปยังประเทศจีน (ยูนนาน) และ W. Malesia ขึ้นกระจายในป่าทึบทั้งป่าดงดิบปฐมภูมิที่หนาแน่น ป่าเบญจพรรณ ป่าดิบแล้ง ป่าดิบเขา ตามลำธารและบนเนินเขา ที่ระดับความสูงไม่เกิน1800 เมตร ประเทศไทย พบทั่วไปค่อนข้างมากในท้องถิ่นภาคเหนือ ในป่าดิบและป่าผลัดใบที่ชื้น
ไม้ไม่ผลัดใบขนาดใหญ่สูง ถึง10-26 (-35) เมตร ลักษณะทรงต้นมีเรือนยอดกลม แผ่กว้าง กิ่งก้านหนาทอดขึ้นบน ปลายกิ่งลู่ลง ลำต้นอ้วนสั้น เส้นผ่านศูนย์กลางลำต้นถึง200 ซม.ต้นแก่มีพูพอนเล็กน้อย เปลือกต้นสีน้ำตาลอมเทาเข้ม มีรอยแตกตามยาวลึกๆ เปลือกชั้นในสีเหลืองอ่อน ลำต้นไม่มีน้ำยาง แต่มีน้ำยางสีขาวที่กิ่งก้าน
ใบ กว้าง3-8ซม.ยาว8-18ซม. รูปมนรีหรือรูปไข่  ใบอ่อนสีม่วงแดง ใบแก่ด้านล่างมีนวลสีเขียวเทา มักจะมีสีแดงตามขอบใบและก้านใบ ที่ฐานใบมีต่อมนูน2ต่อม ดอกเล็กช่อเรียวแตกแขนง ยาว4-22ซม.ผลกลมยาวขนาด0.8-1.3ซม.สีเขียวเข้มมีผงสีเทาปกคลุม ผลอ่อนมียางสีขาว สุกสีม่วงดำ ผลไม่แตก ผลนอกบางชั้นในเหนียวคล้ายหนัง มีเมล็ดสีดำ2-3เมล็ด ติดกับแกนกลางเป็นระยะเวลานานหลังผลเน่าแล้ว
ใช้ประโยชน์---ใช้กิน ผลสุกใช้กินเป็นผลไม้ ผลไม้มีรสเปรี้ยวและหวาน - บางครั้งใช้เป็นเครื่องปรุงอาหาร
-ใช้เป็นยา  รากและใบมีคุณสมบัติเป็นยา เถาและใบ-ใช้เป็นยาขับปัสสาวะ แก้กระษัยไตพิการ อาการบวม และช่วยดับพิษ
-ใช้ปลูกประดับ สามารถนำมาปลูกเป็นไม้ประดับและไม้ริมทาง
-วนเกษตรใช้ ปลูกเป็นสายพันธุ์บุกเบิกในภาคเหนือของประเทศไทยในโครงการปลูกป่าเพื่อฟื้นฟูป่าไม้พื้นเมือง - ปลูกในป่าเสื่อมโทรมและพื้นที่เปิดโล่งผสมกับสายพันธุ์อื่น ๆ ที่มีความสามารถในการเติบโตอย่างรวดเร็ว ผลิตร่มใบที่หนาแน่นและปราบวัชพืช ดึงดูดสัตว์ป่าที่กระจัดกระจายโดยเฉพาะนกและค้างคาว
-อื่น ๆไม้ มีคุณภาพต่ำ ใช้ในงานก่อสร้างชั่วคราว ทำฟืน เพาะเห็ด ใบมีสารแทนนิน ให้สีย้อมสีดำน้ำมันเมล็ดใช้จุดไฟ เทียน และสบู่ ผลเป็นที่ชื่นชอบของนกและสัตว์ป่าชนิดอื่นมาก
ระยะออกดอก---กุมภาพันธ์ - มิถุนายน---ผล--- สิงหาคม - พฤศจิกายน
ขยายพันธุ์---เมล็ด

โพสามหาง/Symingtonia populnea 


ชื่อวิทยาศาตร์---Exbucklandia populnea (R.Br. ex Griff.) R.W.Br.
ชื่อพ้อง---Has 2 Synonyms
---Bucklandia populnea R.Br. ex Griff.
---Basionym: Symingtonia populnea (R.Br. ex Griff.) Steenis
ชื่อสามัญ---Malayan aspen, Pipli Tree.
ชื่ออื่น---โพสามหาง, [THAI: pho sam hang.]; [CHINESE: ma ti he.]; [MALAY: gerok, derok, tiga sagi.]; [INDONESIA: hapas-hapas, sigadaungdueng, tapatapa leman.(Sumatra).]; [TRADE NAME: Pipli.]
ชื่อวงศ์---HAMAMELIDACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---จีน อินเดีย พม่า ไทย เวียตนาม มาเลเซีย อินโดนีเซีย
ต้นไม้ในเขตร้อนและเขตกึ่งร้อนพบที่ระดับความสูงกว่าระดับความสูง 1,000 - 3,000 เมตร ในภาคใต้ของจีน พบตามที่ลาดเชิงเขาในป่าดิบชื้นที่ระดับความสูงประมาณ 1,200 เมตร ในประเทศไทยพบทางภาคเหนือที่ดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่ และภาคใต้ที่บันนังสตา จังหวัดยะลาเป็นไม้เบิกนำ ขึ้นตามสันเขาที่โล่ง หรือชายป่าดิบเขา ความสูง 1400-2200 เมตร
ไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูง 16–20(–30)เมตร   ลักษณะ  ใบเรียงเวียน รูปไข่หรือรูปฝ่ามือ 3-5 แฉก ยาว 5-16 ซม. ปลายแหลมยาว โคนกลมหรือเว้าตื้น แผ่นใบหนา เป็นมันวาว หูใบรูปไข่กลับ ยาว 1.5-2.5 ซม. ใบร่วงเร็ว  ช่อดอกแบบช่อกระจุกแน่น เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1.5 ซม. ไม่มีกลีบเลี้ยง กลีบดอกมี 2-7 กลีบ รูปแถบ ยาว 2-3 มม. ผลแห้งแตกติดกันเป็นช่อกระจุกแน่น แข็ง เส้นผ่านศูนย์กลาง 2-2.5 ซม. มี 7-11 ผล เมล็ดรูปรี มีปีก เมล็ดที่ฝ่อไม่มีปีก
ต้องการตำแหน่งที่มีแดดเติบโตได้ดีที่สุดในดินที่อุดมไปด้วยฮิวมัสอุดมสมบูรณ์มีความชุ่มชื้นและระบายน้ำได้ดี
ใช้ประโยชน์ -วนเกษตรใช้ ปลูกเพื่อปรับความลาดชันและป้องกันการพังทลายของดินโดยเฉพาะในดาร์จีลิงฮิลส์ของอินเดีย ยังใช้ในโครงการปลูกป่าด้วย
-อื่น ๆ แก่นไม้เป็นสีน้ำตาลแดงเข้มกับสีม่วงไม่แตกต่างอย่างชัดเจนจากกระพี้สีซีด ไม้เนื้อแข็งปานกลางมีความแข็งแรงปานกลางและมีความยืดหยุ่น ง่ายต่อการไสและขัดเงา ใช้สำหรับงานก่อสร้างขนาดเบาและขนาดกลาง เช่นประตู, เฟอร์นิเจอร์ พื้นและงานตกแต่งภายใน
ระยะออกดอก---พฤษภาคม-กรกฎาคม---ผล---สิงหาคม-ตุลาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด

มณฑาดอย/Magnolia liliifera


ชื่อวิทยาศาตร์---Magnolia liliifera (L.) Baill. var .obovata (Korth.) Govaerts .
ชื่อพ้อง---Has 4 Synonyms
---Talauma obovata Korth.
---Magnolia candollei var. obovata (Korth.) Noot.
---Talauma hodgsonii Hook.f. & Thomson
---Magnolia hodgsonii (Hook.f. & Thomson) H.Keng
ชื่อสามัญ---Egg magnolia
ชื่ออื่น---จำปีป่า (ภาคกลาง) ตองแข็ง (เชียงใหม่) บุณฑา บุณฑาดอย บุณฑาหลวง (ภาคเหนือ)
ชื่อวงศ์---MAGNOLIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---
ในประเทศไทยมีสถานภาพเป็นพืชหายาก พบขึ้นริมลำธาร ที่ระดับความสูง 600-1,300 เมตร
ไม้ต้นขนาดเล็ก สูง8-15เมตร  ลักษณะทรงต้น เรือนยอดเป็นพุ่มกลม เปลือกสีเทาอมขาว เปลือกต้นหนา มีกลิ่นฉุนเฉพาะตัว มีใบเฉพาะปลายกิ่ง  ใบเป็นใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปขอบขนานแกมไข่กลับ ยาว20-45ซม.แผ่นใบหนาแข็งกรอบ ขอบใบเป็นคลื่น  ดอกเดี่ยวออกที่ปลายกิ่ง สีขาว กลีบหนาแข็ง ฉ่ำน้ำมี 9กลีบ เมื่อบานขนาด 6-8ซม.ผล ออกรวมกันเป็นกลุ่มรูปไข่ หรือรูปรี กว้าง 3.5–5 ซม. ยาว 10–15 ซม. เปลือกผลมีช่องระบายอากาศกระจายอยู่ทั่วไป เมล็ดกลมแบนสีแดง เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1.2 ซม.
ใช้ประโยชน์--- เป็นไม้ประดับดอกหอมออก ดอกกว่าจะบานใช้เวลาหลายวันเหมือนกัน กลิ่นหอมอ่อนตลอดวัน แต่จะหอมแรงช่วงใกล้ค่ำและช่วงเช้า
ระยะออกดอก---ช่วงเดือนมีนาคม-เมษายน
ขยายพันธุ์ ---เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง ทาบกิ่ง

