สมาชิก




ลืมรหัสผ่าน
สมัครสมาชิก
 

เมนู

หน้าแรก

รวมรูปภาพ

เว็บบอร์ด

สนทนาคนรักต้นไม้

 

บทความ

หิน-หินเทียม

สารพัดต้นไม้จัดสวน

ปลูกต้นไม้มงคล

เกี่ยวกับเรา

ไม้ประดับเพื่อการจัดสวน

สวนสไตล์ต่างๆ

มหัศจรรย์โลกพฤกษา

ต้นไม้ประจำจังหวัด ภูมิสัญญลักษณ์ของเมือง

ว่าด้วยเรื่อง.....ดิน....และ..ปุ๋ย

พืชจัดสวนมีพิษที่ควรระมัดระวัง

เปลี่ยนสวนเก่าให้เป็นสวนใหม่

จัดสวนพื้นที่ขนาดใหญ่

จัดสวนด้วยตัวเอง

ชื่อนั้นสำคัญไฉน

การทำบ่อเลี้ยงปลา และระบบกรองรักษาคุณภาพน้ำอย่างง่าย

มุมสวนสวยสำหรับคุณ

ในนี้มีอะไรเยอะแยะ

 
สถิติ
เปิดเว็บไซต์ 15/02/2008
ปรับปรุง 23/09/2018
สถิติผู้เข้าชม 8,321,032
Page Views 12,965,061
 
« September 2018»
SMTWTFS
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30      

สรรพคุณพืชสมุนไพร2

สรรพคุณพืชสมุนไพร2

สรรพคุณพืชสมุนไพร 2



เถาวัลย์ด้วน/Cynanchum viminale


ชื่อวิทยาศาสตร์     ---Cynanchum viminale (L.) Bassi
ชื่อพ้อง---    
---Sarcostemma brunonianum Wight & Arn.
---Euphorbia viminale L
ชื่อสามัญ     ---Caustic-creeper, Causticbush, Sacred soma, Soma
ชื่ออื่น     ---เถาติดต่อ เถาวัลย์ยอดด้วน เถาหูด้วน เอื้องเถา ขี้ไฮ้ใบ
ชื่อวงศ์    ---APOCYNACEAE-ASCLEPIADOIDEAE (ASCLEPIADACEAE)
ถิ่นกำเนิด    ---ทวีปแอฟริกา
เขตกระจายพันธุ์    ---แอฟริกา เอเซีย ทางเหนือของออสเตรเลีย

 

ไม้ทอดเลื้อยแผ่พันต้นไม้อื่น มีน้ำยางขาว กิ่งก้านรูปทรงกระบอกเรียวยาว หนาสีเขียวเป็นข้อๆ ใบลดรูป ดอกช่อออกที่ข้อ กลีบดอกสีเหลืองแกมเขียว ผลเป็นฝักเรียวยาวเมล็ดสีน้ำตาลมีขนสีขาว
ตำรายาไทยใช้ หัวใต้ดิน บำรุงกำลัง บำรุงตับ ปอดและหัวใจ

 

พญาไร้ใบ/Euphorbia tirucalli

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Euphorbia tirucalli L.
ชื่อพ้อง    ---

---Euphorbia rhipsaloides,
---Acalypha indica
ชื่อสามัญ     __ Milk Bush, African Milkbush, Finger Tree,
Naked lady, Pencil tree, Pencil cactus, Sticks on fire, Indian tree spurge, Milk Hedge, Petroleum Plant.
ชื่ออื่น     __ เคียะจีน พญาร้อยใบ เคียะเทียน
ชื่อวงศ์    ---EUPHORBIACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ ทวีปแอฟริกา
เขตกระจายพันธุ์    __ คาบสมุทรอาหรับและเขตร้อนอื่นๆหลายแห่ง


ส่วนที่เราเห็นเกือบทั้งหมดเป็นส่วนของลำต้น มีสีเขียวเป็นเส้นกลม กิ่งก้านหักออกมามียางสีขาว ใบขนาดเล็กมาก
ไม้ ยืนต้นสูง4-7เมตร ไม่มีหนาม มีน้ำยางสีขาว อวบน้ำแตกกิ่งก้านสาขามาก กิ่งรูปทรงกระบอกเกลี้ยงสีเขียว ใบเดี่ยวออกเฉพาะส่วนที่ข้อและปลายยอด ลดรูปเป็นแผ่นขนาดเล็ก ร่วงง่าย ดอกออกเป็นช่อกระจุกที่ปลายกิ่ง ใบประดับสีเหลืองอ่อน ดอกเพศผู้และเพศเมียไม่มีกลีบดอกอยู่ในช่อเดียวกัน ผลเป็นผลแห้งแตกได้
สรรพคุณและส่วนที่นำมาใช้เป็นยา
น้ำต้มจากรากใช้เป็นยาแก้ธาตุพิการ เป็นยาระบาย หรือนำมาต้มรวมกับน้ำมันมะพร้าว ใช้ทาแก้ปวดท้อง
รากและใบตำเป็นยาพอกแก้ริดสีดวงทวาร
ทั้งต้นต้มน้ำดื่มแก้ปวดท้องและกระเพาะอาหารอักเสบหรือนำมาตำพอกบริเวณที่มีอาการปวดบวม กระดูกเดาะ
น้ำ ยางมีพิษมาก ใช้กัดหูด ทาแก้ปวดข้อ ใช้รักษาอาการพยาธิในท้องเด็ก
หรือใช้ทาตัวปลาแล้วนำไปย่างทั้งเกล็ด เมื่อสุกขอดเกล็ดออกให้เด็กกินเนื้อปลาแก้ โรคพุงโรก้นปอดได้


พิมเสนต้น/Pogostemon cablin

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Pogostemon cablin (Blanco) Benth.
ชื่อพ้อง    __ Pogostemon patchouli var. suavis (Ten.) Hook. f.
ชื่อสามัญ     __ Patchouli
ชื่ออื่น     __ ใบหลม ใบอีหรม (ภาคใต้) ผักชีช้าง พญาสามร้อยราก
ชื่อวงศ์    __ LABIATAE (LAMIACEAE)
ถิ่นกำเนิด    __ เขตร้อนของทวีปเอเชีย
เขตกระจายพันธุ์    __ จีน อินโดนีเซีย กัมพูชา พม่า อินเดีย มัลดีฟส์ มาเลเซีย มอริเชียส เซเชลส์ มาดากัสการ์ ไต้หวัน ฟิลิปปินส์ ไทย เวียดนาม อเมริกาใต้ และ แคริบเบียน


เป็น ไม้ล้มลุกขนาดเล็ก สูง 0.30-1 เมตร ลำต้นตั้งตรง มีขนหนาแน่น มีกลิ่นหอม ใบเดี่ยวออกตรงข้าม ใบรูปไข่ กว้าง 5-8 ซม.ยาว 7-10 ซม.ขอบใบจักเป็นซี่ มีขนหนาแน่นปกคลุมทั้งด้านบนและด้านล่าง  ด้านล่างมีต่อมเป็นจุดๆ
ดอกออกเป็นช่อตามซอกใบและที่ยอด ยาว2.5-14 ซม. ดอกย่อยมีขนาดเล็ก สีขาวประม่วง ผลแข็ง รูปรี ขนาดเล็ก แห้งไม่แตก
พิมเสนมีน้ำมันหอม ระเหยมากได้จากการสกัดกิ่งและใบอ่อนของต้นพิมเสน น้ำมันหอมระเหยที่ได้เมื่อเย็นจะตกเป็นผลึกสีขาวมีกลิ่นหอมเย็นซ่า นิยมใช้ปรุงเป็นน้ำหอม  ใช้ผสมน้ำอาบเพื่อระงับกลิ่นตัว ช่วยให้ผิวพรรณสะอาด
ในทางยาใช้ทาแก้ปวด ต้นพิมเสนเป็นส่วนผสมหนึ่งในตำรับยาหอม ตำรับยาแก้ไข้ ใบสดต้มน้ำดื่มแก้ปวดประจำเดือน ยาชงจากยอดแห้งและรากดื่มเป็นยาขับปัสสาวะและขับลม ผงใบใช้เป็นยานัตถุ์และเป็นยาทำให้จาม กิ่งและใบแห้งใส่ไว้ในตู้เสื้อผ้าทำให้มีกลิ่นหอมและช่วยป้องกันแมลงมากัด เสื้อผ้า ใบอ่อนและยอดอ่อนพิมเสนมีสรรพคุณช่วยบำรุงกำลัง ขับลม แก้บิด ท้องร่วง
แก้ปวดเอ็นและกระดูก รักษากลากเกลื้อน
นอกจากนี้ยังมีพิมเสนอีกชนิดหนึ่งคือ Borneo Camphor Tree
ชื่อวิทยาศาสตร์     ---Dryobalanops aromatica Gaerth
ชื่อพ้อง    
---Dipterocarpus teres Steud.
---Dryobalanops camphora Colebr.
---Dryobalanops junghuhnii Becc.
---Dryobalanops sumatrensis (J.F.Gmel.) Kosterm.
---Dryobalanops vriesii Becc
---Pterigium teres Corrêa
---Shorea camphorifera Roxb.
ชื่อสามัญ     ---Borneo Camphor Tree. Camphor tree , Malay camphor, Camphor sumatran
ชื่ออื่น     ---
ชื่อวงศ์    ---DIPTEROCARPACEAE
ถิ่นกำเนิด    ---เกาะสุมาตรา, คาบสมุทรมาเลเซียและบอร์เนียว
เขตกระจายพันธุ์    ---เอเซียตะวันออกเฉียงใต้ -มาเลเซีย อินโดนีเซีย
คือพิมเสนในธรรมชาติที่พบแทรกอยู่ในเนื้อไม้ของพืช เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่สูงได้ถึง 70 เมตร มีกิ่งก้านสาขาใหญ่  ใบเป็นใบเดี่ยว กว้าง2.5-5ซม.ยาว7.5-17.8ซม.ใบที่อยู่ตอนบนของต้นเรียงแบบสลับ ส่วนใบที่อยู่ตอนล่างออกตรงข้าม ใบรูปไข่ ขอบใบเรียบ ใบอ่อนสีแดง
ดอกออกเป็นช่อที่ปลายกิ่งและซอกใบ ดอกย่อยมีขนาดเล็ก มีกลิ่นหอม ผลเป็นผลแห้งไม่แตก กลีบนอกแผ่ออกเป็นปีก มี 1 เมล็ด
พิมเสน ที่พบมีลักษณะเป็นเกล็ดเล็กๆ สีขาวขุ่นหรือแดงเรื่อๆ มีกลิ่นหอมเย็น ฉุน พิมเสนบริสุทธิ์จะเป็นรูปหกเหลี่ยม ละลายในปิโตรเลียมอีเทอร์ เบนซิน
ปัจจุบัน พิมเสนจะได้จากสารสังเคราะห์ซึ่งจะมีรสเผ็ดกัดลิ้น ถ้าเป็นของแท้จากธรรมชาติจะไม่กัดลิ้นแต่จะทำให้เย็นปากคอ สมัยก่อนใส่ในหมากพลู  แพทย์แผนโบราณใช้เป็นยาขับเหงื่อ ขับเสมหะ กระตุ้นการหายใจ กระตุ้นสมอง บำรุงหัวใจ ใช้เป็นยาระงับความกระวนกระวาย
ทำให้ง่วงซึม ฉะนั้น อย่าใส่ไว้ในรถอาจเกิดอุบัติเหตุมีอันตรายได้ให้ระวังข้อนี้ด้วย หรือถ้าใช้เกินขนาดอาจทำให้อาเจียน
การอบสมุนไพรก็ใช้พิมเสนเป็นส่วนประกอบในตัวยา พิมเสนซึ่งระเหิดเมื่อถูกความร้อนจะ มีกลิ่นหอม
ใช้เป็นส่วน ผสมในลูกประคบเพื่อช่วยแต่งกลิ่น ทำให้คลายเครียด

จาก---หนังสือ คู่มือเภสัชกรรมแผนไทย เล่ม ๒ เครื่องยาพฤกษวัตถุ ผู้เขียน ภก.ศ.ดร. ชยันต์ พิเชียรสุนทร, ภก.ศ.พิเศษ ดร. วิเชียร จีรวงส์ 2556 อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง

เพชรสังฆาต/Cissus quadrangularis

ชื่อวิทยาศาสตร์     ---Cissus quadrangularis L.
ชื่อพ้อง    
---Cissus bifida Schumach. & Thonn.
---Cissus edulis Dalzell
---Cissus fischeri Gilg
---Cissus quadrangula L.
---Cissus quadrangula Salisb.
---Cissus succulenta (Galpin) Burtt-Davy
---Cissus tetragona Harv.
---Cissus tetraptera Hook.f.
---Cissus triandra Schumach. & Thonn.
---Vitis quadrangularis (L.) Wall. ex Wight
---Vitis succulenta Galpin
ชื่อสามัญ     --- Veldt-Grape, Devil's backbone, Adamant creeper, Four-angled vine.
ชื่ออื่น     ---ขั่นข้อ สันซะควด สามร้อยต่อ
ชื่อวงศ์    ---VITACEAE
ถิ่นกำเนิด    ---อินเดีย แอฟริกาใต้ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เขตกระจายพันธุ์    ---บังคลาเทศ อินเดีย ศรีลังกา แอฟริกา อารเบีย  เอเชียตะวันออกเฉียงใต้  บราซิล และทางใต้ของ สหรัฐอเมริกา


ไม้ เถาลำต้นเป็นรูปเหลี่ยมเป็นครีบคล้ายถั่วพู  ผิวเรียบมีรอยคอดบริเวณข้อ ใบเดี่ยวออกข้อละ1ใบบริเวณปลายเถา รูปสามเหลี่ยม กว้าง3-8ซม.ยาว4-10ซม. ขอบใบหยักมน เนื้อใบค่อยข้างหนา ตรงข้ามใบมีมือเกาะ  ช่อดอกออกตามข้อ ดอกย่อยขนาดเล็ก กลีบดอกด้านนอกสีเขียวแกมเหลือง โคนกลีบมีสีแดง กลีบด้านในสีขาวแกมเขียว
ผลเป็นผลสดรูปกลมมีลูกกลมขนาดเล็กเป็นพวงมียางขาว
สรรพคุณ และส่วนที่นำมาใช้เป็นยา น้ำคั้นจากต้น ใช้หยอดหูแก้หูน้ำหนวก หยอดจมูกแก้เลือดกำเดา ขับน้ำเหลืองเสียในสตรีประจำเดือนไม่ปกติ เป็นยาธาตุเจริญอาหาร  ใบยอดอ่อนรักษาโรคลำไส้อาหารไม่ย่อย ส่วนใบและรากเป็นยาพอก  
ตำรา ยาไทยใช้เถาสดกินแก้ริดสีดวงทวาร วันละ1ปล้องจนครบ3วัน โดยหั่นบางๆ ใช้เนื้อมะขามเปียกหรือเนื้อกล้วยสุกหุ้ม กลืนทั้งหมด เพราะเถาสดอาจทำให้คันคอ


พริกขี้หนู/Capsicum frutescens

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Capsicum frutescens L.
ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์    
---Capsicum frutescens L
---Capsicum frutescens var. frutescens,
---Capsicum minimum Mill.
ชื่อสามัญ     __ Cayenne Pepper, Chilli
ชื่ออื่น     __ ดีปลี ดีปลีขี้นก พริกขี้นก ปะแกว พริก พริกนก หมักเพ็ด
ชื่อวงศ์    __ SOLANACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ ทวีปอเมริกาเขตร้อน
เขตกระจายพันธุ์    __ ประเทศในเขตร้อน

ไม้ ล้มลุกสูง 90-100 ซม. ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปไข่หรือรูปรี กว้าง 2-4 ซม.ยาว 3-8 ซม. โคนใบเฉียง ปลายใบแหลม แผ่นใบเรียบเป็นมัน ดอกช่อออกที่ซอกใบช่อละ2-3ดอกกลีบดอกสีขาวหรือเขียวอ่อน ผลสดสีเขียวเมื่อสุกสีแดงมีเมล็ดจำนวนมาก
ตำรา ยาไทยใช้ผลซึ่งมีรสเผ็ดร้อนขับเสมหะ แก้ไข้ แก้ตานซางซึ่งเป็นโรคที่มักพบในเด็ก มีอาการซูบซีด พุงโร ก้นปอด สันนิษฐานว่าเกิดจากพยาธิในลำไส้ ต้นสุมเป็นถ่านแช่น้ำดื่ม ช่วยขับปัสสาวะ แก้ปวดเมื่อยตามร่างกาย แก้กษัย แก้เส้นเอ็นพิการ
ปัจจุบันใช้เป็นส่วนผสมในยาขับลมและยาขี้ผึ้งทาถูนวด