มณฑาดอย/Talauma hodgsonii


ชื่อวิทยาศาตร์---Talauma hodgsonii Hook.f. & Thomus
ชื่อพ้อง---This name is a synonym of Magnolia hodgsonii (Hook.f. & Thomson) H.Keng
---Has 2 Synonyms
---Lirianthe hodgsonii (Hook.f. & Thomson) Sima & S.G.Lu
---Talauma hodgsonii Hook.f. & Thomson
ชื่อสามัญ---None
ชื่ออื่น---บุนฑา, ตองแข็ง, บุนฑาหลวง, บุนฑาดอย ; [THAI: montaa doi, byntaa doi,tong khang, buntaa hloung.]; [CHINESE: Gai lie mu.]; [ASSAMESE: Dat-bhola, Boromthuri, Boron-thuri, Borhomthuri, Datbhula.]; [KHASI: Dieng-soh-pydem,]
ชื่อวงศ์---MAGNOLIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---เนปาล ภูฎาน ตอนเหนือของอินเดีย พม่า ไทย
เป็นสายพันธุ์แมกโนเลียพื้นเมืองป่าของเทือกเขาหิมาลัยและทิศตะวันออกเฉียงใต้ของเอเชียที่เกิดขึ้นในประเทศภูฏาน , ตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศจีน (ทิเบต ), ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดียตอนเหนือของประเทศพม่า ,เนปาล , และประเทศไทย มันเติบโตที่ระดับความสูงปานกลาง 850-1,600
ในประเทศไทยพบขึ้นในป่าดิบชื้น หรือตามริมธารน้ำ ที่ความสูง 600-1,300เมตร
ไม้ ต้นไม่ผลัดใบต้นสูง10-15เมตร ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปไข่กลับยาว 20-45ซม.กว้าง6.5-12(16)ซม.ผิวใบเรียบเกลี้ยงเป็นมัน แผ่นใบเป็นคลื่น ดอกสีม่วงแกมเหลืองอ่อน เป็นดอกเดี่ยวขนาดใหญ่ ขนาด3-5ซม.ยาว1.5-2ซม.กลีบดอกด้านนอกสีม่วงรูปมน ด้านในสีขาวครีม แคบหนา ดอกมีกลิ่นหอม
ผลเป็นผลกลุ่ม รูปรีแกมขอบขนาน แต่ละช่องมีหนามแข็งเป็นจงอย สีเหลืองถึงน้ำตาล มักมีจุดประสีม่วงทั่วไป เมื่อแก่เป็นสีดำ กว้าง3.5-5ซม.ยาว10-15ซม.
ระยะออกดอก---เดือนเมษายน-พฤษภาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด ตอนกิ่ง ทาบกิ่ง ติดตา  


มณฑาป่า/Manglietia garrettii


ชื่อวิทยาศาตร์---Manglietia garrettii Craib
ชื่อพ้อง---This name is a synonym of Magnolia garrettii (Craib) V.S.Kumar.
ชื่อสามัญ---
ชื่ออื่น--- ปอนาเตอ (กะเหรี่ยง-เชียงใหม่); มณฑาดอย, มณฑาป่า, มะองนก (เชียงใหม่) ; [THAI: montaa paa,montaa daeng.]; [CHINESE: tai guo mu lian.]
ชื่อวงศ์---MAGNOLIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---จีนตอนใต้ ไทย เวียตนาม  


เป็นพรรณไม้ที่ขึ้นในที่สูงและขึ้นกระจายอยู่ในภาคเหนือและภาคตะวัน ออกเฉียงเหนือ ของไทย ชอบอากาศเย็น พบทั่วไปบบนดอยสุเทพและดอยอินทนนท์ เคยเข้าใจว่าพบเฉพาะ ในประเทศไทยแต่ปัจจุบันพบที่เวียตนามและ ยูนนานตอนใต้  ประเทศไทยพบที่แม่ฮ่องสอน เชียงใหม่ เชียงราย น่าน พิษณุโลก ตาก ขึ้นตามป่าดิบเขา ความสูง 1000-1850 เมตร ในจีนตอนใต้(ยูนนาน)และเวียตนามหบในป่าไม่ผลัดใบที่ระดับความสูง  1300-1900 เมตร
ไม้ ต้นขนาดใหญ่ สูง 10-20เมตร เปลือกต้นหนาสีเทา เรียบ ใบเดี่ยวขนาดกว้าง8-12ซม.ยาว18-30ซม.ใบแก่สีเขียวเข้ม ด้านล่างสีเขียวออกเทา เกลี้ยงไม่มีขน หนาคล้ายแผ่นหนังโคนใบมนปลายใบแหลม ก้านใบยาวมีขนสีน้ำตาลแน่น.ดอกเส้นผ่านศูนย์กลางถึง18ซม.สีชมพูแดงแกมม่วง ผลกลุ่มขนาดยาว 4-12ซม ผลย่อยแตกด้านล่าง ยาว 0.5-1.5 ซม. ห้อยลง มีจะงอยสั้น ๆ เมล็ดสีแดงรูปรี แบน ยาวประมาณ 1 ซม.
ใช้ประโยชน์---ใช้ปลูกประดับมณฑา แดงเป็นพรรณไม้ที่สวยงาม หอมอีกด้วย ตอนดอกตูมใช้เวลาหลายวันกว่าจะบาน แต่บานแล้วจะอยู่ได้2-3วัน แล้วโรย
ระยะออกดอก---มีนาคม - พฤษภาคม
ขยายพันธุ์---ด้วยการเพาะเมล็ด

มณฑาภู/Magnolia henryi

ชื่อวิทยาศาตร์---Magnolia henryi Dunn
ชื่อพ้อง---Has 3 Synonyms
---Lirianthe henryi (Dunn) N.H. Xia & C.Y. Wu
---Manglietia wangii Hu
---Talauma kerrii Craib
ชื่อสามัญ---
ชื่ออื่น---มณฑาภู ; [THAI: montaa phoo.]; [CHINESE: Dà yè yùlán, Sīmáo yùlán]
ชื่อวงศ์---MAGNOLIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---จีน พม่า ไทย
กระจายอยู่ในประเทศไทย , พม่าและมณฑลยูนนานของจีนแผ่นดินใหญ่มักพบในการเพาะปลูก เติบโตที่ระดับความสูง 540 - 1,500 เมตร
ไม้ต้นขนาดเล็กสูงได้ถึง 5-10 เมตร เปลือกต้นหนาสีน้ำตาล มีกลิ่นฉุน แตกกิ่งน้อย ใบ เดี่ยวรูปไข่หรือรูปรี ยาว35-45 ซม.แผ่นใบหนาแข็งกรอบ ผิวใบด้านบนสีเขียวเข้มเห็นร่องเส้นใบชัด ดอกเดี่ยวคว่ำลง สีครีมหรือชมพูขนาดดอก6-5ซม.ผลรูปกระบอกเรียวยาว
ระยะออกดอก---เดือนเมษายน-พฤษภาคม
ขยายพันธุ์---ด้วยการ เพาะเมล็ด ทาบกิ่ง ติดตา

มณฑิรา/Manglietia insignis

ชื่อวิทยาศาตร์---Manglietia insignis (Wall.) Blume
ชื่อพ้อง---Has 9 Synonyms

-Manglietia yunnanensis Hu -Manglietia insignis (Wall.) Blume
-Manglietia rufisyncarpa Y.W.Law, R.Z.Zhou & F.G.Wang -Magnolia shangpaensis Hu
-Manglietia maguanica Hung T.Chang & B.L.Chen -Magnolia insignis var. latifolia
-Manglietia insignis var. latifolia -Magnolia insignis var. angustifolia
-Manglietia insignis var. angustifolia

ชื่อสามัญ---Red Lotus Tree, Safflower Magnolia, Padang Magnolia, Burmese Magnolia.
ชื่ออื่น---มณฑิรา, ; [THAI mon ti ra.]; [CHINESE: Hóng shǎi mù lián.]
ชื่อวงศ์---MAGNOLIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---จีน อินเดีย เนปาล พม่า ไทย เวียตนาม
พบในเนปาลอินเดียตะวันออกเฉียงเหนือและพม่าตอนเหนือ จีน(มณฑลหูหนานตะวันตกเฉียงใต้, กวางสี, มณฑลเสฉวนทางตะวันตกเฉียงใต้, กุ้ยโจว และทิเบตตะวันออกเฉียงใต้)ในป่าดิบแล้ง ป่าใบกว้าง ที่ระดับความสูง 900-1200 เมตร ประเทศไทยพบตามป่าดิบเขาในภาคเหนือที่สูงกว่า 700เมตร
ไม้ต้นขนาดใหญ่สูง 20-25เมตรลักษณะเปลือกต้นหนาสีน้ำตาลเข้ม มีกลิ่นฉุนเฉพาะตัว ทรงพุ่มกลมทึบ ใบเดี่ยวรูปขอบขนานยาว 15-25ซม.แผ่นใบหนา เหนียวคล้ายแผ่นหนัง ผิวใบเป็นมันทั้งสองด้าน ดอกเดี่ยวสีขาวอมชมพู ออกที่ปลายยอด มี9กลีบ กลีบหนาแข็งฉ่ำน้ำ เมื่อบานมีขนาด6-8ซม. ผลรูปไข่ยาว 8-12ซม. ดอกทยอยบานอยู่ได้นาน 1เดือน ดอกบาน2-3วันแล้วโรย ส่งกลิ่นหอมอ่อนๆตลอดวัน และแรงในช่วงใกล้ค่ำและช่วงเช้าเจริญเติบโตได้ดีในที่มีแสงแดดเต็มที่และมีความชื้นสูง  มีอากาศหนาวเย็น
ระยะออกดอก--เดือนเมษายน-พฤษภาคม
ขยายพันธุ์---ด้วยการเพาะเมล็ด

มณฑาสวรรค์/Magnolia delavayi

ชื่อวิทยาศาตร์---Magnolia delavayi Franch
ชื่อพ้อง---Has 2 Synonyms
---Lirianthe delavayi (Franch.) N.H.Xia & C.Y.Wu    
---Magnolia carpunii Romanov & A.V.Bobrov
ชื่อสามัญ--- Delavay's magnolia, Chinese evergreen magnolia, Chinese Magnolia.
ชื่ออื่น---มณฑาสวรรค์ ; [THAI: mon taa sawaan.]; [CHINESE: Shān yùlán, shān bō luó
ชื่อวงศ์--- MAGNOLIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---มณฑลยูนนาน ประเทศจีน
มีถิ่นกำเนิดทางตอนใต้ของประเทศจีน(กุ้ยโจว , มณฑลเสฉวนและยูนนาน) ในถิ่นกำเนิดเติบโตบนทางลาดเปียกบนพื้นที่หินปูน ที่ระดับความสูง1,500-2,800 เมตร
ไม้ต้นขนาดเล็กสูงได้ถึง 12เมตร เปลือกต้นหนาสีน้ำตาล มีกลิ่นฉุน มีช่องหายใจช่วงปลายกิ่ง ทรงพุ่มกลมทึบ ใบเดี่ยวรูปไข่หรือรูปรี ยาว10-20ซม.แผ่นใบหนา เหนียวคล้ายแผ่นหนัง ผิวใบเป็นมันทั้งสองด้าน ดอกเดี่ยวสีขาวนวลออกที่ปลายยอด มี9กลีบ กลีบหนาแข็งฉ่ำน้ำ เมื่อบานขนาดดอก 5-7ซม. ผลรูปไข่ยาว5-8ซม.มีเมล็ดจำนวนมากสีแดงออก ทยอยออกดอกได้นาน 1 เดือน ดอกบานได้2-3วันแล้วโรย ส่งกลิ่นหอมแรงตลอดวัน แม้กลีบดอกที่ร่วงโคนต้นก็ยังส่งกลิ่นหอมไปได้ไกลสามารถ ปรับตัวให้เจริญเติบโตได้ทั้งในพื้นที่ระดับสูงที่มีอากาศหนาวเย็นเช่นดอย อ่างขาง และในภาคกลาง เช่นกรุงเทพฯ แตกกิ่งเป็นพุ่มกลม สูงเพียง2-3เมตร ออกดอกได้ง่าย ต้องการความชื้นค่อนข้างสูงควรรดน้ำบ่อยๆโดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงฤดูร้อน ไม่เหมาะกับการปลูกในกระถาง
ระยะออกดอก---เดือนเมษายน-,มิถุนายน---ผล---สิงหาคม-ตุลาคม
ขยายพันธุ์--- เพาะเมล็ด ทาบกิ่ง ติดตา

มหาพรหมราชินี/Mitrephora sirikitiae

 

ชื่อวิทยาศาตร์---Mitrephora sirikitiae Weerasooriya, Chalermglin & R.M.K. Saunders
ชื่อพ้อง--No synonyms are record for this name
ชื่อสามัญ---None
ชื่ออื่น---มหาพรหมราชินี ; [THAI: Mahaphrom Rachini.]
ชื่อวงศ์---ANNONACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---ประเทศไทย
ต้น “มหาพรหมราชินี” เป็น พรรณไม้ชนิดใหม่ของโลก อยู่ในสกุลมหาพรหม คำระบุชนิด sirikitiae เป็นพระนามาภิไธยสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ มีรายงานการตั้งชื่อในปีพ.ศ.2549 พรรณไม้ที่ค้นพบใหม่ เป็นพรรณไม้ถิ่นเดียวที่  ดร ปิยะ เฉลิมกลิ่น ผู้เชี่ยวชาญพิเศษ สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย สำรวจพบ พบครั้งแรกเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ.2546 จากอุทยานแห่งชาติแม่สุรินทร์ บ้านห้วยฮี้ ต.ห้วยปูลิง อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน บนเขาหินปูนที่ระดับสูง1,100เมตร
 เป็น ไม้ต้นขนาดเล็กสูง3-5เมตร เปลือกต้นหนาสีน้ำตาลเข้มมีกลิ่นฉุน กิ่งอ่อนมีขนนุ่ม ใบเป็นใบเดี่ยวเรียงสลับ ใบรูปขอบขนานแกมรูปไข่กลับ  รูปใบหอก กว้าง 4-9 ซม. ยาว 11-19 ซม. ผิวใบเรียบ เนื้อใบค่อนข้างหนา  เป็นมันทั้งสองด้าน ด้านล่างมีขน ก้านใบยาว 0.5-1 ซม. ดอกเดี่ยวหรือเป็นกระจุก 1-3 ดอก ออกตรงข้ามใบ กลีบดอกชั้นนอกรูปไข่กลับสีขาว กลีบชั้นในประกบกันเป็นรูปกระเช้าสีม่วงแดง เมื่อบานกว้าง8-10ซม ออกดอกเดือนเมษายน-เดือนพฤษภาคม ส่งกลิ่นหอมอ่อนตลอดวัน ผลเป็นผลกลุ่ม มีผลย่อย10-15ผล รูปทรงกระบอกยาว5-6ซม.มีเมล็ด 13-21 เมล็ด ลักษณะเมล็ด รูปคล้ายไข่หรือทรงกลม สีน้ำตาล ขนาด 5-8 มม.
ต้น ที่ขึ้นอยู่บนเขาหินปูน จะทิ้งใบหมด เหลือเฉพาะแต่กิ่งก้านและออกดอกได้เต็มต้น เมื่อนำมาปลูกในพื้นที่ราบที่มีอากาศร้อน สามารถปรับตัวเจริญได้ดีและมีช่วงออกดอกเกือบตลอดปี
การขยายพันธุ์  สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งระเทศไทย(วว.)ประสบความสำเร็จจากงาน วิจัยในการขยายพันธุ์โดยวิธีทาบกิ่ง เสียบยอด และติดตา โดยใช้มะป่วนหรือนางแดงเป็นต้นตอจึงสามารถขยายพันธุ์ได้อย่างรวดเร็ว เป็นพืชที่ปลูกแล้วออกดอกได้แล้วหลายแห่งในประเทศ จนพ้นสถานภาพใกล้สูญพันธุ์แล้ว


มะกอกดอน/Schrebera swietenioides

 

ชื่อวิทยาศาตร์---Schrebera swietenioides Roxb.
ชื่อพ้อง---Has 2 Synonyms
---Nathusia swietenioides (Roxb.) Kuntze
---Schrebera pubescens Kurz
ชื่อสามัญ---Weaver's Beam Tree
ชื่ออื่น---กอกดอก, มะกอกดอน, มะกอกโคก, มะกอกเผือก  มะกักป่า ;[THAI: kok don (Northern), ma kok khok (Northern), ma kok don (Northern), ma kok phueak (Northern), ma kak pa (Ratchaburi), hi phi (Northeastern)]; [AYURAVEDA: mushka, mokshakaka, ghunti, shikhari.]; [HINDI: Mokhdi,Moka,Banpalas, Mokha,Banpalas.]; [KANNADA: Bula,Gante,Mogalingamara.]; [MALAYALAM: Manimaram.]; [MARATHI: Mokadi,Nakti, Mokha.]; [SANSKRIT: Golidha,Ghantapatali,Kastapatola.]; [TAMIL: Mogalingam,Pasari,Mogalinga,Makalinkam.]
ชื่อวงศ์---OLEACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---อินเดีย บังคลาเทศ พม่า ไทย กัมพูชา ลาว
พบในประเทศอินเดีย ,บังคลาเทศ ,พม่า ,ไทย ,กัมพูชาและลาว
 ไม้ต้นผลัดใบสูงถึง 15 เมตร  เปลือกสีเทาดำหนา0.5ซม.ใบประกอบแบบขนนกปลายคี่ ใบย่อยเรียงตรงข้าม7-9 รูปไข่หรือรูปรีแผ่นใบ 6.5-14 x 3.5-6.5 ซม. ก้านใบ 3-30 มม ดอกออกเป็นช่อตามปลายกิ่งหรือซอกใบใกล้ปลายกิ่ง กลีบดอกสีขาวโคนเป็นหลอดปลายแยก4-7กลีบ ผิวด้านในมีขนสีน้ำตาลแน่น ผลแคปซูลขนาด 5 x 2.5 ซม., รูปไข่กลับแห้งแล้วแตก แข็งคล้ายเนื้อไม้รูปไข่กลับ
ใช้ประโยชน์---พืชมีมูลค่าสูงสำหรับไม้ซึ่งใช้ในท้องถิ่นมาก แต่ไม่ค่อยมีการซื้อขาย มันยังเก็บเกี่ยวจากป่าเพื่อใช้ในท้องถิ่นเป็นยาและบางครั้งก็มีการปลูกฝังเป็นไม้ประดับในสวน
-ใช้กินได้ ใบ - ปรุง ต้มและกินกับเกลือและพริก อาหารความอดอยาก กินในยามที่ต้องการเมื่อมีอาหารน้อยน้อย
-ใช้เป็นยา ในอายุรเวชใช้ ราก, เปลือกและใบมีรสขม, ฉุน, ย่อยอาหาร, กระเพาะอาหาร, ท้องผูก, ยาสมานแผลปัสสาวะและยาแก้พยาธิ มีรายงานว่าผลไม้ มีประโยชน์ในการรักษา hydrocele (เป็นอาการบวมในถุงอัณฑะของเด็ก) มีประโยชน์ในการรักษาสภาพต่าง ๆ รวมถึงอาหารไม่ย่อย โรคผิวหนัง โรคเรื้อน โรคโลหิตจาง โรคฝีและแผลไหม้และความผิดปกติของทวารหนัก เปลือกไม้นั้นใช้สำหรับรักษาโรคของลำคอ, โรคโลหิตจาง, โรคโลหิตจางและโรคเบาหวาน รากนำมาใช้ในการรักษาโรคเรื้อน การตรวจสอบทางวิทยาศาสตร์ได้พิสูจน์แล้วว่าฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระต้านการอักเสบและลดไข้ของรากและฤทธิ์ต้านเบาหวานและสารต้านอนุมูลอิสระของผลไม้ จากการศึกษาพบว่าเปลือกของรากมีฤทธิ์ต้านโลหิตจางจำนวนมากซึ่งบ่งบอกถึงการใช้พืชชนิดนี้เพื่อรักษาโรคโลหิตจาง
-อื่น ๆ แก่นไม้มีสีเทาน้ำตาล หนัก, แข็งและทนทาน การแตกหรือบิดงอน้อยกว่าไม้อื่น ๆ ถูกใช้โดยช่างทอผ้าในการทำเครื่องทอผ้า เช่น คาน แกนหมุนและอีกหลายส่วน
ออกดอกและติดผล: พฤษภาคม - มิถุนายน
ขยายพันธุ์---เมล็ด---อ้างอิง,ภาพประกอบการศึกษา---ไม้ต้นในสวน Trees in the Gardenโดย องค์การสวนพฤกษศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี The Botanical Garden Organization Office of the Prime Minister พิมพ์ครั้งที่1 พฤษภาคม 2542 จัดพิมพ์โดย มูลนิธิ ศาสตราจารย์ ดร.สง่า สรรพศรี   


มะกอกหนัง/Choerospondias axillaris


ชื่อวิทยาศาตร์---Choerospondias axillaris (Roxb.) B. L. Burtt & A. W. Hill
ชื่อพ้อง---Has 4 Synonyms
---Basionym: Spondias axillaris Roxb.
---Poupartia axillaris (Roxb.) King & Prain
---Poupartia fordii Hemsl.
---Spondias lutea Engl.
ชื่อสามัญ--- Candy Tree, Lapsi, Lapsi Tree, Nepali hog plum.
ชื่ออื่น---มะมือ(เชียงใหม่); มะกอกหนัง(ชัยภูมิ); มะหนัง(ตาก); สาลีปู(กะเหรี่ยง-กำแพงเพชร); สีเสียดเทศ(นครราชสีมา); [THAI: ma mue, ma kok nang, ma nang, sa li pu, si siat thet]; [ASSAMESE: Lepchipoma.]; [BENGALI: Amrda.]; [CHINESE: nan suan zao.]; [VIETNAM: lát xoan, xuyên cóc.]; [NEPALI: Lapsi.]
ชื่อวงศ์---ANACARDIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---อินเดีย เนปาล ภูฏาน จีน ญี่ปุ่น ไทย ลาว เวียตนาม กัมพูชา