 พริกไทย/Piper nigrum


ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Piper nigrum L.
ชื่อพ้อง    ---Muldera multinervis Miq.
ชื่อสามัญ     __ Pepper, Pepper-Plant, Black pepper, White pepper
ชื่ออื่น     __ พริกน้อย,พริกขี้นก, พริกไทยดำ, พริกไทยขาว
ชื่อวงศ์    __ PIPERACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ ประเทศอินเดีย บริเวณเทือกเขาทางภาคตะวันออกเฉียงใต้
เขตกระจายพันธุ์    __ ประเทศในเขตร้อน

ไม้เถาเนื้อแข็ง รากฝอยออกบริเวณข้อที่โป่งนูนเพื่อใช้ยึดเกาะ ใบเดี่ยวเรียงสลับ กว้าง5-8ซม.ยาว8-11ซม.ดอกช่อ ออกที่ซอกใบ ดอกย่อยสมบูรณ์เพศ สีขาวแกมเขียว ผลอ่อนสีเขียวเมื่อสุกสีแดง
สำหรับในครัวพริกไทยใช้เป็นเครื่องเทศสำหรับแต่งกลิ่นรสอาหารและช่วยถนอม อาหาร พริกไทยที่ขายในท้องตลาดมี2ชนิดคือ พริกไทยดำละพริกไทยล่อน
พริกไทยดำเป็นผลแก่แต่ยังไม่สุก นำมาตากแห้ง ส่วนพริกไทยล่อนได้จากผลสุกที่นำมาแช่น้ำเพื่อลอกเปลือกชั้นนอกออก แล้วจึงตากแห้ง
 ตำราไทยใช้ผลเป็นยาขับลมแก้อาการท้องอืดเฟ้อ บำรุงธาตุ เจริญอาหาร ขับเหงื่อ ขับปัสสาวะ และกระตุ้นประสาท
 พบว่าผลมีน้ำมันหอมระเหยและแอลคาลอยด์piperineซึ่งมีฤทธิ์กระตุ้นประสาทและเป็นยาฆ่าแมลงโดยเฉพาะอย่างยิ่งแมลงวัน


พลู/ Piper betle

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Piper betle L.
ชื่อพ้อง    
---Artanthe hexagyna Miq.
---Betela mastica Raf.
---Chavica auriculata Miq.
---Chavica betle (L.) Miq.
---Piper betel Blanco [Spelling variant]
---Piperi betlum (L.) St.-Lag.
ชื่อสามัญ     __ Betel, Betel Vine, Betel Pepper, Betle Pepper
ชื่ออื่น     __พลู
ชื่อวงศ์    __ PIPERACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ แถบเอเชียใต้และเอเซียตะวันออกเฉียงใต้
เขตกระจายพันธุ์--- ศรีลังกา อินเดีย มาเลเซีย อินโดนีเซีย-บาหลี อินดีสต์ตะวันออก และแอฟริกาตะวันออก


ไม้ เถาเนื้อแข็ง รากฝอยออกบริเวณข้อที่ใช้ยึดเกาะ ข้อโป่งนูน ใบเดี่ยวเรียงสลับรูปหัวใจ กว้าง8-12 ซม.ยาว 12-16ซม.  มีกลิ่นเฉพาะและมีรสเผ็ด ดอกช่อออกที่ซอกใบ ดอกย่อยขนาดเล็กอัดแน่นเป็นรูปทรงกระบอก ดอกแยกเพศสีขาว ผลเป็นผลสด กลมเล็กเบียดอยู่บนแกน พลูมีหลายพันธุ์เช่น พลูเหลือง พลูทองหลาง
สรรพคุณทางสมุนไพร
รากรักษาโรคเอดส์
ใบ รสเผ็ดเมา แก้ปวดฟัน แก้รำมะนาด แก้ปากเหม็น ขับลมในลำไส้ แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ แก้ปวดท้อง ท้องเสีย ใช้ภายนอกแก้ปวดบวมฟกช้ำ ฆ่าเชื้อโรค แก้การอักเสบของเยื่อจมูกและคอ แ้ก้กลาก แก้น้ำกัดเท้า แก้คัน แก้ลมพิษ
ตำราไทยใช้คั้นใบสดเอาน้ำกินเป็นยาขับลม
ใบปิ้งหรือลนไฟประคบลดอาการอักเสบฟกช้ำเรือนกาย
ใช้ใบ3-4ใบขยี้หรือตำให้ละเอียด ผสม เหล้าขาวพอกทาแก้ลมพิษ หายคันดีนัก(อาการลมพิษ คืออาการที่มีผื่นตามผิวหนัง เป็นปื้น ขอบนูนแข็งเป็นแผ่น  ยิ่งเกายิ่งคัน บวม ขึ้นได้ทั้งตัว


พลูคาว/Houttuynia cordata


ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Houttuynia cordataThunb.
ชื่อพ้อง    
---Polypara cochinchinensis Lour.   
---Polypara cordata Kuntze
ชื่อสามัญ     ---Fish mint, Fish leaf, Lizard tail, Chameleon plant, Heartleaf, Fishwort, Bishop's weed
ชื่ออื่น     __ คาวตอง  ผักก้านตอง ผักคาวทอง พลูแก
ชื่อวงศ์    __ SAURURACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ ทวีปเอเชีย
เขตกระจายพันธุ์    __ แถบเทือกเขาหิมาลัยไปจนถึงเวียดนาม ญี่ปุ่น ไทย

พรรณ ไม้ล้มลุก สูง15-30เซนติเมตรลำต้นล้มทอดเลื้อยไปตามผิวดิน แตกรากตามข้อ ใบเดี่ยวเรียงสลับรูปหัวใจคล้ายใบพลู กว้าง4-6ซม.ยาว6-10ซม. ดอกช่อออกตรงปลายยอด มีใบประดับสีขาว4ใบ ดอกย่อยขนาดเล็กไม่มีกลีบดอก และก้านดอก ผลเป็นผลแห้งแตกได้
พลูคาว รสคาวเย็น ตำรายาไทยใช้ใบแก้กามโรค ทำให้น้ำเหลืองแห้ง แก็โรคผิวหนังทุกชนิด ตำรายาจีนใช้ทั้งต้นเป็นยาขับปัสสาวะ ฆ่าเชื้อในทางเดินปัสสาวะ
ที่ผ่านมานักวิจัยต่างชาติได้ศึกษาสารสกัด พลูคาวพบว่ามีคุณสมบัติต้านเชื้อรา เชื้อแบคทีเรีย และเชื้อไวรัสได้ดี อีกทั้งยังมีความเป็นไปได้ในการยับยั้งเชื้อมะเร็งและมีแนวโน้มที่จะต้าน ไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่2009ได้ ซึ่งจะต้องมีข้อมูลทางวิชาการมารองรับ ก่อนจะพัฒนาเป็นยาต้านเชื้อไวรัสต่อไป
ต้นสด มีกลิ่นคาวค่อนข้างแรงมากเหมือนคาวปลา ต้นแห้งรสจืดหอมอมเปรี้ยวกลิ่นคาวหายไป


ฟ้าทะลายโจร/Andrographis paniculata

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Andrographis paniculata (Burm.f.)  Wall. ex  Nees
ชื่อพ้อง    ---Justicia paniculata Burm.f.
ชื่อสามัญ     __ Kariyat, The Creat
ชื่ออื่น     __ คีปังฮี(จีน) น้ำลายพังพอน หญ้ากันงู เขยตายยายคลุม  ฟ้าสาง ฟ้าสะท้าน
ชื่อวงศ์    __ ACANTHACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ อินเดีย ศรีลังกา
เขตกระจายพันธุ์    --- ภาคใต้และตะวันออกเฉียงใต้ของ เอเชีย พบได้ทั่วไปในประเทศไทย ลาว กัมพูชา มาเลเซีย อินโดนีเซีย เวียดนาม จีน และหมู่เกาะในทะเลแคริบเบียน


พืช ล้มลุก มีรสขม สูงประมาณ 30-60 เซนติเมตร ลำต้นสี่เหลี่ยมตั้งตรง แตกกิ่งเล็กๆออกทางด้านข้าง ใบเดี่ยวเรียงตรงข้าม รูปไข่หรือรูปใบหอก กว้าง2-3ซม.ยาว4-8ซม.สีเขียวเข้มเป็นมัน ดอกเป็นช่อออกที่ปลายกิ่งและซอกใบ ดอกย่อยขนาดเล็ก กลีบดอกสีขาว โคนกลีบดอกติดกัน ปลายแยกออกเป็น2ปาก ปากบนมี3กลีบ ปากล่างมี2กลีบ ผลเป็นฝักสีน้ำตาลอมเขียว เมื่อแก่แตกออกเป็นสองซีก ดีดเมล็ดออกมา เมล็ดสีน้ำตาลเหลือง
ชาว จีนใช้ฟ้าทะลายโจรมาแต่โบราณ และมาเป็นที่นิยมใช้ในประเทศไทยไม่นานนี้ โดยใช้เฉพาะใบหรือทั้งต้นบนดินซึ่งเก็บก่อนที่จะมีดอก เป็นยาแก้เจ็บคอ แก้ท้องเสีย แก้ไข้ เป็นยาขมเจริญอาหาร
สำหรับ ในการรักษาอาการเจ็บคอและแก้ไข้นั้น ขนาดที่ใช้ พืชสด1-3กำมือ ต้มน้ำดื่มก่อนอาหาร3ครั้ง หรือใช้พืชแห้งบด โดยนำใบตากแห้งบดเป็นผงละเอียดบรรจุในแคปซูล หรือปั้นเป็นเม็ดกับน้ำผึ้งเพื่อให้รับประทานได้ง่ายเนื่องจากมีรสขมมาก
นอก จากนั้นใช้ดองเหล้ารักษาโรคท้องร่วงและบิดไม่มีตัว แก้พิษงูกัดและแมลงต่อย(ทั้งกินทั้งทา)  ใช้ต้มเป็นชาดื่มรักษาอาการหวัดมีน้ำมูก เสริมสร้างภูมิคุ้มกันไวรัส
รักษาระบบทางเดินหายใจ ปาก คอ จมูก ช่วยรักษาเกี่ยวกับโลหิตเสีย โรคโลหิตจาง โลหิตเป็นพิษ สตรีระดูพิการ เบาหวาน


ฟักข้าว/Momordica cochinchinensis

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Momordica cochinchinensis (Lour.) Spreng.
ชื่อพ้อง    
---Momordica ovata Cogn.
---Muricia cochinchinensis Lour.

ชื่อสามัญ     __ Gac, Gac Fruit, Baby Jackfruit, Spiny Bitter Gourd, Sweet Ground, Cochinchin Goud.
ชื่ออื่น     __ ฝักข้าว (ภาคเหนือ) มะข้าว (แพร่) ขี้พร้าไฟ (ภาคใต้) ขี้กาเครือ (ปัตตานี)
ชื่อวงศ์    __ CUCURBITAECEAE
ถิ่นกำเนิด    __ ตั้งแต่ประเทศจีนตอนใต้ พม่า ไทย ลาว เขมร เวียดนาม มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และบังกลาเทศ
เขตกระจายพันธุ์    __ ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตั้งแต่ ทางใต้ ไปจนถึงตะวันออกเฉียงเหนือของ ออสเตรเลีย


ฟักข้าวเป็นไม้เถาเลื้อย เช่น พืชตระกูลแตงทั่วไป แต่มีขนาดใหญ่ ชอบพันต้นไม้ใหญ่ และมีอายุยืนยาวได้ถึง 50 ปี ฟักข้าวออกดอกในช่วงเดือนพฤษภาคมถึงสิงหาคม และสามารถเก็บผลได้ตั้งแต่เดือนกรกฎาคมถึงเดือนกุมภาพันธ์
 ผลของฟักข้าวรวมถึงเนื้อเยื่อหุ้มเมล็ดที่มีสีแดงสดมีคุณค่าทางโภชนาสูงผลฟักข้าวประกอบด้วย สารเบตาแคโรทีนสูงมาก มากกว่าแครอทถึง 10 เท่า นอกจากนี้ผลของฟักข้าวยังอุดมไปด้วยสารไลโคปีน และกรดไขมันไม่อิ่มตัวสูง มีการสกัดเอาสารสำคัญเหล่านี้เพื่อใช้เป็นส่วนประกอบสำคัญในการทำเครื่องสำอางสำหรับใช้บนใบหน้า เพื่อชะลอความเหี่ยวย่นบนใบหน้า เนื่องจากสารสำคัญเหล่านี้มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระสูง
สรรพคุณทางยา
ฟักข้าวได้ถูกใช้เป็นองค์ประกอบของยามาแต่โบราณ ไม่ว่าจะเป็นยาพื้นบ้านในตำหรับยาจีนหรือยาไทย ใบฟักข้าว ใช้ปรุงเป็นยาเขียว ใช้ถอนพิษ ดับพิษทุกชนิด
ตำพอกแก้ปวดหลัง เมล็ดฟักข้าว ใช้บำรุงปอด แก้ท่อน้ำดีอุดตัน และแก้วัณโรค รากฟักข้าว ใช้ต้มน้ำดื่มหรือตากแห้ง บดเป็นผงแล้วปั้นรับประทาน จะช่วยขับเสมหะ ดับพิษไข้หรือใช้รากแช่น้ำแก้ผมร่วงและรักษาเหา


ฟักเขียว/ Benincasa hispida


ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Benincasa hispida Thunb.
ชื่อพ้อง    __ Benincasa pruriens f. hispida (Thunb.) de Wilde & Duyfjes
ชื่อสามัญ     __ Chinese Watermelon, Wax gourd
ชื่ออื่น     __ ฟัก ฟักขาว ฟักจีน แฟง ฟักขี้หมู มะฟักขม มะฟักหม่น  มะฟักหม่นขม มะฟักหอม ตังกวย (จีน)
ชื่อวงศ์    __ CUCURBITACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ เอเชียใต้ และ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เขตกระจายพันธุ์    __ แพร่กระจายอย่างกว้างขวางทั่วเอเชียรวมทั้ง ชวา และญี่ปุ่น


พืชล้มลุกจำพวกไม้เถา อายุสั้น ใบหยักเป็นเหลี่ยม แยกออกเป็น 5-11 แฉก ดอกสีเหลืองออกเดี่ยวๆตามข้อต้น ตามง่ามใบ ดอกเพศผู้ และดอกเพศเมียอยู่กันคนละดอก แต่อยู่บนต้นเดียวกันดอกบานเต็มที่กว้าง 6 – 12 ซม.ดอก เพศผู้มีลักษณะเป็นหลอดยาว 5–10 ซม. ปลายแยกเป็น 5 กลีบ กลีบเลี้ยง 5 กลีบ ดอกเพศเมียก้านดอกจะสั้นกว่าดอกเพศผู้ ปลายเป็น 3 แฉก มีรังไข่อยู่ภายใน
ผลเป็นรูปกลมยาว เปลือก สีเขียวมีขนอ่อนเล็กน้อย เนื้อในจะมีสีขาว เนื้อแน่น ฉ่ำน้ำ ตรงกลาง มีเมล็ด ขยายพันธุด้วยการเพาะเมล็ด ปลูกได้ในดินร่วนปนทรายระบายนํ้าได้ดี เป็นผักที่มีอายุการปลูกสั้น ปลูกเพียง 3 เดือนก็สามารถเก็บผลผลิต ได้
สรรพคุณ ทางสมุนไพร
ใช้ เถาสด ซึ่งมีรสขมและเย็น ใช้รักษาอาการริดสีดวงทวารหลุด แก้ปอดอักเสบ มีไข้สูง เอาเถาตำเอาแต่น้ำหรือเอาต้มน้ำทาน ใช้จำนวนพอสมควร แต่ถ้าภายนอกก็ใช้ชะล้าง
ใบ แก้โรคบิดท้องเสีย ร้อนในกระหายน้ำ มาลาเรีย ผึ้งต่อย แก้บวมอักเสบมีหนอง
ให้ใช้ใบสดต้มหรือคั้นเอาแต่น้ำทาน
ใบ แก้ฟกซํ้า แก้พิษผึ้งต่อย ช่วยรักษาบาดแผล แก้โรคบิด แก้ร้อนในกระหายน้ำ แก้บวมอักเสบมีหนอง
ผล ขับปัสสาวะ ขับเสมหะ แก้ไอ แก้ธาตุพิการ แก้โลหิตเป็นพิษ บวมนํ้า
เมล็ด ใช้ลดไข้ แก้ริดสีดวงทวาร แก้โรคทางเดินปัสสาวะ แก้ไต อักเสบ บำรุงผิว เป็นยาละลายเสมหะ ขับปัสสาวะ บำรุงปอด แก้บวมน้ำ ไอเสมหะ ลำไส้อักเสบ วัณโรค หนองใน ริดสีดวงทวาร แผลมีหนองตกสะเก็ด ใช้เมล็ดที่ตากแห้งแล้ว ล้างให้สะอาดก่อนใช้ประมาณ 9-30 กรัมบดเป็นผงหรือต้มกับน้ำทาน หรือใช้ทาและชะล้าง
ราก ต้มดื่มแก้ไข้ แก้กระหายน้ำ ถอนพิษ
เปลือก เป็นยาแก้บวม ขับปัสสาวะ แก้ท้องเสีย แผลบวมอักเสบ มีหนอง ในตำรายาจีนบอกว่า เปลือกชั้นนอกของฟักเขียวที่ตากแดดให้แห้ง แล้วนำมารวมกับเยื่อหุ้มถั่วแระ เต็งซัมฮวย (ดอกต้นกก)
นํ้าตาลกรวด นำมาล้างรอให้สะเด็ดน้ำจนแห้งใส่ในหม้อดิน เติมน้ำพอประมาณ ต้มด้วยไฟแรง ประมาณ 1 ชั่วโมง กรองเอานํ้าแช่ดู้เย็นเก็บไว้จะเป็นยา ขับปัสสาวะ แก้บวม บำบัดอาการบวมน้ำ ขัดเบา แก้ร้อนใน คอแห้