ขึ้นกระจายจากอินเดียไปยังประเทศจีน ญี่ปุ่น ภูฏาน เนปาล และอินโดจีน ในป่าดิบเขา ที่ราบลุ่มเนินเขาและป่าเขาที่ระดับความสูง 300 - 2,000 เมตรในภาคใต้ของจีน มักพบในป่าทุติยภูมิในเวียดนามที่ระดับความสูงต่ำกว่า 600 เมตร
ไม้ ต้น ผลัดใบระยะสั้น สูงถึง 8-20 (-30)เมตร เส้นผ่าน ศูนย์กลางประมาณ 30 - 40 ซมลักษณะเปลือกต้นสีเทาเข้ม หรือแดงน้ำตาล แตกกิ่งเป็นสีน้ำตาลอมม่วงเข้มมีขนสั้น ๆ ใบประกอบแบบขนนกยาว 25-40 ซม.มีใบย่อย 13คู่ ก้านใบพองที่โคนใบย่อยคู่บนใหญ่สุด
ดอกสีแดงเข้ม สมบูรณ์เพศ ออกเป็นกลุ่ม กลุ่มละ2-3 ดอก ขนาด0.4-0.5เซนติเมตร กลีบเลี้ยงมี5พูสีแดงอมม่วง ผิวในมีต่อมขน กลีบดอกซ้อนกัน5กลีบ
ผลสีเขียวหรือเหลืองรูปไข่ ขนาด2-3 ซม. มีร่อง5ร่องที่ปลายชั้นหุ้มเมล็ดแข็ง ข้างบนมี5รูเท่ากับจำนวนเมล็ด
การใช้ประโยชน์ ---ต้นไม้ได้รับการปลูกมานานในประเทศเนปาลเพื่อให้ได้ผล ผลไม้มีคุณค่าทางโภชนาการและมีราคาใกล้เคียงกับส้มแมนดารินในตลาดเนปาล ไม้ที่ใช้ในประเทศและการค้าระหว่างประเทศ นอกจากนี้ยังใช้เป็นสายยพันธุ์บุกเบิกในโครงการปลูกป่าในภาคเหนือของประเทศไทย
-ใช้กิน ผลไม้ - ดิบหรือทำเป็นน้ำผลไม้ไอศครีมขนมเยลลี่และผักดอง ทาร์ตผลไม้และลูกอมรสเผ็ดเปรี้ยวในเนปาล
-ใช้เป็นยา ผล  แก้เลือดออกตามไรฟัน แก้กระหายน้ำ ผล ใบ เปลือกลำต้น แก้ร้อนใน ช่วยให้ชุ่มคอแก้เลือดออกตามไรฟัน แก้หอบ บำรุงธาตุและแก้บิด  เปลือกลำต้น รสฝาดเย็นเปรี้ยว ช่วยสมานแผล มีกลิ่นหอม ใบ เคี้ยวกินแก้ท้องเสีย
-อื่น ๆ ไม้สีขาวเทาเนื้ออ่อน ใช้เป็นไม้ก่อสร้างเบาสำหรับทำหีบชาและเฟอร์นิเจอร์ทั่วไป เปลือกที่เป็นเส้นใยสามารถนำมาใช้ทำเชือกแบบดั้งเดิมได้  ไม้ใช้เป็นเชื้อเพลิง  เปลือกเมล็ดถูกใช้เป็นเชื้อเพลิงในเตาเผาอิฐ
ระยะออกดอก---
ขยายพันธุ์---เมล็ด---อ้างอิง,ภาพประกอบการศึกษา---หนังสือ ต้นไม้เมืองเหนือ คู่มือศึกษาต้นไม้ยืนต้น ในป่าภาคเหนือ ประเทศไทยโดย ไซมอน การ์ดเนอร์,พินดา สิทธิสุนธร,วิไลวรรณ อนุสารสุนทร หอพรรณไม้ ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 2549

มะกัก/Spondias bipinnata

ชื่อวิทยาศาตร์---Spondias bipinnata Airy Shaw & Forman
ชื่อพ้อง---This name is unresolved.
ชื่อสามัญ---None
ชื่ออื่น---กอกกัก (นครสวรรค์); มะกอกป่า (กาญจนบุรี, นครราชสีมา); มะกัก, หมักกัก (ราชบุรี, สระบุรี); [THAI: Má kak, Mak kak, ma kok pa, kok kak.]
ชื่อวงศ์---ANACARDIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---ประเทศไทย
เป็นพืชเฉพาะถิ่นของไทยพบขึ้นตามภูเขาหินปูนที่แห้งแล้งในป่าเบญจพรรณหรือป่าละเมาะผลัดใบทางภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันออกและภาคตะวันตกเฉียงใต้ที่ระดับความสูงไม่เกิน 300เมตร
        ไม้ ต้นสูง 10-25เมตร ลักษณะ เปลือกสีเทามีช่องอากาศทั่วไป ใบประกอบแบบขนนกสองชั้น เรียงเวียนสลับเป็นกลุ่มตามปลายกิ่ง ใบประกอบย่อยมี 3-5 คู่ ใบย่อยรูปไข่หรือรูปใบหอก  ยาว 2-8.5 ซม.โคนใบเบี้ยว แผ่นใบด้านล่างมีขนนุ่ม ช่อดอกออกตามซอกใบและปลายกิ่ง ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ดอกเล็กสีขาวกลิ่นหอมอ่อน ใบประดับรูปแถบขนาดเล็ก ก้านดอกยาว 4-6 มม. กลีบเลี้ยง 4 กลีบ รูปไข่ ยาวประมาณ 1 มม. มีขนประปราย กลีบดอก 4 กลีบ เรียงจรดกัน รูปรี ยาวประมาณ 4 มม. ผลกลมรียาว 4-4.5 ซม. สีเหลืองอมเขียวมีเมล็ดแข็ง1เมล็ด
ระยะออกดอก---เดือนเมษายน-พฤษภาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด

มะเกลือกา/Diospyros gracilis


ชื่อวิทยาศาตร์---Diospyros gracilis H. R. Fletcher.
ชื่อพ้อง---No synonyms are recorded for this name.
ชื่อสามัญ---None
ชื่ออื่น---กาจะ, น้ำจ้อน, มะหวีด
ชื่อวงศ์--- EBENACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์--- ประเทศไทย
พืชถิ่นเดียวของประเทศไทยพบขึ้นในป่าดิบแล้งบริเวณเขาหินปูน
ไม้ต้นสูงถึง10เมตรเส้นผ่านศูนย์กลางลำต้นถึง 50 ซม  ลักษณะทรงต้น เรือนยอดเป็นพุ่มกลม ใบเดี่ยวเรียงสลับ กว้าง1.6-1.9ซม.ยาว5.5-7ซม.รูปใบหอกถึงรูปขอบขนาน ปลายใบทู่ โคนใบสอบ ขอบใบเรียบ ดอกเป็นช่อกระจะสั้นสีขาวครีม ดอกแยกเพศอยู่ต่างต้น ดอกเพศผู้จะออกเป็นช่อขนาดเล็กตามซอกใบ มีกลีบดอกและกลีบเลี้ยงอย่างละ 4 กลีบ มีเกสรเพศผู้อยู่กลางดอกประมาณ 14-18 อัน ส่วนดอกเพศเมียจะออกเป็นดอกเดี่ยวๆ ตามซอกใบ ลักษณะคล้ายดอกเพศผู้ แต่มีขนาดใหญ่กว่า ผลมีเนื้อหลายเมล็ด รูปทรงกลมแกมรูปรีเส้นผ่านศูนย์กลางผลประมาณ 2-2.5 ซม มีกลีบเลี้ยงติดทน ผลอ่อนมีขน ผลแก่เกือบเกลี้ยง
ใช้ประโยชน์---ผลใช้ทำสีย้อมผ้า
ระยะออกดอก---มีนาคม-พฤษภาคม---ติดผล---มีนาคม- สิงหาคม
ขยายพันธุ์---ด้วยการเพาะเมล็ดและตอนกิ่ง

มะเกิ้ม/Canarium subulatum


ชื่อวิทยาศาตร์---Canarium subulatum Guill.
ชื่อพ้อง---No synonyms are recorded for this name.
ชื่อสามัญ---Ma Lueam tree.
ชื่ออื่น---มะเลื่อม (พิษณุโลก, จันทบุรี), มักเหลี่ยม (จันทบุรี), โมกเลื่อม (ปราจีนบุรี), มะกอกเกลื้อน (ราชบุรี), มะเหลี่ยมหิน (มหาสารคาม), มะเกิ้ม (ภาคเหนือ), กอกกัน (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ), มะกอกเลื่อม (ภาคกลาง), มะกอกเลือด (ภาคใต้), มะกอกกั๋น (คนเมือง), มะเกิ้ม (ไทลื้อ), เกิ้มดง เพะมาง สะบาง ไม้เกิ้ม (ขมุ), ซาลัก (เขมร) ; [THAI: Ma Lueam, Mok Lueam.]; [CHINESE: Máo yè lǎn.]; [VIETNAM: Trám kên, Trám lá đỏ, Cà na mũi nhọn.]
ชื่อวงศ์---BURSERACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ - ไทย กัมพูช าลาว เวียดนาม