ฟักทอง/Cucurbita moschata

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Cucurbita moschata Decne.
ชื่อพ้อง    --- Cucurbita pepo var. moschata
ชื่อสามัญ     __ Pumpkin
ชื่ออื่น     __ ฟักเขียว, มะฟักแก้ว, มะน้ำแก้ว, หมักอื้อ,หมากฟักเหลือง,น้ำเต้า(ใต้)
ชื่อวงศ์    __ CUCURBITACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ อเมริกากลางหรือตอนเหนือของอเมริกาใต้
เขตกระจายพันธุ์    __เอเชียเขตร้อน อเมริกาเหนือ อเมริกาใต้


ไม้ เลื้อยล้มลุกอายุปีเดียว เลื้อยยาวได้ 3-10เมตร ใบเดี่ยวเรียงสลับขอบใบหยักเว้าเป็น5-7แฉก ผิวใบด้านล่างมีขนสีขาว ดอกเดี่ยวออกที่ซอกใบ แยกเพศอยู่ร่วมต้น กลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นรูประฆังสีเหลืองเข้มหรือเหลืองแกมส้ม ผลสดรูปกลมแป้น เนื้อในสีเหลืองส้ม เมล็ดรูปไข่สีขาวหม่นหรือเหลืองอ่อน
ตำรา ยาไทยใช้เมล็ดแก่ ขับพยาธิไส้เดือน โดยใช้ 60กรัมทุบให้แตกผสมนมหรือน้ำแบ่งกิน3ครั้งห่างกันทุก2ชั่วโมง แล้วกินน้ำมันละหุ่งหลังจากกินครั้งสุดท้ายแล้วครึ่งชั่วโมง (เมล็ดคั่วจะไม่มีฤทธิ์) และตำพอกดูดพิษหนามตำ รากบำรุงกำลัง
สรรพคุณในตำรายาทั่วไป
ลำต้นหรือเถา จืดเย็น ยอดอ่อนรับประทานเป็นอาหาร
ผลรสหวานมันเย็น ใช้เป็นอาหาร สามารถเก็บไว้ได้นานเมื่อแก่จัด ใช้เป็นยาพอกแก้ฟกช้ำ แก้ปวดอักเสบ น้ำมันจากผลเป็นยาบำรุงประสาท
เมล็ดรสมันเมา เนื้อเมล็ดสดเป็นยาขับพยาธิตัวตืด และพยาธิไส้เดือนได้อย่างปลอดภัย
รากรสเย็น ต้มน้ำดื่มเป็นยาบำรุงกำลัง แก้ไอและถอนพิษของฝิ่น


มะขาม/Tamarindus indica


ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Tamarindus indica Linn.
ชื่อพ้อง    
---Cavaraea Speg.
---Cavaraea elegans Speg.
---Tamarindus erythraeus Mattei
---Tamarindus occidentalis Gaertn.
---Tamarindus officinalis Hook.
---Tamarindus somalensis Mattei
---Tamarindus umbrosa Salisb.
ชื่อสามัญ     __ Tamarind
ชื่ออื่น     __ มะขาม
ชื่อวงศ์    __ FABACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ เกาะมาดากัสกา
เขตกระจายพันธุ์    __ แอฟริกาตะวันออก เอเซีย และอินเดีย

ไม้ต้นสูง20-25เมตร เปลือกของต้นสีน้ำตาล ส่วนใบเป็นใบประกอบแบบขนนก ใบที่ร่วงอยู่ตามโคนต้นทำให้ดินบริเวณนั้นเป็นกรดอ่อนๆ  กลีบรองดอก สีเหลืองอ่อนมี4กลีบ กลีบดอกมี3กลีบและมีลายแดงบนพื้นเหลือง
ผลที่เรียกว่าฝัก เมื่อแก่จะเปราะและแตกง่าย
สรรพคุณทางยาของมะขาม
แก้ อาการเบื่ออาหารในฤดูร้อน อาการคลื่นไส้อาเจียนในหญิงมีครรภ์ แก้เด็กเป็นตานขโมย รักษาฝี ใช้เนื้อมะขามผสมปูนแดงทาบริเวณที่เป็นฝี ขับเลือด ขับลมแก้สันนิบาต ใ้ช้เนื้อมะขามผสมเกลือและข่า แก้หวัดคัดจมูกในเด็ก ใช้ใบมะขามแก่ต้มรวมกับหอมหัวแดง2-3หัว โกรกศรีษะเด็กในเวลาเช้ามืด หรือต้มน้ำอาบหลังคลอดทำให้สดชื่น
ใช้เมล็ดแก่คั่วให้เกรียมกระเทาะเปลือกออก ใช้ประมาณ20-30เมล็ด นำมาแช่น้ำเกลือจนอ่อนนุ่ม กินแก้ท้องร่วงและอาเจียน
ใช้เปลือกผสมเกลือเผาในหม้อดินจนเป็นเถ้าขาวกินครั้งละ60-120มก.แก้เจ็บปากเจ็บคอ และใช้เถ้านี้ผสมน้ำบ้วนปาก

มะขามแขก/Senna alexandrina Mill.

ชื่อวิทยาศาสตร์     ---Senna alexandrina Mill.
ชื่อพ้อง    ---
---Cassia angustifolia M.Vahl,
---Cassia angustifolia Vahl
ชื่อสามัญ     ---Alexandria senna, Alexandrian senna, Indian senna, Tinnevelly senna
ชื่ออื่น     ---มะขามแขก
ชื่อวงศ์    ---LEGUMINOSAE- CAESALPINIACEAE
ถิ่นกำเนิด    ---ประเทศอียิปต์ ซูดาน อินเดีย โซมาเลีย
เขตกระจายพันธุ์    ---ทวีปแอฟริกา และเอเซียเขตร้อน


เป็นไม้พุ่ม สูงประมาณ 0.5-1.5 เมตร ใบประกอบแบบขนนก เรียงสลับ ใบย่อยเป็นรูปวงรีและใบรูปหอก ขอบใบเรียบ ปลายและโคนใบแหลม โคนใบทั้งสองมีขนาดไม่สมมาตร และมีขนนุ่มปกคลุม ใบกว้างประมาณ 1-1.5 ซ.ม.ยาว 2.5-5 ซ.ม.ดอกออกเป็นช่อตามซอกใบใกล้ปลายกิ่ง กลีบดอกมีสีเหลือง ผลเป็นฝักแบน รูปขอบขนาน ฝักอ่อนมีสีเขียว ฝักแก่สีน้ำตาล ดำ
มีสรรพคุณที่โดดเด่นในเรื่องของการใช้เป็นยาถ่าย เหมาะสำหรับผู้สูงอายุ ผู้ที่มีกำลังน้อย เด็ก คนที่เป็นริดสีดวง หรือผู้ที่มีปัญหาท้องผูกอยู่บ่อย ๆ
ใช้ใบและฝักมะขามแขกปรุงเป็นยาถ่าย ยาระบายได้ดี และช่วยแก้อาการท้องผูก สำหรับหญิงตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร หรือในหญิงมีประจำเดือน ห้ามรับประทานมะขามแขก เด็กอายุต่ำกว่า10ปีก็ห้ามใช้

มะเขือขื่น/Solanum aculeatissimum

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Solanum aculeatissimum Jacq.
ชื่อพ้อง    
__ Solanum cavaleriei H. Lév. & Vaniot,
--- Solanum khasianum C.B. Clarke
ชื่อสามัญ     __ Yellow berried nightshade
ชื่ออื่น     __ มะเขือเปราะ  มะเขือเสวย (ภาคกลาง) มะเขือแจ้ มะเขือจาน มะเขือแจ้ดิน (เหนือ) เขือพา เขือหิน (ใต้) มะเขือหืน (ภาคอีสาน)
ชื่อวงศ์    __ SOLANACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ เขตร้อนของทวีปเอเชีย
เขตกระจายพันธุ์    __ ประเทศในเขตร้อน


ไม้พุ่มสูงประมาณ0.60-1.20เมตร ใบเดี่ยว เรียงตัวแบบสลับ
ดอก สีม่วงหรือสีขาว ผลกลมแบนหรือรูปไข่ อาจมีสีขาว เขียว เหลือง ม่วง ขึ้นอยู่กับพันธุ์ ผลเมื่อแก่มีสีเหลือง เนื้อในผลสีเขียวเป็นเมือก มีรสขื่น
สรรพคุณ ลดการบีบตัวของกล้ามเนื้อเรียบ ต้านมะเร็ง บำรุงหัวใจ ลดความดันเลือด บรรเทาอาการของโรคเบาหวาน
เนื่องจากมะเขือเปราะมีสรรพคุณคล้ายกับอินซูลิน ลดปริมาณน้ำตาลในเลือด  ช่วยขับพยาธิ ลดการอักเสบช่วยให้ระบบย่อยและระบบขับถ่ายทำงานดี


มะเขือเทศ/Lycopersicon esculentum

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Lycopersicon esculentum Mill.
ชื่อพ้อง---
---Lycopersicon lycopersicum (L.) H. Karst.
---Lycopersicon esculentum Mill
ชื่อสามัญ     __ Tomato
ชื่ออื่น     __ มะเขือส้ม, มะเขือเครือ มะเขือน้อย, ตรอบ,ตีรอบ, น้ำนอ
ชื่อวงศ์    __ SOLANACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ อเมริกากลาง และ อเมริกาใต้
เขตกระจายพันธุ์    __ ทั่วโลก


พืช ล้มลุกอายุปีเดียว ลำต้นตั้งตรงเป็นพุ่ม มีขนอ่อน ๆ ปกคลุม ใบประกอบ ออกสลับกัน ใบย่อยมีขนาดไม่เท่ากัน  ปลายใบแหลม ขอบใบเป็นหยักลึกคล้ายฟันเลื่อยมีขนอ่อน ๆ ออกดอกเป็นช่อหรือดอกเดี่ยว บริเวณซอกใบ ดอกสีเหลือง กลีบเลี้ยงสีเขียว 5-6 กลีบ ผลเดี่ยว ขนาดรูปร่างและสีต่างกัน ขนาดประมาณ 3 -10 ซม.รูปร่างมีทั้งกลม กลมแบน หรือกลมรี ผิวนอกเรียบเป็นมัน ผลดิบมีสีเขียว หรือเขียวอมเทา เมื่อสุกสีเหลือง สีส้ม หรือสีแดง เนื้อภายในฉ่ำด้วยน้ำมีรสเปรี้ยว เมล็ดมีเป็นจำนวนมาก มะเขือเทศมีหลายพันธุ์ เช่น พันธุ์สีดา พันธุ์โรมาเรดเพียร์ เป็นต้น
มะเขือเทศมีสารที่สามารถยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อรา ดังนั้นจึงใช้เป็นยารักษาโรคที่เกี่ยวกับปากที่เกิดจากเชื้อราได้ยัง มีสารแอนตี้ออกซิแดนท์ คือ ไลโคปีน ที่มีคุณสมบัติสามารถลดการเกิดมะเร็งลำไส้ และมะเร็งต่อมลูกหมากได้
หากทานมะเขือเทศ 10 ครั้ง/สัปดาห์ จะช่วยลดอัตราการเกิดมะเร็งต่อมลูกหมากในเพศชายได้ถึง 45% นอกจากนี้มะเขือเทศยังมีบีตา-แคโรทีน และฟอสฟอรัสมาก ที่มะเขือเทศมีรสชาติอร่อยนั้น เพราะมีกรดอะมิโนที่ชื่อกลูตามิคสูง กรดอะมิโนนี้เองเป็นตัวเพิ่มรสชาติให้อาหาร ทั้งยังเป็นกรดอะมิโนตัวเดียวกับที่อยู่ในผงชูรสด้วย ยัง รวมถึงเป็นสมุนไพรเพื่อสุขภาพและความงามรักษาสิว สมานผิวหน้าให้เต่งตึง โดยใช้น้ำมะเขือเทศพอกหน้า หรืออาจจะนำมะเขือเทศสุกฝานบาง ๆ แปะบนใบหน้า จะช่วยให้ผิวหน้าอ่อนนุ่มไม่แห้งกร้าน ระบบการหมุนเวียนเลือดดีขึ้น และยังสามารถต้านมะเร็งได้ด้วย
มะเขือ เทศมีสรรพคุณทางยาค่อนข้างสูง เพราะมะเขือเทศมี วิตามินพี (citrin) ซึ่งจะช่วยป้องกันการแข็งตัวของหลอดเลือด มีฤทธิ์ขับปัสสาวะสามารถแก้อาการความดันโลหิตสูง
มีวิตามินเอสามารถรักษาโรคตาได้ ที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งคือมีวิตามินซีมากทำให้สามารถป้องกันและรักษา โรคลักปิดลักเปิด ช่วยระบบการย่อยและช่วยการขับถ่ายได้ดี


มะเขือพวง/Solanum torvum


ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Solanum Torvum Sw.
ชื่อพ้อง    
---Solanum ficifolium Ortega,
---Solanum mayanum Lundell
ชื่อสามัญ     __Turkey berry, Prickly nightshade, Shoo-shoo bush, Wild eggplant, Pea eggplant, Pea aubergine, Devil’s fig.
ชื่ออื่น     __มะเขือละคร , มะแว้งช้าง , มะแคว้งกุลา , หมากแข้ง , เขือน้อย เขือพวง เขือเทศ ลูกแว้ง
ชื่อวงศ์    __ SOLANACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ตั้งแต่รัฐฟลอริดา หมู่เกาะเวสต์ อินดีส์ เม็กซิโก จนถึงอเมริกากลางและทวีปอเมริกาใต้แถบประเทศบราซิล
เขตกระจายพันธุ์    __เกือบทั่วเขตร้อน

ทรงพุ่มสูง 1- 2 เมตรขึ้นไป ลำต้นตั้งตรงมีขนนุ่มขึ้นปกคลุม มีหนามเล็กๆ ใบรูปรีมีหยักเว้า ดอกออกตามง่ามใบเป็นกระจุก
มะเขือพวงมีผลขนาดเล็ก และมีผลออกรวมกันเป็นกลุ่มหลาย ๆ ผล อยู่บนช่อเดียวกันจึงได้ชื่อว่า มะเขือพวง
ดอกมีขนาดเล็กกลีบดอกสีขาวหรือม่วง เกสรสีเหลืองผลกลมขนาดเล็ก เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1 เซนติเมตร ก้านผลยาวอยู่รวมกันเป็นช่อกลม ผลอ่อนมีเปลือกสีเขียวหนาเหนียว ผลแก่เปลี่ยนเป็นสีเหลือง เมื่อสุกเป็นสีแสดแดง ภายในผลมีเมล็ดมากมายแทบจะไม่มีเนื้อในผลเลย
คุณสมบัติ ที่เด่นชัดของมะเขือพวงคือการเสริมสร้างระบบภูมิคุมกันลำไส้เพื่อตอบสนองต่อ สารพิษที่เข้ามาในระบบทางเดินอาหาร มีฤทธิ์ต้านออกซิเดชั่นช่วยป้องกันความเสื่อมและแก่ก่อนวัย มีฤทธิ์่ช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในโรคเบาหวาน
สรรพคุณทางยา
ใบสดตำคั้น นำไปพอกหัวฝีที่มีหนองช่วยดูดหนองออก
ผลดิบของมะเขือพวงใช้เป็นยาแก้ไอ ขับปัสสาวะ และช่วยย่อยอาหาร รับประทานเป็นประจำป้องกันเบาหวาน รากฝนแทรกขี้ผึ้ง ทารอยแผลแตกที่เท้า และตาปลา


มะเขือยาว/Solonum melongena

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Solonum melongena Linn.
ชื่อพ้อง---
---Solanum esculentum Dunal    
---Solanum insanum L.    
---Solanum melongena var. depressum L.    
---Solanum melongena var. esculentum (Dunal) Nees    
---Solanum melongena var. serpentinum L.
ชื่อสามัญ     __ Eggplant, Potato Tree, Aubergine
ชื่ออื่น     __ มะเขือม่วง
ชื่อวงศ์    __ SOLONACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ ภูมิภาคอินโดจีน
เขตกระจายพันธุ์    __เอเซียตะวันออกเฉียงใต้ แอฟริกาใต้

นิยมปรุงเป็นอาหาร กินเป็นประจำจะช่วยให้เส้นเลือดไม่เปราะ ป้องกันโรคความดันโลหิตสูง
ประโยชน์ทางสมุนไพร
ผล ช่วยรักษาหลอดเลือด และหัวใจให้เป็นปกติ ป้องกันเส้นเลือดความดันโลหิต เสริมการทำงานของสมอง ช่วยความจำ ลดอาการอ่อนเปลี้ยของสมอง ลดอาการบวม ถอนพิษไข้ แก้ปวด แก้ตกเลือดในลำไส้ เป็นยาแก้บิดเรื้อรัง บิดอุจจาระเป็นเลือด
ดอกสดหรือดอกแห้ง เผาไฟให้เป็นเถ้า นำมาบดเป็นผงใช้อุดรูฟันที่ปวด แก้ปวดฟัน ฟันผุ
ผลสดตำให้ละเอียดพอกบริเวณที่เป็นแผลอักเสบที่มีหนอง หรือโรคผิวหนังเรื้อรัง ผื่นคัน

มะรุม/Moringa oleifera


ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Moringa oleiferaLam
ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์     
__ Guilandina moringa L.,
---Hyperanthera moringa (L.) Vahl,
--- Moringa zeylanica Burmann
ชื่อสามัญ     __ Moringa
ชื่ออื่น     __ ผักอีฮุม, ผักอีฮึม (อีสาน), มะค้อมก้อน(เหนือ)
ชื่อวงศ์    __ MORINGACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ ทวีปเอเชีย - ประเทศอินเดีย ศรีลังกา
เขตกระจายพันธุ์    __ เอเชียไมเนอร์และแอฟริกา

 

มะรุม ที่เรียกได้ว่ายาวิเศษ แก้ได้ สารพัดโรค กล่าวกันไว้ว่า มะรุมเป็นพืชที่สามารถรักษาทุกโรค ไม่ว่าจะเป็นความดันโลหิตสูง  โรคลำไส้อักเสบ โรคปอดอักเสบ ฆ่าจุลินทรีย์หรือยาปฎิชีวนะ และแต่ละส่วนของต้นมะรุมยังมีคุณสมบัติเฉพาะที่สามารถเป็นยาได้ เช่น ราก มีรสเผ็ด หวาน ขม แก้อาการบวมบำรุงธาตุไฟ
เปลือกต้นรสเผ็ดร้อน รับประทานเป็นยาขับลมในลำไส้ ทำให้ผายเรอ คุมธาตุอ่อนๆ ตัดต้นลมดีมาก กระพี้แ้ก้ไข้สันนิบาตเพื่อลม ใบแก้เลือดออกตามไรฟัน แก้อักเสบ ใบสดมีฤทธิ์เป็นยาระบายอ่อนๆ มีโปรตีนสูงกว่านมสด2เท่า แร่ธาตุและสารต้านอนุมูลอิสระสูงมาก ดอกบำรุงร่างกายขับปัสสาวะ ใช้ต้มทำน้ำชาดื่มช่วยให้หลับสบาย ฝักรสหวานแก้ไข้หรือลดไข้ เนื้อในมะรุมช่วยแก้ไอได้ดี รับประทานประจำช่วยเพิ่มภูมิต้านทานให้ร่างกายได้
นอก นี้กากของเมล็ดมะรุมที่เหลือจากการทำน้ำมัน สามารถนำมาใช้ในการกรองหรือทำน้ำให้บริสุทธิ์เป็นน้ำดื่มได้ กากของเมล็ดมีคุณสมบัติเป็นยาฆ่าเชื้อประสิทธิภาพสูงเป็นอย่างยิ่ง และยังสามารถนำมาทำเป็นปุ๋ยต่อได้ด้วย
ประโยชน์ อื่นๆของมะรุม ใช้รักษาโรคขาดอาหารในเด็กแรกเกิดถึง10ขวบ และลดสถิติการเสียชีวิต พิการและตาบอดได้เป็นอย่างดี ใช้รักษาโรคเบาหวานที่อยู่ในภาวะควบ
คุม ช่วยเพิ่มและเสริมภูมิคุ้มกันให้แก่ร่างกาย ทานผลิตผลจากมะรุมระหว่างตั้งครรภ์ เด็กที่เกิดมาจะไม่ติดเชื้อ HIV และช่วยรักษาผู้ป่วยโรคเอดส์ให้อยู่ในภาวะควบคุมได้


มะอึก/Solanum stramonifolium

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Solanum stramonifolium Jacq.
ชื่อพ้อง    __ Solanum ferox Linn.
ชื่อสามัญ     __ Solanum, Bolo Maka, Hairy-fruited eggplant
ชื่ออื่น     __ มะเขือปู่, มะปู่,มะเขือขน, หมากขน, หมากอึก, บักอึก, อึกอพวง
ชื่อวงศ์    __ SOLANACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ เขตกึ่งร้อนของประเทศในอเมริกาใต้ และเอเชีย
เขตกระจายพันธุ์    __ประเทศในเขตกึ่งร้อนทั่วโลก


ไม้ พุ่ม ลำต้นตั้งตรง สูง1-2เมตร ทุกส่วนมีขนละเอียด สีน้ำตาลอ่อน ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปไข่กว้าง ขอบใบหยักเว้าเป็นพู ผิวใบมีขนสองด้าน ดอกช่อออกเป็นกระจุกที่ซอกใบ กลีบดอกสีขาว ผลสดรูปทรงกลม เมล็ดสีเหลืองแกมน้ำตาล เมล็ดจำนวนมาก
สรรพคุณทางสมุนไพร
ราก และผล แก้ไข้สันนิบาต  บำรุงถุงน้ำดี แก้ถุงน้ำดีอักเสบ ขับเสมหะ กัดฟอกเสมหะ  ดับพิษร้อนภายใน ระงับปวด กระทุ้งพิษไข้หัวทุกชนิด รักษาแผล แก้เสมหะ แก้ไอ
เมล็ด แก้ปวดฟัน
ใบ รักษาโรคฝี เป็นยาพอก
ใช้ภายนอก ตำพอก หรือต้มน้ำชะล้างแผล
ตำรายาไทยใช้ละลายเสมหะ แก้ไอ รากกระทุ้งพิษไข้หัวทุกชนิด(อาการออกตุ่มออกผื่นตามผิวหนังเช่นหัด อีสุกอีใส


ม้ากระทืบโรง/Ficus sarmentosa


ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Ficus sarmentosa Buch.-Ham. ex Sm.
ชื่อพ้อง    __ Ficus foveolata (Wall. ex Miq.) Wall. ex Miq.
ชื่อสามัญ     __ Flora of Tibet, (Nepali language: Ban Timila)
ชื่ออื่น     __ เดื่อเครือ แส้ม้าทะลาย
ชื่อวงศ์    __ MORACEAE
ถิ่นกำเนิด    __อินเดีย ปากีสถาน ภูฏาน สิกขิม เนปาล จีน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ เวียตนาม
เขตกระจายพันธุ์    __ เอเชียตะวันออก , อนุทวีปอินเดีย และภูมิภาคอินโดจีน

ไม้ พุ่มรอเลื้อย ไม่มีมือเกาะ  ใบเดี่ยวเรียงสลับรูปใบหอก หรือรูปขอบขนานแกมรี  ดอกช่อลักษณะทรงกลมคล้ายผล ออกเดี่ยวๆที่ซอกใบ  ผลสด รูปทรงกลม
รสกลิ่น เนื้อไม้รสสุขุม จืด-เย็น ปนมัน มีหวานแทรก   กลิ่นหอมสุขุม
ยา พื้นบ้านใช้ลำต้นดองเหล้า บำรุงกำลังแก้เลือดเสีย เลือดค้าง ซูบซีด ปวดเมื่อยตามร่างกาย บำรุงกำำำหนัด แ้ก้พิษร้อน ถอนพิษไข้ แก้ประดง แก้โรคผิวหนังผื่นคัน แก้น้ำเหลืองเสีย

ม้าทะลายโรง/Neuropeltis racemosa

 

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Neuropeltis racemosa Wall.
ชื่อพ้อง---
---Erycibe integripetala Merr. & Chun
---Neuropeltis bracteata Griff.
---Neuropeltis integripetala (Merr. & Chun) C.Y.Wu
---Neuropeltis intermedia Griff.
---Sinomerrillia bracteata Hu
ชื่อสามัญ     __Mat plai rong, Ma thalai rong (Thai)
ชื่ออื่น     __ พญานอนหลับ,นอนหลับ,มาดพล้ายโรง, มันฤาษี
ชื่อวงศ์    __ CONVOLVULACEAE
ถิ่นกำเนิด    __เอเซีย
เขตกระจายพันธุ์    __จีนตอนใต้-ไหหนาน พม่า ไทย เวียดนาม คาบสมุทรมลายู และสุมาตรา

ไม้พุ่มรอเลื้อย เป็น เถาขนาดใหญ่มีเนื้อไม้ แข็ง  สูงได้ถึง 25 เมตร เปลือกมีสีน้ำตาลและสาก มีปุ่มขึ้นคล้าย ๆ หนาม เนื้อไม้สีขาวและมีน้ำยางสีขาว ใบเดี่ยวเรียงสลับ  ดอกช่อออกที่ซอกใบ กลีบดอกเชื่อมติดกันรูประฆัง ผลแห้งแตก
ตำรายาไทยใช้ เนื้อไม้ดองเหล้า กินบำรุงกำลัง บำรุงกำหนัด และขับน้ำย่อย หรือต้มน้ำดื่ม แก้ปวดหลังปวดเอว บำรุงกำลัง บำรุงโลหิต

มันเทศ/Ipomoea batatas


ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Ipomoea batatas ( L.) Lam
ชื่อพ้อง    __ Convolvulus batatas L.
ชื่อสามัญ     __ Sweet Potato
ชื่ออื่น     __ มันแกว , ยอดมันแกว , ยอดมันเทศ , มันหลา , ยอดมันหลอง , มันแกว, มันแก๋วแดง, หมักอ้อย
ชื่อวงศ์    __ CONVOLVULACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ เขตร้อนของทวีปอเมริกา
เขตกระจายพันธุ์    __ ประเทศในเขตร้อน กึ่งเขตร้อน และเขตมรสุม

มันเทศจัดเป็นพวกพืชไร่เป็นพืชเลื้อยราบไปตามพื้นดินมีรากสะสมอาหาร เป็นหัวอยู่ใต้ดิน มีชนิดเนื้อสีเหลืองกับสีขาวครีม ทั้งสองชนิดมี เบต้า แคโรทีน สูงอาจช่วยป้องกันมะเร็งบางชนิดได้ อีกทั้งยังมี ใยอาหาร วิตามินซี แคลเซียมและโปแตสเซียมปริมาณมาก
 และเป็นแหล่งวิตามินB6ซึ่งเชื่อว่าบรรเทาอาการก่อนมีประจำเดือน และช่วยให้ร่างกายผลิตพลังงานจากอาหารได้มากแต่จะปล่อยพลังงานออกมาช้าส่วน ใยอาหารทำให้อิ่มท้อง จึงมีส่วนสำคัญในการใช้มันเทศในการลดน้ำหนัก

มันฝรั่ง/Solanum tuberosum

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Solanum tuberosum L
ชื่อพ้อง---Has 81 Synonyms
---Solanum andigenum Juz. & Bukasov
---Solanum apurimacense Vargas
---Solanum aquinas Bukasov
---Solanum chiloense Berthault
---Solanum chilotanum Hawkes
---Solanum cultum Berthault
---Solanum diemii Brücher
---more
ชื่อสามัญ     __ Potato, Irish potato, White potato, Common Potato
ชื่ออื่น     __ มันอาลู มันอีลู
ชื่อวงศ์    __ SOLANACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ อเมริกาใต้-อาร์เจนติน่า, เม็กซิโก, ชิลี, เวเนซูเอล่า, เปรู, โบลิเวีย
เขตกระจายพันธุ์    __ทั่วโลก

มัน ฝรั่งเป็นพืชล้มลุก หัวมันฝรั่งเกิดจากส่วนของลำต้น ทำหน้าที่สะสมอาหาร  มันฝรั่งจะมีไหลที่เกิดจากตาของลำต้นที่อยู่ใต้ดิน ถ้าปลายไหลอยู่ใต้ดินก็จะเกิดเป็นหัวแต่ถ้าอยู่พ้นดินก็จะเกิดเป็นต้น ลำต้นจะตั้งตรงสูง50-100 เซนติเมตร  ลักษณะหัวของมันฝรั่งจะมีตั้งแต่รูปร่างกลมถึงกลมรี และรูปร่างยาว มีผิวสีขาว เหลือง ส้มแดง หรือสีม่วงแล้วแต่สายพันธุ์
มัน ฝรั่ง มีรสหวาน ช่วยย่อยมีคุณสมบัติทางเป็นสมุนไพรคือ รักษาโรคคางทูม โดยใช้มันฝรั่ง 1 ลูก ฝนกับน้ำส้มสายชู ทาบริเวณที่เป็น แห้งแล้วทาซ้ำจนหาย
รักษาไฟไหม้น้ำร้อนลวกโดย ใช้น้ำคั้นจากมันฝรั่งทาบริเวณแผลบ่อยๆ หรือตำให้ละเอียดพอก แล้วเปลี่ยนหลายๆครั้ง

มันแกว/Pachyrhizus erosus

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Pachyrhizus erosus(L.) Urb.
ชื่อพ้อง---Has 5 Synonyms
---Basionym: Dolichos erosus L.
---Cacara erosa (L.) Kuntze
---Dolichos articulatus Lam.
---Stizolobium domingense Spreng.
---Taeniocarpum articulatum Desv.
ชื่อสามัญ     __ Yam bean, Jicama, Mexican yam bean,  Mexican turnip, Mexican-potato
ชื่ออื่น     __ มันแกว, เครือเขาขน, มันแกวละแวก, มันแกวลาว, มันละแวก, มันลาว
ชื่อวงศ์    __ FABACEAE -LEGUMINOSAE
ถิ่นกำเนิด    __ เม็กซิโก อเมริกากลาง
เขตกระจายพันธุ์    __อเมริกากลาง แอฟริกาตะวันออก ประเทศในแถบเอเชีย-จีน อินโดจีน ฟิลิปปินส์ อินเดีย อินโดนีเซีย มาเลเซีย

 มันแกว เป็นพืชพื้นเมืองของประเทศเม็กซิโก และประเทศในแถบอเมริกากลาง  เป็นพืชตระกูลถั่วชนิดหนึ่ง ต้นมีขนเป็นเถาเลื้อย ยาวได้ถึง ๕.๕ เมตร ไม่แตกแขนง หัวอวบ มีขนาดใหญ่ เป็นส่วนของรากแก้วที่เราใช้รับประทาน โคนต้นแข็ง ใบเป็นใบประกอบแบบขนนกประกอบด้วยใบย่อย ๓ ใบ ขอบใบจัก ดอกสีชมพูหรือขาว ฝักแก่เรียบมี ๘-๑๐ เมล็ด  เมล็ดแบนมีสีน้ำตาลหรือแดง ต้นมันแกว 1 ต้นมีเพียงหัวเดียว หัวอาจเป็นหัวรียบๆ หรือเป็นพู ส่วนที่อยู่ใต้ดินมีอายุข้ามปี แต่ส่วนบนดิน คือ ต้นใบมีอายุปีเดียว
มันแกวประกอบด้วยน้ำเป็นส่วนใหญ่ประมาณ90% นอกนั้นเป็นแป้งและน้ำตาล มันแกวไม่มีเส้นใยอาหาร ความหวานของมันแกวนั้นมาจาก Oligofructose inulin ซึ่งในร่างกายมนุษย์ไม่สามารถเผาผลาญได้ มันแกวจึงเหมาะสำหรับผู้เป็นเบาหวานและ ควบคุมน้ำหนัก
 สรรพคุณของมันแกว เมล็ดแก่ของมันแกวป่นหรือบดใช้เป็นยาฆ่าแมลงหรือใช้เป็นยาเบื่อปลาได้ และยังใช้เป็นยารักษาโรคผิวหนัง
แต่ฝักแก่และเมล็ดแก่เป็นพิษต่อการบริโภคของคนและสัตว์

 แมงลัก/Ocimum × africanum


ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Ocimum × africanum Lour.
ชื่อพ้อง    __
---Ocimum × citriodorum Vis.
---Ocimum × graveolens A.Br.
---Ocimum × petitianum A.Rich.
---Ocimum × pilosum Willd.
ชื่อสามัญ     __ Lemon basil, Hoary basil, Hairy basil, Thai lemon basil, Lao basil
ชื่ออื่น     __ ก้อมก้อขาว, มังลัก, อีตู่
ชื่อวงศ์    __ LAMIACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ แอฟริกา เอเซีย
เขตกระจายพันธุ์    __ แอฟริกา เปอร์เซีย จีน ไต้หวัน อินเดีย อินโดจีน มาเลย์เซีย