ในประเทศไทยพบได้ทุกภาค มักพบขึ้นตามบริเวณป่าไม้ผสมผลัดใบ ป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ ป่าละเมาะ ป่าดิบแล้ง และตามบริเวณป่าหญ้าหรือทุ่งหญ้าทั่วไป ที่ความสูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 100-1,200 เมตร มักพบเสมอในป่ากึ่งโล่งที่มีไผ่
ไม้ ต้นผลัดใบ สูงถึง20เมตร ลักษณะลำต้นตั้งตรงเรือนยอดกลม เปลือกต้นสีน้ำตาลเทาถึงเทาแก่ เปลือกชั้นในสีน้ำตาลอ่อนมีขีดเส้นขาวๆ และให้น้ำยางใส ซึ่งจะเปลี่ยนเป็นสีออกดำ กิ่งอ่อนมีขนสีน้ำตาลอมส้มหนาแน่น ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก 2-5คู่  ใบ ยาว20-45ซม.ขอบใบหยักแบบซี่เลื่อยตื้นๆ ใบแก่เกลี้ยง สีแดงเข้ม ดอกแยกเพศอยู่ต่างต้น ออกเป็นช่อตามง่ามใบ ช่อดอกเพศผู้ยาว 7-11 มม. มีขนทั่วไป กลีบรองกลีบดอกเชื่อมกันเป็นรูปถ้วย ยาว 2.5-3.5 มม . ขอบหยัก เกสรผู้ 6 อัน เกลี้ยง ในดอกเพศเมีย เกสรผู้มีขนาดเล็ก  ผล เป็นช่อ ช่อหนึ่ง ๆ มักมีเพียง 1-4 ผล ผลขนาด2.8-3.5ซม. ช่อยาว2.5-8ซม.สีเขียวเหลือง รูปไข่ปลายแหลม มีกลีบรองกลีบดอกรูปถ้วยเล็ก ๆ เชื่อมติดอยู่กับก้านช่อดอก มีเมล็ดเดียวชั้นหุ้มเมล็ดแข็งมาก
ใช้ประโยชน์---ต้นไม้ถูกเก็บเกี่ยวจากป่าเพื่อใช้ในท้องถิ่นเป็นอาหารสีย้อมและแหล่งที่มาของไม้
-ใช้กิน ผลกินได้ทั้งสดและดอง ดยดองในน้ำเกลือหรือน้ำเชื่อม
-ใช้เป็นยา ตำรายาไทยจะใช้ผลนำมารับประทานเป็นยาแก้ไอ หรือใช้ผลสดหรือผลแห้งนำมาต้มเอาน้ำกิน ส่วนอีกวิธีให้ใช้ผลแห้งนำมาตำให้ละเอียด แล้วนำมาชงกับน้ำกินเป็นยาแก้ไอ- ยางใช้ทาแก้คัน
-วนเกษตรใช้ เป็นไม้เบิกนำในการปลูกป่า เนื่องจากเป็นไม้เนื้ออ่อน กิ่งหักง่าย และก่อให้เกิดโพรงเมื่อฝนตกลงมา ทำให้น้ำฝนมาขังอยู่ในโพรงตลอดปี ชาวอีสานจะเรียกโพรงนี้ว่า "สร้างนก" ซึ่งหมายถึงแอ่งน้ำสำหรับนก ที่ทำให้นกมีน้ำกินตลอดทั้งปี หมอยาบางท่านจะใช้"สร้างนก"เป็นน้ำกระสายยาอีกด้วย
-อื่น ๆ ไม้เนื้ออ่อน ใช้ทำเครื่องเฟอร์นิเจอร์คุณภาพต่ำ เก้งชอบกินผลหล่น สีดำของผลใช้ทำหมึก ยางสดใช้เป็นเครื่องหอม
สำคัญ---นักโบราณคดีพบ Canariumในชั้นหินโบราณบริเวณภาคใต้ของประเทศไทย อายุประมาณ 40,000ปี แสดงว่า เป็นต้นไม้เก่าแก่ที่สุดที่ได้ถูกบันทึกในประเทศไทย
ระยะออกดอก---มีนาคม-พฤษภาคม---ติดผล---พฤษภาคม-ตุลาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด

มะขม/Pittosporopsis Kerrii


ชื่อวิทยาศาตร์--- Pittosporopsis Kerrii Craib
ชื่อพ้อง---Has 3 Synonyms
---Pittosporopsis nervosa Gagnep.
---Pittosporum nervosum (Gagnep.) Gowda
---Stemonurus yunnanensis Hu
ชื่อสามัญ---None
ชื่ออื่น--- มะขม(กลาง)บะขม (เหนือ), มักยัง(ขมุ) ; [THAI: ma kom, ba kom.]; [CHINESE: jia hai tong.]
ชื่อวงศ์---ICACINACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---พม่า ไทย ลาว เวียตนาม ยูนนาน
กระจายในป่าดิบทึบ ใน จีนตอนใต้ (ยูนนาน) ลาว, พม่า, ไทยและตอนเหนือของเวียตนาม ที่ระดับความสูง300-1600 เมตร ในประเทศไทยพบทั่วไปตามสวนรอบบ้าน ป่าธรรมชาติ และสวนเมี่ยง
ต้นไม้ขนาดเล็กหรือ ไม้พุ่ม สูงถึง 4- 8(-17)เมตร เปลือกต้นสีน้ำตาลแก่ เปลือกบางมาก มีรูอากาศใหญ่กระจายทั่วไป ใบเดี่ยวรูปขอบขนานแคบขนาดของใบกว้าง4-7ซม.ยาว10-21ซม. ผิวใบเรียบเกลี้ยงด้านบนสีเขียวเข้มเป็นมัน ด้านล่างใบสีอ่อน ก้านใบยาว 1.5-2.5 ซม.ดอกสีขาวหรือเขียวอ่อน ผลขนาด2-2.5ซม.สีเขียวสดแล้วเปลี่ยนเป็นสีเหลือง ผิวเรียบ
ใช้ประโยชน์- เมล็ดกินได้ รสขม ลวก ต้ม กินเป็นผัก
-ใช้เป็นยาเมล็ดนำมาใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางการแพทย์ มักใช้เป็นสมุนไพรรักษาอาการบวมของแขนและขา
ระยะออกดอก---ตุลาคม-พฤษภาคมของปีถัดไป---ออกผล---ตั้งแต่กุมภาพันธ์-ตุลาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ดม ปักชำกิ่ง

มะขาว/Trivalvaria pumila

ชื่อวิทยาศาตร์---Trivalvaria pumila (King) J.Sinclair
ชื่อพ้อง---Has 13 Synonyms

-Ellipeia costata (Hook.f. & Thomson) King -Polyalthia oligogyna Merr. & Chun
-Ellipeia pumila King -Popowia kurzii King [Illegitimate]
-Guatteria costata Hook.f. & Thomson -Popowia pumila (King) Ridl.
-Polyalthia costata (Hook.f. & Thomson) Hook.f. & Thomson -Trivalvaria dubia (Kurz) J.Sinclair
-Polyalthia dubia Kurz -Trivalvaria pumila (King) J.Sinclair
-Polyalthia montana Ridl. -Uvaria costata Wall. [Invalid]
-Polyalthia nemoralis Aug.DC.

ชื่อสามัญ---None
ชื่ออื่น---มะขาว; [THAI: ma khao (General).]; [CHINESE:hai dao mu.]
ชื่อวงศ์---ANNONACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---จีน, อินเดีย (หมู่เกาะอันดามัน), ลาว, มาเลเซีย, พม่า, ไทย, เวียดนาม
เกิดขึ้นตามธรรมชาติใน ไทย เวียดนาม, อินเดีย (หมู่เกาะอันดามัน)และตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศจีน (กวางตุ้ง,ไหหลำ )ลาว, มาเลเซีย, พม่า
ในประเทศไทยพบในป่าดิบชื้นทางภาคใต้ตั้งแต่ระดับน้ำทะเลจนถึงระดับความสูง 400เมตร
ไม้ต้นหรือ ไม้พุ่มขนาดเล็ก สูงประมาณ 2-5 เมตร ลักษณะ แตกกิ่งมาก ทรงพุ่มกลม เปลือกสีน้ำตาลดำมีกลิ่นฉุน เนื้อไม้เหนียวมาก ใบรูปขอบขนานแกมรูปไข่กลับกว้าง 5-6.5ซม. ยาว15-18ซม.ใบเรียบเป็นมันทั้งสองด้าน ใบด้านบนสีเขียวเข้ม ด้านล่างสีอ่อนกว่า ก้านใบ 2-10 มม. มีขนหนาแน่นถึงเกลี้ยง ดอกออก1-2 ที่นอกซอกใบ ดอกสีขาว ดอกบานมีขนาด2-2.5ซม.ผลเป็นผลกลุ่มมีผลย่อย7-10ผล ผลรูปรีปลายแหลมกว้าง 8-10 มม.ยาว 2.2 ซม.ก้านผลยาว10-10มม ผลอ่อนสีเขียวเป็นมันเรียบ มีช่องอากาศเป็นจุดประขาว ผลแก่สีแดงส้ม                            
ระยะออกดอก---เมษายน-กรกฎาคม ---ผลแก่---กรกฎาคม-ธันวาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด

มะแขว่น/Zanthoxylum rhetsa


ชื่อวิทยาศาตร์--- Zanthoxylum rhetsa (Roxb.) DC.
ชื่อพ้อง---Has 7 Synonyms

-Fagara budrunga Roxb. -Zanthoxylum budrunga (Roxb.) DC.
-Fagara parviflora (Benth.) Engl. -Zanthoxylum limonella (Dennst.) Alston
-Fagara rhetsa Roxb. -Zanthoxylum parviflorum Benth.
-Tipalia limonella Dennst.

ชื่อสามัญ---Indian Prickly Ash, Indian Ivy Rue, Cape Yellowwood.
ชื่ออื่น---กำจัดต้น พริกหอม หมากมาศ (กรุงเทพฯ) มะข่วง มะแขว่น มะแข่น (เหนือ) ลูกระมาศ (กลาง) หมักข่วง (แม่ฮ่องสอน), ; [THAI: Kamchat, Kamchat ton, Luk rat mat, Ma khuang, Ma khwaen, Phrik hom.]; [CHINESE: Lai ta hua jiao, Hi jiao mu.]; [ASSAMESE: Bajar mali, Bojramoni-goch.]; [HINDI: Badrang, Mullilam]; [MALAYALAM: Kothumurikku, Mullilavu.]; [KANNADA: Jummina, Kadumenasu, Arempala.]; [SINHALESE: Katu kina.]; [SANSKRIT: Ashvaghra.]; [PHILIPPINES: Kayetana, Kayutana (Tag.)]; [MALAY: Hantu duri, Kayu lemah (Java).]; [LAOS: Ma khaen.]; [BURMESE: Chyinbawng, Kathit pyu, Ma yanin kyetsu.]; [VIETNAMESE: Cóc hôi, Hoàng mộc hôi, Sẻn hôi, Vàng me.]
ชื่อวงศ์---RUTACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---ศรีลังกา อินเดีย พม่า คาบสมุทรอินโดจีน คาบสมุทรมาเลย์ ชวา ฟิลิปปินส์ สุลาวาสี หมู่เกาะซุนดาน้อย ปาปัวนิวกินีตอนใต้


พบมากในเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ ขึ้นกระจายในป่าดิบชื้นที่ระดับความสูงระหว่าง 500- 1,500 เมตร.ในประเทศไทยพบได้ทั้งภาคกลาง ใต้ และภาคเหนือ
ไม้ต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลาง ไม่ผลัดใบสูงประมาณ 10-20 (-35)เมตร แตกกิ่งน้อย ทรงพุ่มโปร่งเรียวสูงชะลูด ลำต้นยาวและตรง เปลือกต้นสีน้ำตาลมีหนามอ้วนแข็ง  ใบประกอบแบบขนนกชั้นเดียวปลายคี่หรือคู่เรียงสลับ ใบย่อย 5-14คู่ ขนาดใบย่อยกว้าง 2.5-6 ซม.ยาว7-18 ซม. ใบย่อยที่ปลายใหญ่ที่สุด ฐานใบไม่สมมาตร ขอบใบเรียบ ใบแก่เกลี้ยง มักจะมีแต้มสีแดงตามขอบใบและก้านใบ ด้านล่างใบมีต่อมเล็กๆหนาแน่นเมื่อขยี้จะมีกลิ่น -ช่อดอกแบบช่อแยกแขนงออกที่ปลายยอดหรือซอกใบใกล้ปลายยอด มีดอกย่อยสีขาวอมเขียวจำนวนมาก ขนาดของดอกย่อย0.2ซม. ดอกแยกเพศอยู่ต่างต้น ช่อดอกยาว 8-20 ซม.-ผลค่อนข้างกลม ขนาดของผล 0.6-0.9 ซม. เป็นช่อกว้างมีถึง100ผล ผลอ่อนสีเขียวผิวขรุขระ มีต่อมสีเข้ม เมื่อสุกสีชมพูหรือแดงมีเนื้อบางมีกลิ่นคล้ายมะนาว  แห้งแล้วแตกได้2-5ส่วนแต่ละส่วนมีเมล็ดสีดำ1เมล็ด ขนาดเมล็ดประมาณ 25-35 มม.
ใช้ประโยชน์---พืชที่ปลูกเป็นครั้งคราว ในศรีลังกาผลิตเมล็ดและส่งออกไปยังประเทศจีนและอิหร่านเพื่อใช้เป็นเครื่องเทศ
-ใช้กิน ใช้เป็นเครื่องเทศ ชาวเหนือประเทศไทยนิยมนำผล และเมล็ดแห้งมาประกอบอาหาร เนื่องจากผลแห้งมีกลิ่นหอมแรง และมีรสเผ็ดร้อน ทำให้ช่วยดับกลิ่นคาว และเพิ่มรสชาติของอาหารให้อร่อยมากขึ้น
-ใช้เป็นยาใช้ทำเป็นยาสมุนไพร ผล เมล็ดแห้ง เปลือ ราก ใบมีสรรพคุณ บำรุงหัวใจ บำรุงเลือด บำรุงธาตุ ลดความดันเลือด เจริญอาหาร ช่วยย่อยอาหาร ขับลมในลำไส้ ขับระดู สมานแผล สูดดม แก้อาการวิงเวียน แก้ลำคออักเสบ ขับเสมหะ แก้พิษร้อนใน ลดอาการฟกช้ำ แก้อาการปวดท้องกระตุ้นการเคลื่อนไหวของลำไส้ รักษาโรคหนองใน น้ำมันที่ได้จากการกลั่นด้วยไอน้ำใช้เป็นยาดั้งเดิมสำหรับอหิวาตกโรค ถูกนำไปใช้ต่อไปเป็นน้ำยาฆ่าเชื้อและยาฆ่าเชื้อ เป็นยาชาเฉพาะที่ เปลือกไม้ทุบและผสมกับน้ำมันใช้ภายนอกเป็นยาแก้ปวดท้อง - ยาต้มเปลือกใช้ภายในสำหรับอาการปวดหน้าอก ในอินเดียใช้แบบดั้งเดิมในโรคเบาหวานและการอักเสบ
-อื่น ๆ ไม้สีเทาอมเหลืองมีความแข็งปานกลาง -ผลแห้งมาสกัดน้ำมันใช้เป็นส่วนผสมเครื่องสำอางหรือใช้พ่นป้องกันยุงลาย
ระยะออกดอก/ติดผล---มีนาคม-พฤศจิกายน
ขยายพันธุ์---เมล็ด ตอนกิ่ง เสียบยอด---อ้างอิง,ภาพประกอบการศึกษา-หนังสือต้นไม้เมืองเหนือคู่มือศึกษาต้นไม้ยืนต้นในป่าภาคเหนือ ประเทศไทยโดย ไซมอน การ์ดเนอร์,พินดา สิทธิสุนธร,วิไลวรรณ อนุสารสุนทร หอพรรณไม้ ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 2549

มะควัด/Ziziphus rugosa  


ชื่อวิทยาศาตร์---Ziziphus rugosa Lam.
ชื่อพ้อง---Has 7 Synonyms

-Rhamnus glabrata B.Heyne -Ziziphus paniculata Roth
-Ziziphus glabra Roxb. -Ziziphus roxburghiana Voigt
-Ziziphus latifolia Roxb. -Ziziphus rugosa var. glabra Bhandari & Bhansali
-Ziziphus obliqua B.Heyne ex Roth

ชื่อสามัญ---Zunna berry, Wrinkled jujube, Wild jujube.
ชื่ออื่น---มะควัด(ภาคเหนือ),กุยฉ่องซู,หน่อควะ(กระเหรี่ยง แม่ฮ่องสอน),หมากคอก(เงี้ยว แม่ฮ่องสอน),อ้อยช้าง(กาญจนบุรี), ; [THAI: ma kwad, mak kok, oey chang.]; [CHINESE: Zhou zao.]; [ASSAMESE: Bhidhao-bogori,Dindao Bogori.]; [HINDI: Suran,]; [MALAYALAM: Malamthudali, Kottamullu, Thodali, Cheruthudali, Juli]; [MARATHI: churan, toran, turan.; [Nepali: gamaraai.]; [TAMIL: Kattilandai,Suduthoratti,Kattuilindhai]; [MYANMAR: mak-kok , myauk-zi , sammankaw , taw-zi.]; [VIETNAM: Táo nhám, táo rừng.]
 ชื่อวงศ์---RHAMNACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---จีน, บังคลาเทศ,  อินเดีย , ลาว , พม่า , ศรีลังกา , ไทยและเวียดนาม
มีถิ่นกำเนิดอยู่ในประเทศจีน(ไหหลำ ยูนนาน) บังคลาเทศ,ตะวันออกหิมาลัย, ไหหลำ, อินเดีย, ลาว, พม่า, นิโคบาร์, ศรีลังกา, ไทย, เวียดนาม เติบโตบนเนินเขาและภูเขาที่ระดับความสูงถึง1,400 เมตร
ไม้ต้นผลัดใบสูงถึง 6เมตร อยู่ในวงศ์พุทรา แตกกิ่งระเกะระกะมีหนามโค้ง ใบเดี่ยวรูปไข่อยู่ในระนาบขนาดใบกว้าง3-7.5ซม.ยาว5-15ซม. ขอบใบมักเป็นซี่หยัก กิ่งก้านอ่อนและใต้ใบมีขนสีน้ำตาลปกคลุมหนาแน่น ดอกขนาด0.6ซม.สีเหลืองอ่อนออกเขียว ดอกเป็นช่อแตกแขนงมีก้านร่วมชัดเจนผลขนาด0.8-1.5ซม.สีเหลืองหรือส้มอ่อนมีขนสีน้ำตาลอ่อนปกคลุมหนาแน่น มีเนื้อหุ้มเมล็ดบางๆ เมล็ดแข็ง1-2เมล็ด
ใช้ประโยชน์---ใช้กิน ประชากรเผ่า Ghats ตะวันตกในอินเดียเก็บผลไม้ (ผลเบอร์รี่) เพื่อการบริโภคและขายเอง ผลเบอร์รี่เป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลายว่า 'Toran'ในภาษามาราธี และมีชื่อท้องถิ่นอื่นในอินเดียเช่น Chunna และ Churna
-ใช้เป็นยา เปลือกและไม้ใช้สำหรับรักษาโรคบิดในประเทศลาว
ระยะออกดอก---มีนาคม - เมษายน
ขยายพันธุ์---เมล็ด
อ้างอิง,ภาพประกอบการศึกษา---หนังสือ ต้นไม้เมืองเหนือ คู่มือศึกษาต้นไม้ยืนต้น ในป่าภาคเหนือ ประเทศไทยโดย ไซมอน การ์ดเนอร์,พินดา สิทธิสุนธร,วิไลวรรณ อนุสารสุนทร


มะคังดง/Ostodes paniculata

ชื่อวิทยาศาตร์---Ostodes paniculata Blume
ชื่อพ้อง---Has 5 Synonyms
---Ostodes corniculata Baill.
---Ostodes katharinae Pax
---Ostodes kerrii Craib.
---Ostodes prainii Gand.
---Ostodes thyrsantha Pax
ชื่อสามัญ---None
ชื่ออื่น---มะคังดง; [THAI:ma khang dong (Northern).]; [CHNESE: ye lun mu.]
ชื่อวงศ์---EUPHORBIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---จีน อินเดีย เนปาล บังคลาเทศ พม่า ไทย เวีบตนาม มาเลเซีย อินโดนีเซีย


พบขึ้นกระจายในจีน (ไหหลำ, ยูนนาน) ภูฏาน, กัมพูชา, อินเดีย, อินโดนีเซีย, มาเลเซีย (คาบสมุทร), พม่า, เนปาล, เวียดนามเติบโตในป่าดิบเขา ที่ระดับความสูง 400-1400 เมตร. ในประเทศไทย พบทั่วไปในร่มเงาที่ชุ่มชื้นทางภาคเหนือ
ไม้ต้นไม่ผลัดใบขนาดเล็กสูงถึง10-15 เมตร ลักษณะ เรือนยอดไม่สม่ำเสมอ แผ่กว้าง ลำค้นบิดงอ เปลือกต้นสีเทาอ่อนผิวเรียบ เปลือกชั้นในมักมียางสีเหลืองหรือแดง
ใบ เดี่ยวขนาดกว้าง7-9 ซม.ยาว15-24 ซม.ขอบใบหยักเป็นซี่เล็กๆมีต่อม2ต่อมเชื่อม กันที่ปลายของแต่ละหยัก ก้านใบยาว 4-12 ซม มีต่อม2ต่อมด้านบน หูใบหลุดร่วงง่าย ดอกสีขาวบางครั้งมีประสีชมพูช่อดอกแคบยาวแยกเพศอยู่ต่างต้น ดอกผู้รูปกลม กลีบเลี้ยง 5 (กว้าง 3, แคบกว่า 2 อัน), 3-3.5 มม  กลีบดอก 5กลีบ รูปไข่สีขาว เกสรเพศผู้ 20-35 ดอกเพศเมีย ขนาดดอก1.2ซม.  กลีบเลี้ยงและกลีบดอกเหมือนในเพศผู้ ผล มักเป็น3พูขนาด 2.5-3 ซม.เมื่ออ่อนสีเขียว สุกสีน้ำตาล ผิวนอกเหนียวคล้ายหนัง ชั้นในแข็ง แตกได้เป็น 3 ส่วน เมล็ดกลมมี 2 สันขนาด1-1.2 ซม.สีน้ำตาลหรือดำมีจุดลายๆ
ใช้ประโยชน์---ใช้ในวนเกษตร ใช้ปลูกเป็นสายพันธุ์บุกเบิกในภาคเหนือของประเทศไทยในโครงการปลูกป่าเพื่อฟื้นฟูป่าไม้พื้นเมือง - ปลูกในป่าเสื่อมโทรมและพื้นที่เปิดโล่งผสมกับพันธุ์อื่น ๆ
-อื่น ๆ ไม้เนื้ออ่อน สีซีด เหมาะสำหรับ ใช้ทำฟืนและกระดาษเท่านั้น
ขายพันธุ์---เมล็ด  
อ้างอิง,ภาพประกอบการศึกษา---อ้างอิง,ภาพประกอบการศึกษา---หนังสือ ต้นไม้เมืองเหนือ คู่มือศึกษาต้นไม้ยืนต้น ในป่าภาคเหนือ ประเทศไทยโดย ไซมอน การ์ดเนอร์,พินดา สิทธิสุนธร,วิไลวรรณ อนุสารสุนทร