พืช ล้มลุกขนาดเล็กสูง0.30-1เมตร ลักษณะคล้ายกระเพราและโหระพา แต่กลิ่นจะแตกต่างกัน โคนลำต้นแข็งแตกกิ่งก้านมาก สีเขียวออกขาวเล็กน้อย กิ่งอ่อนเป็นเหลี่ยม และตามข้อมีขนสีขาวปกคลุมทุกส่วนมีกลิ่นหอม
ใบเดี่ยวออกตรงข้ามรูปไข่ หรือรูปรี โคนใบรูปลิ่มปลายใบแหลม ขอบใบจักฟันเลื่อย แผ่นใบสีเขียวตามขอบใบและเส้นใบมีขนละเอียดปกคลุม ดอกออกเป็นช่อแบบช่อฉัตร ดอกสีขาว ผลมีขนาดเล็กภายในผลมี4เมล็ด เปลือกแข็งมีเมล็ดสีดำ เมื่อแช่น้ำจะเกิดวุ้นหุ้มรอบๆเมล็ดพองได้ถึง 45 เท่า
ชอบขึ้นในที่โล่งแจ้ง แสงแดดจัด ขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ด
สรรพคุณทางสมุนไพร
ใบรสหอมร้อน เป็นยาขับลม ขับเหงื่อ แก้ไอและโรคเกี่ยวกับลำไส้ ใช้อมบ้วนปากเพื่อบรรเทาอาการปวดฟัน
ใช้ใบสดโขลกให้ละเอียดคั้นเอาแต่น้ำดื่มเป็นยาแก้หวัดในเด็ก
เมล็ดหอมร้อน แช่น้ำให้พองเต็มที่ รับประทาน เป็นเป็นยาระบายแก้ท้องผูก ทำให้ถ่ายอุจจาระได้สะดวกเพราะเมือกขาวทำให้ลื่น อุจจาระไม่เกาะลำไส้ ช่วยดูดซึมน้ำตาลในเลือด เป็นยาลดความอ้วน
ขับปัสสาวะและ มีสารออกฤทธิ์ที่มีประสิทธิภาพในการขับไล่แมลง

ยอ/Morinda citrifolia

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Morinda citrifolia L.
ชื่อพ้อง---
---Morinda bracteata Roxb.
---Morinda littoralis Blanco
ชื่อสามัญ     --- Great morinda, Indian mulberry, Noni, Tahitian noni, Beach mulberry, Cheese fruit, Awl Tree, Brimstone Tree
ชื่ออื่น     __ มะตาเสือ,ยอบ้าน,แยใหญ่
ชื่อวงศ์    __ RUBIACEAE
ถิ่นกำเนิด    __เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และ Australasia
เขตกระจายพันธุ์    __ Australia, India, Indochina, Southeast Asia, Pacific

 

ไม้ยืนต้นขนาดกลาง ลำต้นตรงสูง ประมาณ2-6 เมตร เปลือกต้นสีน้ำตาลเทา แตกเป็นสะเก็ดแล้วหลุด กิ่งอ่อนรูปสี่เหลี่ยม
ใบเดี่ยวเรียงตรงข้าม ใหญ่หนา สีเขียวสด มีหูใบ
ดอกช่อออกที่ซอกใบออกรวมกันเป็นช่อกลม กลีบดอกสีขาว
ผลสด เป็นผลรวม ผลกลมยาวรี ผิวผลเป็นตุ่มพอง มีตาเป็นปุ่มรอบผล ผลอ่อนมีสีเขียวสด ผลสุกสีขาวนวล เมล็ดสีน้ำตาลไหม้มีจำนวนมาก
ใบ อ่อนมีรสขมเฝื่อน มีสรรพคุณช่วยลดความร้อนในร่างกาย แก้ไข้ แก้กระษัย คั้นเอาน้ำสระผมแก้เหา ทาแก้ปวดข้อของนิ้วมือ นิ้วเท้า แก้โรคเก๊า แก้ปวดบวม อักเสบ
ผลรสเผ็ดร้อนช่วยขับลมในลำไส้แก้อาเจียน ตำรา ยาไทยใช้ผลสดดิบหรือห่าม ฝานเป็นชิ้นบางย่างหรือคั่วไฟอ่อนให้เหลือง ต้มหรือชงกับน้ำ ดื่มแก้คลื่นไส้อาเจียน ผลสุกมีกลิ่นฉุนสรรพคุณช่วยขับลมในลำไส้
ราก รสเฝื่อนเป็นยาระบาย นำมาใช้โดยนำรากยอขนาดนิ้วชี้ยาวไม่เกิน6นิ้วฟุต สับเป็นชิ้นๆใส่น้ำ2แก้วต้ม10-15นาที กิน1แก้วก่อนเข้านอน ตอนเช้าท้องไส้จะระบายดี
เหมาะสำหรับคนท้องผูก และเป็นริดสีดวงทวาร (ถ้าต้องการถ่ายมากให้เพิ่มรากยอ

ยี่หร่า/Ocimum gratissimum


ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Ocimum gratissimum L.
ชื่อพ้อง---
---Geniosporum discolor Baker
---Ocimum anosurum Fenzl
---Ocimum arborescens Bojer ex Benth.
---Ocimum caillei A.Chev.
---Ocimum dalabaense A.Chev.
---Ocimum febrifugum Lindl.
---Ocimum frutescens Mill.
---more
ชื่อสามัญ     --- Clove basil, African basil, Wild basil, Tree basil, Caraway friut, Caraway seed.
ชื่ออื่น     __ กะเพราญวณ จันทร์หอม เนียม จันทร์ขี้ไก่ เนียมต้น  หอมป้อม โหระพาช้าง กะเพราควาย
ชื่อวงศ์    __ LAMIACEAE ( LABIATAE)
ถิ่นกำเนิด    --- แอฟริกา มาดากัสการ์ เอเชียใต้  หมู่เกาะบิสมาร์ก
เขตกระจายพันธุ์    __แอฟริกาเขตร้อน เอเชียตะวันออก อนุทวีปอินเดีย อินโดจีน มาเลย์เซีย อินโดนีเซีย

ไม้พุ่มเตี้ย สูงประมาณ 50-80 เซนติเมตร ลำต้นมีสีน้ำตาลแก่ แตกกิ่งก้านสาขาขนาดเล็ก กิ่งก้านไม่ใหญ่ ในช่วงปีแรกและปีที่สองจึงออกดอกออกผล ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการเพาะเมล็ดและการปักชำกิ่ง เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนซุยและมีความชื้นปานกลางในสภาพกลางแจ้ง ใบเดี่ยวออกตรงข้ามกันเป็นคู่ ๆ ลักษณะของเป็นรูปกลมรี โคนใบสอบ ปลายใบแหลม ขอบใบหยักเป็นฟันเลื่อย ใบสีเขียวสด ผิวใบสากมือ ใบยี่หร่ามีกลิ่นหอมเฉพาะตัว มีรสร้อน จึงช่วยดับกลิ่นคาวจากอาหารจำพวกเนื้อสัตว์เนื้อปลาได้เป็นอย่างดี ดอกเป็นช่อที่บริเวณปลายยอด ผล หรือ เมล็ด เป็นรูปกลมรี แต่ละผลมีขนาดประมาณ 1 มิลลิเมตร เมื่อยังอ่อนจะเป็นสีเขียว แต่พอสุกหรือแก่แล้วจะกลายเป็นสีดำหรือสีน้ำตาลอ่อน ภายในผลมีเมล็ดขนาดเล็กจำนวนมาก ซึ่งผลจะนิยมนำมาตากแห้งหรือนำไปอบแห้ง เพื่อใช้ทำเป็นเครื่องเทศที่ใช้ประกอบอาหารเพื่อช่วยเพิ่มกลิ่นหอมให้อาหารน่ารับประทานมากยิ่งขึ้น และยังช่วยดับกลิ่นคาวได้ดีเหมือนกับใบ
สรรพคุณส่วนต่างๆ ใบ สามารถช่วยยับยั้งหรือช่วยชะลอการขยายตัวของเซลล์มะเร็งได้ ช่วยในการบำรุงธาตุในร่างกาย ใบยี่หร่าอุดมไปด้วยวิตามินซีและธาตุแคลเซียม ซึ่งมีสรรพคุณในการช่วยขับเหงื่อซึ่งเป็นของเสียออกจากร่างกาย
 ช่วยแก้อาการคลื่นไส้ ด้วยการใช้ใบนำมาชงเป็นชาดื่มจนกว่าจะหาย ช่วยแก้โรคเบื่ออาหาร  แก้อาการปวดท้องเนื่องจากอาหารไม่ย่อย ใบ ต้น รากแห้ง ช่วยแก้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ อาการปวดท้องขับลมในลำไส้
ผล ช่วยฆ่าเชื้อจุลินทรีย์ นอกจากนี้ น้ำมันหอมระเหยจากยี่หร่ามีฤทธิ์ช่วยระงับอาการหดเกร็งของไส้ ยี่หร่ายังมีฤทธิ์ทำให้กล้ามเนื้อมดลูกคลายตัว ซึ่งจะช่วยลดอาการปวดประจำเดือนในสตรีได้

ระงับพิษ/Breynia glauca


ชื่อวิทยาศาสตร์     __Breynia glauca Craib.
ชื่อพ้อง    __Breynia subterblanca Fischer
ชื่อสามัญ     __ Gamboge
ชื่ออื่น     __จ้าสีเสียด, ดับพิษ, ผักหวานด่าง, ปริก
ชื่อวงศ์    __ EUPHORBIACEAE
ถิ่นกำเนิด    __เอเซียตะวันออกเฉียงใต้
เขตกระจายพันธุ์    __พม่า ไทย ลาว บอร์เนียว

ไม้พุ่ม ลำต้นตั้งตรง สูงได้ถึง 7.5 ม. กิ่งอ่อนแบนเล็กน้อย ผิวเรียบใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปไข่แกมใบหอก . เนื้อใบเหนียว ด้านบนสีเขียวแกมน้ำตาลด้านล่างมีสีนวลขาวดอก ออกเป็นช่อกระจุก จามซอกใบ ดอกย่อย 2-3 ดอก แยกเพศอยู่ บนต้นเดียวกัน กลีบดอกสีเหลืองแกมเขียวผล เมื่อแห้งจะแตก รูปกลมแป้น เมล็ดสีส้มแกมน้ำตาล
สรรพคุณทางสมุนไพร ใบ รสเย็น แก้ไข้ร้อนในกระหายน้ำ ไข้พิษ ไข้หัว ราก รสเย็น แก้ไข้จับสั่น ไข้กลับ ไข้ซ้ำ ไข้เซื่องซึม กระทุ้งพิษ แก้ไข้พิษทุกชนิด แก้ไข้ แก้ร้อนใน กระหายน้ำ

รางจืด/Thunbergia laurifolia


ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Thunbergia laurifolia Lindl.
ชื่อพ้อง    
---Thunbergia harrisii Hook.f.
ชื่อสามัญ     __Laurel clock vine, Blue trumphet vine, Blue and White Trumpet Vine
ชื่ออื่น     __ กำลังช้างเผือก  ขอบชะนาง  คาย  เครือเขาเขียว  ดุเหว่า  รางจืดเถา  รางเย็น
ชื่อวงศ์    __ ACANTHACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เขตกระจายพันธุ์    --- อินเดีย อินโดจีน มาเลเซีย อินโดนีเซีย

 

ไม้เลื้อยพันอายุหลายปี เถาค่อนข้างเรียบ ใบเป็นใบเดี่ยวออกตรงข้ามเป็นคู่ รูปรีหรือรูปใบหอก  โคนใบป้านถึงกลมมน ปลายใบแหลมถึงเรียวแหลม ขอบใบเว้าเล็กน้อย ดอกออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง ช่อละ2-3ดอก กลีบดอกสีม่วงแกมน้ำเงิน ใบประดับสีเขียวแกมน้ำตาลแดง ผลแบบแห้งแล้วแตก รูปทรงกลม ปลายผลสอบแหลมเป็นจงอย เมื่อผลแก่แตกเป็น2ซีกจากจงอยส่วนบน
เป็นพืชสมุนไพรพื้นบ้านที่ให้รสขมเย็น ช่วยถอนพิษเบื่อเมา ใช้ปรุงเป็นยาเขียวถอนพิษทั้งปวง รากและเถาเป็นยากินแก้ร้อนใน แก้กระหายน้ำ แก้พิษร้อนทั้งปวง
ความ เชื่อ...หากนำรากหรือโคนต้นไปผสมสิ่งใดก็ตาม จะทำให้สิ่งนั้นมีรสจืดชืด เช่นถ้านำไปผสมกับเกลือจะทำให้เกลือจืด หากผสมกับเหล้าจะทำให้เหล้าจืดกินแล้วไม่เมา
สรรพคุณของไม้นี้จะแก้พิษทุกชนิดหากนำเอาหัวมาผสมกับน้ำซาวข้าว กินเพียง5นาที ก็จะหายจากอาการพิษต่างๆ เช่นไข้ผิดสำแดง พิษของยาเบื่อ ยาสั่ง นอกจากนี้ยังช่วยแก้พิษแมลงสัตว์กัดต่อยเช่นงู แมงป่อง ตะขาบ หรือพวกฝี หัวดาว หัวเดือน ปรวด ตะมอยและฝีอีก 108 อย่าง เพียงนำใบ3ใบมาตำให้ละเอียด ใช้น้ำสุกหรือน้ำซาวข้าวเป็นกระสายพอข้น พอกบริเวณที่เกิดอาการจะช่วยให้หายปวดและแก้พิษได้ในทันที ส่วนผู้ที่มีอาการอาหารเป็นพิษ ปวดท้องอย่างรุนแรง หรือรับประทานเห็ดมีพิษต่างๆให้นำใบรางจืด7ใบตำโขลกผสมน้ำซาวข้าวให้รับ ประทานจะหายเป็นปลิดทิ้งราวปาฏิหารย์
ข้อ ควรระวัง ถ้า เถารางจืดเลื้อยขึ้นปกคลุมไม้ผลใดๆจะทำให้ผลไม้นั้นมีรสจืดไปด้วยเช่น มะม่วง มะปราง และขนุน รากที่นำมาใช้ต้องมีอายุแปดปีขึ้นไป ส่วนใบอายุเท่าไรก็ใช้ได้

รางจืดต้น/Crotalaria spectabilis


ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Crotalaria spectabilis Roth.
ชื่อพ้อง    
---Thunbergia harrisii Hook.f.
---Crotalaria retzii A. S. Hitchc.
ชื่อสามัญ     ---Cats Bell, Rattlebox, Rattleweed, Showy rattlebox,Yellow Crotalaris.
ชื่ออื่น     __ยางจืด, จางจืด, มะหิ่งเม่น
ชื่อวงศ์    __ FABACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ เอเซียตะวันออกเฉียงใต้
เขตกระจายพันธุ์    __ปากีสถาน อินเดีย เนปาล บังคลาเทศ พม่า ไทย มาเลเซีย

รางจืดต้นคนทั่วไปไม่ค่อยรู้จัก แต่จะรู้จักรางจืดเถาและว่านรางจืด ซึ่งมีชื่อเหมือนกัน รางจืดต้นเป็นพืชล้มลุกที่พบได้ทั่วๆไป โดยเฉพาะทางภาคเหนือ
สรรพคุณทางเป็นสมุนไพร
รักษา อาการของคนที่เป็นโรคเริม งูสวัด ไฟลามทุ่ง หรือขยุ้มตีนหมา ใช้ใบรางจืดตำละเอียดผสมเหล้าขาว นำไปทาบริเวณที่ได้รับเชื้อ จะสามารถถอนพิษและอาการของโรคได้อย่างรวดเร็ว หรือใช้ใบรางจืด ใบชุมเห็ดเทศ กระเทียม ตำละเอียดผสมเหล้าขาว ทาแก้โรคผิวหนัง กลาก เกลื้อน ผื่นคัน
อาการเหล่านี้จะหายได้ในเวลาอันรวดเร็วเช่นเดียวกัน นอกจากนี้สามารถใช้ถอนพิษยาเบื่อให้กับสุนัขได้โดยใช้รากตำละเอียดผสมกับเหล้าขาว ให้สุนัขกิน

เร่วกระวาน/Amomum uliginosum


ชื่อวิทยาศาสตร์     --- Amomum uliginosum J.Koenig
ชื่อพ้อง---    
---Amomum ovoideum Pierre ex Gagnep.,
---Amomum robustum K.Schum.,
---Amomum uliginosum Koenig,
---Cardamomum uliginosum (J.Koenig) Kuntze,
---Wurfbainia uliginosa (J.Koenig) Giseke)
ชื่อสามัญ     __Cardamom Camphor seed
ชื่ออื่น     __ กระวานป่า
ชื่อวงศ์    __ ZINGIBERACEAE
ถิ่นกำเนิด    __เอเซียตะวันออกเฉียงใต้
เขตกระจายพันธุ์    __ พม่า ไทย ลาว กัมพูชา เวียตนาม มาเลเซีย อินโดนีเซีย
ไม้ ล้มลุกสูง2-4เมตร มีเหง้าใต้ดิน ระยะแทงหน่อจะห่างกัน ใบเดี่ยวเรียงสลับรูปใบหอกแคบปลายใบแหลมห้อยลงไม่มีก้านใบ ดอกช่อแทงจากเหง้า มีดอกย่อยสีขาวประมาณ15ดอก
ผลเป็นผลแห้งสุกสีแดงลักษณะเหมือนผลเงาะ ขนาด1.4-2.0ซม. ภายในมีเมล็ดสีน้ำตาล12-18เมล็ดรวมเป็น3กลุ่มโดยมีเยื่อบางๆกั้น
ตำรายาไทยใช้เมล็ดเป็นยาขับลม และแก้ปวดท้อง เป็นเครื่องเทศเช่นเดียวกับกระวาน

ละมุดอินเดีย/Pouteria campechiana


ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Pouteria campechiana(Kunth) Baehni
ชื่อพ้อง---    
---Lucuma campechiana Knuth
---Lucuma nervosa A. DC.
---Lucuma salicifolia Knuth
ชื่อสามัญ     __ Eggfruit Tree, Canistel, Amarillo, Yellow Sapote, Sapote Borracho, Zapote
ชื่ออื่น     __ ม่อนไข่,ลูกท้อพื้นบ้าน ,  ละมุดเขมร, ละมุดสวรรค์
ชื่อวงศ์    __ SAPOTACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ เม็กซิโก กัวเตมาลา บราซิล และเอลซัลวาดอร์
เขตกระจายพันธุ์    __เขตร้อน เขตมรสุม
เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง ความสูงโดยทั่วไปไม่เกิน 8 เมตร และอาจสูงได้ถึง 27-30 เมตร มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กางของต้นประมาณ 1 เมตร ลำต้นมียางสีขาวที่กิ่งอ่อน
เป็นผลไม้พื้นเมืองที่มีถิ่นกำเนิดในทวีปอเมริกาเหนือ
ใบเป็นรูปใบหอก ปลายใบเรียวแหลม ใบเป็นมันและบาง ดอกมีสีครีม และมีกลิ่นหอม ผลกลมรูปรี ปลายผลมีหลายแหลมหรือจะงอย ผลเมื่อสุกจะเป็นสีเหลืองอ่อน เปลือกผลบาง เนื้อในผลเป็นสีเหลืองสดน่ารับประทาน เนื้อมีลักษณะเหนียวคล้ายกับแป้งทำขนม เนื้อนิ่มคล้ายกับไข่แดง ภายในผลมีเมล็ดขนาดใหญ่ และมีลักษณะเป็นรูปรีสีดำ รสหวาน
สรรพคุณทางสมุนไพร เปลือกของต้นม่อนไข่ ใช้เป็นยารักษาอาการไข้ ตัวร้อน ผลสุกใช้รับประทานมีสรรพคุณช่วยรักษาโรคเลือดออกตามไรฟัน เมล็ดใช้เป็นยาสำหรับช่วยรักษาแผลเน่าเปื่อย เปลือกต้นช่วยรักษาผดผื่นคัน

ละหุ่ง/Ricinus communis


ชื่อวิทยาศาสตร์     __  Ricinus communis L.
ชื่อพ้อง    __
---Ricinus africanus Willd.
---Croton spinosus L
ชื่อสามัญ     __ Castor Oil Plant, Castor Bean
ชื่ออื่น     __ มะละหุ่ง มะโห่ง มะโห่งหิน ละหุ่งแดง
ชื่อวงศ์    __ EUPHORBIACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ เมดิเตอร์เรเนียน แอฟริกาตะวันออก
เขตกระจายพันธุ์    __ ทั่วเขตร้อน

จัดเป็นไม้พุ่มหรือยืนต้นขนาดเล็ก มีความสูงของต้นได้ถึง 6 เมตร โดยแบ่งออกเป็น 2 ชนิด ได้แก่ ละหุ่งขาวและละหุ่งแดง โดยต้นละหุ่งขาวจะมีลำต้นและก้านใบเป็นสีเขียว ส่วนละหุ่งแดงจะมีลำต้นและก้านใบเป็นสีแดง ส่วนยอดอ่อนและช่อดอกเป็นสีนวลขาว
ไม้ พุ่มสูง 1-4 เมตร ใบเดี่ยวดอกช่อออกที่ปลายยอด แยกเพศอยู่ในต้นเดียวกัน ไม่มีกลีบดอก ผลเป็นผลแห้ง แตกได้มี 3 พูเปลือกเมล็ดมีสีน้ำตาลประขาว
ตำราไทยใช้ใบแก้ช้ำรั่ว (อาการกลั้นปัสสาวะไม่อยู่) ขับน้ำนม รากสุมไฟให้เป็นถ่านใช้เป็นยาแก้พิษ ใช้ใบสดหรือรากนำมาต้มกินมีฤทธิ์เป็นยาระบาย
น้ำมัน จากเมล็ดถ้าบีบไม่ใช้ความร้อนเป็นยาระบายสำหรับเด็กและผู้สูงอายุ แต่ถ้าบีบโดยใช้ความร้อนจะมีโปรตีนที่เป็นพิษชื่อ ricin ออกมาจึงไม่ใช้เป็นยา

ลำเจียก/Pandanus odoratissimus


ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Pandanus odoratissimus L.f.
ชื่อพ้อง    __ Pandanus tectorius Sol. Ex Balf.f.
ชื่อสามัญ     __Screwpine, Umbrella tree, Seashore screwpine
ชื่ออื่น     __ การะเกด, เตยทะเล,ปะหนัน,ปาแนะ
ชื่อวงศ์    __ PANDANACEAE
ถิ่นกำเนิด    __แถบเส้นศูนย์สูตรรอบโลกตามชายหาดในหมู่เกาะ
เขตกระจายพันธุ์    __ ฟิลิปปินส์ ไทย เวียดนาม คาบสมุทรมลายู หมู่เกาะฮาวาย อินเดีย ออสเตรเลีย โพลินีเซีย และวานูอาตู
ไม้ พุ่มสูงได้ถึง4เมตร มีรากอากาศช่วยค้ำพยุงลำต้นดอกออกที่ปลายยอดมีเฉพาะดอกเพศผู้ไม่มีกลีบดอก ห่อหุ้มด้วยใบประดับเรียวยาวสีขาวกลิ่นหอม
ต้นที่มีเฉพาะดอกเพศเมียเรียก เตยทะเล ผลเป็นผลรวมรูปกลมหรือขอบขนานสีเหลืองหรือแดง
รากอากาศที่โผล่ออกมาจากโคนต้นนั้น ปรุงเป็นยาแก้หนองใน แก้นิ่ว แก้ระดูขาวมีกลิ่นเหม็น แก้ปัสสาวะพิการ
ตำรายาไทยใช้รากแก้ไข้ ขับเสมหะ ขับปัสสาวะ ขับนิ่ว
ลำเจียกจัดอยู่ในเกสรทั้งเก้าใช้ปรุงเป็นยาหอมบำรุงหัวใจ

เล็บครุฑ/Polyscias fruticosa

ชื่อวิทยาศาสตร์     __   Polyscias fruticosa (L.) Harms
ชื่อพ้อง    __Nothopanax fruticosus (L.) Miq.
ชื่อสามัญ     __ Ming Aralia
ชื่ออื่น     __ครุฑทอดมัน ครุฑเท้าเต่า
ชื่อวงศ์    __ ARALIACEAE
ถิ่นกำเนิด    __เอเซียตะวันออกเฉียงใต้
เขตกระจายพันธุ์    __เขตร้อนของภูมิภาคแปซิฟิค
ไม้ พุ่มนิยมปลูกเป็นไม้ประดับ สูงประมาณ2เมตร มีหลายสายพันธุ์ ใบกลม ใบเว้าตื้น ใบด่างขาว ยอดอ่อนรับประทานเป็นผักจิ้มน้ำพริก หรือใส่ไข่ทอดชอบดินร่วนระบายน้ำดีแสงแดดรำไร
ประโยชน์ทางสมุนไพร ใบแก้ปวดฟัน ต้นแก้ไข้ รากต้มดื่มแก้ปวดข้อ

เล็บเหยี่ยว/Ziziphus oenoplia

 

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Ziziphus oenoplia(L.) Mill. var. oenoplia
ชื่อพ้อง    __ Rhamnus oenopolia L.
ชื่อสามัญ     __Jackal jujube, Small-fruited jujube , Wild jujube
ชื่ออื่น     __ เล็บแมว,  พุทราขอ, เล็ดเยี่ยว, เล็บเหยี่ยว,ยับยิ้ว,สั่งคัน,
มะตันขอ, หนามเล็บเหยี่ยว,แสงคำ
ชื่อวงศ์    __ RHAMNACEAE
ถิ่นกำเนิด    __เขตร้อนและเขตกึ่งร้อนของทวีปเอเชีย ออสเตรเลีย
เขตกระจายพันธุ์    __ อนุทวีปอินเดีย จีนตอนใต้ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตอนเหนือของออสเตรเลีย
เป็นไม้พุ่ม ใบกลมรีคล้ายใบพุทรา มีหนามงองุ้มแหลมตามกิ่ง มีผลออกตามกิ่ง ลักษณะกลม เล็กๆ  ผลสุกสีดำ รสหวานอมเปรี้ยว   ผล มีเนื้อติดกับเปลือก ด้านในเป็นเมล็ด หนึ่งลูกจะมีหนึ่งเมล็ด นิยมกินทั้งเนื้อทั้งเมล็ด
สรรพคุณ ลูกสุก รสหวานอมเปรี้ยว กินสด แก้เสมหะ แก้ไอ ทำให้ชุ่มคอ ราก , เปลือกต้น รสจืดเฝื่อน ต้มน้ำดื่ม ช่วยขับระดูขาว ขับปัสสาวะ แก้มดลูกพิการ แก้ฝีในมดลูก แก้เบาหวาน

ว่านนาคราช/Davillia solida


ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Davillia solida(G.Forst.) Sw.
ชื่อพ้อง    __Davallia solida (G. Forst.) Sw. var. solida
ชื่อสามัญ     __ Giant Hare's Foot
ชื่ออื่น     __ พญานาคราช   เฟินนาคราชใบหยาบ   ว่านยางู
ชื่อวงศ์    __ DAVILLIACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ทวีปเอเซียและหมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิก
เขตกระจายพันธุ์    __ศรีลังกา อินเดีย พม่า ไทย กัมพูชา จีน ไต้หวัน เวียตนาม คาบสมุทรมาลายู ฟิลิปปินส์ ซามัว ฟิจิ ตองก้า
เป็น เฟินอิงอาศัยมีลำต้นทอดเลื้อยตามต้นไม้ เหง้ามีเกล็ดสีน้ำตาลคลุมใบเรียงสลับ ใบประกอบแบบขนนก3-4ชั้นรูปสามเหลี่ยม ยาว60-120ซม.ก้านใบเล็ก
นิยมปลูกเป็นไม้ประดับ
ใช้ เป็นสมุนไพรบรรเทาพิษจากแมลงสัตว์กัดต่อยทุกชนิด โดยนำเหง้ามาฝนกับน้ำซาวข้าวหรือกับเหล้า แล้วทาบริเวณที่เกิดอาการ ความเชื่อว่าเป็นว่านใช้ป้องกันอสรพิษนิยมพกติดตัวเวลาเดินป่า

ว่านมหากาฬ/Gynura pseudochina

ชื่อวิทยาศาสตร์     __  Gynura pseudochina (L.) DC.var. hispida Thwaites
ชื่อพ้อง    __Gynura bodinieri Levl.
ชื่อสามัญ     __Passion Purple
ชื่ออื่น     __ผักกาดกบ คำโคก ผักกาดดง ผักกาดนกเขา หนาดแห้ง ดาวเรือง
ชื่อวงศ์    __ COMPOSITAE (ASTERACEAE)
ถิ่นกำเนิด    __ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์    __อินโดจึน อินโดนีเซีย พม่า ลาว กัมพูชา เวียดนาม ไทย


ไม้ ล้มลุกมีรากขนาดใหญ่ ลำต้นอวบน้ำทอดเลื้อยยาวไปตมพื้นดิน ชูยอดตั้งขึ้น ใบเดี่ยวเรียงสลับเวียนรอบต้น ขอบใบหยักซี่ฟันตื้น ห่างๆ หลังใบสีม่วงเข้ม มีขน เส้นใบสีเขียว ท้องใบสีเขียวแกมเทา ดอกช่อกระจุกออกเดี่ยวๆหรือรวมเป็นช่อเชิงลดหลั่น 2-7ช่อ ออกที่ปลายยอด กลีบดอกสีเหลืองแกมส้ม ผลแห้งไม่แตก
สรรพคุณด้านสมุนไพร
รากดับพิษกาฬ แก้ไข้เซื่องซึม กระสับกระส่าย แก้พิษอักเสบ แก้พิษแมงป่อง พิษตะขาบ
ใบ ถอนพิษฝีละลอก ทำให้เย็น แก้ปวดแสบปวดร้อน ถอนพิษต่างๆ แก้อาการผิดสำแดง แก้เริม งูสวัด ไฟลามทุ่ง
ยาพื้นบ้าน ใช้ใบสดตำผสมกับเหล้าขาวทาแก้ลมพิษ

ว่านมหาเมฆ/Curcuma aeruginosa


ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Curcuma aeruginosa Roxb.
ชื่อพ้อง    __No synonyms are recorded for this name.
ชื่อสามัญ     __ Pink and blue ginger
ชื่ออื่น     __ ขมิ้นดำ กระเจียวแดง มหาเมฆ อาวแดง ขิงเนื้อดำ ขิงดำ ขิงสีน้ำเงิน
ชื่อวงศ์    __ ZINGIBERACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ เอเซียตะวันออกเฉียงใต้
เขตกระจายพันธุ์    __อินเดีย บังคลาเทศ พม่า ไทย กัมพูชา เวียตนาม มาเลเซีย อินโดนีเซีย


ว่านมหาเมฆ เป็นพืชล้มลุกที่มีดอกสวยงามมาก มีเหง้าสะสมอาหารอยู่ใต้ดิน ลำต้นเหนือดินสั้น ใบเป็นรูปหอกแหลม เส้นกลางใบและโคนกาบสีม่วงแดงตั้งแต่โคนจนถึงปลายใบ
ช่อดอกออกจากเหง้า ใบประดับตอนล่างสีเขียวอ่อนส่วนปลายสีเหลืองสดแยกเป็น3แฉก  ตอนบนมีสีชมพูอมแดง  ดอกแท้มีขนาดเล็กออกที่ซอกโคนใบประดับ สีเหลืองสด
สรรพคุณ ทางเป็นยา หมอโบราณนิยมปลูกไว้เพื่อใช้เป็นยารักษาโรค หลายอย่าง แก้ปวดท้อง ลงท้อง ถ่ายท้อง จุกเสียด แน่นเฟ้อ ให้เอาหัวสดโขลกละเอียด ผมเหล้าขาวกรองเอาแต่น้ำดื่ม
 แก้บิด ป่วง ใช้น้ำปูนใสเป็นกระสายยา โขลกให้ละเอียด กินแต่น้ำ
หรือกินหัวสด ช่วยบรรเทาอาการมดลูกเคลื่อน หย่อน

ว่านหางจระเข้/Aloe vera

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Aloe vera(L.) Burm.f.
ชื่อพ้อง    __Dianella barbadensis
ชื่อสามัญ     __Star cactus, Aloe, Aloin, Jafferabad, Barbados aloe, Burn plant
ชื่ออื่น     __ ว่านไฟไหม้ หางตะเข้
ชื่อวงศ์    __ASPHODERACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ชายฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียนและบริเวณตอนเหนือของทวีปแอฟริกา
เขตกระจายพันธุ์    __ยุโรป เอเชีย  เขตร้อนทั่วโลก