มะคังแดง/ Dioecrescis erythroclada


ชื่อวิทยาศาตร์---Dioecrescis erythroclada (Kurz) Tirveng
ชื่อพ้อง---Has 1 Synonyms
---Gardenia erythroclada Kurz
ชื่อสามัญ---None
ชื่ออื่น---จงก่าขาว, มะคังแดง, มะคังป่า, มะคัง, จิ้งก่าขาว, ชันยอด, ตุมกาแดง, มุยแดง, ลุมปุกแดง, ; [THAI: chong ka khao(Kanchanaburi),ching ka khao (Ratchaburi), chan yot (Ratchaburi), tumka daeng, ma khang pa (Central), ma khang (Chiang Mai), ma khang daeng (Central, Northern), mui daeng, lum puk daeng (Nakhon Ratchasima).]; [VIETNAM: Nanh heo, Đàn dành lóng đỏ, Mùi đeng, Da hươu.]
ชื่อวงศ์--- RUBIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---บังคลาเทศ, กัมพูชา, อินเดีย, ลาว, พม่า, ไทย, เวียดนาม
มีถิ่นกำเนิดอยู่ในประเทศอินเดียถึงอินโดจีน พบตามป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ และชายป่าดิบชื้น
ไม้ ยืนต้นผลัดใบขนาดกลางสูง 6-12 เมตร ลักษณะลำต้น กิ่งก้านสีน้ำตาลแดงเข้ม โคนมีหนาม ใบเป็นใบเดี่ยวเรียงตรงข้าม รูปวงรีหรือไข่กลับ กว้าง8-15ซม.ยาว15-22ซม.ผิวใบมีขน หูใบรูปสามเหลี่ยม หลุดร่วงง่าย  ดอก สีเขียวอ่อนแกมเหลือง ที่ซอกใบใกล้ปลายกิ่ง  กลีบดอกมี 5 กลีบ ดอกเพศผู้ไม่มีก้านดอก ดอกเพศเมียออกเป็นช่อสั้นใกล้ปลายยอด ผลเป็นผลสดรูปไข่รีมีสันปลายผล5-6 สันมีกลีบเลี้ยงติดอยู่
ใช้ประโยชน์--ใช้เป็นยา-ยาพื้นบ้านไทยใช้ ต้น ต้มน้ำดื่ม แก้เลือดลมเดินไม่สะดวก ผสมกับหัวยาข้าวเย็น ต้มน้ำดื่ม แก้ไตพิการ(โรคเกี่ยวกับทางเดินปัสสาวะ มีปัสสาวะขุ่นข้น เหลืองหรือแดง มักมีอาการแน่นท้อง กินอาหารไม่ได้) แก้ปวดท้อง เปลือกต้น ตำพอกแผลสด ห้ามเลือด- ในเวียตนามใช้รากรักษาโรคหัด
-อื่น ๆ เนื้อไม้ใช้ทำหน้าไม้ เครื่องมือทางการเกษตร
ระยะออกดอกติดผล---เมษายน-กรกฏาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด


มะเค็ด/Catunaregam tomentos


ชื่อวิทยาศาตร์---Catunaregam tomentosa (Blume ex DC.) Tirveng.
ชื่อพ้อง---Has 5 Synonyms
---Gardenia dasycarpa Kurz
---Gardenia tomentosa Blume ex DC.
---Randia dasycarpa (Kurz) Bakh.f.
---Randia tomentosa (Blume ex DC.) Hook.f.
---Xeromphis tomentosa (Blume ex DC.) T.Yamaz
ชื่อสามัญ---มะเค็ด, ระเวียงใหญ่, หนามแท่ง, กะแทง, เดล็ด, เดล็ดทุ่ง  ; [THAI: khet (Northeastern), ra wiang yai (Northeastern), nam thaeng (Northeastern).]; [KHMER: lvieng (central).]; [VIETNAM: Hoa Găng Trắng.]
ชื่ออื่น---มะเค็ด ระเวียงใหญ่ หนามแท่ง
ชื่อวงศ์---RUBIACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---อินเดีย พม่า ไทย เวียตนาม ลาว กัมพูชา มาลายา ชวา


ขึ้นกระจายจากอินเดียจนถึงเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ ในประเทศไทยพบในป่าเต็งรัง ป่าผสมผลัดใบ ในป่ารกร้างตามทุ่งหญ้าในเขตแห้งแล้งของภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง ที่ระดับความสูง200-500เมตร
มะเค็ดหรือระเวียงใหญ่ เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก ผลัดใบ ความสูง 2-8 เมตร มีหนามแข็งเป็นคู่ กิ่งและขนอ่อนนุ่มสีน้ำตาล แตกกิ่งขนาดเล็กจำนวนมากแน่นเป็นพุ่ม เปลือกนอกสีน้ำตาลผิวหยาบ เปลือกแตกเป็นสะเก็ด ใบเดี่ยวเรียงตรงข้ามรูปรี มีหูใบ1คู่รูปสามเหลี่ยม ใบอ่อนมีขน ต้นอ่อนมีหนาม1คู่ที่ซอกใบ หนามแหลมและแข็งยาว2-3ซม. ดอก เดี่ยวออกที่ซอกใบเมื่อเริ่มแย้มมีสีขาว ต่อมาเปลี่ยนเป็นเหลืองอ่อนมีกลิ่นหอมอ่อน ผลกลมรีกว้าง2-3ซม.ยาว4-5ซม. เปลือกผลมีขนสีน้ำตาลปกคลุมมีเมล็ดจำนวนมาก
ใช้ประโยชน์--    ชาวบ้านใช้ ผลแก่ ตีกับน้ำ เป็นยาสระผม -ต้นปลูกเป็นรั้วกั้นแนว หรือแปลงปศุสัตว์
ระยะออกดอก---มีนาคม - สิงหาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด
อ้างอิง,ภาพประกอบการศึกษา---หนังสือ ต้นไม้เมืองเหนือ คู่มือศึกษาต้นไม้ยืนต้น ในป่าภาคเหนือ ประเทศไทยโดย ไซมอน การ์ดเนอร์,พินดา สิทธิสุนธร,วิไลวรรณ อนุสารสุนทร


มะดะหลวง/Garcinia xanthochymus

ชื่อวิทยาศาตร์---Garcinia xanthochymus Hook.f.
ชื่อพ้อง---Has 4 Synonyms
---Garcinia pictoria (Roxb.) Engl.
---Garcinia tinctoria (DC.) W. Wight
---Xanthochymus pictorius Roxb.
---Xanthochymus tinctorius DC.
ชื่อสามัญ---Mysore gamboge, Egg tree, False mangosteen,Gamboge, Yellow mangosteen, Himalayan garcinia.
ชื่ออื่น---มะดะหลวง, มะดะ, มังคุดป่า, จะค้าส่า; [THAI: ma da luang (Chiang Mai), ma da (Northern), cha-kha-sa (Karen-Mae Hong Son).]; [CHINESE: Dà yè téng huáng.]; [ASSAMESE: Tepol-tenga,Tepor,Tepor tenga.]; [BENGALI: Chalata.]; [KANNADA: Gansargi, Devagarige.]; [SANSKRIT: Bhavishya, Kalakhanda, Bhavana, Bhavya, Avika.]; [TAMIL: Kulavi, Malaippachai.]; [BRAZIL: gamboge, mangostao-amarelo, falso-mangostin.]; [INDIA: Cochin Goraka.]; [MYANMAR: daungyan, dawyan-ban, hmandaw, madaw.]; [VIETNAM: Bứa mủ vàng.]
ชื่อวงศ์---CLUSIACEAE (GUTTIFERAE)
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---จีนตอนใต้ อนุทวีปอินเดีย พม่า อินโดจีน
ถิ่นกำเนิดในเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ ในอินเดียและพม่า เกิดขึ้นในป่าภูเขาทางตอนใต้ของอินเดียและสามารถพบได้อย่างแพร่หลายในป่าเขาทางตะวันออกของเทือกเขาหิมาลัยและด้วยเหตุนี้จึงมีชื่อสามัญอีกชื่อหนึ่งว่า 'Himalayan garcinia'กระจายไปยัง บังคลาเทศ ภูฏาน กัมพูชา จีน อินเดีย ญี่ปุ่น ลาว พม่า เนปาล ไต้หวัน ไทย เวียดนาม กระจายกว้างขวางพบทั่วไปในป่าดิบชื้นกึ่งป่าดิบเขาและป่าผลัดใบชื้นมักพบใกล้ธารน้ำ ที่ระดับความสูงถึง 600-1,400 เมตร
ไม้ ต้นไม่ผลัดใบสูง 10-20 เมตร  ลักษณะเปลือกต้นบางสีน้ำตาลเข้ม กิ่งก้านหนาเป็นเหลี่ยม มียางสีเหลือง ใบเดี่ยวเรียงตรงข้าม ขนาดของใบกว้าง10ซม.ยาว40ซม. ฐานใบกลมหรือป้าน  ดอกแยกเพศอยู่ต่างต้น ดอกสีขาวขนาด1.5-2.5ซม. ออกตามซอกใบ เป็นกลุ่มช่อสั้นๆบนกิ่ง กลีบดอก5กลีบมีเกสรเพศผู้จำนวนมาก ผลสดขนาด 4.5-9 ซม.รูปกลมเมื่อสุกสีเหลืองเข้มมีกลีบเลี้ยงถาวรติดอยู่ เมล็ดใหญ่ 3-5 เมล็ด เมล็ดที่มีขนาดใหญ่ที่สุด 3 ซม. ส่วนที่เหลือมักไม่ได้รับการพัฒนา ฝังอยู่ในเนื้อผลสีส้ม
ต้องการตำแหน่งที่มีแดดแต่ทนต่อร่มเงา ดินที่ระบายน้ำได้ดี รวมถึงดินที่ไม่ดีและดินที่มีค่า pHสูง ต้องการค่า pH ในช่วง 6 - 7.5 ซึ่งทนได้ 5.5 - 8
ใช้ประโยชน์---ต้นไม้ถูกเก็บเกี่ยวจากป่าและได้รับการเพาะปลูก เพื่อใช้เป็นผลไม้และสีย้อม เป็นที่มาของ 'gamboge' ซึ่งเป็นยางเรซิ่นที่มีการใช้งานหลากหลายที่มักจะเก็บเกี่ยวได้จากหลายสายพันธุ์ในพืชสกุลนี้และมีการซื้อขายในระดับสากล
-ใช้กิน ผลสดกินได้แต่มีรสเปรี้ยว ทำเครื่องดื่มได้ ใช้ในเชอร์เบท แยม แกงกะหรี่แทนน้ำส้มสายชู หรือมะขามหรือเป็นเครื่องปรุงในอาหารอื่น ๆ
-อื่น ๆ ไม้ค่อนข้างหนักและแข็ง เปลือกให้สีคล้ายสีน้ำมันมะกอกใช้ย้อมเสื้อผ้า ผ้าฝ้ายและผ้าไหม- Gamboge ยางเรซิ่นที่ได้จากพืชใช้เป็นสีย้อมสีเหลืองเป็นสีสว่างและเคลือบเงาสีน้ำ สีย้อมมักจะใช้สำหรับการย้อมจีวรของพระสงฆ์
ระยะออกดอก---มีนาคม - พฤษภาคม
ขยายพันธุ์---เมล็ด ตอนกิ่ง
อ้างอิง,ภาพประกอบการศึกษา---หนังสือ ต้นไม้เมืองเหนือ คู่มือศึกษาต้นไม้ยืนต้น ในป่าภาคเหนือ ประเทศไทยโดย ไซมอน การ์ดเนอร์,พินดา สิทธิสุนธร,วิไลวรรณ อนุสารสุนทร
 