             คุ้น หน้าคุ้นตา คุ้นชื่อ คุ้นๆ กันเป็นอย่างดีสำหรับว่านต้นนี้ ปลูกง่ายโดยการแยกหน่อไปปลูกชอบดินร่วนระบายน้ำดีและแสงแดดตลอดวัน
เป็น ไม้ล้มลุกขนาดเล็กอายุหลายปีสูง0.50-1เมตร ลำต้นมีข้อและปล้องสั้น ใบเดี่ยวเรียงรอบต้น ขนาดกว้าง5-12ซม.ยาว30-80ซม.อวบน้ำสีเขียวอ่อนหรือสีเขียวเข้ม ภายในมีวุ้นใส ใต้ผิวสีเขียวมียางสีเหลือง ใบอ่อนมีประสีขาว
ดอกออกเป็นช่อแทงออกจากกลางต้น สีส้มผลเป็นผลแห้งแตกได้
สรรพคุณ ทางสมุนไพรที่นำมาใช้กันทั่วไป โดยผ่าครึ่งแนวขวางตัดเป็นวงกลม ทาปูนแดงที่วุ้น ปิดขมับแก้ปวดหัวดูดพิษ แก้แผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก ทาผิวหนังแก้ปวดแสบปวดร้อนจากรังสี หรือรูดวุ้นจากใบผสมสารส้ม กินแก้หนองใน
ตามตำราจีนใช้รากและเหง้าต้มกินแก้หนองในเช่นกัน แต่ก่อนนำมาใช้ต้องล้างน้ำยางสีเหลืองให้หมดก่อนเพราะจะทำให้ระคายเคือง
พืช จำพวกว่านหางจระเข้หลายชนิด ผลิตพฤกษวัตถุ ที่เรียกว่า ยาดำ ลักษณะเป็นยางแข็งเป็นก้อนสีดำ ซึ่งเมื่อตัดใบว่านหางจระเข้ชนิดเหล่านี้ที่โคนใบ จะมียางสีน้ำตาลอมเหลืองไหลออกมาจากท่อน้ำยางที่ขอบใบ เมื่อเก็บน้ำยางเหล่านี้มารวมกันได้มากๆ อามาเคี่ยวบนไฟให้ข้นเหนียวแล้วผึ่งแดดให้แห้ง จะแข็งเป็นก้อนสีดำเรียกว่า ยาดำ ที่ชวาก็เรียก Jadam
ยา ดำที่คนไทยรู้จักใช้กันมาแต่โบราณนั้นมาจากทวีปแอฟริกา แพทย์โบราณมักใช้แทรกในตำรับยาหลายชนิด จนเกิดเป็นสำนวนที่ว่า "แทรกเป็นยาดำ" หมายความว่า แทรกหรือปนอยู่ทั่วไป
ตำรายาไทยว่า ยาดำมีรสเบื่อเหม็นขม มีสรรพคุณ ถ่ายลมเบื้องสูงให้ลงต่ำ กัดฟอกเสมหะและโลหิต ทำลายพรรดึก เป็นยาถ่ายระบาย


ว่านชักมดลูก/Curcuma xanthorrhiza


ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Curcuma xanthorrhiza Roxb
ชื่อพ้อง    __
---Curcuma xanthorrhiza Roxb. orth. var
ชื่อสามัญ     __Temu lawak, Java ginger, Javanese ginger,  Javanese turmeric
ชื่ออื่น     __ ว่านทรหด
ชื่อวงศ์    __ ZINGIBERACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ อินโดนีเซีย-บาหลี ชวา
เขตกระจายพันธุ์    __อินโดนีเซีย มาเลเซีย ไทย ฟิลิปปินส์
มี ลำต้นใต้ดินเป็นเหง้าหรือแง่งเนื้อในสีขาวปนเหลืองเล็กน้อย กลิ่นฉุนร้อน ใบเดี่ยวรูปรีแกมใบหอก ขอบใบเรียบ แผ่นใบสีเขียวเข้มขนาดค่อนข้างใหญ่กว่าใบขมิ้น ดอกแบบช่อเชิงลดแบบดอกกระเจียว
สรรพคุณทางยา
หัวรับประทานสดหรือโขลกให้ละเอียดเป็นผง ผสมน้ำผึ้งปั้นเป็นลูกลอนหรือชงกับน้ำร้อนดื่ม แก้โรคริดสีดวงทวารทั้งปวง แต่ต้องงดอาหารคาวจัดและมันจัด แก้โรคลำไส้ แก้ปวดมดลูก สำหรับรายที่แท้งบุตรใหม่ๆ ให้ใช้หัวดองกับสุรากลั่นหรือน้ำปูนใส หัวแห้งใช้ฝนสุรากลั่น40ดีกรี ดื่มแก้อาการปวดมดลูก แก้มดลูกพิการ ทำให้มดลูกเข้าอู่เร็ว แก้เป็นมุตกิดระดูขาว
ใช้หัวย่างไฟดองสุราจิบหรือดื่ม แก้กระบังลม ใช้หัวดองสุราดื่มเป็นระยะเวลาสม่ำเสมอชั่วระยะหนึ่ง จะแก้กษัย ปัสสาวะขุ่นข้อง เบาหวาน เบาเหลือง เบาแดง ปัสสาวะขุ่นข้น รักษาอัมพาตมือตายเท้าตาย แก้โรคมะเร็ง

ว่านสิงหโมรา/Cyrtosperma johnstonii

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Cyrtosperma johnstonii N.E.Br.
ชื่อพ้อง    __ Alocasia johnstonii N.E.Br.
ชื่อสามัญ     __
ชื่ออื่น     __ ผักหนามแดง ผักหนามฝรั่ง
ชื่อวงศ์    __ ARACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ เอเซีย แอฟริกา อเมริกาใต้
เขตกระจายพันธุ์    __ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และ หมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิก
ไม้ ล้มลุกอายุหลายปีสูง50-80ซม. ใบเดี่ยวเรียงเวียนสลับรูปสามเหลี่ยม โคนใบรูปลูกศร ปลายใบแหลม แผ่นใบหนาสีเขียวเข้มเป็นมัน เส้นใบสีแดง ก้านใบสีขาวอมเขียวอ่อนมีลายขวางตามยาวสีดำ มีหนามแข็งทั่วไป ช่อดอกออกที่ซอกใบ เป็นช่อเชิงลดมีกาบ ใบประดับคล้ายกาบรองรับช่อดอกสีม่วงดำ ปลีดอกสีเหลืองนวล
สรรพคุณในตำรายา
เหง้าหัวใช้ฝนกับน้ำหรือฝนกับสุราแล้วนำไปปิดปากแผลที่แมงป่องหรือตะขาบกัดต่อยจะบรรเทาอาการปวดได้
ทั้งต้นดองกับสุราดื่มเป็นยาขับน้ำคาวปลา บำรุงโลหิต บำรุงธาตุ แก้โรคอยู่ไฟไม่ได้ หรือโดนเลือดลมกระทำเป็นเหตุให้ผอมแห้งแรงน้อย
เป็น สมุนไพรสำหรับโรคสตรี ใช้กินสำหรับสตรีอยู่ไฟไม่ได้ โดยนำกาบมาหั่นเป็นชิ้นเล็กๆดองเหล้า ทำเป็นทิงเจอร์กินครั้งละครึ่งถ้วยชาก่อนอาหาร เป็นยาช่วยเจริญอาหารบำรุงโลหิต แก้โรคโลหิตจาง ซูบซีด หน้ามืดเป็นลมวิงเวียนบ่อยๆ โรคริดสีดวงทวาร และแก้โรคสันนิบาตหน้าเพลิง(โรคบาดทะยักปากมดลูก)
บางอาจารย์ท่านเรียกว่า ว่านปอบ ใช้ปรุงยาดูดพิษต่างๆ ภายในร่างกายได้ทุกชนิด มีประสิทธิภาพสูงในการรักษาริดสีดวงทวาร ช่วยกำจัดสารพิษต่างๆ ออกจากร่างกาย

เสนียด/Justicia adhatoda

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Justicia adhatoda L. (Adhatoda vasica (L.) Nees)
ชื่อพ้อง    
--- Adhatoda vasica Nees
---Adhatoda zeylanica Medik
ชื่อสามัญ     __Malabar nut, Adulsa, Adhatoda, Vasa, Vasaka
ชื่ออื่น     __ กระเหนียด,กุลาขาว, บัวลาขาว, บัวฮา, โมรา, เสนียดโมรา, หูรา, หูหา
ชื่อวงศ์    __ ACANTHACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ เอเซีย
เขตกระจายพันธุ์    __ ศรีลังกา เนปาล อินเดีย ปากีสถาน อินโดนีเซีย มาเลเซีย จีน และปานามา
ไม้ พุ่มสูง1.5-2.5เมตร ใบเดี่ยวเรียงตรงข้ามรูปไข่ กว้าง4-7ซม.ยาว8-15ซม. ดอกออกเป็นดอกช่อที่ปลายกิ่ง กลีบดอกสีขาว มีใบประดับสีเขียวหุ้มดอกย่อย ผลเป็นผลแห้งแตกได้
ตำรายาไทยใช้ใบห้ามเลือด รากเป็นยาบำรุงปอด รักษาวัณ

สบู่ดำ/Jatropha Curcas

 

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Jatropha Curcas Linn.
ชื่อพ้อง    
---Croton moluccanus (non Linn.) Lour.
---Curcas purgans Medik .
---Castiglionia lobata Ruiz & Pav.
---Jacerifolia Salisb.
---Jatropha afrocurcas Pax.
ชื่อสามัญ     __Black soap, Physic nut, Barbados nut, Poison nut, Bubble bush , Purging nut
ชื่ออื่น     ---ละหุ่งรั้ว สบู่หัวเทศ สลอดป่า สลอดดำ สลอดใหญ่ สีหลอด มะเยา หมักเยา หงส์เทศ มาเคาะ
ชื่อวงศ์    __ EUPHORBIACEAE
ถิ่นกำเนิด    --- อเมริกา เม็กซิโก และ อเมริกากลาง
เขตกระจายพันธุ์    __ เขตร้อนและ กึ่งเขตร้อน ทั่วโลก

เป็น ไม้พุ่มยืนต้นขนาดกลาง ความสูง 2-7 เมตร อายุยืนไม่น้อยกว่า 20 ปี ลำต้นและยอดคล้ายละหุ่ง แต่ไม่มีขน อยู่ในวงศ์ไม้ยางพารา เมื่อหักลำต้น ส่วนยอดหรือส่วนก้านใบจะมียางสีขาวขุ่นคล้ายน้ำนมไหลออกมา มีกลิ่นเหม็นเขียว
ออกดอกเป็นช่อกระจุกที่ข้อส่วนปลายของยอด ดอกเล็กสีเหลืองมีกลิ่นหอม อ่อนๆ
ผลและเมล็ดมีสารHydrocyanic เมล็ดสบู่ดำมีสารพิษเรียกว่า CURCIN หากบริโภคแล้วทำให้เกิดอาการท้องเดินเหมือนสลอด เมื่อติดผลแล้วมีสีเขียวอ่อนเกลี้ยงเกลาเป็นช่อพวงมีหลายผล เวลาสุกแก่จัดมีสีเหลืองคล้ายลูกจันทร์ รูปผลมีลักษณะทรงกลมขนาดปานกลาง
ผล หนึ่งส่วนมากมี 3 พู โดยแต่ละพูทำหน้าที่ห่อหุ้มเมล็ดไว้ เมล็ดสีดำขนาดเล็กกว่าเมล็ดละหุ่งพันธุ์ลายขาวดำเล็กน้อย สีตรงปลายเมล็ดมีจุดสีขาวเล็กๆ ติดอยู่ เมื่อแกะเปลือกนอกสีดำออกจะเห็นเนื้อในสีขาว
ต้นสบู่ดำเป็น สมุนไพรรักษาโรคได้หลายโรค เช่น ใช้น้ำยางใสป้ายริมฝีปากรักษาโรค ปากนกกระจอก รักษาแผลในปาก แก้อาการปวดฟัน
นำมาผสมกับน้ำนมมารดาป้ายลิ้นขาวในเด็กก็หาย หยอดตาแดงหายได้เช่นกัน หรือผสมกับน้ำเจือจางเป็นยาระบาย
ส่วน ลำต้นนำมาผ่าสับเป็นท่อนแช่น้ำอาบแก้โรคซางในเด็ก แก้โรคคันได้ เอาใบสบู่ดำห่อข้าวสุกแล้วหมกขี้เถ้าให้เด็กกินแก้ตาแฉะ หรือนำมาห่ออิฐร้อนนาบท้องในหญิงคลอดบุตรอยู่ไฟ
ปัจจุบันมีการ สกัดน้ำมันจากเมล็ดสบู่ดำเพื่อนำไปผลิตเป็นไบโอดีเซล ทดแทนน้ำมันดีเซล

สบู่เลือด/Stephania pierrei

ชื่อวิทยาศาสตร์ ---Stephania pierrei Diels
ชื่อพ้อง---
ชื่อสามัญ---
ชื่ออื่น --- เปล้าเลือดเครือ บัวกือ โกฐหัวบัว
วงศ์ --- MENISPERMACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---เอเซียตะวันออกเฉียงใต้ ไทย ลาว


ไม้ ล้มลุกมีหัวใต้ดิน ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปเกือบกลม เส้นผ่านศูนย์กลาง3-6ซม.ก้านใบยาว2-3.5ซม.ติดที่กลางแผ่นใบดอกแบบข่อกระจุก ออกที่ซอกใบ ดอกย่อยแยกเพศ กลีบเลี้ยง4-5 กลีบ รูปขอบขนานสีเหลืองไม่มีกลีบดอก   ผลสดคล้ายทรงกลม แบน มีเมล็ด1เมล็ด รูปเกือกม้า
ยา พื้นบ้านอีสานใช้ หัวต้มน้ำดื่มบำรุงกำลัง  ดองเหล้ากินบำรุงกำลัง บำรุงกำหนัด หรือตากแห้ง บด ปั้นเป็นลูกกลอน กินเป็นยาอายุวัฒนะ ช่วยเจริญอาหาร ใบตำพอกรักษาแผลเรื้อรัง
ตำรายาไทยใช้ดอกรักษาโรคเรื้อน รากหรือหัวแก้หืด  หัว แก้ปวดศรีษะ บำรุงร่างกาย แก้ปวดเมื่อย

ส้มเช้าบ่ายมัน/ Euphorbia neriifolia


ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Euphorbia neriifolia L
ชื่อพ้อง---    
---Elaeophorbia neriifolia (L.) A.Chev.
---Euphorbia edulis Lour.
---Euphorbia ligularia Roxb. ex Buch.-Ham.
---Euphorbia pentagona Blanco
---Euphorbia pentagona Noronha
---Tithymalus edulis (Lour.) H.Karst
ชื่อสามัญ     ---Hedge Euphorbia,Oleander Spurge, Indian Spurge Tree,  Dog's Tongue, Common Milk-hedge
ชื่ออื่น     __ ส้มเช้าบ่ายมัน
ชื่อวงศ์    __ EUPHORBIACEAE
ถิ่นกำเนิด    __เอเซีย
เขตกระจายพันธุ์    __จีน อินเดีย พม่า เวียตนาม มาเลเซีย นิวกินี

ลำ ต้นไม่มีเนื้อไม้ เป็นสี่เหลี่ยม มีหนามคล้ายกระบองเพชรมียางสีขาว ตอนเช้ามีรสเปรี้ยวจัด ตอนบ่ายรสเปรี้ยวจะหายไป กลีบดอกสีขาวอมเหลือง
สรรพคุณ และส่วนที่นำมาใช้เป็นยา ใบ โขลกตำพอกปิดฝี แก้ปวดถอนพิษดี ยาง เป็นยาระบายอ่อนๆ ขับพยาธิ แก้จุก แก้บวม ทำให้อาเจียน ใช้เบื่อปลา


ส้มมือ/Citrus medica var. sarcodactylis


ชื่อวิทยาศาสตร์ ---Citrus medica Linn.var. sarcodactylis Swingle
ชื่อพ้อง---
ชื่อสามัญ ---Buddha’s Hand citron, Buddha' Finger, Finger citron
ชื่ออิ่น---ส้มมือ, ส้มนิ้วพระหัตถ์
ชื่อวงศ์ ---RUTACEAE
ถิ่นกำเนิด---ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์---เอเซียตะวันออกเฉียงใต้
ไม้ พุ่มสูง 2-4เมตร ลำต้นและกิ่งก้านเป็นเหลี่ยมสีม่วงมีหนามยาวและแข็ง ใบประกอบแบบมีใบย่อยใบเดียว เรียงสลับรูปไข่แกมรีหรือรูปใบหอกแกมรูปไข่ ปลายใบแหลมทู่หรือกลม โคนใบรูปลิ่มหรือกลม ขอบใบจักฟันเลื่อย ก้านใบสั้น
ดอกสีขาวปนชมพู ออกเป็นช่อกระจะที่ซอกใบ มีกลิ่นหอมแรง ดอกสมบูรณ์เพศ หรือมีแต่เพศผู้ ผลเด่นมากเพราะเมื่อแก่จะมีลักษณะคล้ายนิ้วมือ
สีเหลืองหรือเหลืองส้ม พอแก่จะเห็นเป็นนิ้วชัดผิวของผลคล้ายเปลือกส้มโอ หนาๆฟ่าวๆ ไม่มีเนื้อและเมล็ด คงเคยได้ยิน ยาดมส้มโอมือกันมาบ้างใช้ส่วนของเปลือกทำ  แก้วิงเวียนศรีษะบำรุงหัวใจ
ออกดอกเดือนพฤษภาคม-มิถุนายน