มะดูกดำ/ Xanthophyllum virens

ชื่อวิทยาศาตร์---Xanthophyllum virens Roxb.
ชื่อพ้อง---No synonyms are recorded for this name.
ชื่อสามัญ---None
ชื่ออื่น--- มะดูกดำ, ขางขาว, มะดูก; [ THAI: khang khao (Chiang Mai), ma duk (Chiang Rai).]
ชื่อวงศ์---POLYGALACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---บังคลาเทศ พม่า คาบสมุทรมาเลย์


ประเทศไทยพบทางภาคเหนือและภาคกลางตามป่าเบญจพรรณชื้นและป่าดงดิบ ที่ระดับสูงไม่เกิน800เมตร
ไม้ต้นไม่ผลัดใบสูง 20*35 เมตรลักษณะทรงต้น เรือนยอดแคบและแน่น เปลือกต้นสีครีมอ่อนค่อนข้างหนาเป็นเนื้อ(cork)และผิวแตกระแหงเล็กๆ เปลือกชั้นในสากสีครีมอ่อนหรือส้มใบเดี่ยวขนาดกว้าง2.5-7.5ซม.ยาว10-23ซม.เรียงเวียนรอบกิ่ง แบบสลับ รูปมนรีแคบหรือรูปหอกสอบเข้าที่ปลายทั้งสองด้าน ขอบเป็นคลื่นด้านบนเป็นมันสีเขียวเข้ม ด้านล่างสีเขียวแกมเทา-ดอกขนาด0.8-1.4ซม.สีขาวแกมเหลือง ดอกคล้ายดอกถั่ว ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง กลีบเลี้ยง5กลีบขนาดไม่เท่ากัน -ผลกลมขนาดบวกลบ3ซม.สีเหลืองเข้มแกมเขียวคล้ายหนัง มีรอยเหี่ยวย่นเมื่อสุก มีเมล็ดขนาดใหญ่ 1 เมล็ด
ใช้ประโยชน์---ใช้กินผลสุกกินได้รสหวานหอม
-ใช้เป็นยา  รากมีรสมันเมา ใช้กินเป็นยาบำรุงกระดูก ดับพิษในกระดูก แก้พิษฝีภายใน ฝีในตับ ฝีในปอด ฝีในกระดูก แก้อาการปวดแสบปวดร้อน แก้เส้นเอ็นพิการ
แก้อาการปวดกระดูกและข้อ
-ใช้ปลูกเป็นไม้ประดับบ้างบางครั้ง -เนื้อไม้ใช้สร้างบ้าน
-อื่น ๆ พบเสมอในป่าที่ไม่ถูกไฟไหม้ สังเกตได้ง่ายในป่าดิบเพราะมีน้อยชนิดที่มีเปลือกต้นเป็นรอยแตกลึกและใบแห้งสีเขียว
ระยะออกดอก---พฤษภาคม-มิถุนายน---ติดผล---กรกฎาคม-กุมภาพันธ์
ขยายพันธุ์---เมล็ด
อ้างอิง,ภาพประกอบการศึกษา---หนังสือ ต้นไม้เมืองเหนือ คู่มือศึกษาต้นไม้ยืนต้น ในป่าภาคเหนือ ประเทศไทยโดย ไซมอน การ์ดเนอร์,พินดา สิทธิสุนธร,วิไลวรรณ อนุสารสุนทร


มะเดื่อเกลี้ยง/Ficus racemosa var. racemosa


ชื่อวิทยาศาตร์---Ficus racemosa var. racemosa
ชื่อพ้อง---This name is synonym of Ficus racemosa L.
ชื่อสามัญ---
ชื่ออื่น---มะเดื่อเกลี้ยง
ชื่อวงศ์---MORACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---ปากีสถาน  ศรีลังกา อินเดีย กัมพูชา ไทย พม่า ยูนนาน ลาว เวียตนาม จีนตอนใต้ คาบสมุทรมาเลย์ สุมาตรา หมู่เกาะซุนดาน้อย นิวกินี ออสเตรเลีย
ไม้ ต้นไม่ผลัดใบสูงถึง 24เมตร เรือนยอดโปร่ง กิ่งแผ่ขยายกว้าง ลำต้นที่อายุมากจะเป็นร่องหรือพูพอน เปลือกต้นสีเทาอมชมพูหรือน้ำตาลอ่อน ผิวสากและมีเกล็ดหยาบ เปลือกชั้นในสีชมพูมีน้ำยางสีน้ำตาลออกครีม ใบเดี่ยวเรียงเวียนสลับ กว้าง4-8ซม.ยาว8-15(20)ซม.ขอบใบเรียบหรือใกล้ปลายใบมีหยักกลมตื้น ใบแก่เกลี้ยงด้านล่างมีขนละเอียดสีขาว ผลแบบมะเดื่อ ออกตามปุ่มบนลำต้นหรือกิ่งใหญ่ๆ รูปคล้ายลูกข่างสีเขียวอมเหลือง สุกสีน้ำตาลอมแดงเข้ม
ไม้ค่อนข้างทน ใช้ทำอุปกรณ์ราคาถูก มีสรรพคุณทางสมุนไพร อ้างอิง,ภาพประกอบการศึกษา---อ้างอิง,ภาพประกอบการศึกษา---หนังสือ ต้นไม้เมืองเหนือ คู่มือศึกษาต้นไม้ยืนต้น ในป่าภาคเหนือ ประเทศไทยโดย ไซมอน การ์ดเนอร์,พินดา สิทธิสุนธร,วิไลวรรณ อนุสารสุนทร

มะเดื่อสาย/Ficus semicordata

ชื่อวิทยาศาตร์--- Ficus semicordata J.E. Smith
ชื่อพ้อง---Has 6 Synonyms

-Ficus hapalophylla Kurz -Covellia inaequiloba Miq.
-Ficus cunia Buch.-Ham. ex Roxb. -Covellia cunia (Buchanan-Hamilton ex Roxb.) Miq.
-Ficus conglomerata Roxb. -Covellia conglomerata Miq.

ชื่อสามัญ---Drooping fig.
ชื่ออื่น---มะน้อดกว๊าย เดื่อปล้องหิน มะค่าขน มะเดื่อขน แม่นอน ; [THAI: ma nod gwai ]; [CHINESE: Jī sù zi guǒ.  ji su zi rong.]; [ASSAMESE: Tokuk asing.]; [HINDI: Bhuin gular, Doomar, Khunia.]; [NEPALESE: Khanyu.]; [TAMIL: Taragadi.]; [SANSKRIT: Khara patra.]; [VIETNAMESE: Cọ nọt, Ða lá lệch.]
ชื่อวงศ์---MORACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---เอเซียตะวันออกเฉียงใต้


ขึ้นกระจายในจีน (กวางสี กุ้ยโจว, SE Xizang, ยูนนาน) [ภูฏาน, อินเดีย, มาเลเซีย, พม่า, เนปาล, สิกขิม, ไทย, เวียดนาม] -uhoตามขอบป่าและภูเขาที่ระดับความสูง 600-1900เมตร ในประเทศไทยพบ เป็นพรรณไม้ที่พบตามริมน้ำในป่าเบญจพรรณและป่าดิบ ที่ระดับความสูง 350-1,350เมตร
ไม้ต้นไม่ผลัดใบขนาดเล็กถึงขนาดกลางสูงถึง 20เมตร เปลือกขรุขระสีเทาเข้ม ไม่มีรากอากาศ ทุกส่วนมีน้ำยางขาว กิ่งอ่อนเป็นข้อปล้อง มีขนสีน้ำตาล ปลายยอดมีหูใบรูปรียาว 1.5ซม. หลุดร่วงง่ายใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงสลับรูปรีแกมขอบขนาน มีขนสากคายทั้งสองด้าน ขนาดกว้าง5-10ซม.ยาว15-30ซม. โคนใบเว้าด้านหนึ่งคล้ายติ่งหู ปลายใบแหลม ขอบใบหยักเล็กน้อยดอก ออกเป็นช่อเป็นสายยาวจากโคนต้น มีรูปร่างคล้ายผล ส่วนฐานของดอกเจริญเป็นกระเปาะกลม สีเขียวอมน้ำตาล ผิวมีรอยแผลระบายอากาศกระจายทั่วไป ภายในผลเป็นดอกแยกเพศและดอกไม่สมบูรณ์เพศอยู่อัดกันแน่น ผลกลมเมื่อสุกสีแดง ขนาด3ซม.
ใช้ประโยชน์---ผลแก่กินได้มีรสหวานอมเปรี้ยว -ใช้ปลูกเป็นไม้ประดิบริมถนน
ระยะออกดอกและติดผล---ตลอดปี