สลัดไดป่า/Euphorbia antiquorum


ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Euphorbia antiquorum L.
ชื่อพ้อง    ---
---Euphorbia arborescens Roxb.
---Tithymalus antiquorus (L.) Moench
ชื่อสามัญ     __ Malayan Spurge Tree, Antique spurge
ชื่ออื่น     __ กะลำพัก เคียะผา เคียะเลี่ยม หนอนงู
ชื่อวงศ์    __ EUPHORBIACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ เอเซียเขตร้อน
เขตกระจายพันธุ์    __ อนุทวีปอินเดีย พม่า ไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย


ไม้ ต้นสูง 3-6เมตร ทุกส่วนมียางสีขาวขุ่นเหมือนน้ำนม ลำต้นแตกกิ่งก้านสาขามาก อวบน้ำ ตามแนวสันของกิ่งมีหนามแหลมแข็ง1คู่ ใบเดี่ยวขนาดเล็กอวบน้ำรูปไข่กลับ ขนาดกว้าง1-2ซม.ยาว3-5ซม. โคนใบสอบปลายใบกลมมนหรือเว้าเล็กน้อย ร่วงหลุดง่าย เลยดูเหมือนไม่มีใบ  ดอกออกเป็นช่อสั้นๆในแนวสันเหนือหนาม ใบประดับสีเหลือง รูปครึ่งวงกลมขนาดเล็กติดอยู่รอบๆดอก ดอกเพศผู้และเพศเมียอยู่ในช่อเดียวกัน ผลขนาดเล็กรูปค่อนข้างกลม ขนาด1.5ซม. แห้งแตกได้มี3พู
ตำรา ยาโบราณว่า ยางสลัดได มีรสร้อน เบื่อเมา ใช้ทาฆ่าพยาธิโรคผิวหนังต่างๆ ทากัดหูด ถ้าจะใช้ปรุงเป็นยาต้องประสะ(ฆ่าฤทธิ์) เสียก่อนจึงใ้ช้ได้
มักปรุงเป็นยาถ่ายอุจจาระ ถ่ายพิษเสมหะและโลหิต ถ่ายหัวริเสีดวงลำไส้และริดสีดวงทวารหนัก ขับโลหิตเน่าร้าย เป็นยาถ่ายอย่างแรง
ยางนี้มีพิษพึงใช้ด้วยความระมัดระวัง ถ้าถูกผิวหนังจะทำให้เกิดการปวดแสบปวดร้อน อักเสบ บวมแดง หากเข้าตาอาจทำให้ตาบอดได้
ต้น ที่แก่จัดจะเกิดแก่นแข็งและเมื่อต้นตายแก่นนี้เรียกว่า "กะลำพัก" มีกลิ่นหอม รสขม ตำรายาไทยใช้แก้ไข้ ยางมีพิษระคายเคืองผิวหนัง ใช้เป็นยากัดหูด
ถ้าทำให้ยางสุกด้วยการนึ่ง แล้วตากให้แห้ง ใช้เป็นยาถ่ายอย่างแรง ควรระมัดระวังในการใช้

เสลดพังพอนตัวผู้/Barleria lupulina

ชื่อวิทยาศาสตร์     __Barleria lupulina Lindl.
ชื่อพ้อง    
---Barleria macrostachya Bojer,
---Dicliptera spinosa Lodd. ex Nees
ชื่อสามัญ     __Hop Headed Barleria, Hophead, Porcupine flower, Philippine violet.
ชื่ออื่น     __ ชองระอา พิมเสนต้น เสลดพังพอน เช็กเชเกี่ยม
ชื่อวงศ์    __ACANTHACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์    __เอเซียตะวันออกเฉียงใต้ แอฟริกา
เป็น ไม้พุ่มอายุหลายปีสูงประมาณ 1 เมตร ปลายใบเขียวเข้มเป็นมันเส้นกลางใบสีแดงช่อดอกออกที่ปลายยอด ชอบดินร่วนระบายน้ำดีแสงแดดตลอดวันร่มรำไร การขยายพันธุ์เพาะเมล็ด ประโยขน์เป็นสมุนไพรเอาใบสด1กำมือตำให้ละเอียดคั้นเอาแต่น้ำหรือผสมเหล้าขาว เล็กน้อยใช้ทาบริเวณที่ถูกกัดต่อย ช่วยถอนพิษงู รักษาฝีและไข้มาลาเรียได้
นิยม ปลูกเป็นไม้ประดับเพราะเชื่อว่าหนามของต้นจะป้องกันสัตว์พิษบางชนิด และยังช่วยป้องกันภูตผี ไสยศาสตร์และยาสั่งได้
 ว่านต้นนี้หลายตำราระบุว่าเป็นชองระอาซึ่งเป็นพืชอีกต้นหนึ่งที่ใช้ทำ เครื่องรางของขลัง แก้พิษสารพัด ทำเป็นปลัดขิกพกติดตัวเพื่อใช้ฝนกินและทายามฉุกเฉิน ต่อมาภายหลังหายากจึงใช้กาฝากมะม่วงแทน แต่ไม่มีสรรพคุณทางยา แค่เป็นของขลัง

เสลดพังพอนตัวเมีย(พญายอ)/Clinacanthus nutans

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Clinacanthus nutans (Burm.f.)Lindau.
ชื่อพ้อง    
__Clinacanthus burmanni Nees,
---Clinacanthus siamensis Bremek,
---Justicia nutans Burm. f.
ชื่อสามัญ     __Snake Plant, Sabah Snake Grass, Belalai gajah (Malay), and Phaya yo (Thai)
ชื่ออื่น     __ ผักมันไก่ ผักลิ้นเขียด พญาปล้องทอง  พญาปล้องดำ พญาปล้องคำ ลิ้นงูเห่า
ชื่อวงศ์    __ ACANTHACEAE
ถิ่นกำเนิด    __ทวีปเอเซีย
เขตกระจายพันธุ์    ---จีน ไทย เวีบตนาม มาเลเซีย อินโดนีเซีย
เป็น ไม้รอเลื้อยอายุหลายปี ช่อดอกออกที่ปลายยอดแบบช่อเชิงลด ชอบดินร่วนระบายน้ำดีแสงแดดตลอดวันถึงครึ่งวัน หมั่นตัดแต่งเสมอ จะเจริญเติบโตเป็นพุ่มสวยงาม การขยายพันธุ์ปักชำกิ่ง
สรรพคุณทางสมุนไพร
ใบรสจืดเย็น ใช้ดับพิษไฟลวก น้ำร้อนลวก
เอาใบสด1กำมือกับดินประสิวเล็กน้อยตำให้ละเอียด คั้นเอาแต่น้ำ หรือผสมกับหล้าขาวเล็กน้อย ใช้ทาบริเวณที่มีอาการแพ้ ผื่นคัน
ทั้ง ยังรักษาโรคงูสวัด,เริม และไฟลามทุ่ง ได้ดีมาก โดยใช้ใบแก่สด 10-30 ใบล้างให้สะอาดนำมาโขลกให้ละเอียดผสมกับสุรากลั่นหรือแอลกอฮอล์พอให้ท่วม ปิดฝาแช่ปล่อยไว้นาน 1 สัปดาห์ หมั่นคนยาให้ทั่วทุกวัน กรองเอาน้ำยาเก็บใส่ในภา๙นะที่สะอาด ใช้ทาบริเวณที่ปวด บวม หรือถ้าหากเป็นมาก ให้ใช้กากพอกบริเวณที่เป็นได้ด้วย วันละ2-3ครั้ง หรือจนกว่าจะหาย
รากรสจืดเย็น ฝนทาแก้พิษงู ตะขาบ แมงป่อง เชื่อว่าแก้พิษงูได้ดีกว่าว่านทั้งมวล จะหายเร็วกว่าเสลดพังพอนตัวผู้

สะระแหน่/Mentha villosa Huds. (pro sp.)

ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Mentha villosa Huds. (pro sp.)
ชื่อพ้อง    __Mentha × cordifolia Opiz ex Fresen.
ชื่อสามัญ     __ Kitchen Mint, Marsh Min, Foxtail Mint
ชื่ออื่น     __ มักเงาะ สะแหน่ หอมด่วน สะระแหน่สวน
ชื่อวงศ์    __ LABIATAE(LAMIACEAE)
ถิ่นกำเนิด    __ทวีปยุโรปตอนใต้และในแถบทะเลเมดิเตอร์เรเนียน
เขตกระจายพันธุ์    __เขตอบอุ่นทั่วโลก
ไม้ ล้มลุกเลื้อยแผ่ไปตามดิน ลำต้นสี่เหลี่ยม สีเขียวแกมม่วงน้ำตาลแตกกิ่งก้านมาก ใบเดี่ยวเรียงตรงข้ามรูปวงรีผวใบย่นขอบใบหยักฟันเลื่อยมีกลิ่นเฉพาะ
ตำรายาไทยใช้ทั้งต้นเป็นยาขับลม แก้ปวดท้อง จุกเสียดแน่นเฟ้อ ขยี้ทาขมับแก้ปวดหัว ดมแก้ลม ทาแก้ฟกบวม

สะระแหน่ญี่ปุ่น/Mentha arvensis var. piperascens


ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Mentha arvensis L. var. piperascens Malinvaud
ชื่อพ้อง    __Mentha canadensis L.
ชื่อสามัญ     __ Japanese Mint
ชื่ออื่น     __lสะระแหน่ญี่ปุ่น
ชื่อวงศ์    __ LABIATAE(LAMIACEAE)
ถิ่นกำเนิด    __เอเซียตะวันออก
เขตกระจายพันธุ์    __จาดไซบีเรียถึงชวา และตอนเหนือของออสเตรเลีย
ไม้ ล้มลุกสูงได้ถึง60ซม. ลำต้นสี่เหลี่ยมเลื้อยแผ่ไปตามดิน ทุกส่วนมีกลิ่นเฉพาะ ใบเดี่ยวเรียงตรงข้ามรูปไข่หรือใบหอก ขอบใบหยักฟันเลื่อยห่าง ดอกช่อสีม่วงผลเป็นผลแห้งมี4ผลย่อยขนาดเล็ก
น้ำมันหอมระเหยที่กลั่นจากต้นและใบ เรียกน้ำมันสะระแหน่ญี่ปุ่น มีส่วนประกอบหลักเป็นสารเมนทอล ใช้น้ำมันสะระแหน่ญี่ปุ่น เป็นยาขับลม และสารแต่งกลิ่นยา อาหาร และยาสีฟัน ส่วนเมนทอลใช้เป็นยาภายนอกบรรเทาอาการปวด

สามสิบ/Asparagus racemosus

 

ชื่อวิทยาศาสตร์     ---Asparagus racemosus Willd.
ชื่อพ้อง---
---Asparagus rigidulus Nakai
---Protasparagus racemosus (Willd.) Oberm
ชื่อสามัญ     ---Satavar, Shatavari, Shatamull.
ชื่ออื่น     ---ว่านสามสิบ, จ๋วงเครือ, ผักชีช้าง, สามร้อยราก, สาวร้อยผัว, ศตาวรี
ชื่อวงศ์    ---ASPARAGACEAE
ถิ่นกำเนิด    ---เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เขตกระจายพันธุ์    ---แอฟริกา จีน อินโดจีน เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไปจนถึงทางเหนือของออสเตรเลีย


ไม้ พุ่มมีเหง้าใต้ดินคล้ายรากกระชาย ลำต้นบนดินเลื้อยพัน มีหนามแหลม สูง1.5-4เมตร ใบเดี่ยวเรียงสลับ ลดรูปลงเป็นเส้นแคบยาว กว้าง0.5-1มม.ยาว10-36มม. ดอกช่อออกที่ปลายกิ่งหรือซอกใบ กลีบรวมสีขาว
ผลสดรูปค่อนข้างกลมมี3พู ผลอ่อนสีเขียว ผลแก่ สีแดงหรือม่วงแดง
สามสิบ มีชื่อในภาษาสันสกฤตว่า ศตาวรี (Shatavari)
ชื่อ "shatawari" หมายถึง "Curer of a hundred diseases" (shatum: "hundred"; vari: "curer")
แปลตามนี้น่าจะเป็น ผู้รักษาร้อยโรค แต่ในบางตำรา หมายถึง ต้นไม้ที่มีรากหนึ่งร้อยราก และบางตำราหมายถึง ผู้หญิงที่มีร้อยสามี เป็นสมุนไพรที่เคยกล่าวถึงในคัมภีร์พระเวท ที่มีมาก่อนตำราอายุรเวท ถือได้ว่าเป็นยาบำรุงสำหรับสตรีที่ใช้กันมานานหลายพันปีแล้ว เพราะช่วยให้ผู้หญิงดูสวยและสาวตลอดเวลา คล้ายๆสาวสองพันปี นอกจากนี้ยังช่วยแก้ภาวะประจำเดือนไม่ปกติ ปวดประจำเดือน มีบุตรยาก ตกขาว เสื่อมสมรรถภาพทางเพศ หมดประจำเดือน ช่วยบำรุงน้ำนม บำรุงครรภ์ ป้องกันการแท้งหรือจะใช้กับผู้ชายเพื่อเพิ่มพลังทางเพศ และ ยังมีสรรพคุณอื่นอีกมากมาย เช่นใช้เป็นยาแก้ไอ ยารักษาโรคกระเพาะ ยาแก้บิด แก้ไข้ แก้อักเสบ ที่ใช้กันอย่างกว้างขวางในอินเดียส่วน ในเมืองไทยคาดว่าได้ข้อมูลมาจากชาวอินเดียเช่นกัน และเรียกกันว่า"สาวร้อยผัว" โดยนำรากมาต้มกิน หรือตากแห้งบดเป็นผง ปั้นเป็นลูกกลอนกินกับน้ำผึ้ง
บางท้องถิ่นนำรากสะสมอาหารมาแช่อิ่มกินเป็นขนม ส่วนในภาคอีสาน นำรากมาทุบหรือฝนกับน้ำทำเป็นน้ำสบู่ซักเสื่อผ้าได้อีกด้วย
ตำรายาไทยใช้รากซึ่งมีรสเย็น หวานชุ่ม บำรุงเด็กในครรภ์ บำรุงตับปอด บำรุงกำลัง
ตำรายาพื้นบ้านใช้ทั้งต้นหรือรากต้มน้ำดื่ม แก้ตกเลือด และโรคคอพอก

สีเสียด/Acacia catechu


ชื่อวิทยาศาสตร์     __ Acacia catechu Willd.
ชื่อพ้อง    ---
---Acacia catechu (L.) Willd., Oliv.
---Acacia catechu (L.f.) Willd. var. catechuoides (Roxb.)Prain
---Acacia catechuoides (Roxb.) Benth.
---Acacia sundra (Roxb.) Bedd.
---Acacia wallichiana DC.
---Mimosa catechu L.f.
---Mimosa catechuoides Roxb
ชื่อสามัญ     __ Catechu tree , Cutch Tree
ชื่ออื่น     __ สีเสียดแก่น  สีเสียดเหลือง สีเสียดเหนือ สีเสียดลาว สีเสียดหลวง สีเสียดไทย
ชื่อวงศ์    __ LEGUMINOSAE - MIMOSOIDEAE
ถิ่นกำเนิด    ---ประเทศอินเดียตะวันตกของปากีสถานจนถึงพม่า
เขตกระจายพันธุ์    __เขตร้อน
ไม้ ต้น  ขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูง 15 - 25 เมตร ไม่ผลัดใบ   เปลือก  สีเทาคล้ำ แตกเป็นสะเก็ดบาง เรือนยอดเป็น รูปกรวย ต่ำ ๆ ตามกิ่งก้านมีหนามโค้งเป็นตะขอ เป็นคู่ อยู่ทั่วไป  ดอกเล็กออก เป็นช่อแบบหางกระรอก   สีเหลืองกลิ่นหอมอ่อน ๆ ยาวประมาณ 10 - 12 ซม. ผล  เป็นฝักแบน  บาง  แคบ สีน้ำตาล ยาวประมาณ 7 เซนติเมตร เมื่อแก่จะแตกออกเป็นสองซีก เมล็ด 3 - 7 เมล็ด
ก้อน สีเสียดเป็นยาสมานอย่างแรง  ควรต้มไฟก่อนแล้วค่อยต้มกินน้ำขณะมีอาการ แก้โรคท้องร่วง บิด แก้ไข้จับสั่น  แก้ไอ  สมานแผลเรื้อรัง ตุ่มเปื่อย ต้มอาบหรือต้มแช่ หรือต้มแทรกเกลือล้างบาดแผล
ใช้เป็นยารักษาเหงือก ลิ้นและฟัน รักษา แผลในลำคอ

ความคิดเห็น

แสดงความคิดเห็น

* *

 

*

  Copyright 2005-2009 suansavarose All rights reserved.